અગ્નિર્ભૂત્વા તતશ્ચૈનં છાગવક્રો બહુપ્રજઃ। રમયામાસ શૈલસ્થં બલં ક્રીડનકૈરિવ
પછી તે અગ્નિરૂપે, બકરીના માથાવાળો અને અનેક સંતાનોવાળો બની, પર્વત પર રહેલા બાળકને રમકડાંથી રમાડ્યા જેવી રીતે આનંદ આપ્યો.
તતઃ પ્રકલ્પ્ય પુત્રત્વે સ્કન્દં માતૃગણોઽગમત્। કાકી ચ હલિમા ચૈવ માતા ચાથ હલી તથા। આર્યા બાલા ચ ધાત્રી ચ સપ્તૈતા શિશુમાતરઃ
પછી માતાઓના સમૂહે સ્કંદને પોતાનો પુત્ર માનીને તેની પાસે ગયા: કાકી, હલિમા, માતા, હલી, આર્યા, બાલા અને ધાત્રી—આ સાતે બાળની માતાઓ છે.
એતાસાં વીર્યસંપન્નઃ શિશુર્નામાતિદારુણઃ। સ્કન્દપ્રસાદજઃ પુત્રો લોહિતાક્ષો ભયંકરઃ
આમાંથી એક મહાબળવાન બાળક જન્મ્યું, તેનું નામ હતું અતિદારુણ. તે સ્કંદની કૃપાથી પેદા થયો, લાલ આંખોવાળો અને ભયંકર હતો.
એષ વીરોઽષ્ટમઃ પ્રોક્તઃ સ્કન્દો માતૃગણોદ્ભવઃ। છાગવક્રેણ સહિતો નવમઃ પરિકીર્ત્યતે
આ આઠમો વીર છે, જે સ્કંદ અને માતાઓના સમૂહમાંથી ઉત્પન્ન થયો છે; ચાગવક્ર સાથે મળીને નવમો ગણાય છે.
ષષ્ઠં છાગમયં વક્રં સ્કન્દસ્યૈવેતિ વિદ્ધિ તમ્। ષટ્શિરોભ્યન્તરં રાજન્નિત્યં માતૃગણાર્ચિતમ્
છઠ્ઠો ચાગમુખવાળો છે, તે સ્કંદનો જ છે—તે સ્કંદનું અંદરનું છઠ્ઠું માથું છે, જેને માતાઓ હંમેશા પૂજે છે, હે રાજા.
ષણ્ણાં તુ પ્રવરં તસ્ય શીર્ષાણામિહ શબ્દ્યતે। શક્તિં યેનાસૃજદ્દિવ્યાં ભદ્રશાખ ઇતિ સ્મ હ
તેના છ માથામાંથી શ્રેષ્ઠ માથું 'ભદ્રશાખ' કહેવાય છે, જેના દ્વારા તેણે દિવ્ય શક્તિ (ભાલા) ઉત્પન્ન કરી.
ઇત્યેતદ્દ્વિવિધાકારં વૃત્તં શુક્લસ્ય પઞ્ચમીમ્। તત્ર યુદ્ધં મહાઘોરં વૃત્તં ષષ્ઠ્યાં જનાધિપ
આ રીતે બે પ્રકારની ઘટનાઓ શુક્લ પક્ષની પાંચમીના દિવસે બની; છઠ્ઠીએ, હે મનુષ્યાધિપતિ, એક ભયાનક યુદ્ધ થયું.
ઉપવિષ્ટં તુ તં સ્કન્દમામુક્તકવચસ્રજમ્। હિરણ્યચૂડમુકુટં હિરણ્યાંક્ષં મહાપ્રભમ્
ત્યાં સ્કંદ બેસેલા હતા, કવચ અને હારોથી સજ્જ, સોનાની મુગટ પહેરેલી, સોનાની આંખોવાળા અને તેજસ્વી.
લોહિતામ્બરસંવીતં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રં મનોરમમ્। સર્વલક્ષણસંપન્નં ત્રૈલોક્યસ્યાપિ સુપ્રિયમ્
લાલ વસ્ત્ર પહેરેલા, તીક્ષ્ણ દાંતવાળા, મનોહર, સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને ત્રણેય લોકને પણ પ્રિય એવા.
તતસ્તં વરદં શૂરં યુવાનં મૃષ્ટકુણ્ડલમ્। અભજત્પદ્મરૂપા શ્રીઃ સ્વયમેવ શરીરિણી
પછી શ્રી દેવી પોતે કમળરૂપે, તેજસ્વી કુંડળોથી શોભતા, યુવાન અને વરદાન આપનાર તે શૂરવીરને પસંદ કરી.
