યથાન્યાયં મહાતેજાઃ શૌચં પરમમાસ્થિતઃ। `નમસ્કૃત્ય ત્રિનેત્રાય વાસવાય ચ પાણ્ડવઃ
મહાન તેજસ્વી પાંડવે નિયમ પ્રમાણે શ્રેષ્ઠ પવિત્રતા રાખી, ત્રિનેત્રધારી અને વાસવને નમસ્કાર કર્યો.
ગિરિકૂબરપાદાક્ષં શુભવેણુ ત્રિવેણુમત્। પાર્થિવં રથમાસ્થાય શોભમાનો ધનંજયઃ
પર્વત જેવી ચકડી, શુભ ધ્વજ અને ત્રિવેણુયુક્ત રાજરસ્થ પર આરૂઢ થઈ, ધનંજય તેજથી ઝગમગતો દેખાયો.
દિવ્યેન સંવૃતસ્તેન કવચેન સુવર્ચસા। ધનુરાદાય ગાણ્ડીવં દેવદત્તં સ વારિજમ્
દિવ્ય તેજસ્વી કવચ પહેરી, ગાંડીવ ધનુષ અને દેવદત્ત શંખ હાથમાં લઈને, તે અતિ સુંદર લાગતો હતો.
શોશુભ્યમાનઃ કૌન્તેય આનુપૂર્વ્યાન્મહાભુજઃ। અસ્ત્રાણિ તાનિ દિવ્યાનિ દર્શનાયોપચક્રમે
કુંતીપુત્ર મહાબાહુ અર્જુન તેજથી ઝળહળતો, એ દિવ્ય અસ્ત્રો એક પછી એક દર્શાવા લાગ્યો.
અથ પ્રયોક્ષ્યમાણેષુ દિવ્યેષ્વસ્ત્રેષુ તેષુ વૈ। સમાક્રાન્તા મહી પદ્ભ્યાં સમકમ્પત સદ્રુમા
જ્યારે એ દિવ્ય અસ્ત્રો પ્રયોગ થવા લાગ્યા, ત્યારે વૃક્ષોથી ભરેલી ધરતી પગથી દબાઈને ધ્રુજી ઉઠી.
ક્ષુભિતાઃ સરિતશ્ચૈવ તથૈવ ચ મહોદધિઃ। શૈલાશ્ચાપિ વ્યદીર્યન્ત ન વવૌ ચ સમીરણઃ
નદીઓ અને મહાસાગર ઉથલપાથલ થયા, પર્વતો ફાટી ગયા અને પવન પણ બંધ થઈ ગયો.
ન બભાસે સહસ્રાંશુર્ન જજ્વાલ ચ પાવકઃ। ન વેદાઃ પ્રતિભાન્તિ સ્મ દ્વિજાતીનાં કથંચન
સૂર્ય પ્રકાશતો રહ્યો નહીં, અગ્નિ જ્વલ્યો નહીં અને દ્વિજાતિઓને કોઈ રીતે પણ વેદો દેખાયા નહીં.
અન્તર્ભૂમિગતા યે ચ પ્રાણિનો જનમેજય। પીડ્યમાનાઃ સમુત્થાય પાણ્ડવં પર્યવારયન્
હે જનમેજય, ધરતીની અંદર રહેતા બધા પ્રાણી પીડાઈને બહાર આવ્યા અને પાંડવને ઘેરી લીધા.
વેપમાનાઃ પ્રાઞ્જલયસ્તે સર્વે વિકૃતાનનાઃ। દહ્યમાનાસ્તદાઽસ્ત્રૈસ્તે યાચન્તિ સ્મ ધનંજયમ્
બધા પ્રાણી કાંપતા, હાથ જોડીને અને વિકૃત ચહેરા સાથે, એ અસ્ત્રોથી દાઝાતા, ધનંજયને વિનંતી કરવા લાગ્યા.
તતો બ્રહ્મર્ષયશ્ચૈવ સિદ્ધા યે ચ મહર્ષયઃ। જઙ્ગમાનિ ચ ભૂતાનિ સર્વાણ્યેવાવતસ્થિરે
પછી બ્રહ્મર્ષિઓ, સિદ્ધો, મહર્ષિઓ અને બધા જંગમ પ્રાણીઓ ત્યાં એકઠા થયા.
દેવર્ષયશ્ચ પ્રવરાસ્તથૈવ ચ દિવૌકસઃ। યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વાસ્તથૈવ ચ પતત્રિણઃ। ખેચરાણિ ચ ભૂતાનિ સર્વાણ્યેવાવતસ્થિરે
દેવર્ષિઓ, સ્વર્ગવાસીઓ, યક્ષ, રાક્ષસ, ગંધર્વ, પક્ષીઓ અને બધા આકાશમાં વિહરતા પ્રાણીઓ પણ ત્યાં ભેગા થયા.
