મનુષ્યાણઆમનુયુગં હ્રપ્તન્તીતિ નિબોધ મે। બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચૈવ યુધિષ્ઠિર
હે યુધિષ્ઠિર, જાણ કે યુગ બદલાય છે ત્યારે મનુષ્યોમાં બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શૂદ્ર બધાની સ્થિતિ ધીરે ધીરે ઘટી જાય છે.
વ્યાજૈર્ધર્મં ચરિષ્યન્તિ ધર્મવૈતંસિકા નરાઃ। સત્યં સંક્ષેપ્સ્યતે લોકે નરૈઃ પણ્ડિતમાનિભિઃ
ધર્મના દેખાડા કરનારા લોકો ધર્મને દગાથી આચરે છે; અને જે પોતાને વિદ્વાન કહે છે, તેઓ સત્યને દુનિયામાં ઓછું કરી નાખે છે.
સત્યહાન્યા તતસ્તેષામાયુરલ્પં ભવિષ્યતિ। આયુષઃ પ્રક્ષયાદ્વિદ્યાં ન શક્ષ્યન્ત્યુપશિક્ષિતુમ્
જ્યારે સત્ય નાશ પામે છે, ત્યારે લોકોનું આયુષ્ય ઘટી જાય છે; અને આયુષ્ય ઓછું હોવાથી તેઓ યોગ્ય રીતે વિદ્યા શીખી શકતા નથી.
વિદ્યાહીનાનવિજ્ઞાનાલ્લોભોપ્યભિભવિષ્યતિ। લોભમોહપરા મૂઢાઃ કામાસક્તાશ્ માનવાઃ
જ્યારે વિદ્યા અને સમજણ ઓછી થઈ જાય છે, ત્યારે લોભ તેમને વશ કરી લે છે; લોકો લોભ અને મોહમાં ફસાઈ, કામના પાછળ દોડતા મૂર્ખ બની જાય છે.
વૈરબદ્ધા ભવિષ્યન્તિ પરસ્પરવધૈષિણઃ। બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ સંકીર્યન્તે પરસ્પરમ્
લોકો એકબીજાથી દુશ્મનાઈ રાખીને એકબીજાની હત્યા ઈચ્છશે; બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય એકબીજામાં મિશ્રાઈ જશે.
શૂદ્રતુલ્યા ભવિષ્યન્તિ તપઃસત્યવિવર્જિતાઃ। અન્ત્યા મધ્યા ભવિષ્યન્તિ મધ્યાશ્ચાન્ત્યા ન સંશયઃ
તપ અને સત્યથી વિહોણા લોકો શૂદ્ર જેવા થઈ જશે; નીચા લોકો મધ્યમ બની જશે અને મધ્યમ લોકો નીચા, એમાં કોઈ શંકા નથી.
ઈદૃશો ભવિતા લોકો યુગાન્તે પર્યુપસ્થિતે। વસ્ત્રાણાં પ્રવરા શાણી ધાન્યાનાં કોરદૂપકઃ
યુગના અંતે દુનિયા આવી જ થઈ જશે; સૌથી સારું વસ્ત્ર શણનું હશે અને શ્રેષ્ઠ અનાજ જૌ હશે.
ભાર્યામિત્રાશ્ચ પુરુષા ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે। મત્સ્યામિષેણ જીવન્તો દુહન્તશ્ચાપ્યજૈડકમ્
યુગના અંતે પુરુષો પોતાની પત્નીઓને દુશ્મન સમજીને જીવશે; માછલી અને માંસ ખાઈને, બકરાં અને ધેંસીનું દૂધ પીશે.
ગોષુ નષ્ટાસુ પુરુષા યેઽપિ નિત્યં ધૃતવ્રતાઃ। તેઽપિલોભસમાયુક્તા ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે
જ્યારે ગાયો નાશ પામશે, ત્યારે સતત વ્રત રાખનારા પણ યુગના અંતે લોભમાં ફસાઈ જશે.
અન્યોન્યં પરિમુષ્ણન્તો હિંસયન્તશ્ચ માનવાઃ। અજપા નાસ્તિકાઃ સ્તેના ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે
યુગના અંતે લોકો એકબીજાને લૂંટશે અને દુઃખ આપશે; તેઓ નાસ્તિક, ચોર અને બકરાં રાખનારા બની જશે.
