ભવસ્વેન્દ્રો મહાબાહો સર્વેષાં નઃ સુખાવહઃ। અભિષિચ્યસ્વ ચૈવાદ્ય પ્રાપ્તરૂપોઽસિ સત્તમ
હે મહાબાહુ, તું જ ઇન્દ્ર બન અને અમને સર્વેને સુખ આપ; આજે તારા અભિષેક થાઓ, કેમ કે તું ખરેખર યોગ્ય છે, હે શ્રેષ્ઠ જીવ.
શાધિ ત્વમેવ ત્રૈલોક્યમવ્યાગ્રે નિજયે રતઃ। અહં તે કિંકરઃ શક્ર ન મમેન્દ્રત્વમીપ્સિતમ્
હે શક્ર, તું જ ત્રણેય લોકનું શાસન કર, અડગ રહીને વિજય માટે પ્રયત્નશીલ રહે; હું તારો સેવક છું, મને ઇન્દ્રપદની ઇચ્છા નથી.
બલંતવાદ્ભુતં વીર ત્વં દેવાનામરીઞ્જહિ। અવજ્ઞાસ્યન્તિ માં લોકા વીર્યણ તવ વિસ્મિતાઃ
હે વીર, તારું બળ આશ્ચર્યજનક છે; તું દેવતાઓના દુશ્મનોને હરાવ; તારી શક્તિ જોઈને બધા લોક મને અવગણે.
ઇન્દ્રત્વે તુ સ્થિતં વીર બલહીનં પરાજિતમ્। `ત્વત્તેજસાઽવમંસ્યન્તિ લોકા માં સુરસત્તમ
જો બલહીન અને પરાજિત વ્યક્તિ ઇન્દ્રપદે બેસે, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તો તારા તેજથી બધા લોક મને નાનું ગણે.
આવયોશ્ચ મિથો ભેદે પ્રયતિષ્યન્ત્યતન્દ્રિતાઃ। ભેદિતે ચ ત્વયિ વિભો લોકો દ્વૈધમુપેષ્યતિ
જો આપણાં વચ્ચે ફૂટ પડે, તો નિરંતર પ્રયત્નશીલ લોકો વિભાજન માટે પ્રયત્ન કરશે; અને હે પ્રભુ, જો તું વિભાજિત થશો, તો આખો લોક દ્વિધામાં પડી જશે.
દ્વિધાભૂતેષુ લોકેષુ નિશ્ચિતેષ્વાવયોસ્તથા। વિગ્રહઃ સંપ્રવર્તેત ભૂતભેદાન્મહાબલ
જ્યારે લોક બે ભાગમાં વહેંચાઈ જશે અને આપણું સ્થાન નિશ્ચિત થશે, ત્યારે હે મહાબલ, જીવોમાં ફૂટથી ઝઘડો ઊભો થશે.
તત્ર ત્વં માં રણે તાત યથાશ્રદ્ધં વિજેષ્યસિ। તસ્માદિન્દ્રો ભવાનેવ ભવિતા મા વિચારય
ત્યારે, હે પ્રિય, તું મને યુદ્ધમાં પોતાની શ્રદ્ધા પ્રમાણે હરાવી દેશે; એટલે ઇન્દ્ર તું જ બન, કોઈ સંશય રાખીશ નહીં.
ત્વમેવ રાજા ભદ્રં તે ત્રૈલોક્યસ્ય મમૈવ ચ। કરોમિ કિં ચ તેશક્ર શાસનાત્તદ્બ્રવીહિ મે
તું જ ત્રણેય લોક અને મારા પણ રાજા છે, તને કલ્યાણ મળે; હે શક્ર, તું જે આદેશ આપ, તે મને કહેજે.
અહમિન્દ્રો ભવિષ્યામિ તવ વાક્યાન્મહાબલ। યદિ સત્યમિદં વાક્યં નિશ્ચયાદ્ભાષિતં ત્વયા
હે મહાબલ, જો તું સાચા નિશ્ચયથી આ વાત કહી છે, તો હું તારા વચન પ્રમાણે ઇન્દ્ર બનીશ.
યદિ વા શાસનં સ્કન્દ કર્તુમિચ્છસિ મે શૃણુ। અભિષિચ્યસ્વ દેવાનાં સૈનાપત્યે મહાબલ
કે પછી, હે સ્કંદ, જો તું મારી આજ્ઞા માનવી હોય, તો સાંભળ: હે મહાબલ, દેવસેનાના સેનાપતિ તરીકે અભિષેક થા.
