ક્ષુબ્ધતોયા મહાવેગાઃ શ્વસમાના ઇવાશુગાઃ। સિન્ધવઃ શોભયાંચક્રુઃ કાનનાનિ તપાત્યયે
નદીઓના પાણી ઉછળતા અને જોરદાર વહેતા, જાણે શ્વાસ લેતા હોય એમ, વરસાદના અંતે વનોને શોભા આપતા હતા.
નદતાં કાનનાન્તેષુ શ્રૂયન્તે વિવિધાઃ સ્વનાઃ। વૃષ્ટિભિસ્તાડ્યમાનાનાં વરાહમૃગપક્ષિણામ્
વનના કાંઠે વિવિધ અવાજો સંભળાતા—વરસાદથી પીડાતા જંગલી શૂકર, હરણ અને પક્ષીઓના રડવાનો અવાજ ગૂંજતો હતો.
સ્તોકકાઃ શિખિનશ્ચૈવ પુંસ્કોકિલગણૈઃ સહ। મત્તાઃ પરિપતન્તિ સ્મ દર્દુરશ્ચૈવ દર્પિતાઃ
નાના જૂથમાં મોરો, અને પુરુષ કોયલોના ટોળા, નશામાં ઉડતા હતા; સાથે જ દેડકા પણ ગર્વથી ટરટર કરતાં હતા.
તદા બહુવિધાકારા પ્રાવૃણ્મેઘાનુનાદિતા। અભ્યતીતા શિવા તેષાં ચરતાં મરુધન્વસુ
પછી, અનેક પ્રકારના મેઘોના ગુંજનથી ગૂંજતી વરસાદની ઋતુમાં, જંગલમાં ફરતા તેમના માટે એ શુભ સમય પસાર થઈ ગયો.
ક્રૌઞ્ચહંસસમાકીર્ણા શરત્પ્રમુદીતાઽભવત્। રૂઢકક્ષવનપ્રસ્થા પ્રસન્નજલનિમ્નગા
કરક અને હંસોથી ભરેલા તળાવો અને નદીઓ સાથે, ઘાસથી ઘેરાયેલા કિનારા અને સ્વચ્છ વહેતા જળથી શરદ ઋતુ આનંદભેર આવી પહોંચી.
વિમલાકાશનક્ષત્રા શરત્તેષાં શિવાઽભષત્। મૃગદ્વિજસમાકીર્ણા પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્
પાંડવો માટે, નિર્મળ આકાશ અને તારાઓથી ઝગમગતી, પશુઓ અને પક્ષીઓથી ભરેલી શુભ શરદ ઋતુ પ્રકાશિત થઈ.
દૃશ્યન્તે શાન્તરજસઃ ક્ષપાજલદશીતલાઃ। ગ્રહનક્ષત્રસઙ્ઘૈશ્ચ સોમેન ચ વિરાજિતાઃ
રાતો, ધૂળ શાંત થઈ ગઈ હતી, શરદના મેઘોથી ઠંડી અને ગ્રહ-તારાઓ તથા ચંદ્રથી શોભિત થતી હતી.
કુમુદૈઃ પુણ્ડરીકૈશ્ચ શીતવારિધરાઃ શિવાઃ। નદીઃ પુષ્કરિણીશ્ચૈવ દદૃશુઃ સમલંકૃતાઃ
કુમુદ અને કમળના ફૂલો અને ઠંડા, સ્વચ્છ પાણીથી ભરેલી સુંદર નદીઓ અને તળાવો તેમણે શોભાયમાન જોયા.
તે વૈ મુમુદિરે વીરાઃ પ્રસન્નસલિલાં શિવામ્। પશ્યન્તો દૃઢધન્વાનઃ પરિપૂર્ણાં સરસ્વતીમ્
મજબૂત ધનુષ્યધારી તે વીરોએ, પ્રસન્ન અને પૂર્ણ જળવાળી પવિત્ર સરસ્વતીને જોઈને આનંદ અનુભવ્યો.
તેષાં પુણ્યતમા રાત્રિઃ પર્વસન્ધૌ સ્મ શારદી। તત્રૈવ વસતામાસીત્કાર્તિકી જનમેજય
ત્યાં રહેતા તેમના માટે, શરદપૂર્ણિમાની સૌથી પવિત્ર રાત્રિ, પખવાડિયાની સંધિએ આવી.
પુણ્યકૃદ્ભિર્મહાસત્વૈસ્તાપસૈઃ સહ પાણ્ડવાઃ। તત્સર્વં ભરતશ્રેષ્ઠ સમૂહુર્યોગમુત્તમમ્
પવિત્ર અને મહાન તપસ્વીઓ સાથે, પાંડવો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, સર્વે મળીને શ્રેષ્ઠ યોગમાં લીન થયા.
