તસ્મિન્યુગસહસ્રાન્તે સંપ્રાપ્તે ચાયુષઃ ક્ષયે। અનાવૃષ્ટિર્મહારાજ જાયતે બહુવાર્ષિકી
હજારો યુગના અંતે, જયારે જીવનો આયુષ્ય પૂરુ થઈ જાય છે, ત્યારે, રાજા, બહુ વર્ષો સુધી વરસાદ પડતો નથી.
તતસ્તાન્યલ્પસારાણિ સત્વાનિ ક્ષુધિતાનિ વૈ। પ્રલયં યાન્તિ ભૂયિષ્ઠં પૃથિવ્યાં પૃથિવીપતે
પછી, ભૂમિના રાજા, ઓછી તાકાતવાળા અને ભૂખ્યા જીવો, ધરતી પર મોટાભાગે નાશ પામે છે.
તતો દિનકરૈર્દીપ્તૈઃ સપ્તભિર્મનુજાધિપ। પીયતે સલિલં સર્વં સમુદ્રેષુ સરિત્સુ ચ
પછી, મનુષ્યોના રાજા, સાત તેજસ્વી સૂર્યો, દરિયા અને નદીઓનું બધું જ પાણી પી જાય છે.
યચ્ચ રકાષ્ઠં તૃણં ચાપિ શુષ્કં ચાર્દ્રં ચ ભારત। સર્વં તદ્ભસ્મસાદ્ભૂતં દૃશ્યતે ભરતર્ષભ
ભારતકુલના શ્રેષ્ઠ, જે કંઈ લાકડું, ઘાસ, સૂકું કે ભીનું છે, બધું રાખ બનીને દેખાય છે.
તતઃ સંવર્તકો વહ્નિર્વાયુના સહ ભારત। લોકમાવિશતે પૂર્વમાદિત્યૈરુપશોષિતમ્
પછી, ભારત, સૂર્યોથી સુકાઈ ગયેલી દુનિયામાં, વાયુ સાથે વિનાશનો અગ્નિ પ્રવેશ કરે છે.
તતઃ સ પૃથિવીં ભિત્ત્વા પ્રવિશ્ય ચ રસાતલમ્। રદેવદાનવયક્ષાણાં ભયં જનયતે મહત્
પછી એ અગ્નિ, ધરતીને ફાડી અને પાતાળમાં જઈ, દેવ, દાનવ અને યક્ષોમાં મોટું ભય પેદા કરે છે.
નિરદહન્નાગલોકં ચ યચ્ચ કિંચિત્ક્ષિતાવિહ। અધસ્તાત્પૃથિવીપાલ સર્વં નાશયતે ક્ષણાત્
પછી એ અગ્નિ, પૃથ્વીના નીચેના ભાગમાં, નાગલોક અને ત્યાં રહેલા બધાને ક્ષણમાં ભસ્મ કરી નાખે છે, ધરતીના રક્ષક.
તતો યોજનવિંશાનાં સહસ્રાણિ શતાનિ ચ। નિર્દહત્યશિવો વાયુઃ સ ચ સંવર્તકોઽનલઃ
પછી, એ વાયુ અને વિનાશક અગ્નિ, લાખો યોજન સુધી બધું જ સળગાવી નાખે છે.
સદેવાસુરગન્ધર્વં સયક્ષોરગરાક્ષસમ્। તતો દહતિ દીપ્તઃ સ સર્વમેવ જગદ્વિભુઃ
પછી, એ પ્રખર અગ્નિ, દેવ, દાનવ, ગંધર્વ, યક્ષ, નાગ અને રાક્ષસ સહિત આખી સૃષ્ટિને ભસ્મ કરી નાખે છે.
તતો ગજકુલપ્રખ્યાસ્તજિન્માલાવિભૂષિતાઃ। ઉત્તિષ્ઠન્તિ મહામેઘા નભસ્યદ્ભુતદર્શનાઃ
પછી, હાથીઓના સમૂહ જેવી પંક્તિઓ અને ચામડાથી શોભાયમાન એવા મહાન મેઘો, આકાશમાં ઉઠે છે, જે અદ્ભુત લાગે છે.