દાનવાનાં વિનાશાય દેવાનામર્થસિદ્ધયે। ગોબ્રાહ્મણહિતાર્થાય સૈનાપત્યેઽભિષિઞ્ચ મામ્
દાનવોના વિનાશ માટે, દેવતાઓના હિત માટે અને ગાય તથા બ્રાહ્મણોના કલ્યાણ માટે, મને સેનાપતિ તરીકે અભિષેક કર.
સોઽભિષિક્તો મઘવતા સર્વૈર્દેવગણૈઃ સહ। અતીવ શુશુભે તત્ર પૂજ્યમાનો મહર્ષિભિઃ
પછી મઘવંત અને બધા દેવતાઓએ મળીને તેનો અભિષેક કર્યો; મહર્ષિઓએ પૂજ્ય બનાવીને ત્યાં તે ખૂબ તેજસ્વી લાગ્યો.
તત્ર તત્કાઞ્ચનં છત્રં ધ્રિયમાણં વ્યરોચત। તથૈવ સુસમિદ્ધસ્ય પાવકસ્યાત્મમણ્ડલમ્
ત્યાં તેના ઉપર ધારવામાં આવેલું સોનાનું છત્ર તેજ પમાડતું હતું; એ જ રીતે પ્રજ્વલિત અગ્નિના તેજસ્વી મંડળે પણ કાંતિ પમાડી.
વિશ્વકર્મકૃતા ચાસ્ય દિવ્યા માલા હિરણ્મયી। આબદ્ધા ત્રિપુરઘ્નેન સ્વયમેવ યશસ્વિના
વિશ્વકર્માએ બનાવેલી દૈવી સોનાની માળા, ત્રિપુરવિનાશક એ યશસ્વી દેવતાએ પોતે તેના ગળે પહેરાવી.
આગમ્ય મનુજવ્યાઘ્ર સહ દેવ્યા પરંતપ। અર્ચયામાસ સુપ્રીતો ભગવાન્ગોવૃષધ્વજઃ
પાર્વતીજી સાથે મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પરાક્રમી મહારાજ ત્યાં આવ્યા અને આનંદપૂર્વક નંદીધ્વજ ભગવાનની પૂજા કરી.
રુદ્રમગ્નિં દ્વિજાઃ પ્રાહૂ રુદ્રસૂનુસ્તતસ્તુ સઃ। `કીર્ત્યતે સુમહાતેજાઃ કુમારોઽદ્ભુતદર્શનઃ
બ્રાહ્મણોએ રુદ્ર અને અગ્નિદેવને બોલાવ્યા; ત્યારબાદ રુદ્રપુત્ર, જે મહાન તેજસ્વી અને અદ્ભુત રૂપ ધરાવનારો છે, તેને કુમાર કહેવાય છે.
રુદ્રેણ શુક્રમુત્સૃષ્ટં તચ્છ્વેતઃ પર્વતોઽભવત્। પાવકસ્યેનદ્રિયં શ્વેતે કૃત્તિકાભિઃ કૃતં નગે
રુદ્રજીનું વિજ બીજ જ્યારે બહાર પડ્યું, ત્યારે તે સફેદ પર્વત બની ગયું; એ સફેદ પર્વત પર અગ્નિદેવનું નિવાસકક્ષ કૃત્તિકાઓએ બનાવ્યું.
પૂજ્યમાનં તુ રુદ્રેણ દૃષ્ટ્વા સર્વેદિવૌકસઃ। રુદ્રસૂનું તતઃ પ્રાહુર્ગુહં ગુણવતાંવરમ્
રુદ્રજીની પૂજા થતા જોઈને, સર્વે દેવતાઓએ રુદ્રપુત્રને 'ગુહ' નામે સંબોધન કર્યું, જે ગુણોમાં સર્વોત્તમ છે.
અનુપ્રવિશ્ય રુદ્રેણ વહ્નિં જાતો હ્યયં શિશુઃ। તત્ર જાતસ્તતઃ સ્કન્દો રુદ્રસૂનુસ્તતોઽભવત્
રુદ્રજી અગ્નિમાં પ્રવેશ્યા અને ત્યાં એ બાળક જન્મ્યું; એ જ સ્થળે સ્કંદનો જન્મ થયો અને એ રીતે રુદ્રપુત્ર કહેવાયા.
રુદ્રસ્ય વહ્નેઃ સ્વાહાયાઃ ષણ્ણાં સ્ત્રીણાં ચ તેજસા। જાતઃ સ્કન્દઃ સુરશ્રેષ્ઠો રુદ્રસૂનુસ્તતોઽભવત્
રુદ્ર, અગ્નિ, સ્વાહા અને છ સ્ત્રીઓના તેજથી સ્કંદ જન્મ્યા, જે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ છે અને રુદ્રપુત્ર કહેવાયા.
