તસ્ય શબ્દેન મહતા સમુદ્ધૂતોદધિપ્રભમ્। વભ્રામ તત્રતત્રૈવ દૈવસૈન્યમચેતનમ્
એ મહાન અવાજે, જે ઉગ્ર સમુદ્ર ઉછળે તેમ લાગતો હતો, દેવસેનાનું બેભાન દળ અહીં-અહીં ભટકવા લાગ્યું.
જિધાંસૂનુપસંપ્રાપ્તાન્દેવાન્દૃષ્ટ્વા સપાવકિઃ। વિસસર્જ મુખાત્ક્રુદ્ધઃ પ્રવૃદ્ધાઃ પાવકાર્ચિષઃ
લડવા ઇચ્છતા દેવતાઓ નજીક આવ્યા તે જોઈ, પાવકપુત્ર ક્રોધથી તેના મોઢામાંથી પ્રચંડ અગ્નિની જ્વાળાઓ છોડવા લાગ્યો.
અદહદ્દેવસૈન્યાનિ વેપમાનાનિ ભૂતલે
પૃથ્વી પર દેવસેનાની કાંપતી ટોળીઓને તેણે બળી નાખી.
તે પ્રદીપ્તશિરોદેહાઃ પ્રદીપ્તાયુધવાહનાઃ। પ્રચ્યુતાઃ સહસા ભાન્તિ ચિત્રાસ્તારાગણા ઇવ
તેઓના માથા અને શરીર જ્વલંત હતા, શસ્ત્રો અને વાહનો પણ અગ્નિથી પ્રગટ હતા; એ બધા અચાનક પડી ગયા અને તેજસ્વી તારાઓના સમૂહ જેવું ઝળહળતા લાગ્યા.
દહ્યમાનાઃ પ્રપન્નાસ્તે શરણં પાવકાત્મજમ્। દેવા વજ્રધરં ત્યક્ત્વાતતઃ શાનતિમુપાગતાઃ
બળતા દેવતાઓએ પાવકપુત્રને આશ્રય માગ્યો, વજ્રધારીને છોડીને, અને તેથી તેમને શાંતિ મળી.
ત્યક્તો દેવૈસ્તતઃ સ્કન્દે વજ્રં શક્રો ન્યપાતયત્
પછી દેવતાઓએ છોડ્યા પછી, ઇન્દ્રે વજ્રને સ્કંદ ઉપર ફેંકી દીધું.
તદ્વિસૃષ્ટં જઘાનાશુ પર્શ્વં સ્કન્દસ્ય દક્ષિણમ્। વિભેદ ચ મહારાજ પાર્શ્વં તસ્ય મહાત્મનઃ
એ વજ્ર ઝડપથી જઈને સ્કંદના જમણા બાજુ પર વાગ્યું, રાજા, અને એ મહાન આત્માના બાજુને ફાડી નાખ્યું.
વજ્રપ્રહારાત્સ્કન્દસ્ય સંજાતઃ પુરુષોઽપરઃ। યુવા કાઞ્ચનસન્નાહઃ શક્તિધૃગ્દિવ્યકુણ્ડલઃ
વજ્રના ઘા થી સ્કંદમાંથી બીજો યુવાન પુરુષ જન્મ્યો, જે સોનેરી કવચ પહેરેલો, હાથમાં શક્તિ અને દેવકુંડળ ધરાવતો હતો.
યદ્વજ્રવિશનાજ્જાતો વિશાખસ્તેન સોઽભવત્
વજ્રના ફાટવાથી જન્મેલો હોવાથી તેને વિશાખા નામ મળ્યું.
તં જાતમપરં દૃષ્ટ્વા કાલાનલસમદ્યુતિમ્। ભયાદિનદ્રસ્તુત તં સ્કન્દં પ્રાઞ્જલિઃ શરણં ગતઃ
એ બીજાને, જે કાળાગ્નિ જેવું તેજ ધરાવતો હતો, જોઈને ઇન્દ્રે ડરથી સ્કંદની સ્તુતિ કરી અને હાથ જોડીને આશ્રય માંગ્યો.
તસ્યાભયંદદૌ સ્કન્દઃ સહસૈન્યસ્ સત્તમ। તતઃ પ્રહૃષ્ટાસ્ત્રિદશા વાદિત્રાણ્યભ્યવાદયન્
પછી સ્કંદે, ઉત્તમ યોદ્ધાએ, તેને અને તેની સેના સાથે નિર્ભયતા આપી; ત્યારબાદ આનંદિત દેવોએ વાદ્ય વગાડ્યા.