સરિત્તીરેષુ કુદ્દાલૈર્વાપયિષ્યનતિ ચૌપધીઃ। તાશ્ચાપ્યલ્પફલાસ્તેષાં ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે
નદીનાં કાંઠે, ખુરપીથી ખેતરોમાં પાણી આપશે પણ છેતરપિંડીથી, છતાં પણ યુગના અંતે તેમને બહુ ઓછું ફળ મળશે.
શ્રાદ્ધે દૈવે ચ પુરુષા યેઽપિ નિત્યં ધૃવ્રતાઃ। તેઽપિલોભસમાયુક્તા ભોક્ષ્યન્તીહ પરસ્પરમ્
યુગના અંતે શ્રાદ્ધ અને દેવપૂજામાં સતત વ્રત રાખનારા પણ લોભમાં ફસાઈ, એકબીજાના ભાગેનો ભોજન ખાઈ જશે.
પિતા પુત્રસ્ ભોક્તા ચ પિતુઃ પુત્રસ્તથૈવ ચ। અતિક્રાન્તાનિ ભોજ્યાનિ ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે
પિતા પુત્રનું અન્ન ખાશે અને પુત્ર પણ પિતાનું અન્ન ખાશે; જે ખોરાક અગાઉ ભોગવાયો છે, તે યુગના અંતે ફરી મળશે.
ન વ્રતાનિ ચરિષ્યન્તિ બ્રાહ્મણા વેદનિન્દકાઃ। ન યક્ષ્યન્તિ ન હોષ્યન્તિ હેતુવાદવિમોહિતાઃ। નિમ્નેષ્વીહાં કરિષ્યનતિ હેતુવાદવિમોહિતાઃ
જે બ્રાહ્મણો વેદની નિંદા કરશે, તેઓ કોઈ વ્રત નહીં પાળે; કારણના વાદમાં ફસાઈ, તેઓ યજ્ઞ કે હોળી નહીં કરે અને નીચા કાર્યો કરશે.
નિમ્ને કૃષિં કરિષ્યન્તિ યોક્ષ્યન્તિ ધુરિ ધેનુક્રાઃ। એકહાયનવત્સાંશ્ચ વાહયિષ્યન્તિ માનવાઃ
લોકો નીચી જગ્યાએ ખેતી કરશે, અને ગાયોને હળમાં જોતશે; એક વર્ષના વાછરાંઓને પણ ભાર વહન કરાવશે.
પુત્રઃ પિતૃવધં કૃત્વા પિતા પુત્રવધં તથા। `સ્ત્રિયોઽપિ પતિપુત્રાદીન્વધિષ્યનતિ યુગક્ષયે'। નિરુદ્વેગો બૃહદ્બાદી ન નિન્દામુપલપ્સ્યતે
પુત્ર પિતાનો વધ કરશે અને પિતા પુત્રનો પણ; યુગના અંતે સ્ત્રીઓ પણ પતિ, પુત્ર અને અન્યનો વધ કરશે; નિર્લજ્જ, મોટાભાઈ બોલનારા લોકોને કોઈ દોષ આપશે નહીં.
મ્લેચ્છભૂતં જગત્સર્વં નિષ્ક્રિયં દાનવર્જિતમ્। ભવિષ્યતિ નિરાનન્દમનુત્સવમથો તથા
આ આખું જગત વિદેશી જેવું, કર્મવિહિન અને સજ્જનો વિના બની જશે; આનંદ અને ઉત્સવો વગરનું રહેશે.
પ્રાયશઃ કૃપણાનાં હિ તથા બન્ધુમતામપિ। વિધવાનાં ચ વિત્તાનિ હરિષ્યન્તીહ માનવાઃ
લોકો ગરીબો, સગાવાળા અને વિધવાઓનું પણ ધન છીનવી લેશે.
સ્વલ્પવીર્યબલાઃ સ્વાધા લોભમોહપરાયણાઃ। તત્કથાદાનસંતુષ્ટ શિષ્ટાનામપિ બાન્ધવાઃ
થોડી તાકાત અને બળવાળા, લોભ અને મોહમાં ડૂબેલા, સારા લોકોના સગાઓ પણ ફક્ત વાર્તા સાંભળી સંતોષી જશે.
