કેચિન્નીલોત્પલશ્યામાઃ કેચિત્કુમુદસન્નિભાઃ। કેચિત્કિઞ્જલ્કસંકાશાઃ કેચિત્પીતાઃ પયોધરાઃ
કેટલાક મેઘો નીલોત્પલ જેવા શ્યામ છે, કેટલાક કુમુદ જેવા સફેદ છે, કેટલાક પરાગ જેવા છે અને કેટલાક પીળા વરસાદી વાદળ જેવા છે.
કેચિદ્ધારિદ્રસંકાશાઃ કારણ્ડવનિભાસ્તથા। કેચિત્કમલપત્રાભાઃ કેચિદ્ધિઙ્ગુલસપ્રભાઃ
કેટલાક હળદર જેવા, કેટલાક બત્તક જેવા, કેટલાક કમળપાંદડાની જેમ અને કેટલાક હિંગુલ જેવી લાલ ઝાંખી ધરાવે છે.
કેચિત્પુરવરાકારાઃ કેચિદ્ગજકુલોપમાઃ। કેચિદઞ્જનસંકાશાઃ કેચિન્મકરસન્નિભાઃ
કેટલાક શહેરના કિલ્લા જેવા, કેટલાક હાથીઓના સમૂહ જેવા, કેટલાક કાજળ જેવા કાળા અને કેટલાક મગર જેવા દેખાય છે.
વિદ્યુન્માલાપિનદ્ધાઙ્ગાઃ સમુત્તિષ્ઠન્તિ વૈ ઘનાઃ। ઘોરરૂપા મહારાજ ઘોરસ્વનનિનાદિતાઃ
પછી, વીજળીની માળાથી શોભાયમાન એવા વાદળો, ભયાનક આકાર અને ભયાનક ધ્વનિ સાથે, રાજા, આકાશમાં ઉઠે છે.
તતો જલઘરાઃ સર્વં વ્યાપ્નુવનતિ નભસ્તલમ્। `ગર્જન્તઃ પૃથિવીપાલ પૃથિવીધરસન્નિભાઃ
પછી, વરસાદી વાદળો આખું આકાશ ઢાંકી લે છે અને પૃથ્વીધર જેવા ગર્જના કરે છે, ધરતીના રક્ષક.
તૈરિયં પૃથિવી સર્વા સપર્વતવનાકરા। આપૂર્યતે મહારાજ સલિલૌઘપરિપ્લુતા
પછી, મહારાજા, એ વાદળોથી આખી પૃથ્વી, તેના પર્વતો, જંગલો અને તળાવો સહિત, પાણીના પ્રવાહથી ભરાઈ જાય છે.
તતસ્તે જલદા ઘોરા રાવિણઃ પુરુષર્ષભ। પર્વતાન્પ્લાવયન્ત્યાશુ ચોદિતાઃ પરમેષ્ઠિના
પછી, એ ભયાનક અને ગર્જનારા વાદળો, પુરુષશ્રેષ્ઠ, પરમેશ્વર દ્વારા પ્રેરિત થઈ, પર્વતોને ઝડપથી પાણીથી ઢાંકી દે છે.
વર્ષમાણા મહત્તોયં પૂરયન્તો વસુંધરામ્। સુઘોરમશિવં રૌદ્રં નાશયનતિ ચ પાવકમ્
પછી, એ વાદળો ભારે વરસાદ વરસાવે છે, ધરતીને પાણીથી છલકાવી દે છે અને એ ભયાનક, અશુભ અને ઉગ્ર અગ્નિને પણ બુઝાવી નાખે છે.
તતો દ્વાદશવર્ષાણિ પયોદાસ્ત ઉપપ્લવે। ધારાભિઃ પૂરયન્તો વૈ ચોદ્યમાના મહાત્મના
પછી મહાન આત્માએ પ્રેરિત કરીને, વાદળોએ બાર વર્ષ સુધી સતત ભારે વરસાદ વરસાવ્યો.
તતઃ સમુદ્રઃ સ્વાં વેલામતિક્રામતિ ભારત। પર્વતાશ્ચ વિદીર્યન્તે મહી ચાપિ વિદીર્યતે
એ પછી, ભરત, દરિયો પોતાની કાંઠા ઓળંગી જાય છે, પર્વતો ફાટી પડે છે અને ધરતી પણ વિખૂટે જાય છે.