તમિસ્રાભ્યુદયે તસ્મિન્ધૌમ્યેન સહ પાણ્ડવાઃ। સૂતૈઃ પૌરોગવૈઃ સાકં કામ્યકં પ્રયયુર્વનમ્
પછી, અંધકાર વધતા, પાંડવો ધૌમ્ય, પોતાના રથચાલકો અને પુજારીઓ સાથે કામ્યક વનમાં ગયા.
કામ્યકં પ્રાપ્ય કૌરવ્ય યુધિષ્ઠિરપુરોગમાઃ। કૃતાતિથ્યા મુનિગણૈર્નિષેદુઃ સહ કૃષ્ણયા
કૌરવકુળના વંશજ, કામ્યક પહોંચીને, યુધિષ્ઠિર આગળ રહી, મુનિગણો દ્વારા સન્માન પામી, કૃષ્ણા સાથે બેસી ગયા.
તતસ્તાન્પરિવિશ્વસ્તાન્વસતઃ પાણ્ડુનન્દનાન્। બ્રાહ્મણા બહવસ્તત્ર સમન્તાત્પર્યવારયન્
પછી, પાંડુપુત્રો ત્યાં નિરાંતે રહેતા હતા ત્યારે, અનેક બ્રાહ્મણો ચારે બાજુથી આવીને તેમને ઘેરી લીધા.
અથાબ્રવીદ્દ્વિજઃ કશ્ચિદર્જુનસ્ય પ્રિયઃ સખા। સ એષ્યતિ મહાબાહુર્વશી શૌરિરુદારધીઃ
પછી અર્જુનના એક પ્રિય બ્રાહ્મણ મિત્રએ કહ્યું: 'મહાન બાહુવાળા, ઉદાર મનવાળા વાસુદેવ જલ્દી આવી પહોંચશે.'
વિદિતા હિ હરેર્યૂયમિહાયાતાઃ કુરૂદ્વહાઃ। સદા હિ દર્શનાકાઙ્ક્ષી શ્રેયોન્વેષી ચ વો હરિઃ
હે કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠો, તમે હરિ માટે જાણીતા છો અને અહીં આવ્યા છો; હરિ હંમેશા તમારો દર્શન કરવા અને તમારું કલ્યાણ શોધે છે.
બહુવત્સરજીવી ચ માર્કણ્ડેયો મહાતપાઃ। સ્વાધ્યાયતપસા યુક્તઃ ક્ષિપ્રં યુષ્માન્સમેષ્યતિ
ઘણા વર્ષોથી જીવતા, મહાન તપસ્વી, સ્વાધ્યાય અને તપમાં લીન માર્કંડેય પણ જલ્દી તમારી પાસે આવશે.
તથૈવ બ્રુવતસ્તસ્ય પ્રત્યદૃશ્યત કેશવઃ। શૈબ્યસુગ્રીવયુક્તેન રથેન રથિનારઃ
જેમ તે બોલી રહ્યો હતો, એ સમયે જ કેશવ શૈબ્ય અને સુગ્રીવ સાથે પોતાના રથમાં દેખાયા.
મઘવાનિવ પૌલોમ્યા સહિતઃ સત્યભામયા। ઉપાયાદ્દેવકીપુત્રો દિદૃક્ષુઃ કુરુસત્તમાન્
જેમ ઇન્દ્ર પોતાની પત્ની પૌલોમિ સાથે આવે છે, એમ દેવકીપુત્ર સત્યભામા સાથે, કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠોનું દર્શન કરવા આતુર થઈ આવ્યા.
અવતીર્ય રથાત્કૃષ્ણો ધર્મરાજં યથાવિધિ। વવન્દે મુદિતો ધીમાન્ભીમં ચ બલિનાં વરમ્
કૃષ્ણે રથમાંથી ઊતર્યા, આનંદિત અને બુદ્ધિશાળી બની, ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર અને બળવાન ભીમને યોગ્ય રીતે વંદન કર્યા.
પૂજયામાસ ધૌમ્યં ચ યમાભ્યામભિવાદિતઃ। પરિષ્વજ્યમહાભાગાં દ્રૌપદીં પર્યસાન્ત્વયત્
તેમણે ધૌમ્યને સન્માન આપ્યો, યમદ્વયેને વંદન મળ્યા પછી, મહાન ભાગ્યશાળી દ્રૌપદીને ગળે લગાવીને શાંતવના આપી.
સ દૃષ્ટ્વા ફલ્ગુનં વીરં ચિરસ્ય પ્રિયમાગતમ્। પર્યષ્વજત દાશાર્હઃ પુનઃ પુનરરિંદમઃ
લાંબા સમય પછી પોતાના પ્રિય મિત્ર, વીર ફળ્ગુનને જોઈ, દાશાર્હે શત્રુઓને હરાવનાર અર્જુનને વારંવાર ગળે લગાવ્યા.
