મિથુનં વૈ મહાભાગ તત્ર તદ્રુદ્રસંભવમ્'। સંભૂતં લોહિતોદે તુ શુક્રશેષમવાપતત્
'હે મહાભાગ્યશાળી, ત્યાં રુદ્રથી ઉત્પન્ન થયેલું એક જોડી જન્મ્યું; લોહીથી જે ઉત્પન્ન થયું, તે બીજનું અવશેષ હતું.'
સૂર્યરશ્મિષુ ચાપ્યનયદન્યચ્ચૈવાપતદ્ભુવિ। આસક્તમન્યદ્વૃક્ષેષુ તદેવં પ્ચધાઽપતત્
'કેટલુંક સૂર્યકિરણો દ્વારા લઈ જવામાં આવ્યું, કેટલુંક જમીન પર પડ્યું અને કેટલુંક વૃક્ષોમાં ચોંટ્યું—આ રીતે તે પાંચ રીતે વિખેરાયું.'
તત્ર તે વિવિધાકારા ગણા જ્ઞેયા મનીષિભિઃ। તવ પારિષદા ઘોરા ય એતે પિશિતાશિનઃ
'ત્યાં અનેક પ્રકારના રૂપવાળા તારા ભયાનક સહાયક ગણો છે, જેમને જ્ઞાનીઓ ઓળખે છે—એ બધા માંસખોર છે.'
એવમસ્ત્વિતિ ચાપ્યુક્ત્વા મહાસેનો મહેશ્વરમ્। અપૂજયદમેયાત્મા પિતરં પિતૃવત્સલઃ
'એવું જ થાઓ' કહીને, મહાસેન, જે અનંત આત્માવાળા અને પિતૃપ્રેમી હતા, એમણે મહેશ્વર પિતાની પૂજા કરી.
અર્કપુષ્પૈસ્તુ તે પઞ્ ગણાઃ પૂજ્યા ધનાર્થિભિઃ। વ્યાદિપ્રશમનાર્થં ચતેષાં પૂજાં સમાચરેત્
આ પાંચ ગણો ધન ઇચ્છનારાઓએ અર્કના ફૂલો વડે પૂજવા યોગ્ય છે; રોગ દૂર કરવા માટે પણ એમની પૂજા કરવી જોઈએ.
મિઞ્જિકામિઞ્જિકં ચૈવ મિથુનં રુદ્રસંભવમ્। નમસ્કાર્યં સદૈવેહ બાલાનાં હિતમિચ્છતા
મિઞ્જિકા અને મિઞ્જિકા નામના રુદ્રથી ઉત્પન્ન થયેલા જોડી, જે બાળકોના હિત ઇચ્છે છે, એ અહીં હંમેશાં વંદન કરવા યોગ્ય છે.
સ્ત્રિયો માનુષમાંસાદા વૃક્ષકા નામ નામતઃ। વૃક્ષેષુ જાતાસ્તા દેવ્યો નમસ્કાર્યાઃ પ્રજાર્થિભિઃ
જે સ્ત્રીઓ માનવીનું માંસ ખાય છે, તેમને વ્રુક્ષિકા કહે છે; જે દેવીઓ વૃક્ષોમાં જન્મી છે, તેમને સંતાન ઇચ્છનારાઓએ વંદન કરવી જોઈએ.
એષામેવ પિશાચાનામસઙ્ખ્યેયગણાઃ સ્મૃતાઃ। ઘણ્ટાયાઃ સપતાકાયાઃ શૃણુ મે સંભવં નૃપ
આ પિશાચોના ગણો અનગણિત ગણાય છે; હે રાજા, હવે મારી પાસેથી ઘંટ અને ધ્વજનો ઉત્પત્તિ સાંભળ.
ઐરાવતસ્ય ઘણ્ટે દ્વે વૈજયન્ત્યાવિતિ શ્રુતે। ગુહસ્ય તે સ્વયં દત્તે ક્રમેણાનાય્ય ધીમતા
એરાવતની બે ઘંટ, જે વૈજયંતી નામે જાણીતી છે, ગુહાએ તને ક્રમશઃ આપી હતી, હે બુદ્ધિશાળી.
એકા તત્રવિશાખસ્ય ઘણ્ટા સ્કન્દસ્ય ચાપરા। પતાકા કાર્તિકેયસ્ વિશાખસ્ય ચ લોહિતા
ત્યાં એક ઘંટ વિશાખાની છે અને બીજી સ્કંદની છે; ધ્વજ કાર્તિકેયનો છે અને લાલ ધ્વજ વિશાખાનો છે.