સ્કન્દપારિષદાન્ધોરાઞ્છૃણુષ્વાદ્ભુતદર્શનાન્। વજ્રપ્હહારાત્સ્કન્દસ્ય જજ્ઞુસ્તત્ર કુમારકાઃ। યે હરન્તિ શિશૂઞ્જાતાન્ગર્ભસ્થાશ્ચૈવ દારુણાઃ
હવે સ્કંદના ભયાનક, અદ્ભુત રૂપ ધરાવતાં પરિષદો વિશે સાંભળો, જે વજ્રના ઘા થી જન્મેલા હતા—એવા બાળક, જે નવજાત શિશુઓને, ગર્ભમાં રહેલા પણ, હરી લઈ જાય છે અને ભયાનક છે.
વજ્રપ્રહારાત્કન્યાશ્ચ જજ્ઞિરેઽસ્ મહાબલાઃ
વજ્રના ઘા થી શક્તિશાળી કન્યાઓ પણ જન્મી.
કુમારાન્સ વિશખં ચ પુત્રત્વે સમકલ્પયત્। સ ભૂત્વા ભગવાન્સઙ્ખ્યે રક્ષંશ્છાગમુખસ્તદા
તે બાળક અને વિશાખાને તેણે પોતાનાં પુત્ર તરીકે સ્વીકાર્યા; પછી ભગવાને બકરાના મુખવાળો રૂપ ધારણ કરી યુદ્ધમાં તેમની રક્ષા કરી.
વૃતઃ કન્યાગણૈઃ સર્વૈરાત્મીયૈઃ સહ પુત્રકૈઃ। માતૃણાં પ્રેષિતાનાં ચ ભદ્રશાખશ્ચકોમલૈઃ
પછી તે પોતાની તમામ પુત્રીઓ, પુત્રો અને માતાઓ દ્વારા મોકલાયેલા કોમળ ભદ્રશાખા સાથે ઘેરાયો હતો.
તતઃ કુમારં સંજાતં સ્કન્દમાહુર્જના ભુવિ। રુદ્રમગ્નિમુખાં સ્વાહાં પ્રદેશેષુ મહાબલાઃ
તેથી પૃથ્વી પર લોકો તેને જન્મેલો પુત્ર, એટલે કુમાર કે સ્કંદ કહે છે; અને મહાન શક્તિશાળી રુદ્ર, અગ્નિ અને સ્વાહા વિવિધ સ્થળોએ પૂજાય છે.
યજન્તિ પુત્રકામાશ્ચ પુત્રિણશ્ચ સદા જનાઃ। યાસ્તાસ્ત્વજનયત્કન્યાસ્તપો નામ હુતાશનઃ
પુત્ર ઇચ્છતા અને પુત્રવંત લોકો હંમેશા તેમની પૂજા કરે છે; જે કન્યાઓ હુતાશનથી જન્મી, તેમને તપસ કહેવામાં આવે છે.
કિં કરોમીતિ તાઃ સ્કન્દં સંપ્રાપ્તાઃ સમભાષયન્
તેઓ સ્કંદ પાસે આવીને પૂછ્યું: 'અમે શું કરીએ?'
ભવેમ સર્વલોકસ્ય માતરો વયમુત્તમાઃ। પ્રસાદાત્તવ પૂજ્યાશ્ચ પ્રિયમેતત્કુરુષ્વ નઃ
હુંએ તારી કૃપાથી સર્વ લોકની શ્રેષ્ઠ માતાઓ બનીએ, બધાની પૂજનીય અને પ્રિય થાઈએ—આ ઉપકાર અમારે માટે કર.
સોઽબ્રવીદ્બાઢમિત્યેવં ભવિષ્યધ્વં પૃથિગ્વિધાઃ। શિવાશ્ચૈવાશિવાશ્ચૈવ પુનઃપુનઃરુદારધીઃ
તેણે કહ્યું: 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે. તમે અનેક રૂપે, શુભ અને અશુભ સ્વરૂપે વારંવાર જન્મશો, હે મહાન મનવાળા.'
અગ્નિર્ભૂત્વા તતશ્ચૈનં છાગવક્રો બહુપ્રજઃ। રમયામાસ શૈલસ્થં બલં ક્રીડનકૈરિવ
પછી તે અગ્નિરૂપે, બકરીના માથાવાળો અને અનેક સંતાનોવાળો બની, પર્વત પર રહેલા બાળકને રમકડાંથી રમાડ્યા જેવી રીતે આનંદ આપ્યો.
