અસુરૈર્નિત્યમુદિતૈઃ શૂલર્ષ્ટિમુસલાયુધૈઃ। ચાપમુદ્ગરહસ્તૈશ્ચ સ્રગ્વિભિઃ સર્વતો વૃતમ્
એ શહેરના ચારે બાજુ હંમેશા આનંદિત દૈત્યો, શૂળ, ભાલા, મુસળ જેવા શસ્ત્રો ધરાવતા, ધનુષ્ય અને ગદાધારી, અને હારોથી શોભાયમાન, રક્ષણ માટે ઉભા હતા.
તદહં પ્રેક્ષ્યદૈત્યાનાં પુરમદ્ભુતદર્શનમ્। અપૃચ્છં માતલિં રાજન્કિમિદં દૃશ્યતેતિ વૈ
એ અદ્ભુત દૈત્યનગર જોઈને, હે રાજા, મેં માતલિને પૂછ્યું: 'આ શું છે, જે હું જોઈ રહ્યો છું?'
પુલોમા નામ દૈતેયી કાલકા ચ મહાસુરી। દિવ્યંવર્ષસહસ્રં તે ચેરતુઃ પરમં તપઃ
પુલોમા નામની દૈત્ય સ્ત્રી અને મહાદૈત્યા કાલકા, એમણે હજારો દિવ્ય વર્ષ સુધી કઠિન તપ કર્યું.
તપસોન્તે તતસ્તાભ્યાં સ્વયંભૂરદદાદ્વરમ્। અગૃહ્ણીતાં વરં તે તુ સુતાનામલ્પદુઃખતામ્
તેમના તપના અંતે સ્વયંભૂ ભગવાને તેમને વરદાન આપ્યું; તેમણે એવું વર માગ્યું કે તેમના પુત્રોને ઓછું દુઃખ ભોગવવું પડે.
અવધ્યતાં ચ રાજેન્દ્ર સુરરાક્ષસપન્નગૈઃ। પુરં સુરમણીયં ચ સ્વચરં સુકૃતપ્રભમ્
હે રાજા, એ શહેર દેવો, રાક્ષસો અને સાપો માટે અજય હતું; તે દેવતાઓને આનંદ આપતું, તેજસ્વી અને સારા કર્મોથી ઉજળતું હતું.
સર્વરત્નૈઃ સમુદિતં દુર્ધર્ષમમરૈરપિ। મહર્ષિયક્ષગન્ધર્વપન્નગાસુરરાક્ષસૈઃ
એ શહેર સર્વપ્રકારના રત્નોથી ભરપૂર હતું, અમર દેવતાઓ પણ તેને જીતવામાં અસમર્થ હતા. મહર્ષિ, યક્ષ, ગંધર્વ, સાપ, અસુર અને રાક્ષસો ત્યાં વસતા હતા.
સર્વકામગુણોપેતં વીતશોકમનામયમ્। બ્ર્હમણો ભવનાચ્છ્રેષ્ઠં કાલકેયકૃતં વિભો
એ શહેર સર્વે ઇચ્છિત ગુણોથી યુક્ત, દુઃખ અને રોગથી મુક્ત હતું; એ બ્રહ્માના મહાન મહેલો પૈકી શ્રેષ્ઠ, કાલકેયોએ બનાવેલું હતું.
તદેતત્ખપુરં દિવ્યં ચરત્યમરવર્જિતમ્। પૌલોમાધ્યુષિતં વીર કાલકેયૈશ્ચ દાનવૈઃ
હે વિર, આ આકાશમાંનું દિવ્ય શહેર અમર દેવતાઓથી અપ્રાપ્ય છે; અહીં પૌલોમ અને કાલકેય દાનવો વસે છે.
હિરણ્યપુરમિત્યેવં ખ્યાયતે નગરં મહત્। રક્ષિતંકાલકેયૈશ્ચ પૌલોમૈશ્ચ મહાસુરૈઃ
આ મહાન શહેર 'હિરણ્યપુર' તરીકે જાણીતું છે; મહાન અસુરો કાલકેયો અને પૌલોમો એનું રક્ષણ કરે છે.
ત એતેમુદિતા રાજન્નવધ્યાઃ સર્વદૈવતૈઃ। નિવસન્ત્યત્રરાજેન્દ્ર ગતોદ્વેગા નિરુત્સુકાઃ
હે રાજા, એ બધા આનંદિત અસુરો દેવતાઓથી અજય છે; તેઓ અહીં નિર્વિકાર અને નિરાશંક રહીને વસે છે.