કેચિન્નીલોત્પલશ્યામાઃ કેચિત્કુમુદસન્નિભાઃ। કેચિત્કિઞ્જલ્કસંકાશાઃ કેચિત્પીતાઃ પયોધરાઃ
કેટલાક મેઘો નીલોત્પલ જેવા શ્યામ છે, કેટલાક કુમુદ જેવા સફેદ છે, કેટલાક પરાગ જેવા છે અને કેટલાક પીળા વરસાદી વાદળ જેવા છે.
કેચિદ્ધારિદ્રસંકાશાઃ કારણ્ડવનિભાસ્તથા। કેચિત્કમલપત્રાભાઃ કેચિદ્ધિઙ્ગુલસપ્રભાઃ
કેટલાક હળદર જેવા, કેટલાક બત્તક જેવા, કેટલાક કમળપાંદડાની જેમ અને કેટલાક હિંગુલ જેવી લાલ ઝાંખી ધરાવે છે.
કેચિત્પુરવરાકારાઃ કેચિદ્ગજકુલોપમાઃ। કેચિદઞ્જનસંકાશાઃ કેચિન્મકરસન્નિભાઃ
કેટલાક શહેરના કિલ્લા જેવા, કેટલાક હાથીઓના સમૂહ જેવા, કેટલાક કાજળ જેવા કાળા અને કેટલાક મગર જેવા દેખાય છે.
વિદ્યુન્માલાપિનદ્ધાઙ્ગાઃ સમુત્તિષ્ઠન્તિ વૈ ઘનાઃ। ઘોરરૂપા મહારાજ ઘોરસ્વનનિનાદિતાઃ
પછી, વીજળીની માળાથી શોભાયમાન એવા વાદળો, ભયાનક આકાર અને ભયાનક ધ્વનિ સાથે, રાજા, આકાશમાં ઉઠે છે.
તતો જલઘરાઃ સર્વં વ્યાપ્નુવનતિ નભસ્તલમ્। `ગર્જન્તઃ પૃથિવીપાલ પૃથિવીધરસન્નિભાઃ
પછી, વરસાદી વાદળો આખું આકાશ ઢાંકી લે છે અને પૃથ્વીધર જેવા ગર્જના કરે છે, ધરતીના રક્ષક.
તૈરિયં પૃથિવી સર્વા સપર્વતવનાકરા। આપૂર્યતે મહારાજ સલિલૌઘપરિપ્લુતા
પછી, મહારાજા, એ વાદળોથી આખી પૃથ્વી, તેના પર્વતો, જંગલો અને તળાવો સહિત, પાણીના પ્રવાહથી ભરાઈ જાય છે.
તતસ્તે જલદા ઘોરા રાવિણઃ પુરુષર્ષભ। પર્વતાન્પ્લાવયન્ત્યાશુ ચોદિતાઃ પરમેષ્ઠિના
પછી, એ ભયાનક અને ગર્જનારા વાદળો, પુરુષશ્રેષ્ઠ, પરમેશ્વર દ્વારા પ્રેરિત થઈ, પર્વતોને ઝડપથી પાણીથી ઢાંકી દે છે.
વર્ષમાણા મહત્તોયં પૂરયન્તો વસુંધરામ્। સુઘોરમશિવં રૌદ્રં નાશયનતિ ચ પાવકમ્
પછી, એ વાદળો ભારે વરસાદ વરસાવે છે, ધરતીને પાણીથી છલકાવી દે છે અને એ ભયાનક, અશુભ અને ઉગ્ર અગ્નિને પણ બુઝાવી નાખે છે.
તતો દ્વાદશવર્ષાણિ પયોદાસ્ત ઉપપ્લવે। ધારાભિઃ પૂરયન્તો વૈ ચોદ્યમાના મહાત્મના
પછી મહાન આત્માએ પ્રેરિત કરીને, વાદળોએ બાર વર્ષ સુધી સતત ભારે વરસાદ વરસાવ્યો.
તતઃ સમુદ્રઃ સ્વાં વેલામતિક્રામતિ ભારત। પર્વતાશ્ચ વિદીર્યન્તે મહી ચાપિ વિદીર્યતે
એ પછી, ભરત, દરિયો પોતાની કાંઠા ઓળંગી જાય છે, પર્વતો ફાટી પડે છે અને ધરતી પણ વિખૂટે જાય છે.