તતઃ પ્રકલ્પ્ય પુત્રત્વે સ્કન્દં માતૃગણોઽગમત્। કાકી ચ હલિમા ચૈવ માતા ચાથ હલી તથા। આર્યા બાલા ચ ધાત્રી ચ સપ્તૈતા શિશુમાતરઃ
પછી માતાઓના સમૂહે સ્કંદને પોતાનો પુત્ર માનીને તેની પાસે ગયા: કાકી, હલિમા, માતા, હલી, આર્યા, બાલા અને ધાત્રી—આ સાતે બાળની માતાઓ છે.
એતાસાં વીર્યસંપન્નઃ શિશુર્નામાતિદારુણઃ। સ્કન્દપ્રસાદજઃ પુત્રો લોહિતાક્ષો ભયંકરઃ
આમાંથી એક મહાબળવાન બાળક જન્મ્યું, તેનું નામ હતું અતિદારુણ. તે સ્કંદની કૃપાથી પેદા થયો, લાલ આંખોવાળો અને ભયંકર હતો.
એષ વીરોઽષ્ટમઃ પ્રોક્તઃ સ્કન્દો માતૃગણોદ્ભવઃ। છાગવક્રેણ સહિતો નવમઃ પરિકીર્ત્યતે
આ આઠમો વીર છે, જે સ્કંદ અને માતાઓના સમૂહમાંથી ઉત્પન્ન થયો છે; ચાગવક્ર સાથે મળીને નવમો ગણાય છે.
ષષ્ઠં છાગમયં વક્રં સ્કન્દસ્યૈવેતિ વિદ્ધિ તમ્। ષટ્શિરોભ્યન્તરં રાજન્નિત્યં માતૃગણાર્ચિતમ્
છઠ્ઠો ચાગમુખવાળો છે, તે સ્કંદનો જ છે—તે સ્કંદનું અંદરનું છઠ્ઠું માથું છે, જેને માતાઓ હંમેશા પૂજે છે, હે રાજા.
ષણ્ણાં તુ પ્રવરં તસ્ય શીર્ષાણામિહ શબ્દ્યતે। શક્તિં યેનાસૃજદ્દિવ્યાં ભદ્રશાખ ઇતિ સ્મ હ
તેના છ માથામાંથી શ્રેષ્ઠ માથું 'ભદ્રશાખ' કહેવાય છે, જેના દ્વારા તેણે દિવ્ય શક્તિ (ભાલા) ઉત્પન્ન કરી.
ઇત્યેતદ્દ્વિવિધાકારં વૃત્તં શુક્લસ્ય પઞ્ચમીમ્। તત્ર યુદ્ધં મહાઘોરં વૃત્તં ષષ્ઠ્યાં જનાધિપ
આ રીતે બે પ્રકારની ઘટનાઓ શુક્લ પક્ષની પાંચમીના દિવસે બની; છઠ્ઠીએ, હે મનુષ્યાધિપતિ, એક ભયાનક યુદ્ધ થયું.
ઉપવિષ્ટં તુ તં સ્કન્દમામુક્તકવચસ્રજમ્। હિરણ્યચૂડમુકુટં હિરણ્યાંક્ષં મહાપ્રભમ્
ત્યાં સ્કંદ બેસેલા હતા, કવચ અને હારોથી સજ્જ, સોનાની મુગટ પહેરેલી, સોનાની આંખોવાળા અને તેજસ્વી.
લોહિતામ્બરસંવીતં તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રં મનોરમમ્। સર્વલક્ષણસંપન્નં ત્રૈલોક્યસ્યાપિ સુપ્રિયમ્
લાલ વસ્ત્ર પહેરેલા, તીક્ષ્ણ દાંતવાળા, મનોહર, સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત અને ત્રણેય લોકને પણ પ્રિય એવા.
તતસ્તં વરદં શૂરં યુવાનં મૃષ્ટકુણ્ડલમ્। અભજત્પદ્મરૂપા શ્રીઃ સ્વયમેવ શરીરિણી
પછી શ્રી દેવી પોતે કમળરૂપે, તેજસ્વી કુંડળોથી શોભતા, યુવાન અને વરદાન આપનાર તે શૂરવીરને પસંદ કરી.