સર્વતઃ સહસા ભ્રાન્તાસ્તે પયોદા નભસ્તલમ્। સંવેષ્ટયિત્વા નશ્યન્તિ વાયુવેગપરાહતાઃ
હઠાત્, એ વાદળો ચારે તરફ ઘૂમતાં, આખું આકાશ ઢાંકી લે છે અને પવનના જોરથી વિખેરી જાય છે.
કતતસ્તં મારુતં ઘોરં સ્વયંભૂર્મનુજાધિપ। આદિઃ પદ્માલયો દેવઃ પીત્વા સ્વપિતિ ભારત
પછી, મનુષ્યોના રાજા, કમળમાં નિવાસ કરતા સ્વયંભૂ ભગવાન એ ભયાનક પવનને પી જાય છે અને સુઈ જાય છે.
તસ્મિન્નેકાર્ણવે ઘોરે નષ્ટે સ્થાવરજઙ્ગમે। નષ્ટે દેવાસુરગણએ યક્ષરાક્ષસવર્જિતે
એ ભયાનક એકમાત્ર સાગરમાં, જ્યાં સ્થાવર-જંગમ બધું નાશ પામ્યું છે, દેવ, અસુર, યક્ષ અને રાક્ષસ પણ નથી.
નિર્મનુષ્યે મહીપાલ નિઃશ્વાપદમહીરુહે। અનન્તરિક્ષે લોકેઽસ્મિન્ભ્રમામ્યેકોઽહમાતુરઃ
એ જગતમાં, રાજા, જ્યાં ન માનવ છે, ન કોઈ પ્રાણી કે વૃક્ષ, અને આકાશ પણ નથી, હું એકલો દુઃખી થઈને ભટકતો રહ્યો.
એકાર્ણવે જલે ઘોરે વિચરન્પાર્થિવોત્તમ। અપશ્યન્સર્વભૂતાનિ વૈક્લબ્યમગમં તતઃ
એ ભયાનક એકમાત્ર સાગરમાં ફરતો, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, જ્યારે કોઈ જીવંત પ્રાણી દેખાયું નહીં, ત્યારે હું નિરાશ થઈ ગયો.
તતઃ સુદીર્ઘં ગત્વાઽહં પ્લવમાનો ધરાધિપ। શ્રાન્તઃ ક્વચિન્ન શરણં લબ્ધવાનસ્મ્યતન્દ્રિતઃ
પછી, ધરતીના સ્વામી, ઘણો લાંબો સમય તરતો રહ્યો, થાકી ગયો છતાં જાગૃત રહ્યો, પણ ક્યાંય આશરો મળ્યો નહીં.
તતઃ કદાચિત્પશ્યામિ તસ્મિન્સલિલસંનિઘૌ। ન્યગ્રોધં સુમહાન્તં વૈ વિશાલં પૃથિવીપતે
પછી, કોઈ ક્ષણે, એ પાણી પાસે, રાજા, મેં એક વિશાળ અને મહાન વટવૃક્ષ જોયો.
શાખાયાં તસ્ય વૃક્ષસ્ય વિસ્તીર્ણાયાં નરાધિપ। પર્યઙ્કે પૃથિવીપાલ દિવ્યાસ્તરણસંસ્તૃતે
એ વૃક્ષની પહોળી ડાળ પર, મનુષ્યોના રાજા, દિવ્ય ચાદરોથી શોભતો એક સુખાસન પથારેલો હતો.
ઉપવિષ્ટં મહારાજ પદ્મેન્દુસદૃશાનનમ્। ફુલ્લપદ્મવિશાલાક્ષં બાલં પશ્યામિ ભારત
મહારાજા, ત્યાં બેઠેલો, હું એક બાળકને જોઉં છું – જેના ચહેરા કમળ અને ચાંદની જેવાં છે, અને આંખો ફૂલેલા કમળ જેવી વિશાળ છે.
તતો મે પૃતિવીપાલ વિસ્મયઃ સુમહાભૂત્। કથં ત્વયં શિશુઃ શેતે લોકે નાશમુપાગતે
પછી, ધરતીના રક્ષક, મને ખૂબ જ આશ્ચર્ય થયું – દુનિયા નાશ પામી છે, તો આ બાળક અહીં કેમ સુઈ રહ્યું છે?
