આન્ધ્રાઃ શકાઃ પુલિન્દાશ્ચ યવનાશ્ચ નરાધિપાઃ। કામ્ભોજા બાહ્લિકાઃ શૂરાઽઽ ભીરસ્તથા નરોત્તમા
આંધ્ર, શક, પુલિંદ, યવન, કામ્બોજ, બાહ્લિક જેવા શૂરવીર અને નિર્ભય લોકો મનુષ્યો અને રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ ગણાશે.
ન તદા બ્રાહ્મણઃ કશ્ચિત્સ્વધર્મમુપજીવતિ। ક્ષત્રિયાશ્ચાપિ વૈશ્યાશ્ચ વિકર્મસ્થા નરાધિપ
એ સમયે કોઈ બ્રાહ્મણ પોતાનો ધર્મ પાળતો નથી; અને ક્ષત્રિય તથા વૈશ્ય પણ, હે મનુષ્યોના રાજા, અધર્મમાં જ રહે છે.
અલ્પાયુષઃ સ્વલ્પબલાઃ સ્વલ્પવીર્યપરાક્રમાઃ। અલ્પસારાલ્પદેહાશ્ચ તથા સત્યાલ્પભાષિણઃ
લોકોનું આયુષ્ય ઓછું, બળ ઓછું, શક્તિ અને પરાક્રમ ઓછો, શરીર નાનું અને સત્ય પણ ઓછું બોલાય છે.
બહુશૂન્યા જનપદા મૃગવ્યાલાવૃતા દિશઃ। યુગાન્તે સમનુપ્રાપ્તે વૃથા ચ બ્રહ્મવાદિનઃ
ઘણા પ્રદેશો ખાલી થઈ જાય છે, દિશાઓમાં જંગલી પ્રાણીઓ ભરાઈ જાય છે; યુગના અંતે, બ્રહ્મ વિશે બોલનારાઓ પણ વ્યર્થ રહે છે.
ભોવાદિનસ્તથા શૂદ્રા બ્રાહ્મણાશ્ચાર્યવાદિનઃ। યુગાન્તે મનુજવ્યાઘ્ર ભવન્તિ બહુજન્તવઃ
શૂદ્રો 'ભો' બોલે છે અને બ્રાહ્મણો ગુરુની જેમ બોલે છે; યુગના અંતે, હે મનુષ્યોમાં વાઘ, અનેક જીવંત પ્રાણીઓ થાય છે.
ન તથા ઘ્રાણયુક્તાશ્ચ સર્વગન્ધા વિશાંપતે। રસાશ્ચ મનુજવ્યાઘ્ર ન તથા સ્વાદુયોગિનઃ
હે રાજા, સુગંધો પહેલા જેટલી સુગંધિત રહેતી નથી અને સ્વાદ પણ, હે મનુષ્યોમાં વાઘ, પહેલા જેટલા મીઠા રહેતા નથી.
બહુપ્રજા હ્રસ્વદેહા શીલાચારવિવર્જિતાઃ। મુખેભગાઃ સ્ત્રિયો રાજન્ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે
યુગના અંતે, સ્ત્રીઓ બહુ થાય છે, શરીરે નાની, શીલ અને આચાર વિનાની અને મોઢાથી વિભાજિત હોય છે, હે રાજન.
અટ્ટશૂલા જનપદાઃ શિવશૂલાશ્ચતુષ્પથાઃ। કેશશૂલાઃ સ્ત્રિયો રાજન્ભવિષ્યન્તિ યુગક્ષયે
ગામોમાં હાસ્યથી, રસ્તાના ચોરાહે હાસ્યથી અને સ્ત્રીઓ, હે રાજા, વાળથી ઓળખાય એવી યુગના અંતે થાય છે.
અલ્પક્ષીરાસ્તથા ગાવો ભવિષ્યન્તિ જનાધિપ। અલ્પપુષ્પફલાશ્ચાપિ પાદપા બહુવાયસાઃ
ગાયોમાં દુધ ઓછું રહે છે, હે મનુષ્યોના રાજા, વૃક્ષોમાં ફૂલ અને ફળ ઓછું થાય છે, પણ પક્ષીઓ બહુ થાય છે.
બ્રહ્મવધ્યાનુલિપ્તાનાં તથા મિથ્યાભિશંસિનામ્। નૃપાણાં પૃથિવીપાલ પ્રતિગૃહ્ણન્તિ વૈ દ્વિજાઃ
બ્રાહ્મણો એવા રાજાઓ પાસેથી દાન લે છે, જેમણે બ્રાહ્મણ હત્યા કરી છે અથવા ખોટી રીતે પોતાને મોટું બતાવ્યું છે, હે પૃથ્વીના રક્ષક.