સુરાસુરૈરવધ્યાનાં દાનવાનાં ધનઞ્જય'। માનુષાન્મૃત્યુરેતેષાં નિર્દિષ્ટો બ્રહ્મણા પુરા
હે ધનંજય, દેવો અને અસુરો માટે અજય એવા આ દાનવો માટે બ્રહ્માએ પૂર્વે મનુષ્યથી મૃત્યુ નિર્ધારિત કરી છે.
[એતાનપિ રણે પાર્ત કાલકેયાન્દુરાસદાન્। વજ્રાસ્ત્રેણ નયસ્વાશુ વિનાશં સુમહાબલાન્]
[હે પાર્થ, યુદ્ધમાં તું વજ્રાસ્ત્ર વડે આ પ્રચંડ બળવાન કાલકેયોને ઝડપથી વિનાશ પામાડ.]
સુરાસુરૈરવધ્યં તદહં જ્ઞાત્વા વિશાંપતે। અબ્રુવં માતલિં હૃષ્ટો યાહ્યેતત્પુરમઞ્જસા
હે રાજાઓના રાજા, જાણીને કે તેઓ દેવો અને અસુરો માટે અજય છે, હું આનંદથી માતલિને કહ્યુ: 'એ શહેર તરફ સીધા રથ હાંકો.'
ત્રિદશેશદ્વિષો યાવત્ક્ષયમસ્ત્રૈર્નયામ્યહમ્। ન કથંચિદ્ધિ મે પાપા ન વધ્યા યે સુરદ્વિષઃ
જ્યાં સુધી હું દેવતાઓના શત્રુઓને શસ્ત્રોથી નાશી ન નાખું, ત્યાં સુધી હું શાંતિ નહીં લઉં; કારણ કે દેવદ્વેષીઓને હું ક્યારેય જીવતા રાખતો નથી.
ઉવાહ માં તતઃ શીઘ્રં હિરણ્યપુરમન્તિકાત્। રથેન તેન દિવ્યેન હરિયુક્તેન માતલિઃ
પછી માતલીએ એ દિવ્ય ઘોડાઓ જોડાયેલા રથમાં મને ઝડપથી હિરણ્યપુર નજીક પહોંચાડ્યો.
તે મામાલક્ષ્ય દૈતેયા વિચિત્રાભરણામ્બરાઃ। સમુત્પેતુર્મહાવેગા રથાનાસ્થાય દંશિતાઃ
મને જોઈને, વિવિધ આભૂષણો અને વસ્ત્રોથી શોભતા દૈત્યોએ ઉત્સાહપૂર્વક પોતાના રથમાં ચડી, યુદ્ધ માટે ઝડપી દોડ્યા.
તતો નાલીકનારાચૈર્ભલ્લૈઃ શક્ત્યૃષ્ટિતોમરૈઃ। પ્રત્યઘ્નન્દાનવેન્દ્રા માં ક્રુદ્ધાસ્તીવ્રપરાક્રમાઃ
પછી ક્રોધિત અને શક્તિશાળી દાનવરાજાઓએ તીરો, લોખંડના શલ્ય, ભલ્લ, શક્તિ, ઋષ્ટિ અને તોમરો વડે મારું આક્રમણ કર્યું.
તદહં શસ્ત્રવર્ષેણ મહતા પ્રત્યવારયમ્। શસ્ત્રવર્ષં મહદ્રાજન્વિદ્યાબલમુપાશ્રિતઃ
હે રાજા, મેં પણ મારા જ્ઞાનબળના આધારથી એ ભયાનક શસ્ત્રવર્ષને મારા શસ્ત્રવર્ષથી રોકી દીધું.
વ્યામોહયં ચ તાન્સર્વાન્રથમાર્ગૈશ્ચરન્રણે। તેઽન્યોન્યમભિસંમૂઢાઃ પાતયન્તિ સ્મ દાનવાઃ
યુદ્ધમાં રથમાર્ગે ફરતાં મેં તેમને બધાને મોહિત કરી દીધા; તેઓ એકબીજાને ભુલાવી, દાનવો એકબીજાને મારવા લાગ્યા.
તેષામેવં વિમૂઢાનામન્યોન્યમભિધાવતામ્। શિરાંસિ વિશિખૈર્દીપ્તૈરચ્છિન્દં શતસઙ્ઘશઃ
જ્યારે તેઓ મોહમાં પડીને એકબીજા પર તૂટી પડ્યા, ત્યારે મેં તેજસ્વી તીરો વડે તેમની શતાવધિ મથાઓ કાપી નાખી.