યાનિ ક્રીડનકાન્યસ્ય દેવૈર્દત્તાનિ વૈ તદા। તૈરેવ રમતે દેવો મહાસેનો મહાબલઃ
જે રમકડાં દેવતાઓએ તેને એ સમયે આપ્યા હતા, એ બધાથી મહાબળશાળી મહાસેન આનંદ પામે છે.
સ સંવૃતઃ પિશાચાનાં ગણૈર્દેવગણૈસ્તથા। શુશુભે કાઞ્ચને શૈલે દીપ્યમાનઃ શ્રિયા વૃત્તઃ
પિશાચોના અને દેવોના ગણોથી ઘેરાયેલો મહાસેન, સુવર્ણ પર્વત પર તેજથી ચમકતો સુંદર લાગતો હતો.
તેન વીરેણ શુશુભે સ શૈલઃ શુભકાનનઃ। આદિત્યેનેવાંશુમતા મન્દરશ્ચારુકન્દરઃ
સુંદર વનોથી શોભતો એ પર્વત એ વીર સાથે એ રીતે તેજસ્વી લાગતો હતો, જેમ સુંદર ગુફાઓ ધરાવતો મંદર પર્વત તેજવંતી સૂર્યકિરણોથી ઝગમગે છે.
સંતાનકવનૈઃ ફુલ્લૈઃ કરવીરવનૈરપિ। પારિજાતવનૈશ્ચૈવ જપાશોકવનૈસ્તથા
તે પર્વત પર ફૂલેલા સંતાનના વન, કરવીરનાં ઝાડ, પારિજાતનાં વન અને જપા તથા અશોકનાં બગીચાઓથી તે જગમગતો હતો.
કદમ્બતરુષણ્ડૈશ્ચ દિવ્યૈર્મૃગગણૈરપિ। દિવ્યૈઃ પક્ષિગણૈશ્ચૈવ શુશુભે શ્વેતપર્વતઃ
સફેદ પર્વત પર કદંબનાં ઝાડોના જૂથો, દિવ્ય પ્રાણીઓનાં ટોળાં અને સ્વર્ગીય પક્ષીઓનાં સમૂહોથી તે ખૂબ જ શોભતો હતો.
તત્રદેવગણાઃ સર્વેસર્વે દેવર્ષયસ્તથા। મેઘતૂર્યરવાશ્ચૈવ ક્ષુબ્ધોદધિસમસ્વનાઃ
ત્યાં બધા દેવતાઓ અને દેવ ઋષિઓ હાજર હતા, સાથે જ વાદળોના વાદ્ય અને ઉગ્ર સમુદ્ર જેવો ગર્જનારો અવાજ સંભળાતો હતો.
તત્રદેવાશ્ચ ગન્ધર્વા નૃત્યન્તેઽપ્સરસસ્તથા। હૃષ્ટાનાં તત્રભૂતાનાં શ્રૂયતે નિનદો મહાન્
ત્યાં દેવતાઓ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ નૃત્ય કરતાં હતાં; અને આનંદિત જીવાત્માઓનો મહાન ધ્વનિ પણ ત્યાં સંભળાતો હતો.
એવં સેન્દ્રં જગત્સર્વં શ્વેતપર્વતસંસ્થિતમ્। પ્રહૃષ્ટં પ્રેક્ષતે સ્કન્દં ન ચ ગ્લાયતિ દર્શનાત્
એ રીતે, ઇન્દ્ર સહિત આખું જગત શ્વેત પર્વત પર સ્થિત રહીને આનંદપૂર્વક સ્કંદને નિહાળતું હતું અને એ દર્શનથી ક્યારેય થાકતું નહોતું.
યદાઽભિષિક્તો ભગવાન્સૈનાપત્યે તુ પાવકિઃ। તદા સંપ્રસ્થિતઃ શ્રીમાન્હૃષ્ટો ભદ્રવટં હરઃ
જ્યારે અગ્નિપુત્ર ભગવાનને સેનાપતિપદે અભિષેક કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેજસ્વી અને આનંદિત હર ભદ્રવટ તરફ પ્રસ્થાન કર્યા.
રથેનાદિત્યવર્ણેન પાર્વત્યા સહિતઃ પ્રભુઃ। `અનુયાતઃ સુરૈઃ સર્વૈઃ સહસ્રાક્ષપુરોગમૈઃ
પ્રભુ પાર્વતી સાથે સૂર્ય જેવો તેજસ્વી રથ ચઢીને, સહસ્ર આંખ વાળા ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓની આગળ ચાલ્યા.