તથૈવ સત્યભામાઽપિ દ્રૌપદીં પરિષસ્વજે। પાણ્ડવાનાં પ્રિયં ભાર્યાં કૃષ્ણસ્ય મહિષી પ્રિયા
એ જ રીતે, સત્યભામાએ પણ પાંડવોની પ્રિય પત્ની દ્રૌપદીને, પોતે કૃષ્ણની પ્રિય રાણી બની, હર્ષથી ગળે લગાવી.
તતસ્તે પાણ્ડવાઃ સર્વેસભાર્યાઃ સપુરોહિતાઃ। આનર્ચુઃ પુણ્ડરીકાક્ષં પરિવવ્રુશ્ચ સર્વશઃ
પછી બધા પાંડવો, તેમની પત્નીઓ અને પુરોહિત સાથે, કમળની આંખવાળા ભગવાનની પૂજા કરી, તેમને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધા.
કૃષ્ણસ્તુ પાર્થેન સમેત્ય વિદ્વાન્ ધનંજયેનાસુરમર્દનેન। બભૌ યથા ભૂતપતિર્મહાત્મા સમેત્ય સાક્ષાદ્ભગવાન્ગુહેન
કૃષ્ણે વિદ્વાન અને દુશ્મનોને હરાવનાર અર્જુન સાથે મળીને, જેમ મહાત્મા ભૂતપતિ ગુહા સાથે મળે ત્યારે તેજસ્વી લાગે છે, એમ તેજ પામ્યો.
તતઃ સમસ્તાનિ કિરીટમાલી વનેષુ વૃત્તાનિ ગદાગ્રજાય। ઉક્ત્વા યથાવત્પુનરન્વપૃચ્છ- ત્તસ્મિન્સુભદ્રાં ચ તથાઽભિમન્યુમ્
પછી મકૂટધારી અર્જુને, વનમાં જે કંઈ બન્યું તે બધું ભીમને કહ્યું અને પછી સુભદ્રા અને અભિમન્યુ વિશે પુછ્યું.
ધૌમ્યં ચ કૃષ્ણાં ચ યુધિષ્ઠિરં ચ યમૌ ચ ભીમં ચ દશાર્હસિંહઃ। ઉવાચ દિષ્ટ્યા ભવતાં શિવેન પ્રાપ્તઃ કિરીટી મુદિતઃ કૃતાસ્ત્રઃ
દશાર્હના સિંહે ધૌમ્ય, કૃષ્ણા, યુધિષ્ઠિર, યમદ્વય અને ભીમને કહ્યું: 'શુભ સંજોગે મકૂટધારી અર્જુન આનંદિત અને શસ્ત્રવિદ્યા પ્રાપ્ત કરી ફરી પાછા આવ્યા છે.'
સ પૂજયિત્વા મધુહા યથાવ- ત્પાર્થાંશ્ચ કૃષ્ણાં ચ પુરોહિતં ચ। ઉવાચ રાજાનમભિપ્રશંસન્ યુધિષ્ઠિરં તેન સહોપવિશ્ય
મધુસૂદને પાંડવો, કૃષ્ણા અને પુરોહિતને યોગ્ય રીતે સન્માન આપ્યા પછી, રાજાને પ્રશંસા કરી અને યુધિષ્ઠિર સાથે બેઠા.
ધર્મઃ પરઃ પાણ્ડવ રાજ્યલાભા- ત્તસ્યાદિમાહુસ્તપ એવ રાજન્। સત્યાર્જવાભ્યાં ચરતા સ્વધર્મં જિતસ્ત્વયાઽચં પરશ્ચ લોકઃ
'હે પાંડવ, ધર્મ રાજ્યપ્રાપ્તિથી પણ શ્રેષ્ઠ છે; તેનું મૂળ તપમાં છે એવું કહેવામાં આવે છે. સત્ય અને સીધાઈથી, પોતાનું ધર્મ પાળીને, તમે આ લોક અને પરલોક બંને જીત્યા છે.'
અધીતમગ્રે ચરતા વ્રતાનિ સમ્યગ્ધનુર્વેદમવાપ્ય કૃત્સ્નમ્। ક્ષાત્રેણ ધર્મેણ વસૂનિ લબ્ધ્વા સર્વે હ્યવાપ્તાઃ ક્રતવઃ પુરાણાઃ
'પ્રથમ અધ્યયન અને વ્રત આચર્યા પછી, ધનુર્વેદને સારી રીતે શીખ્યા, અને ક્ષત્રિય ધર્મથી ધન મેળવ્યા, તો બધા પ્રાચીન યજ્ઞો પ્રાપ્ત થયા છે.'