લોભમોહપરીતાશ્ચ મિથ્યાધર્મધ્વજાવૃતાઃ। ભિક્ષાર્થં પૃથિવીપાલ ચઞ્ચૂર્યન્તે દ્વિજૈર્દિશઃ
લોભ અને મોહથી ભરેલા, ખોટા ધર્મના ચિહ્ન ધારણ કરનારા બ્રાહ્મણો, ભિક્ષા માટે દિશાઓમાં ભટકે છે, હે પૃથ્વીના રક્ષક.
કરાભારભયાદ્ભીતા ગૃહસ્થાઃ પરિમોષકાઃ। મુનિચ્છદ્માકૃતિચ્છન્ના વાણિજ્યમુપભુઞ્જતે
કર અને ભયના ડરથી ગૃહસ્થો ચોર બની જાય છે; ઋષિનું વેશ ધારણ કરીને વેપાર કરે છે.
મિત્યા ચ નખરોમાણિ ધારયન્તિ તદા દ્વિજાઃ। અર્થલોભાન્નરવ્યાઘ્ર વૃથા ચ બ્રહ્મચારિણઃ
એ સમયે, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, દ્વિજ લોકો પોતાના નખ અને વાળ ખોટા રીતે રાખે છે, અને બ્રહ્મચારી લોકો પણ માત્ર ધનના લોભથી વ્યર્થ વ્રત પાળે છે.
આશ્રમેષુ વૃથાચાર પારપા ગુરુતલ્પગાઃ। ઐહલૌકિકમીહન્તે માંસશોણિતવર્ધનમ્
આશ્રમોમાં ખોટું વર્તન થાય છે; કેટલાક મનુષ્યો નિષિદ્ધ ખોરાક ખાય છે, કેટલાક ગુરુની પત્ની સાથે સંબંધ રાખે છે; તેઓ માત્ર દુન્યવી લાભની જ ઇચ્છા રાખે છે અને પોતાનું શરીર જ વધારવા પ્રયત્ન કરે છે.
પારલૌકિકકાર્યેષુ પ્રમત્તા ભૃશનાસ્તિકાઃ'। બહુપાષણ્ડસંકીર્ણાઃ પરાન્નગુણવાદિનઃ। આશ્રમા મનુજવ્યાઘ્ર ન ભવન્તિ યુગક્ષયે
પરલોકના કાર્યોમાં લોકો બેધ્યાન અને અધર્મી બની જાય છે, અનેક વિમુખ મતોથી ભરેલા હોય છે, પરના અન્નની જ વખાણ કરે છે; મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, યુગના અંતે આશ્રમો રહેતા નથી.
યથર્તુવર્ષી ભગવાન્ન તથા પાકશાસનઃ। ન ચાપિ સર્વભીજાનિ સમ્યગ્રોહન્તિ ભારત
જે રીતે પહેલાં વરસાદનો દેવ ઋતુઓ લાવતો હતો, તેમ હવે નથી લાવતો; અને, હે ભારત, બધા બીજ પણ યોગ્ય રીતે ઉગતા નથી.
ફલં ધર્મસ્ય રાજેન્દ્ર સર્વત્ર પરિહીયતે। હિંસાભિરામશ્ચ જનસ્તથા સંપદ્યતેઽશુચિઃ। અધર્મફલમત્યર્થં તદા ભવતિ ચાનઘ
રાજા, સર્વત્ર ધર્મનું ફળ ઘટી જાય છે; લોકો હિંસામાં આનંદ મેળવે છે અને અશુદ્ધ બની જાય છે; અને, પાપનું ફળ ખૂબ વધે છે, હે નિષ્પાપ.
તદા ચ પૃથિવીપાલ યો ભવેદ્ધર્મસંયુતઃ। અલ્પાયુઃ સ હિ મન્તવ્યો ન હિ ધર્મોસ્તિ કશ્ચન
એ સમયે, પૃથ્વીના રક્ષક, જે મનુષ્ય ધર્મથી યુક્ત હોય તેને ઓછા આયુષ્યવાળો માનવો, કેમ કે ધર્મ ક્યાંય રહ્યો નથી.
ભૂયિષ્ઠં કૂટમાનૈશ્ચ પણ્યં વિક્રીણતે જનાઃ। વણિજશ્ચ નરવ્યાઘ્ર બહુમાયા ભવન્ત્યુત
લોકો મોટા ભાગે ખોટા વજનથી માલ વેચે છે, અને વેપારીઓ, મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ, ખૂબ જ ચાલાક અને કપટી બની જાય છે.
ધર્મિષ્ઠાઃ પરિહીયન્તે પાપીયાન્વર્ધતે જનઃ। ધર્મસ્ય બલહાનિઃ સ્યાદધર્મશ્ચ બલાયતે
ધર્મી લોકો ઘટી જાય છે અને પાપી લોકો વધે છે; ધર્મની તાકાત ઘટે છે અને અધર્મ જ વધુ બળવાન બને છે.
