યદા સ્કન્દેન માતૃણામેવમેતત્પ્રિયં કૃતમ્। અથનૈમબ્રવીત્સ્વાહા મમ પુત્રસ્ત્વમૌરસઃ
જ્યારે સ્કંદે માતાઓને આ રીતે પ્રસન્ન કર્યા, ત્યારે સ્વાહાએ કહ્યું: 'તુ મારો સાચો પુત્ર છે.'
ઇચ્છામ્યહં ત્વયા દત્તાં પ્રીતિં પરમદુર્લભામ્। તામબ્રવીત્તતઃ સ્કન્દઃ પ્રીતિમિચ્છસિ કીદૃશીમ્
'હું તારી પાસેથી એવી કૃપા માંગું છું જે બહુ જ દુર્લભ છે.' ત્યારે સ્કંદે પૂછ્યું: 'કઈ કૃપા તારે જોઈએ છે?'
દક્ષસ્યાહં પ્રિયા કન્યા સ્વાહા નામ મહાભુજ। બાલ્યાત્પ્રભૃતિ નિત્યં ચ જાતકામા હુતાશને
'હું દક્ષની પ્રિય પુત્રી સ્વાહા છું, હે મહાબાહુ! બાળપણથી જ મને હંમેશા અગ્નિ સાથે મિલન કરવાની ઇચ્છા રહી છે.'
ન સ માં કામિનીં પુત્ર સમ્યગ્જનાતિ પાવકઃ। ઇચ્છામિ શાશ્વતં વાસં વસ્તુ પુત્ર સહાગ્નિના
'પણ પુત્ર, અગ્નિ મને ઈચ્છાવાળી સ્ત્રી તરીકે ઓળખતો નથી. હું તારી પાસે એ જ માંગું છું કે મને અગ્નિ સાથે હંમેશ માટે રહેવાની જગ્યા મળે.'
હવ્યં કવ્યંચ યત્કિંચિદ્દ્વિજા મન્ત્રસુસંસ્તુતમ્। હોષ્યન્ત્યગ્નૌ સદા દેવિ સ્વાહેત્યુક્ત્વાસમુદ્ધૃતમ્
દ્વિજો, જે કંઈ હવન અને પિતૃઓને અર્પણ કરાય છે અને મંત્રોથી વખાણવામાં આવે છે, તે હમેશાં અગ્નિમાં 'સ્વાહા' કહીને યોગ્ય રીતે અર્પણ કરવામાં આવે છે, હે દેવી.
અદ્યપ્રભૃતિ દાસ્યન્તિ સુવૃત્તાઃ સત્પથે સ્થિતાઃ। એવમગ્નિસત્વયા સાર્ધં સદા વત્સ્યતિ શોભને
આજે પછી, સારા વર્તનવાળા અને સત્યમાર્ગે ચાલનારા લોકો હંમેશાં આવું અર્પણ કરશે; આ રીતે, હે સુંદરે, તું અગ્નિ સાથે હંમેશાં વસે છે.
એવમુક્તા તતઃ સ્વાહા તુષ્ટાસ્કન્દેન પૂજિતા। પાવકેન સમાયુક્તા ભર્ત્રા સ્કન્દમપૂજયત્
આ રીતે કહેતાં, સ્કંદે પૂજિત અને પ્રસન્ન થયેલી સ્વાહાએ પાવક સાથે અને પોતાના પતિ સાથે મળીને સ્કંદની પૂજા કરી.
તતો બ્રહ્મા મહાસેનં પ્રજાપતિરથાબ્રવીત્। અભિગચ્છ મહાદેવં પિતરં ત્રિપુરાર્દનમ્
પછી બ્રહ્માએ, પ્રજાપતિએ મહાસેનને કહ્યું: 'મહાદેવ, તારા પિતા અને ત્રિપુરાના વિનાશક પાસે જા.'
રુદ્રેણાગ્નિં સમાવિશ્ય સ્વાહામાવિશ્ય ચોમયા। હિતર્થં સર્વલોકાનાં જાતસ્ત્વમપરાજિતઃ
'રુદ્રે અગ્નિમાં પ્રવેશ કરીને અને સ્વાહામાં મારું તત્વ ભળી જવાથી, બધા લોકના કલ્યાણ માટે, હે અજેય, તું જન્મ્યો છે.'
ઉમાયોન્યાં ચ રુદ્રેણ શુક્રં સિક્તં મહાત્મના। અસ્મિન્ગિરૌ નિપતિતં મિઞ્જિકમિઞ્જિકં યતઃ
'અને મહાત્મા રુદ્રે ઉમાની ગર્ભમાં બીજ નાખ્યું, જે આ પર્વત પર બિંદુબિંદુ કરીને પડ્યું.'