સહસ્રં તસ્ય સિંહાનાં તસ્મિન્યુક્તં રથોત્તમે। ઉત્પપાત દિવં શુભ્રં કાલેનાભિપ્રચોદિતમ્
એ ઉત્તમ રથમાં હજાર સિંહો જોડાયેલા હતા, જે સમયના પ્રેરણે આકાશમાં તેજસ્વી રીતે ઉડી ગયો.
તેપિબન્ત ઇવાકાશં ત્રાસયન્તક્ષરાચરાન્। સિંહા નભસ્યગચ્છન્ત નદન્તશ્ચારુકેસરાઃ
સુંદર જટાવાળા એ સિંહો આકાશમાં ગર્જના કરતા જતા, ચાલતા અને સ્થિર બધાં જ જીવોને ભયભીત કરતા, જાણે આકાશને પી જતાં હોય.
તસ્મિન્રથે પશુપતિઃ સ્થિતો ભાત્યુમયા સહ। વિદ્યુતા સહિતઃ સૂર્યઃ સેન્દ્રચાપે ઘને યથા
એ રથ પર પશુપતિ ઉમા સાથે તેજસ્વી લાગતા હતા, જેમ વીજળી અને ઇન્દ્રધનુષ સાથે સૂર્ય વાદળમાં ઝગમગે છે.
અગ્રતસ્તસ્ય ભગવાન્ધનેશો ગુહ્યકૈઃ સહ। આસ્થાય રુચિરં યાતિ પુષ્પકં નરવાહનઃ
તેમના આગળ ધનના ભગવાન, ગુહ્યકો સાથે, સુંદર પુષ્પક રથ પર આરૂઢ થઈને આગળ વધતા હતા.
ઐરાવતં સમાસ્થાય શક્રશ્ચાપિ સુરૈઃ સહ। પૃષ્ઠતોઽનુયયૌ યાન્તં વરદં વૃષભધ્વજમ્
ઇન્દ્ર પણ દેવતાઓ સાથે એ વરદાન આપનાર વૃષભધ્વજના પાછળ, એરાવત હાથી પર ચઢીને અનુસરી રહ્યા હતા.
જૃમ્ભકૈર્યક્ષરક્ષોભિઃ સ્રગ્વિભિઃ સમલંકૃતઃ। યાત્યમોઘો મહાયક્ષો દક્ષિણં પક્ષમાસ્થિતઃ
મહાયક્ષ, ઝાંઝવાળા, યક્ષો અને રાક્ષસો સાથે અને ફૂલોની માળાઓથી શોભિત થઈ, દક્ષિણ બાજુએ અવિઘ્નપણે આગળ વધતા હતા.
તસ્ય દક્ષિણતો દેવા બહવશ્ચિત્રયોધિનઃ। ગચ્છન્તિ વસુભિઃ સાર્ધં રુદ્રૈશ્ચ સહ સંગતાઃ
તેમની દક્ષિણ બાજુએ અનેક યુદ્ધકુશળ દેવતાઓ, વસુઓ અને રુદ્રો સાથે જોડાઈને આગળ વધતા હતા.
યમશ્ચ મૃત્યુના સાર્ધં સર્વતઃ પરિવારિતઃ। ઘોરૈર્વ્યાધિશતૈર્યાતિ ઘોરરૂપવપુસ્તથા
યમ, મૃત્યુ અને ભયાનક રોગોના સૈંકડો ટોળાંથી ચારે બાજુથી ઘેરાયેલા, ભયાનક રૂપ ધારણ કરીને આગળ વધતા હતા.
યમસ્ય પૃષ્ઠતશ્ચૈવ રઘોરસ્ત્રિશિખરઃ શિતઃ। વિજયો નામ રુદ્રસ્ય યાતિ શૂલઃ સ્વલંકૃતઃ
યમના પાછળ, રુદ્રનું તીખું અને ત્રણ શિખરવાળું વિજય નામનું શૂલ સુંદર રીતે આગળ વધતું હતું.
તમુગ્રપાશો વરુણો ભગવાન્સલિલેશ્વરઃ। પરિવાર્ય શનૈર્યાતિ યાદોભિર્વિવિધૈર્વૃતઃ
પાણીના ભગવાન, વરુણ, ઉગ્ર પાશ સાથે, વિવિધ યાદવો દ્વારા ઘેરાયેલા, ધીમે ધીમે તેને ઘેરીને આગળ વધતા હતા.