તપસા ચિન્તયંશ્ચાપિ તં શિશું નોપલક્ષયે। ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ જાનન્નપિ નરાધિપ
પછી, રાજા, તપસ્યા કરીને પણ જ્યારે હું એ બાળક વિશે વિચારતો રહ્યો, ત્યારે પણ, ભૂતકાળ, વર્તમાન અને ભવિષ્ય જાણતો હોવા છતાં, હું એને ઓળખી શક્યો નહીં.
અતસીપુષ્પવર્ણાભઃ શ્રીવત્સકૃતભૂષણઃ। સાક્ષાલ્લક્ષ્મ્યા ઇવાવાસ સ તદા પ્રતિભાતિ મે
એ મને એટલું સુંદર લાગ્યું – જેમ આતસી ફૂલ જેવું રંગ, શ્રીવત્સનું ચિહ્ન ધારણ કરેલું, અને જાણે લક્ષ્મીજી એમાં નિવાસ કરે છે.
તતો મામબ્રવીદ્બાલઃ સ પદ્મનિભલોચનઃ। શ્રીવત્સધારી દ્યુતિમાન્વાક્યં શ્રુતિસુખાવહમ્
પછી એ કમળ જેવી આંખો ધરાવતો, શ્રીવત્સ ધારણ કરેલો તેજસ્વી બાળક મને મીઠા અને સુખદ શબ્દોમાં બોલ્યો.
જાનામિ ત્વાં પરિશ્રાન્તં તાત વિશ્રામકાઙ્ક્ષિણમ્। માર્કણ્ડેય મહાસત્વં યાવદિચ્છસિ ભાર્ગવ
મારે ખબર છે કે તું થાકી ગયો છે અને આરામ ઈચ્છે છે, મહાન આત્માવાળા માર્કંડેય, ભર્ગવ, તું અહીં જેટલો ઇચ્છે તેટલો સમય રહી શકે છે.
અભ્યન્તરં શરીરં મે પ્રવિશ્ય મુનિસત્તમ। આસ્ખેહ વિહિતો વાસઃ પ્રસાદસ્તે કૃતો મયા
હે શ્રેષ્ઠ મુનિ, મારા શરીરમાં પ્રવેશી અને અહીં નિવાસ કર; મેં કૃપાથી તને આ અનુગ્રહ આપ્યો છે.
તતો બાલેન તેનૈવ મુક્તસ્યાસીત્તદા મમ। નિર્વેદો જીવિતે દીર્ઘે મનુષ્યત્વે ચ ભારત
પછી એ બાળકના કારણે, ભરત, મને જીવન અને માનવ જન્મની લાંબી યાત્રાથી થયેલો બધો થાક દૂર થઈ ગયો.
તતો બાલેન તેનાસ્યં સહસા વિવૃતં કૃતમ્। તસ્યાહમવશો વક્રે દૈવયોગાત્પ્રવેશિતઃ
પછી એ બાળકએ અચાનક પોતાનું મોઢું ખોલ્યું, અને હું કંઈ કરી શક્યો નહીં, ભાગ્યના જોરે એના વાંકા મોઢામાં ખેંચાઈ ગયો.
તતઃ પ્રવિષ્ટસ્તત્કુક્ષિં સહસા મનુજાધિપ। સરાષ્ટ્રનગરાકીર્ણાં કૃત્સ્નાં પશ્યામિ મેદિનીમ્
પછી, રાજા, હું તરત જ એના પેટમાં પ્રવેશ્યો અને ત્યાં આખી ધરતી, શહેરો અને રાજ્યોથી ભરેલી, જોઈ.
ગઙ્ગાં શતદ્રું સીતાં ચ યમુનામથ કૌશિકીમ્। ચર્મણ્વતીંવેત્રવતીં ચન્દ્રભાગાં સરસ્વતીમ્
હું ગંગા, શતદ્રુ, સીતા, યમુના અને કૌશિકી, ચર્મવતી, વેત્રવતી, ચંદ્રભાગા અને સરસ્વતી નદીઓ જોઈ.
સિન્ધું ચૈવ વિપાશાં ચ નદીં ગોદાવરીમપિ। વસ્વોકસારાં નલિનીં નર્મદાં ચૈવ ભારત
હું સિંધુ અને વિપાશા, અને ગોદાવરી પણ જોઈ; વસ્વોકસાર, નલિની અને નર્મદા પણ જોઈ, ભારત.