તતઃ પિતામહશ્ચૈવ લોકપાલાશ્ચ સર્વશઃ। ભગવાંશ્ચ મહાદેવઃ સગણોઽભ્યાયયૌ તદા
પછી પિતામહ, બધા લોકપાલો અને ભગવાન મહાદેવ પોતાના ગણે સાથે ત્યાં પધાર્યા.
તતો વાયુર્મહારાજ દિવ્યૈર્માલ્યૈઃ સમન્વિતઃ। અભિતઃ પાણ્ડવંચિત્રૈરવચક્રે સમન્તતઃ
પછી, રાજા, સ્વર્ગીય ફૂલોની સુગંધથી સજ્જ પવન ચારે બાજુથી અર્જુનને અદ્ભુત રીતે ઘેરી લ્યો.
જગુશ્ચ ગાથા વિવિધા ગન્ધર્વાઃ સુરચોદિતાઃ। નનૃતુઃ સઙ્ઘશશ્ચૈવ રાજન્નપ્સરસાં ગણાઃ
દેવતાઓની પ્રેરણાથી ગંધર્વો વિવિધ ગીતો ગાવા લાગ્યા અને અપ્સરાઓના ટોળા સાથે મળીને નૃત્ય કરવા લાગ્યા, રાજા.
તસ્મિંશ્ચ તાદૃશે કાલે નારદશ્ચોદિતઃ સુરૈઃ। આગમ્યાહ વચઃ પાર્થં શ્રવણીયમિદં નૃપ
એ જ સમયે, દેવતાઓના સંકેતે નારદજી આવ્યા અને પાર્થેને સાંભળવા યોગ્ય એવા શબ્દો કહ્યા, રાજા.
અર્જુનાર્જુન મા યુઙ્ક્ષ દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ ભારત। નૈતાનિ નિરધિષ્ઠાને પ્રયુજ્યન્તે કથંચન
અર્જુન, અર્જુન, હે ભારત, તું આ દિવ્ય અસ્ત્રોનો ઉપયોગ ના કર; યોગ્ય અધિકાર વિના એ ક્યારેય વાપરવા નથી.
અધિષ્ઠાને ન વાઽનાર્તઃ પ્રયુઞ્જીત કદાચન। પ્રયોગેષુ મહાન્દોષો હ્યસ્ત્રાણાં કુરુનન્દન
જ્યારે અધિકાર ન હોય અને કોઈ દુઃખ ન હોય ત્યારે આ અસ્ત્રો ક્યારેય વાપરવા નહીં જોઈએ; કારણ કે, એમ કરવાથી મોટું અનર્થ થાય છે, હે કુરુકુળના આનંદ.
એતાનિ રક્ષ્યમાણાનિ ધનંજય યથાગમમ્। બલવન્તિ સુખાર્હાણિ ભવિષ્યન્તિ ન સંશયઃ
હે ધનંજય, જો આ અસ્ત્રો પરંપરા પ્રમાણે સાચવવામાં આવે તો એ શક્તિશાળી અને સુખ આપનારા રહેશે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
અરક્ષ્યમાણાન્યેતાનિ ત્રૈલોક્યસ્યાપિ પાણ્ડવ। ભવન્તિ સ્મ વિનાશાય મૈવં ભૂયઃ કૃથાઃ ક્વચિત્
પાંડવ, જો આ અસ્ત્રો સાચવવામાં ના આવે તો એ ત્રણેય લોકનું પણ વિનાશ લાવે છે; ક્યારેય આવું ફરીથી કરશો નહીં.
અજાતશત્રો ત્વં ચૈવ દ્રક્ષ્યસે તાનિ સંયુગે। યોજ્યમાનાનિ પાર્થે નદ્વિષતામવમર્દને
હે અજાતશત્રુ, તું યુદ્ધમાં આ અસ્ત્રોનો ઉપયોગ દુશ્મનોના વિનાશ માટે થતો જોઈશ, હે પાર્થે.
નિવાર્યાથ તતઃ પાર્થં સર્વે દેવા યથાગતમ્। જગ્મુરન્યે ચ યે તત્ર રસમાજગ્મુર્નરર્ષભ
પછી, પાર્થેને સમજાવીને બધા દેવતાઓ અને ત્યાં આવેલા બીજા બધા પણ જેમ આવ્યા તેમ પાછા ચાલ્યા ગયા, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ.
તેષુ સર્વેષુ કૌરવ્ય પ્રતિયાતેષુ પાણ્ડવાઃ। તસ્મિનનેવ વને હૃષ્ટાસ્ત ઊષુઃ સહ કૃષ્ણયા
જ્યારે બધા કૌરવો ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા, ત્યારે પાંડવો આનંદપૂર્વક એ જ વનમાં કૃષ્ણા સાથે રહી ગયા.