મિથુનં વૈ મહાભાગ તત્ર તદ્રુદ્રસંભવમ્'। સંભૂતં લોહિતોદે તુ શુક્રશેષમવાપતત્
'હે મહાભાગ્યશાળી, ત્યાં રુદ્રથી ઉત્પન્ન થયેલું એક જોડી જન્મ્યું; લોહીથી જે ઉત્પન્ન થયું, તે બીજનું અવશેષ હતું.'
સૂર્યરશ્મિષુ ચાપ્યનયદન્યચ્ચૈવાપતદ્ભુવિ। આસક્તમન્યદ્વૃક્ષેષુ તદેવં પ્ચધાઽપતત્
'કેટલુંક સૂર્યકિરણો દ્વારા લઈ જવામાં આવ્યું, કેટલુંક જમીન પર પડ્યું અને કેટલુંક વૃક્ષોમાં ચોંટ્યું—આ રીતે તે પાંચ રીતે વિખેરાયું.'
તત્ર તે વિવિધાકારા ગણા જ્ઞેયા મનીષિભિઃ। તવ પારિષદા ઘોરા ય એતે પિશિતાશિનઃ
'ત્યાં અનેક પ્રકારના રૂપવાળા તારા ભયાનક સહાયક ગણો છે, જેમને જ્ઞાનીઓ ઓળખે છે—એ બધા માંસખોર છે.'
એવમસ્ત્વિતિ ચાપ્યુક્ત્વા મહાસેનો મહેશ્વરમ્। અપૂજયદમેયાત્મા પિતરં પિતૃવત્સલઃ
'એવું જ થાઓ' કહીને, મહાસેન, જે અનંત આત્માવાળા અને પિતૃપ્રેમી હતા, એમણે મહેશ્વર પિતાની પૂજા કરી.
અર્કપુષ્પૈસ્તુ તે પઞ્ ગણાઃ પૂજ્યા ધનાર્થિભિઃ। વ્યાદિપ્રશમનાર્થં ચતેષાં પૂજાં સમાચરેત્
આ પાંચ ગણો ધન ઇચ્છનારાઓએ અર્કના ફૂલો વડે પૂજવા યોગ્ય છે; રોગ દૂર કરવા માટે પણ એમની પૂજા કરવી જોઈએ.
મિઞ્જિકામિઞ્જિકં ચૈવ મિથુનં રુદ્રસંભવમ્। નમસ્કાર્યં સદૈવેહ બાલાનાં હિતમિચ્છતા
મિઞ્જિકા અને મિઞ્જિકા નામના રુદ્રથી ઉત્પન્ન થયેલા જોડી, જે બાળકોના હિત ઇચ્છે છે, એ અહીં હંમેશાં વંદન કરવા યોગ્ય છે.
સ્ત્રિયો માનુષમાંસાદા વૃક્ષકા નામ નામતઃ। વૃક્ષેષુ જાતાસ્તા દેવ્યો નમસ્કાર્યાઃ પ્રજાર્થિભિઃ
જે સ્ત્રીઓ માનવીનું માંસ ખાય છે, તેમને વ્રુક્ષિકા કહે છે; જે દેવીઓ વૃક્ષોમાં જન્મી છે, તેમને સંતાન ઇચ્છનારાઓએ વંદન કરવી જોઈએ.
એષામેવ પિશાચાનામસઙ્ખ્યેયગણાઃ સ્મૃતાઃ। ઘણ્ટાયાઃ સપતાકાયાઃ શૃણુ મે સંભવં નૃપ
આ પિશાચોના ગણો અનગણિત ગણાય છે; હે રાજા, હવે મારી પાસેથી ઘંટ અને ધ્વજનો ઉત્પત્તિ સાંભળ.
ઐરાવતસ્ય ઘણ્ટે દ્વે વૈજયન્ત્યાવિતિ શ્રુતે। ગુહસ્ય તે સ્વયં દત્તે ક્રમેણાનાય્ય ધીમતા
એરાવતની બે ઘંટ, જે વૈજયંતી નામે જાણીતી છે, ગુહાએ તને ક્રમશઃ આપી હતી, હે બુદ્ધિશાળી.
એકા તત્રવિશાખસ્ય ઘણ્ટા સ્કન્દસ્ય ચાપરા। પતાકા કાર્તિકેયસ્ વિશાખસ્ય ચ લોહિતા
ત્યાં એક ઘંટ વિશાખાની છે અને બીજી સ્કંદની છે; ધ્વજ કાર્તિકેયનો છે અને લાલ ધ્વજ વિશાખાનો છે.
