યુધિષ્ઠિરોપિ ધર્માત્મા ભ્રાત્રા ભીમેન સંગતઃ। ધૌમ્યેન સહિતઃ શ્રીમાનાશ્રમં પુનરાગમત્
ધર્મપ્રિય યુધિષ્ઠિરે પોતાના ભાઈ ભીમ અને ધૌમ્ય સાથે ફરી આશ્રમમાં પરત ફર્યા.
તતો દ્વિજેભ્યઃ સર્વેભ્યઃ સમેતેભ્યો યથાતથમ્। કથયામાસ તત્સર્વં ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ
પછી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે ત્યાં ભેગા થયેલા બધા દ્વિજોને એ બધું જ વાત સાચું સાચું કહી સંભળાવ્યું.
તચ્છ્રુત્વા તે દ્વિજાઃ સર્વે ભ્રાતરશ્ચાસ્ય તે ત્રયઃ। આસન્સુવ્રીડિતા રાજન્દ્રૌપદી ચ યશસ્વિની
આ સાંભળીને બધા બ્રાહ્મણો, તેના ત્રણેય ભાઈઓ અને યશસ્વિ દ્રૌપદી—all લજ્જાથી ભરાઈ ગયા, રાજા.
તે તુ સર્વેદ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ પાણ્ડવાનાં હિતેપ્સયા। મૈવમિત્યબ્રુવન્ભીમં ગર્હયન્તોઽસ્ સાહસમ્
પણ બધા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોએ, પાંડવોના હિત માટે, ભીમને ઠપકો આપ્યો અને કહ્યું: 'આવી ઉશ્કેરાટ ન કરવી.'
પાણ્ડવાસ્તુ ભયાન્પુક્તં પ્રેક્ષ્ય ભીમં મહાબલમ્। હર્ષમાહારયાંચક્રુર્વિજહ્રુશ્ચ મુદા યુતાઃ
પણ પાંડવો, ભીમને સુરક્ષિત જોઈને, આનંદથી ભરાઈ ગયા અને ખુશીથી તેને ભેટી પડ્યા.
નિદાઘાન્તકરઃ કાલઃ સર્વભૂતસુખાવહઃ। તત્રૈવ વસતાં તેષાં પ્રાવૃટ્ સમભિપદ્યત
પછી ઉનાળાનો અંત લાવતો, સર્વે જીવને આનંદ આપતો વરસાદી ઋતુ ત્યાં રહેતા રહેતા આવી પહોંચી.
છાદયન્તો મહાઘોષાઃ સ્વં દિશશ્ચ બલાહકાઃ। પ્રવવર્ષુર્દિવારાત્રમસિતાઃ સતતં તદા
મોટા મેઘો ગર્જનાભેર અવાજ સાથે પોતાના દિશાઓને ઢાંકી લેતા, દિવસ-રાત સતત કાળી વરસાદ વરસાવતા હતા.
તપાત્યયનિકેતાશ્ચ શતશોઽથ સહસ્રશઃ। અપેતાર્કપ્રભાજાલાઃ સવિદ્યુન્મણ્ડપ્રભાઃ
સૌરપ્રભા વિનાના, વીજળીના ઝાંપટથી ચમકતા, શતાવધિ અને હજારોથી વધુ મેઘો આકાશમાં ફેલાયા હતા.
વિરૂઢશષ્પા ધરણી મત્તદંશસરીસૃપા। બભૂવ પયસા સિક્તા શાન્તધૂમરજોગણા
પૃથ્વી પર ઘાસ ઉગી ગઈ હતી, નશામાં ચઢેલા જીવજંતુઓ અને સાપોથી ભરાઈ ગઈ હતી; પાણીથી ભીંજાઈ ગયેલી ધરતી પર ધૂળ અને ધુમ્મસ શાંત થઈ ગયા હતા.
ન સ્મ પ્રજ્ઞાયતે કિંચિદમ્ભસા સમવસ્તૃતે। સમં વા વિષમં વાઽપિ નદ્યો વા સ્તાવરાણિ વા
પાણી બધે ફેલાઈ જતાં કશું ઓળખાતું નહોતું—સમાન કે ઊંચું-નીચું જમીન, નદીઓ કે સ્થાવર વસ્તુઓ, બધું એકસરખું લાગતું હતું.
