તતઃ શક્રેણ ભગવાન્સ્વયંભૂરભિચોદિતઃ। વિધત્તાં ભગવાનત્રેત્યાત્મનો હિતકામ્યયા
પછી શક્રના આહ્વાનથી સ્વયંભૂ ભગવાને કહ્યું: 'આ કાર્ય માટે આત્રીય ભગવાને વ્યવસ્થા કરે, જેથી પોતાનું કલ્યાણ થાય.'
તત ઉક્તો ભગવતા દિષ્ટમત્રેતિ ભારત। ભવિતાન્તસ્ત્વમપ્યેષાં દેહેનાન્યેન વૃત્રહન્
પછી ભગવાને કહ્યું: 'હું જે કહું છું એ જ થશે, હે ભારત; તું પણ બીજા શરીરમાં આવીને એ લોકોનો અંત લાવશે, હે વૃત્રના સંહારક.'
તત એષાં વધાર્થાય શક્રોઽસ્ત્રાણિ દદૌ તવ। ન હિ શક્યાઃ સુરૈર્હન્તું ય એતે નિહતાસ્ત્વયા
પછી એમના વિનાશ માટે શક્રે તને પોતાના શસ્ત્રો આપ્યા; કારણ કે એ દૈત્યો દેવતાઓથી મારાઈ શક્યા નહોતાં, પણ હવે તારા દ્વારા સંહાર પામ્યા છે.
કાલસ્ય પરિણામેન તતસ્ત્વમિહ ભારત। એષામન્તકરઃ પ્રાપ્તસ્તત્ત્વયા ચ કૃતં તથા
સમય જતાં તું અહીં આવ્યો છે, હે ભારત, એમના અંતનું કારણ બનીને; અને તું એ કાર્ય સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે.
દાનવાનાં વિનાશાર્થં મહાસ્ત્રાણાં મહદ્બલમ્। ગ્રાહિતસ્ત્વં મહેન્દ્રેણ પુરુષેન્દ્ર તદુત્તમમ્
દૈત્યોના વિનાશ માટે મહેન્દ્રે તને મહાશસ્ત્રોની મહાન શક્તિ પ્રાપ્ત કરાવી, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ.
તતઃ પ્રશામ્ય નગરં દાનવાંશ્ચ નિહત્ય તાન્। પુનર્માતલિના સાર્ધમગમં દેવસદ્મ તત્
પછી શહેરને શાંત કરીને અને દૈત્યોને સંહાર્યા પછી, હું માતલી સાથે ફરીથી દેવતાઓના નિવાસસ્થાને ગયો.
નિવર્તમાનેન મયા મહદ્દૃષ્ટં તતોઽપરમ્। પુરં કામગમં દિવ્યં પાવકાર્કસમપ્રભમ્
પછી પાછો ફરતો હતો ત્યારે મેં બીજું પણ અદ્ભુત અને વિશાળ શહેર જોયું, જે ઇચ્છા મુજબ ચાલતું હતું, દિવ્ય હતું અને અગ્નિ-સૂર્ય જેવી તેજસ્વી ઝાંખી આપતું હતું.
રત્નદ્રુમમયૈશ્ચિત્રૈર્ભાસ્વરૈશ્ચ પતત્રિભિઃ। પૌલોમૈઃ કાલકેયૈશ્ચ રનિત્યહૃષ્ટૈરધિષ્ઠિરતમ્
એ શહેરમાં પૌલોમ અને કાલકેય નામના દૈત્યો રહેતા, જે હંમેશા યુદ્ધમાં આનંદ પામતા, અને શહેર ચમકતા રત્નવૃક્ષો તથા તેજસ્વી, અદ્ભુત પક્ષીઓથી શોભાયમાન હતું.
ગોપુરાટ્ટાલકોપેતં ચતુર્દ્વારં દુરાસદમ્। સર્વરત્નમયં દિવ્યમદ્ભુતોપમદર્શનમ્
એ શહેરમાં ઉંચા મિનારા અને ગોપુરો હતા, ચાર દ્વારો હતા, એ પહોંચવું અઘરું હતું, અને આખું શહેર અઢળક રત્નોથી બનેલું હતું, જેનું રૂપ અદ્ભુત અને દિવ્ય હતું.
દ્રુમૈઃ પુષ્પલોપેતૈઃ સર્વરત્નમયૈર્વૃતમ્। તથા પતત્રિભિર્દિવ્યૈરુપેતં સુમનોહરૈઃ
એ શહેર ચમકતા ફૂલોથી ભરેલા રત્નવૃક્ષોથી ઘેરાયેલું હતું અને મનોહર દિવ્ય પક્ષીઓથી શોભાયમાન હતું.