યાનિ ક્રીડનકાન્યસ્ય દેવૈર્દત્તાનિ વૈ તદા। તૈરેવ રમતે દેવો મહાસેનો મહાબલઃ
જે રમકડાં દેવતાઓએ તેને એ સમયે આપ્યા હતા, એ બધાથી મહાબળશાળી મહાસેન આનંદ પામે છે.
સ સંવૃતઃ પિશાચાનાં ગણૈર્દેવગણૈસ્તથા। શુશુભે કાઞ્ચને શૈલે દીપ્યમાનઃ શ્રિયા વૃત્તઃ
પિશાચોના અને દેવોના ગણોથી ઘેરાયેલો મહાસેન, સુવર્ણ પર્વત પર તેજથી ચમકતો સુંદર લાગતો હતો.
તેન વીરેણ શુશુભે સ શૈલઃ શુભકાનનઃ। આદિત્યેનેવાંશુમતા મન્દરશ્ચારુકન્દરઃ
સુંદર વનોથી શોભતો એ પર્વત એ વીર સાથે એ રીતે તેજસ્વી લાગતો હતો, જેમ સુંદર ગુફાઓ ધરાવતો મંદર પર્વત તેજવંતી સૂર્યકિરણોથી ઝગમગે છે.
સંતાનકવનૈઃ ફુલ્લૈઃ કરવીરવનૈરપિ। પારિજાતવનૈશ્ચૈવ જપાશોકવનૈસ્તથા
તે પર્વત પર ફૂલેલા સંતાનના વન, કરવીરનાં ઝાડ, પારિજાતનાં વન અને જપા તથા અશોકનાં બગીચાઓથી તે જગમગતો હતો.
કદમ્બતરુષણ્ડૈશ્ચ દિવ્યૈર્મૃગગણૈરપિ। દિવ્યૈઃ પક્ષિગણૈશ્ચૈવ શુશુભે શ્વેતપર્વતઃ
સફેદ પર્વત પર કદંબનાં ઝાડોના જૂથો, દિવ્ય પ્રાણીઓનાં ટોળાં અને સ્વર્ગીય પક્ષીઓનાં સમૂહોથી તે ખૂબ જ શોભતો હતો.
તત્રદેવગણાઃ સર્વેસર્વે દેવર્ષયસ્તથા। મેઘતૂર્યરવાશ્ચૈવ ક્ષુબ્ધોદધિસમસ્વનાઃ
ત્યાં બધા દેવતાઓ અને દેવ ઋષિઓ હાજર હતા, સાથે જ વાદળોના વાદ્ય અને ઉગ્ર સમુદ્ર જેવો ગર્જનારો અવાજ સંભળાતો હતો.
તત્રદેવાશ્ચ ગન્ધર્વા નૃત્યન્તેઽપ્સરસસ્તથા। હૃષ્ટાનાં તત્રભૂતાનાં શ્રૂયતે નિનદો મહાન્
ત્યાં દેવતાઓ, ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ નૃત્ય કરતાં હતાં; અને આનંદિત જીવાત્માઓનો મહાન ધ્વનિ પણ ત્યાં સંભળાતો હતો.
એવં સેન્દ્રં જગત્સર્વં શ્વેતપર્વતસંસ્થિતમ્। પ્રહૃષ્ટં પ્રેક્ષતે સ્કન્દં ન ચ ગ્લાયતિ દર્શનાત્
એ રીતે, ઇન્દ્ર સહિત આખું જગત શ્વેત પર્વત પર સ્થિત રહીને આનંદપૂર્વક સ્કંદને નિહાળતું હતું અને એ દર્શનથી ક્યારેય થાકતું નહોતું.
યદાઽભિષિક્તો ભગવાન્સૈનાપત્યે તુ પાવકિઃ। તદા સંપ્રસ્થિતઃ શ્રીમાન્હૃષ્ટો ભદ્રવટં હરઃ
જ્યારે અગ્નિપુત્ર ભગવાનને સેનાપતિપદે અભિષેક કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેજસ્વી અને આનંદિત હર ભદ્રવટ તરફ પ્રસ્થાન કર્યા.
રથેનાદિત્યવર્ણેન પાર્વત્યા સહિતઃ પ્રભુઃ। `અનુયાતઃ સુરૈઃ સર્વૈઃ સહસ્રાક્ષપુરોગમૈઃ
પ્રભુ પાર્વતી સાથે સૂર્ય જેવો તેજસ્વી રથ ચઢીને, સહસ્ર આંખ વાળા ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓની આગળ ચાલ્યા.