ક્ષુબ્ધતોયા મહાવેગાઃ શ્વસમાના ઇવાશુગાઃ। સિન્ધવઃ શોભયાંચક્રુઃ કાનનાનિ તપાત્યયે
નદીઓના પાણી ઉછળતા અને જોરદાર વહેતા, જાણે શ્વાસ લેતા હોય એમ, વરસાદના અંતે વનોને શોભા આપતા હતા.
નદતાં કાનનાન્તેષુ શ્રૂયન્તે વિવિધાઃ સ્વનાઃ। વૃષ્ટિભિસ્તાડ્યમાનાનાં વરાહમૃગપક્ષિણામ્
વનના કાંઠે વિવિધ અવાજો સંભળાતા—વરસાદથી પીડાતા જંગલી શૂકર, હરણ અને પક્ષીઓના રડવાનો અવાજ ગૂંજતો હતો.
સ્તોકકાઃ શિખિનશ્ચૈવ પુંસ્કોકિલગણૈઃ સહ। મત્તાઃ પરિપતન્તિ સ્મ દર્દુરશ્ચૈવ દર્પિતાઃ
નાના જૂથમાં મોરો, અને પુરુષ કોયલોના ટોળા, નશામાં ઉડતા હતા; સાથે જ દેડકા પણ ગર્વથી ટરટર કરતાં હતા.
તદા બહુવિધાકારા પ્રાવૃણ્મેઘાનુનાદિતા। અભ્યતીતા શિવા તેષાં ચરતાં મરુધન્વસુ
પછી, અનેક પ્રકારના મેઘોના ગુંજનથી ગૂંજતી વરસાદની ઋતુમાં, જંગલમાં ફરતા તેમના માટે એ શુભ સમય પસાર થઈ ગયો.
ક્રૌઞ્ચહંસસમાકીર્ણા શરત્પ્રમુદીતાઽભવત્। રૂઢકક્ષવનપ્રસ્થા પ્રસન્નજલનિમ્નગા
કરક અને હંસોથી ભરેલા તળાવો અને નદીઓ સાથે, ઘાસથી ઘેરાયેલા કિનારા અને સ્વચ્છ વહેતા જળથી શરદ ઋતુ આનંદભેર આવી પહોંચી.
વિમલાકાશનક્ષત્રા શરત્તેષાં શિવાઽભષત્। મૃગદ્વિજસમાકીર્ણા પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્
પાંડવો માટે, નિર્મળ આકાશ અને તારાઓથી ઝગમગતી, પશુઓ અને પક્ષીઓથી ભરેલી શુભ શરદ ઋતુ પ્રકાશિત થઈ.
દૃશ્યન્તે શાન્તરજસઃ ક્ષપાજલદશીતલાઃ। ગ્રહનક્ષત્રસઙ્ઘૈશ્ચ સોમેન ચ વિરાજિતાઃ
રાતો, ધૂળ શાંત થઈ ગઈ હતી, શરદના મેઘોથી ઠંડી અને ગ્રહ-તારાઓ તથા ચંદ્રથી શોભિત થતી હતી.
કુમુદૈઃ પુણ્ડરીકૈશ્ચ શીતવારિધરાઃ શિવાઃ। નદીઃ પુષ્કરિણીશ્ચૈવ દદૃશુઃ સમલંકૃતાઃ
કુમુદ અને કમળના ફૂલો અને ઠંડા, સ્વચ્છ પાણીથી ભરેલી સુંદર નદીઓ અને તળાવો તેમણે શોભાયમાન જોયા.
તે વૈ મુમુદિરે વીરાઃ પ્રસન્નસલિલાં શિવામ્। પશ્યન્તો દૃઢધન્વાનઃ પરિપૂર્ણાં સરસ્વતીમ્
મજબૂત ધનુષ્યધારી તે વીરોએ, પ્રસન્ન અને પૂર્ણ જળવાળી પવિત્ર સરસ્વતીને જોઈને આનંદ અનુભવ્યો.
તેષાં પુણ્યતમા રાત્રિઃ પર્વસન્ધૌ સ્મ શારદી। તત્રૈવ વસતામાસીત્કાર્તિકી જનમેજય
ત્યાં રહેતા તેમના માટે, શરદપૂર્ણિમાની સૌથી પવિત્ર રાત્રિ, પખવાડિયાની સંધિએ આવી.