અરજે વાસસી રક્તે વસાનઃ પાવકાત્મજઃ। ભાતિ દીપ્તવપુઃ શ્રમાન્રક્તાભ્રાભ્યામિવાંશુમાન્
પાવકપુત્ર નિર્વિકાર લાલ વસ્ત્ર પહેરીને, તેજસ્વી કાયાથી તેજમાં ઝગમગે છે, જેમ લાલ વાદળોથી સૂર્યના કિરણો લાલ દેખાય છે.
કુક્કુટશ્ચાગ્નિના દત્તસ્તસ્ કેતુરલંકૃતઃ। રથે સમુચ્છિતો ભાતિ કાલાગ્નિરવ લોહિતઃ
અગ્નિદેવે આપેલો કુકડ એનું ચિહ્ન છે, જે રથ પર શોભાયમાન છે; એ કાળો અગ્નિ જેવો ભયાનક અને લાલ રંગથી ઝગમગે છે.
યા ચેષ્ટા સર્વભૂતાનાં પ્રભા શક્તિર્બલં તથા। અગ્રતસ્તસ્ય સા શક્તિર્દેવાનાં જયવર્ધની
સર્વ પ્રાણીઓમાં જે ગતિ, તેજ, શક્તિ અને બળ છે, એ બધું તેની પાસે મુખ્યરૂપે છે, જે દેવતાઓના વિજયને વધારનાર છે.
વિવેશ કવચં ચાસ્ય શરીરં સહજં તથા। યુધ્યમાનસ્ય દેવસ્ય પ્રાદુર્ભવતિ તત્સદા
એના શરીરમાં જન્મજાત કવચ અને શરીર સમાયેલી છે; જ્યારે પણ એ દેવ યુદ્ધ કરે છે, ત્યારે એ સર્વે સદા પ્રગટ થાય છે.
શક્તિર્ધર્મો બલં તેજઃ કાન્તત્વં સત્યમુન્નતિઃ। બ્રહ્મણ્યત્વમસંમોહો ભક્તાનાં પરિરક્ષણમ્
શક્તિ, ધર્મ, બળ, તેજ, સૌંદર્ય, સત્ય, ઉન્નતિ, બ્રહ્મવિષયક ભક્તિ, સ્પષ્ટતા અને ભક્તોની રક્ષા—
નિકૃન્તનં ચ શત્રૂણાં લોકાનાં ચાભિરક્ષણમ્। સ્કન્દેન સહ જાતાનિ સર્વાણ્યેવ જનાધિપ
શત્રુઓનો વિનાશ અને લોકોની રક્ષા—આ બધું સ્કંદ સાથે જન્મ્યું, હે મનુષ્યોના રાજા.
એવં દેવગણૈઃ સર્વૈઃ સોઽભિષિક્તઃ સ્વલંકૃતઃ। બભૌ પ્રતીતઃ સુમનાઃ પરિપૂર્ણેન્દુદર્શનઃ
આ રીતે સર્વે દેવતાઓએ તેને અભિષેક કરીને અને શોભાવાળી વસ્ત્રોથી સજ્જ કરીને, એ પૂર્ણચંદ્ર જેવો તેજસ્વી અને આનંદિત દેખાતા હતા.
ઇષ્ટૈઃ સ્વાધ્યાયઘોષૈશ્ચ દેવતૂર્યવરૈરપિ। દેવગન્ધર્વગીતૈશ્ચ સર્વૈરપ્સરસાં ગણૈઃ
ઇચ્છિત સ્વાધ્યાયના પઠન, દેવવાદ્યના ધ્વનિ, ગંધર્વોના ગીતો અને સર્વે અપ્સરાઓના સંગીતથી,
એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ બહુભિસ્તુષ્ટૈર્હૃષ્ટૈઃ સ્વલંકૃતઃ। [સુસંવૃતઃ પિશાચાનાં ગણૈર્દેવગણૈસ્તથા।] ક્રીડન્ભાતિ તદા દેવૈરભિષિક્તશ્ચ પાવકિઃ
અને અનેક અન્ય આનંદિત અને શોભિત લોકો સાથે, પિશાચો અને દેવતાઓના સમૂહથી ઘેરાયેલા, એ પાવકપુત્ર દેવતાઓ દ્વારા અભિષેક પામીને રમતા અને ઝગમગતા હતા.
અભિષિક્તં મહાસેનમપશ્યન્ત દિવૌકસઃ। વિનિહત્ય તમઃ સૂર્યં યથૈવાભ્યુદિતં તથા
દેવલોકના રહેવાસીઓએ મહાસેનને અભિષેક પામેલા જોયા, જેમ સૂર્ય ઉગે ત્યારે અંધકાર દૂર થાય છે એમ.