શ્રિયા જુષ્ટઃ પૃથુયશાઃ સ કુમારો વરસ્તદા। નિષણ્ણો દૃશ્યતે ભૂતૈઃ પૌર્ણમાસ્યાં યથા શશી
શ્રીથી યુક્ત અને વિશાળ યશવાળો એ કુમાર, તેજસ્વી, પૂર્ણિમાની રાત્રે ચાંદની જેમ ભૂતગણોને દેખાય છે.
અપૂજયન્મહાત્માનો બ્રાહ્મણાસ્તં મહાબલમ્
મહાન આત્માવાળા બ્રાહ્મણોએ એ મહાબળવાનનું પૂજન કર્યું.
ઇદમાહુસ્તદા ચૈવ સ્કન્દં તત્ર મહર્ષયઃ
ત્યાં મહર્ષિઓએ સ્કંદને આ રીતે કહ્યું.
હિરણ્યવર્ણ ભદ્રં તે લોકાનાં શંકરો ભવ। ત્વયા ષડ્રાત્રજાતેન સર્વે લોકા વશીકૃતાઃ
હે સોનાની જેમ તેજવાળા, તને કલ્યાણ મળે. તું લોકોએ સુખ આપનાર બન. તારા છઠ્ઠા દિવસે જન્મવાથી બધા લોકો તારા વશમાં થયા છે.
અભયંચ પુનર્દત્તં ત્વયૈવૈષાં સુરોત્તમ। તસ્માદિન્દ્રો ભવાનસ્તુ ત્રૈલોક્યસ્યાભયંકરઃ
અને તું ફરીથી આ ઉત્તમ દેવતાઓને નિર્ભયતા આપી છે; તેથી તું ત્રણેય લોકને નિર્ભયતા આપનાર ઈન્દ્ર બન.
કિમિન્દ્રઃ સર્વલોકાનાં કરોતીહ તપોધનાઃ। કથં દેવગણાંશ્ચૈવ પાતિ નિત્યં સુરેશ્વરઃ
હે તપસ્વીઓ, ઈન્દ્ર સર્વ લોક માટે શું કરે છે? દેવતાઓના સમૂહને ઈશ્વર કઈ રીતે હંમેશા રક્ષે છે?
ઇન્દ્રો દધાતિ ભૂતાનાં બલં તેજઃ પ્રજાઃ સુખમ્। તુષ્ટઃ પ્રયચ્છતિ તથા સર્વાન્કામાન્સુરેશ્વરઃ
ઇન્દ્ર દેવતા બધાને તાકાત, તેજ, સંતાન અને સુખ આપે છે; જ્યારે તે પ્રસન્ન થાય છે, ત્યારે સર્વે ઈચ્છાઓ પણ પૂરી કરે છે.
દુર્વૃત્તાનાં સંહરતિ વ્રતસ્થાનાં પ્રયચ્છતિ। અનુશાસ્તિ ચ ભૂતાનિ કાર્યેષુ બલસૂદનઃ
જે લોકો દુશ્મનાઈ કરે છે, તેમને ઇન્દ્ર નાશ કરે છે અને જે વ્રત પાળે છે, તેમને ઈચ્છિત ફળ આપે છે; બલસૂદન સર્વે જીવોને તેમના કર્તવ્યમાં માર્ગદર્શન આપે છે.
અસૂર્યે ચ ભવેત્સૂર્યસ્તથાઽચનદ્રે ચ ચન્દ્રમાઃ। ભવત્યગ્નિશ્ચ વાયુશ્ચ પૃથિવ્યાપશ્ચ સ્વં તથા
જ્યાં સૂર્ય નથી, ત્યાં સૂર્ય પ્રકાશે છે; એ જ રીતે જ્યાં ચંદ્ર નથી, ત્યાં ચંદ્ર પ્રકાશે છે; અગ્નિ, પવન, પૃથ્વી અને પાણી પણ પોતાના સ્થાન પર પ્રગટે છે.
એતદિન્દ્રેણ કર્તવ્યમિન્દ્રે હિ વિપુલં બલમ્। ત્વં ચ વીર બલી શ્રેષ્ઠસ્તસ્માદિન્દ્રો ભવસ્વ ન
આ બધું ઇન્દ્રનું કર્તવ્ય છે, કેમ કે ઇન્દ્ર પાસે અતિશય બળ છે; અને તું, વીર, બધા બલવાનોમાં શ્રેષ્ઠ છે, એટલે ઇન્દ્ર તું જ થા, હું નહીં.