અલ્પાયુષો દરિદ્રાશ્ચ ધર્મિષ્ઠા માનવાસ્તથા। દીર્ઘાયુષઃ સમૃદ્ધાશ્ચ વિધર્માણો યુગક્ષયે
ધર્મી મનુષ્યો ઓછા આયુષ્યવાળા અને ગરીબ થાય છે, જ્યારે અધર્મી લોકો યુગના અંતે લાંબા આયુષ્યવાળા અને સમૃદ્ધ બને છે.
નગરાણઆં વિહારેષુ વિધર્માણો યુગક્ષયે। અધર્મિષ્ઠૈરુપાયૈશ્ પ્રજા વ્યવહરન્ત્યુત
શહેરોના જાહેર સ્થળોએ યુગના અંતે અધર્મી લોકોનું જ પ્રભુત્વ રહે છે; લોકો પોતાના કામ અધર્મી રીતે કરે છે.
સંચયેન તથાઽલ્પેન ભવન્ત્યાઢ્યમદાન્વિતાઃ। ધનં વિશ્વાસતો ન્યસ્તં મિથો ભૂયિષ્ઠશો નરાઃ
અલ્પ સંપત્તિથી જ લોકો ધનવાન અને ઘમંડથી ભરેલા બને છે; એકબીજાને વિશ્વાસમાં લઇને ધન રાખે છે, પણ મોટાભાગે લોકો તેને પડાવી લેવા જ પ્રયત્ન કરે છે.
હર્તું વ્યવસિતા રાજન્પાપાચારસમનવિતાઃ। નૈતદસ્તીતિ મનુજા વર્તન્તે નિરપત્રપાઃ
હે રાજા, ચોરી કરવા ઇચ્છુક અને પાપી વર્તનવાળા લોકો નિર્લજ્જતાથી કહે છે કે 'આવું કશું નથી' અને તેમ જ વર્તે છે.
પુરુષાદાનિ સત્વાનિ પક્ષિણોઽથ મૃગાસ્તથા। નગરાણાં વિહારેષુ ચૈત્યેષ્વપિ ચ શેરતે
મનુષ્યખોર પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ અને પશુઓ પણ શહેરોના જાહેર સ્થળો અને મંદિરોમાં રહેવા લાગે છે.
સપ્તવર્ષાષ્ટવર્ષાશ્ચ સ્ત્રિયો ગર્ભધરા નૃપ। દશદ્વાદશવર્ષાણાં પુંસાં પુત્રઃ પ્રજાયતે
હે રાજા, સાત-આઠ વર્ષની છોકરીઓ ગર્ભવતી થાય છે અને દસ-બાર વર્ષના છોકરાઓને સંતાન થાય છે.
ભવન્તિ ષોડશે વર્ષે નરાઃ પલિતિનસ્તથા। આયુઃક્ષયો મનુષ્યાણાં ક્ષિપ્રમેવ પ્રપદ્યતે
છોળ વર્ષના વયે જ પુરુષોનું વાળ સફેદ થાય છે; અને મનુષ્યોનું આયુષ્ય ઝડપથી ઘટી જાય છે.
ક્ષીણાયુષો મહારાજ તરુણા વૃદ્ધશીલિનઃ। તરુણાનાં ચ યચ્છીલં તદ્વૃદ્ધેષુ પ્રજાયતે
હે મહારાજા, ઓછા આયુષ્યવાળા લોકો યુવાન વયે જ વૃદ્ધોની જેમ વર્તે છે, અને વૃદ્ધોમાં યુવાનો જેવી આદતો દેખાય છે.
વિપરીતાસ્તદા નાર્યો વઞ્ચયિત્વાઽર્હતઃ પતીન્। વ્યુચ્ચરન્ત્યપિ દુઃશીલા દાસૈઃ પશુભિરેવ ચ
એ સમયે સ્ત્રીઓ વિરુદ્ધ વર્તન કરે છે, પોતાના યોગ્ય પતિને પણ છેતીને છેતી છે; દુશીલા પણ દાસો અને પશુઓ સાથે સંબંધ રાખે છે.
વીરપત્ન્યસ્તથા નાર્યઃ સંશ્રયન્તિ નરાન્નૃપ। ભર્તારમપિ જીવન્તમન્યાન્વ્યભિચરન્ત્યુત
એ જ રીતે, હે રાજા, વીરપત્નીઓ પણ બીજા પુરુષોને શોધે છે અને પતિ જીવતો હોવા છતાં અન્ય પુરુષો સાથે સંબંધ રાખે છે.