પરિગ્રહંકરિષ્યતિ માયાચારપરિગ્રહાઃ। સંઘાતયન્તઃ તય રાજાનઃ પાપબુદ્ધયઃ
મોઢા પર એક અને અંદરે બીજું વર્તન રાખનારા, દૂષિત મનવાળા રાજાઓ એકબીજાની સાથે જોડાણ કરીને સંપત્તિ હડપ કરશે.
પરસ્પરવધોયુક્તા મૂર્ખાઃ પણ્ડિતમાનિનઃ। ભવિષ્યન્તિ યુગસ્યાન્તે ક્ષત્રિયા લોકકણ્ટકાઃ
યુગના અંતે અજ્ઞાન કિન્તુ પોતાને જ્ઞાની માનનારા ક્ષત્રિયો એકબીજાના વિનાશમાં લાગશે અને જગતને દુઃખ આપશે.
અરક્ષિતારો લુબ્ધાશ્ માનાહંકારદર્પિતાઃ। કેવલં દણ્ડરુચયો ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે
યુગના અંતે, રક્ષા ન કરતા, લોભી, અભિમાની અને દંભી લોકો ફક્ત દંડમાં જ આનંદ માણશે.
આક્રમ્યાક્રમ્ય સાધૂનાં દારાંશ્ચાપિ ધનાનિ ચ। ભોક્ષ્યન્તે નિરનુક્રોસા રુદતામપિ ભારત
સારા લોકોની પત્ની અને ધન વારંવાર છીનવી, તેઓ રડે તો પણ દયાવાન ન રહી, બધું ભોગવશે, હે ભારત.
ન કન્યાં યાચે કશ્ચિન્નાપિ કન્યા પ્રદીયતે। સ્વયંગ્રહા ભવિષ્યન્તિ યુગાન્તે સમુપસ્થિતે
કોઈ પણ કન્યાને માગશે નહીં અને કોઈ કન્યા અપાશે નહીં; યુગના અંતે લગ્ન પોતે પસંદ કરીને થશે.
રાજાનશ્ચાપ્યસંતુષ્ટાઃ પરાર્તાન્મૂઢચેતસઃ। સર્વોપાયૈર્હરિષ્યન્તિ યુગાન્તે પર્યુપસ્થિતે
રાજાઓ અસંતોષી અને મૂઢમનવાળા બની, યુગના અંતે દરેક રીતે બીજાનું ધન છીનવી લેશે.
મ્લેચ્છીભૂતં જગત્સર્વં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ। હસ્તો હસ્તં પરિમુષેદ્યુગાન્તે સમુપસ્થિતે
આ આખું જગત વિદેશી જેવું બની જશે, તેમાં શંકા નથી; યુગના અંતે એક હાથ બીજાથી ચોરી કરશે.
સત્યં સંક્ષિપ્યતે લોકે નરૈઃ પણ્ડિતમાનિભિઃ। સ્થવિરા બાલમતયો બાલાઃ સ્થવિરબુદ્ધયઃ
જગતમાં પોતાને જ્ઞાની માનનારા લોકોમાં સત્ય ઘટી જશે; વૃદ્ધોમાં બાળમન અને બાળકોમાં વૃદ્ધબુદ્ધિ જોવા મળશે.
ભીરુસ્થા શૂરમાની શૂરા ભીરુવિષાદિનઃ। ન વિશ્વસન્તિ ચાન્યોન્યં યુગાન્તે પર્યુપસ્થિતે
ડરપોક પોતાને શૂરવીર બતાવશે અને શૂરવીર પણ ડરપોક જેવા નિરાશ થઈ જશે; યુગના અંતે લોકો એકબીજા પર વિશ્વાસ નહીં કરે.
નૈકભાર્યં જગત્સર્વં લોભમોહવ્યવસ્થિતમ્। અધર્મો વર્ધતે તત્ર ન તુ ધર્મઃ પ્રવર્તતે
આ આખું જગત લોભ અને મોહથી ભરેલું અને અનેક પત્નીઓ ધરાવતું બની જશે; ત્યાં અધર્મ વધશે અને ધર્મ ચાલશે નહીં.
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યા નશિષ્યન્તિ જનાધિપ। એકવર્ણસ્તદા લોકો ભવિષ્યતિ યુગક્ષયે
બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય નષ્ટ થઈ જશે, હે જનાધિપ; યુગના અંતે આખું જગત એક જ વર્ણનું બની જશે.