ભવસ્વેન્દ્રો મહાબાહો સર્વેષાં નઃ સુખાવહઃ। અભિષિચ્યસ્વ ચૈવાદ્ય પ્રાપ્તરૂપોઽસિ સત્તમ
હે મહાબાહુ, તું જ ઇન્દ્ર બન અને અમને સર્વેને સુખ આપ; આજે તારા અભિષેક થાઓ, કેમ કે તું ખરેખર યોગ્ય છે, હે શ્રેષ્ઠ જીવ.
શાધિ ત્વમેવ ત્રૈલોક્યમવ્યાગ્રે નિજયે રતઃ। અહં તે કિંકરઃ શક્ર ન મમેન્દ્રત્વમીપ્સિતમ્
હે શક્ર, તું જ ત્રણેય લોકનું શાસન કર, અડગ રહીને વિજય માટે પ્રયત્નશીલ રહે; હું તારો સેવક છું, મને ઇન્દ્રપદની ઇચ્છા નથી.
બલંતવાદ્ભુતં વીર ત્વં દેવાનામરીઞ્જહિ। અવજ્ઞાસ્યન્તિ માં લોકા વીર્યણ તવ વિસ્મિતાઃ
હે વીર, તારું બળ આશ્ચર્યજનક છે; તું દેવતાઓના દુશ્મનોને હરાવ; તારી શક્તિ જોઈને બધા લોક મને અવગણે.
ઇન્દ્રત્વે તુ સ્થિતં વીર બલહીનં પરાજિતમ્। `ત્વત્તેજસાઽવમંસ્યન્તિ લોકા માં સુરસત્તમ
જો બલહીન અને પરાજિત વ્યક્તિ ઇન્દ્રપદે બેસે, હે દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, તો તારા તેજથી બધા લોક મને નાનું ગણે.
આવયોશ્ચ મિથો ભેદે પ્રયતિષ્યન્ત્યતન્દ્રિતાઃ। ભેદિતે ચ ત્વયિ વિભો લોકો દ્વૈધમુપેષ્યતિ
જો આપણાં વચ્ચે ફૂટ પડે, તો નિરંતર પ્રયત્નશીલ લોકો વિભાજન માટે પ્રયત્ન કરશે; અને હે પ્રભુ, જો તું વિભાજિત થશો, તો આખો લોક દ્વિધામાં પડી જશે.
દ્વિધાભૂતેષુ લોકેષુ નિશ્ચિતેષ્વાવયોસ્તથા। વિગ્રહઃ સંપ્રવર્તેત ભૂતભેદાન્મહાબલ
જ્યારે લોક બે ભાગમાં વહેંચાઈ જશે અને આપણું સ્થાન નિશ્ચિત થશે, ત્યારે હે મહાબલ, જીવોમાં ફૂટથી ઝઘડો ઊભો થશે.
તત્ર ત્વં માં રણે તાત યથાશ્રદ્ધં વિજેષ્યસિ। તસ્માદિન્દ્રો ભવાનેવ ભવિતા મા વિચારય
ત્યારે, હે પ્રિય, તું મને યુદ્ધમાં પોતાની શ્રદ્ધા પ્રમાણે હરાવી દેશે; એટલે ઇન્દ્ર તું જ બન, કોઈ સંશય રાખીશ નહીં.
ત્વમેવ રાજા ભદ્રં તે ત્રૈલોક્યસ્ય મમૈવ ચ। કરોમિ કિં ચ તેશક્ર શાસનાત્તદ્બ્રવીહિ મે
તું જ ત્રણેય લોક અને મારા પણ રાજા છે, તને કલ્યાણ મળે; હે શક્ર, તું જે આદેશ આપ, તે મને કહેજે.
અહમિન્દ્રો ભવિષ્યામિ તવ વાક્યાન્મહાબલ। યદિ સત્યમિદં વાક્યં નિશ્ચયાદ્ભાષિતં ત્વયા
હે મહાબલ, જો તું સાચા નિશ્ચયથી આ વાત કહી છે, તો હું તારા વચન પ્રમાણે ઇન્દ્ર બનીશ.
યદિ વા શાસનં સ્કન્દ કર્તુમિચ્છસિ મે શૃણુ। અભિષિચ્યસ્વ દેવાનાં સૈનાપત્યે મહાબલ
કે પછી, હે સ્કંદ, જો તું મારી આજ્ઞા માનવી હોય, તો સાંભળ: હે મહાબલ, દેવસેનાના સેનાપતિ તરીકે અભિષેક થા.