તસ્મિન્કૃતાસ્ત્રે રથિનાં પ્રવીરે। પ્રત્યાગતે ભવનાદ્વૃત્રહન્તુઃ। અતઃ પરં કિમકુર્વન્ત પાર્થાઃ સમેત્ય શૂરેણ ધનંજયેન
વૃત્રના સંહારક ઇન્દ્ર પોતાના લોકે પાછા ગયા પછી, પરાક્રમી ધનંજય સાથે મળીને પૃથાપુત્રોએ પછી શું કર્યું?
વનેષુ તેષ્વેવ તુ તે નરેન્દ્રાઃ સહાર્જુનેનેન્દ્રસમેન વીરાઃ। તસ્મિંશ્ચ શૈલપ્રવરે સુરમ્યે ધનેશ્વરાક્રીડગતા વિજહ્રુઃ
એ જ વનમાં, ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી રાજાઓએ અર્જુન સાથે અને ધનના દેવના પ્રદેશમાં, તે સુંદર પર્વત પર આનંદ કર્યો.
વેશ્માનિ તાન્યપ્રતિમાનિ પશ્યન્ ક્રીડાશ્ચ નાનાદ્રુમસન્નિબદ્ધાઃ। ચચાર ધન્વી બહુધા નરેન્દ્રઃ સોઽસ્ત્રેષુ યત્તઃ સતતં કિરીટી
એ અનન્ય મહેલો અને અનેક વૃક્ષોથી ઘેરાયેલી રમણીઓ જોઈને, ધનુર્ધર રાજા, હંમેશા અસ્ત્રોમાં નિપુણ, અનેક રીતે ફરતો રહ્યો.
અવાપ્ય વાસં નરદેવપુત્રાઃ પ્રસાદજં વૈશ્રવણસ્ય રાજ્ઞઃ। ન પ્રાણિનાં તે સ્પૃહયન્તિ રાજ- ઞ્શિવશ્ કાલઃ સ બભૂવ તેષામ્
રાજા વૈશ્વરાણની કૃપાથી મળેલી વસતીમાં રહીને, પૃથાપુત્રોએ ક્યારેય કોઈ જીવની વસ્તુની ઇચ્છા કરી નહીં; એ સમય તેમના માટે ખૂબ શુભ રહ્યો, રાજા.
સમેત્ય પાર્થેન યથૈકરાત્ર- મૂષુઃ સમાસ્તત્રતથા ચતસ્રઃ। પૂર્વાશ્ચ ષટ્ તા દશ પાણ્ડવાનાં શિવા બભૂવુર્વસતાં વનેષુ
પાર્થે સાથે ફરીથી મળીને, તેઓએ ત્યાં ચાર રાતો એ જ રીતે વિતાવી, અને અગાઉની છ તથા આ દસ રાતો પાંડવો માટે વનમાં સુખદાઈ રહી.
તતોઽબ્રવીદ્વાયુસુતસ્તરસ્વી જિષ્ણુશ્ચ રાજાનમુપોપવિશ્ય। યમૌ ચ વીરૌ સુરરાજકલ્પા- વેકાન્તમાસ્થાય હિતં પ્રિયં ચ
પછી, વાયુપુત્ર અને જિષ્ણુ, રાજા સાથે બેઠા, અને યમપુત્રો પણ, દેવરાજ સમાન, એકાંતમાં જઈને હિત અને પ્રિય વાતો બોલ્યા.
તવ પ્રતિજ્ઞાં કુરુરાજ સત્યાં ચિકીર્ષમાણાસ્ત્વદનુપ્રિયં ચ। તતો ન ગચ્છામ વનાન્યપાસ્ય સુયોધનં સાનુચરં નિહન્તુમ્
હે કુરુરાજા, તારી પ્રતિજ્ઞા સાચી રહે અને તને આનંદ મળે એ માટે, અમે આ વન છોડીને સુયોધન અને તેના સાથીઓને મારવા નથી જતા.
એકાદશં વર્ષમિદં વસામઃ સુયોધનેનાત્તસુખાઃ સુખાર્હાઃ। તં વઞ્ચયિત્વાઽધમબુદ્ધિશીલ- મજ્ઞાતવાસં સુખમાપ્નુયામ
અમે હવે અગિયાર વર્ષ વિતાવી દીધાં છે, સુયોધનના કારણે સુખથી વંચિત રહીને પણ સુખના લાયક છીએ; હવે એ દુષ્ટમનને છેતરવી અને અજ્ઞાતવાસનું વર્ષ આનંદથી પૂરૂં કરીએ.