અસુરૈર્નિત્યમુદિતૈઃ શૂલર્ષ્ટિમુસલાયુધૈઃ। ચાપમુદ્ગરહસ્તૈશ્ચ સ્રગ્વિભિઃ સર્વતો વૃતમ્
એ શહેરના ચારે બાજુ હંમેશા આનંદિત દૈત્યો, શૂળ, ભાલા, મુસળ જેવા શસ્ત્રો ધરાવતા, ધનુષ્ય અને ગદાધારી, અને હારોથી શોભાયમાન, રક્ષણ માટે ઉભા હતા.
તદહં પ્રેક્ષ્યદૈત્યાનાં પુરમદ્ભુતદર્શનમ્। અપૃચ્છં માતલિં રાજન્કિમિદં દૃશ્યતેતિ વૈ
એ અદ્ભુત દૈત્યનગર જોઈને, હે રાજા, મેં માતલિને પૂછ્યું: 'આ શું છે, જે હું જોઈ રહ્યો છું?'
પુલોમા નામ દૈતેયી કાલકા ચ મહાસુરી। દિવ્યંવર્ષસહસ્રં તે ચેરતુઃ પરમં તપઃ
પુલોમા નામની દૈત્ય સ્ત્રી અને મહાદૈત્યા કાલકા, એમણે હજારો દિવ્ય વર્ષ સુધી કઠિન તપ કર્યું.
તપસોન્તે તતસ્તાભ્યાં સ્વયંભૂરદદાદ્વરમ્। અગૃહ્ણીતાં વરં તે તુ સુતાનામલ્પદુઃખતામ્
તેમના તપના અંતે સ્વયંભૂ ભગવાને તેમને વરદાન આપ્યું; તેમણે એવું વર માગ્યું કે તેમના પુત્રોને ઓછું દુઃખ ભોગવવું પડે.
અવધ્યતાં ચ રાજેન્દ્ર સુરરાક્ષસપન્નગૈઃ। પુરં સુરમણીયં ચ સ્વચરં સુકૃતપ્રભમ્
હે રાજા, એ શહેર દેવો, રાક્ષસો અને સાપો માટે અજય હતું; તે દેવતાઓને આનંદ આપતું, તેજસ્વી અને સારા કર્મોથી ઉજળતું હતું.
સર્વરત્નૈઃ સમુદિતં દુર્ધર્ષમમરૈરપિ। મહર્ષિયક્ષગન્ધર્વપન્નગાસુરરાક્ષસૈઃ
એ શહેર સર્વપ્રકારના રત્નોથી ભરપૂર હતું, અમર દેવતાઓ પણ તેને જીતવામાં અસમર્થ હતા. મહર્ષિ, યક્ષ, ગંધર્વ, સાપ, અસુર અને રાક્ષસો ત્યાં વસતા હતા.
સર્વકામગુણોપેતં વીતશોકમનામયમ્। બ્ર્હમણો ભવનાચ્છ્રેષ્ઠં કાલકેયકૃતં વિભો
એ શહેર સર્વે ઇચ્છિત ગુણોથી યુક્ત, દુઃખ અને રોગથી મુક્ત હતું; એ બ્રહ્માના મહાન મહેલો પૈકી શ્રેષ્ઠ, કાલકેયોએ બનાવેલું હતું.
તદેતત્ખપુરં દિવ્યં ચરત્યમરવર્જિતમ્। પૌલોમાધ્યુષિતં વીર કાલકેયૈશ્ચ દાનવૈઃ
હે વિર, આ આકાશમાંનું દિવ્ય શહેર અમર દેવતાઓથી અપ્રાપ્ય છે; અહીં પૌલોમ અને કાલકેય દાનવો વસે છે.
હિરણ્યપુરમિત્યેવં ખ્યાયતે નગરં મહત્। રક્ષિતંકાલકેયૈશ્ચ પૌલોમૈશ્ચ મહાસુરૈઃ
આ મહાન શહેર 'હિરણ્યપુર' તરીકે જાણીતું છે; મહાન અસુરો કાલકેયો અને પૌલોમો એનું રક્ષણ કરે છે.
ત એતેમુદિતા રાજન્નવધ્યાઃ સર્વદૈવતૈઃ। નિવસન્ત્યત્રરાજેન્દ્ર ગતોદ્વેગા નિરુત્સુકાઃ
હે રાજા, એ બધા આનંદિત અસુરો દેવતાઓથી અજય છે; તેઓ અહીં નિર્વિકાર અને નિરાશંક રહીને વસે છે.