તે વધ્યમાના દૈતેયાઃ પુરમાસ્થાય તત્પુનઃ। ખમુત્પેતુઃ સનગરા માયામાસ્થાય દાનવીમ્
મારવામાં આવતાં દૈત્યોએ ફરી પોતાના શહેરમાં આશરો લીધો અને દાનવોની માયા ધારણ કરીને શહેર સહિત આકાશમાં ઉડી ગયા.
તતોઽહં શરવર્ષેણ મહતા કુરુનન્દન। માર્ગમાવૃત્ય દૈત્યાનાં ગતિં ચૈષામવારયમ્
પછી મેં, હે કુરુનંદન, મહાન તીરોની વરસાત કરીને દૈત્યોના માર્ગને રોકી દીધો અને તેમનો પલાયન રસ્તો બંધ કરી દીધો.
તત્પુરં ખચરં દિવ્યં કામગં દિવ્યવર્ચસમ્। દૈતેયૈર્વરદાનેન ધાર્યતે સ્મ યથાસુખમ્
આ આકાશમાં ફરતું, ઇચ્છિત ફળ આપતું અને દિવ્ય તેજથી ઉજ્જવળ એવું શહેર, દૈત્યોએ મળેલા વરદાનથી સરળતાથી સંભાળ્યું હતું.
અન્તર્ભૂમૌ નિપતતિ પુનરૂર્ધ્વં પ્રતિષ્ઠતે। પુનસ્તિર્યક્ પ્રયાત્યાશુ પુનરપ્સુ નિમજ્જતિ
ક્યારેક એ જમીનમાં ડૂબી જતું, પછી ફરી ઉપર ઊઠતું; ક્યારેક બાજુએ ઝડપથી જતું અને ક્યારેક પાણીમાં પણ વિલીન થઈ જતું.
અમરાવતિસંકાશં તત્પુરં કામગં મહત્। અહમસ્ત્રૈર્બહુવિધૈઃ પ્રત્યગૃહ્ણાં પરંતપ
અમરાવતી જેવું તે મહાન અને ઇચ્છા મુજબ ચાલતું શહેર, હે પરાક્રમી, મેં અનેક પ્રકારના શસ્ત્રોથી સામનો કર્યો.
તતોઽહં શરજાલેન દિવ્યાસ્ત્રનુદિતેન ચ। વ્યગૃહ્ણાં સહ દૈતેયૈસ્તત્પુરં પુરુષર્ષભ
પછી, હે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, મેં દૈત્યો સાથે મળીને તીક્ષ્ણ બાણો અને દિવ્ય શસ્ત્રોથી એ શહેરને ઘેરી લીધું.
વિક્ષત ચાયસૈર્બાણૈર્મત્પ્રયુક્તૈરજિહ્મગૈઃ। મહીમભ્યપતદ્રાજન્પ્રભગ્નં પુરમાસુરમ્
મારા સીધા અને લોખંડના બાણોથી ઘવાઈને, હે રાજા, એ અસુર શહેર તૂટી પડ્યું અને જમીન પર આવી ગયું.
તે વધ્યમાના મદ્બાણૈર્વજ્રવેગૈરયસ્મયૈઃ। પર્યભ્રમન્ત વૈ રાજન્નસુરાઃ કાલચોદિતાઃ
મારા વીજળી જેવી ઝડપવાળા લોખંડના બાણોથી ઘવાઈને, હે રાજા, અસુરો સમયના પ્રભાવથી ચક્કર ખાઈને ફરતા રહ્યા.
તતો માતલિરારુહ્યપુરસ્તાન્નિપતન્નિવ। મહીમવાતરત્ક્ષિપ્રં રથેનાદિત્યવર્ચસા
પછી માતલીએ, સામેથી પડતો હોય એમ, પોતાના સૂર્ય સમાન તેજવાળા રથ સાથે ઝડપથી જમીન પર ઉતાર્યો.
તતો રથસહસ્રાણિ ષષ્ટિસ્તેષામમર્ષિણામ્। યુયુત્સૂનાં મયા સાર્ધં પર્યવર્તન્ત ભારત। તાન્યહં નિશિતૈર્બાણૈર્વ્યધમં ગાર્ધ્રરાજિતૈઃ
પછી, હે ભારત, મારા સાથે યુદ્ધ કરવા ઉત્સુક એવા ક્રોધિત યોદ્ધાઓના સાઠ હજાર રથો પાછા વળી ગયા; મેં તેમને ગૃધ્રરાજના પાંખ જેવા તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યા.