સર્વતઃ સહસા ભ્રાન્તાસ્તે પયોદા નભસ્તલમ્। સંવેષ્ટયિત્વા નશ્યન્તિ વાયુવેગપરાહતાઃ
હઠાત્, એ વાદળો ચારે તરફ ઘૂમતાં, આખું આકાશ ઢાંકી લે છે અને પવનના જોરથી વિખેરી જાય છે.
કતતસ્તં મારુતં ઘોરં સ્વયંભૂર્મનુજાધિપ। આદિઃ પદ્માલયો દેવઃ પીત્વા સ્વપિતિ ભારત
પછી, મનુષ્યોના રાજા, કમળમાં નિવાસ કરતા સ્વયંભૂ ભગવાન એ ભયાનક પવનને પી જાય છે અને સુઈ જાય છે.
તસ્મિન્નેકાર્ણવે ઘોરે નષ્ટે સ્થાવરજઙ્ગમે। નષ્ટે દેવાસુરગણએ યક્ષરાક્ષસવર્જિતે
એ ભયાનક એકમાત્ર સાગરમાં, જ્યાં સ્થાવર-જંગમ બધું નાશ પામ્યું છે, દેવ, અસુર, યક્ષ અને રાક્ષસ પણ નથી.
નિર્મનુષ્યે મહીપાલ નિઃશ્વાપદમહીરુહે। અનન્તરિક્ષે લોકેઽસ્મિન્ભ્રમામ્યેકોઽહમાતુરઃ
એ જગતમાં, રાજા, જ્યાં ન માનવ છે, ન કોઈ પ્રાણી કે વૃક્ષ, અને આકાશ પણ નથી, હું એકલો દુઃખી થઈને ભટકતો રહ્યો.
એકાર્ણવે જલે ઘોરે વિચરન્પાર્થિવોત્તમ। અપશ્યન્સર્વભૂતાનિ વૈક્લબ્યમગમં તતઃ
એ ભયાનક એકમાત્ર સાગરમાં ફરતો, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, જ્યારે કોઈ જીવંત પ્રાણી દેખાયું નહીં, ત્યારે હું નિરાશ થઈ ગયો.
તતઃ સુદીર્ઘં ગત્વાઽહં પ્લવમાનો ધરાધિપ। શ્રાન્તઃ ક્વચિન્ન શરણં લબ્ધવાનસ્મ્યતન્દ્રિતઃ
પછી, ધરતીના સ્વામી, ઘણો લાંબો સમય તરતો રહ્યો, થાકી ગયો છતાં જાગૃત રહ્યો, પણ ક્યાંય આશરો મળ્યો નહીં.
તતઃ કદાચિત્પશ્યામિ તસ્મિન્સલિલસંનિઘૌ। ન્યગ્રોધં સુમહાન્તં વૈ વિશાલં પૃથિવીપતે
પછી, કોઈ ક્ષણે, એ પાણી પાસે, રાજા, મેં એક વિશાળ અને મહાન વટવૃક્ષ જોયો.
શાખાયાં તસ્ય વૃક્ષસ્ય વિસ્તીર્ણાયાં નરાધિપ। પર્યઙ્કે પૃથિવીપાલ દિવ્યાસ્તરણસંસ્તૃતે
એ વૃક્ષની પહોળી ડાળ પર, મનુષ્યોના રાજા, દિવ્ય ચાદરોથી શોભતો એક સુખાસન પથારેલો હતો.
ઉપવિષ્ટં મહારાજ પદ્મેન્દુસદૃશાનનમ્। ફુલ્લપદ્મવિશાલાક્ષં બાલં પશ્યામિ ભારત
મહારાજા, ત્યાં બેઠેલો, હું એક બાળકને જોઉં છું – જેના ચહેરા કમળ અને ચાંદની જેવાં છે, અને આંખો ફૂલેલા કમળ જેવી વિશાળ છે.
તતો મે પૃતિવીપાલ વિસ્મયઃ સુમહાભૂત્। કથં ત્વયં શિશુઃ શેતે લોકે નાશમુપાગતે
પછી, ધરતીના રક્ષક, મને ખૂબ જ આશ્ચર્ય થયું – દુનિયા નાશ પામી છે, તો આ બાળક અહીં કેમ સુઈ રહ્યું છે?