સુરાસુરૈરવધ્યાનાં દાનવાનાં ધનઞ્જય'। માનુષાન્મૃત્યુરેતેષાં નિર્દિષ્ટો બ્રહ્મણા પુરા
હે ધનંજય, દેવો અને અસુરો માટે અજય એવા આ દાનવો માટે બ્રહ્માએ પૂર્વે મનુષ્યથી મૃત્યુ નિર્ધારિત કરી છે.
[એતાનપિ રણે પાર્ત કાલકેયાન્દુરાસદાન્। વજ્રાસ્ત્રેણ નયસ્વાશુ વિનાશં સુમહાબલાન્]
[હે પાર્થ, યુદ્ધમાં તું વજ્રાસ્ત્ર વડે આ પ્રચંડ બળવાન કાલકેયોને ઝડપથી વિનાશ પામાડ.]
સુરાસુરૈરવધ્યં તદહં જ્ઞાત્વા વિશાંપતે। અબ્રુવં માતલિં હૃષ્ટો યાહ્યેતત્પુરમઞ્જસા
હે રાજાઓના રાજા, જાણીને કે તેઓ દેવો અને અસુરો માટે અજય છે, હું આનંદથી માતલિને કહ્યુ: 'એ શહેર તરફ સીધા રથ હાંકો.'
ત્રિદશેશદ્વિષો યાવત્ક્ષયમસ્ત્રૈર્નયામ્યહમ્। ન કથંચિદ્ધિ મે પાપા ન વધ્યા યે સુરદ્વિષઃ
જ્યાં સુધી હું દેવતાઓના શત્રુઓને શસ્ત્રોથી નાશી ન નાખું, ત્યાં સુધી હું શાંતિ નહીં લઉં; કારણ કે દેવદ્વેષીઓને હું ક્યારેય જીવતા રાખતો નથી.
ઉવાહ માં તતઃ શીઘ્રં હિરણ્યપુરમન્તિકાત્। રથેન તેન દિવ્યેન હરિયુક્તેન માતલિઃ
પછી માતલીએ એ દિવ્ય ઘોડાઓ જોડાયેલા રથમાં મને ઝડપથી હિરણ્યપુર નજીક પહોંચાડ્યો.
તે મામાલક્ષ્ય દૈતેયા વિચિત્રાભરણામ્બરાઃ। સમુત્પેતુર્મહાવેગા રથાનાસ્થાય દંશિતાઃ
મને જોઈને, વિવિધ આભૂષણો અને વસ્ત્રોથી શોભતા દૈત્યોએ ઉત્સાહપૂર્વક પોતાના રથમાં ચડી, યુદ્ધ માટે ઝડપી દોડ્યા.
તતો નાલીકનારાચૈર્ભલ્લૈઃ શક્ત્યૃષ્ટિતોમરૈઃ। પ્રત્યઘ્નન્દાનવેન્દ્રા માં ક્રુદ્ધાસ્તીવ્રપરાક્રમાઃ
પછી ક્રોધિત અને શક્તિશાળી દાનવરાજાઓએ તીરો, લોખંડના શલ્ય, ભલ્લ, શક્તિ, ઋષ્ટિ અને તોમરો વડે મારું આક્રમણ કર્યું.
તદહં શસ્ત્રવર્ષેણ મહતા પ્રત્યવારયમ્। શસ્ત્રવર્ષં મહદ્રાજન્વિદ્યાબલમુપાશ્રિતઃ
હે રાજા, મેં પણ મારા જ્ઞાનબળના આધારથી એ ભયાનક શસ્ત્રવર્ષને મારા શસ્ત્રવર્ષથી રોકી દીધું.
વ્યામોહયં ચ તાન્સર્વાન્રથમાર્ગૈશ્ચરન્રણે। તેઽન્યોન્યમભિસંમૂઢાઃ પાતયન્તિ સ્મ દાનવાઃ
યુદ્ધમાં રથમાર્ગે ફરતાં મેં તેમને બધાને મોહિત કરી દીધા; તેઓ એકબીજાને ભુલાવી, દાનવો એકબીજાને મારવા લાગ્યા.
તેષામેવં વિમૂઢાનામન્યોન્યમભિધાવતામ્। શિરાંસિ વિશિખૈર્દીપ્તૈરચ્છિન્દં શતસઙ્ઘશઃ
જ્યારે તેઓ મોહમાં પડીને એકબીજા પર તૂટી પડ્યા, ત્યારે મેં તેજસ્વી તીરો વડે તેમની શતાવધિ મથાઓ કાપી નાખી.