પુણ્યકૃદ્ભિર્મહાસત્વૈસ્તાપસૈઃ સહ પાણ્ડવાઃ। તત્સર્વં ભરતશ્રેષ્ઠ સમૂહુર્યોગમુત્તમમ્
પવિત્ર અને મહાન તપસ્વીઓ સાથે, પાંડવો, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, સર્વે મળીને શ્રેષ્ઠ યોગમાં લીન થયા.
તમિસ્રાભ્યુદયે તસ્મિન્ધૌમ્યેન સહ પાણ્ડવાઃ। સૂતૈઃ પૌરોગવૈઃ સાકં કામ્યકં પ્રયયુર્વનમ્
પછી, અંધકાર વધતા, પાંડવો ધૌમ્ય, પોતાના રથચાલકો અને પુજારીઓ સાથે કામ્યક વનમાં ગયા.
કામ્યકં પ્રાપ્ય કૌરવ્ય યુધિષ્ઠિરપુરોગમાઃ। કૃતાતિથ્યા મુનિગણૈર્નિષેદુઃ સહ કૃષ્ણયા
કૌરવકુળના વંશજ, કામ્યક પહોંચીને, યુધિષ્ઠિર આગળ રહી, મુનિગણો દ્વારા સન્માન પામી, કૃષ્ણા સાથે બેસી ગયા.
તતસ્તાન્પરિવિશ્વસ્તાન્વસતઃ પાણ્ડુનન્દનાન્। બ્રાહ્મણા બહવસ્તત્ર સમન્તાત્પર્યવારયન્
પછી, પાંડુપુત્રો ત્યાં નિરાંતે રહેતા હતા ત્યારે, અનેક બ્રાહ્મણો ચારે બાજુથી આવીને તેમને ઘેરી લીધા.
અથાબ્રવીદ્દ્વિજઃ કશ્ચિદર્જુનસ્ય પ્રિયઃ સખા। સ એષ્યતિ મહાબાહુર્વશી શૌરિરુદારધીઃ
પછી અર્જુનના એક પ્રિય બ્રાહ્મણ મિત્રએ કહ્યું: 'મહાન બાહુવાળા, ઉદાર મનવાળા વાસુદેવ જલ્દી આવી પહોંચશે.'
વિદિતા હિ હરેર્યૂયમિહાયાતાઃ કુરૂદ્વહાઃ। સદા હિ દર્શનાકાઙ્ક્ષી શ્રેયોન્વેષી ચ વો હરિઃ
હે કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠો, તમે હરિ માટે જાણીતા છો અને અહીં આવ્યા છો; હરિ હંમેશા તમારો દર્શન કરવા અને તમારું કલ્યાણ શોધે છે.
બહુવત્સરજીવી ચ માર્કણ્ડેયો મહાતપાઃ। સ્વાધ્યાયતપસા યુક્તઃ ક્ષિપ્રં યુષ્માન્સમેષ્યતિ
ઘણા વર્ષોથી જીવતા, મહાન તપસ્વી, સ્વાધ્યાય અને તપમાં લીન માર્કંડેય પણ જલ્દી તમારી પાસે આવશે.
તથૈવ બ્રુવતસ્તસ્ય પ્રત્યદૃશ્યત કેશવઃ। શૈબ્યસુગ્રીવયુક્તેન રથેન રથિનારઃ
જેમ તે બોલી રહ્યો હતો, એ સમયે જ કેશવ શૈબ્ય અને સુગ્રીવ સાથે પોતાના રથમાં દેખાયા.
મઘવાનિવ પૌલોમ્યા સહિતઃ સત્યભામયા। ઉપાયાદ્દેવકીપુત્રો દિદૃક્ષુઃ કુરુસત્તમાન્
જેમ ઇન્દ્ર પોતાની પત્ની પૌલોમિ સાથે આવે છે, એમ દેવકીપુત્ર સત્યભામા સાથે, કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠોનું દર્શન કરવા આતુર થઈ આવ્યા.
અવતીર્ય રથાત્કૃષ્ણો ધર્મરાજં યથાવિધિ। વવન્દે મુદિતો ધીમાન્ભીમં ચ બલિનાં વરમ્
કૃષ્ણે રથમાંથી ઊતર્યા, આનંદિત અને બુદ્ધિશાળી બની, ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર અને બળવાન ભીમને યોગ્ય રીતે વંદન કર્યા.