તતઃ શક્રસ્ય ભવનમપશ્યભમરાવતીમ્। દિવ્યૈઃ કામફલૈર્વૃક્ષૈ રત્નૈશ્ચ સમલંકૃતામ્
પછી મેં શક્રનું નિવાસ, અમરાવતી, જોયું, જે દિવ્ય ફળો ધરાવતા વૃક્ષો અને રત્નોથી શોભાયમાન હતું.
ન તાં ભાસયતે સૂર્યો ન શીતોષ્ણે ન ચ ક્લમઃ। ન બાધતે તત્રરજસ્તત્રાસ્તિ ન જરા નૃપ
ત્યાં સૂર્ય પ્રકાશતો નથી, ત્યાં neither તાપ છે કે neither ઠંડી, neither થાક છે; ત્યાં ધૂળ પણ નથી અને હે રાજા, વૃદ્ધાવસ્થાનું પણ કોઈ સ્થાન નથી.
ન તત્રશોકો દૈન્યં વા વૈવર્ણ્યં ચોપલક્ષ્યતે। દિવૌકસાં મહારાજ ન ગ્લાનિરરિમર્દન। ન ક્રોધલોભૌ તત્રાસ્તામશુબં વા વિશાંપતે
હે રાજા, ત્યાં સ્વર્ગવાસીઓમાં દુઃખ, નિરાશા કે મુખ પર વાદળીપણું ક્યાંય જોવા મળતું નથી; હે દુશ્મનોને હરાવનાર, ત્યાં થાક, ક્રોધ કે લાલચ પણ નથી, અને હે મનુષ્યોના સ્વામી, ત્યાં કશું અશુભ પણ નથી.
નિત્યં તુષ્ટાશ્ તે રાજન્પ્રાણિનઃ સુરવેશ્મનિ। નિત્યપુષ્પફલાસ્તત્ર પાદપા હરિતચ્છદાઃ
હે રાજા, દેવોના મહેલમાં બધા જીવ સદા સંતોષમાં રહે છે; ત્યાંના વૃક્ષો હંમેશા લીલા-છાયા છે અને સતત ફૂલો તથા ફળોથી ભરેલા રહે છે.
પુષ્કરિણ્યશ્ચ વિવિધાઃ પદ્મસૌગન્ધિકાયુતાઃ। શીતસ્તત્રવવૌ વાયુઃ સુગન્ધો વીજતે શુભઃ
ત્યાં અનેક પ્રકારની સરોવરો છે, જેમાં કમળ અને સુગંધિત નીલોત્પલ ફૂલેલા છે; ત્યાં ઠંડો, સુગંધિત અને પવિત્ર પવન વહે છે.
સર્વરત્નવિચિત્રા ચ ભૂમિઃ પુષ્પવિભૂષિતા। મૃગદ્વિજાશ્ચ બહવો રુચિરા મધુરસ્વરાઃ। વિમાનગામિનશ્ચાત્રદૃશ્યન્તે બહવોઽમરાઃ
ભૂમિ સર્વ પ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન અને ફૂલો વડે સજ્જ છે; ત્યાં અનેક સુંદર અવાજવાળા પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ જોવા મળે છે, અને ઘણા અમર લોકો વિમાનમાં ફરતા નજરે પડે છે.
તતોઽપશ્યં વસૂન્રુદ્રાન્સાધ્યાંશ્ચ સમરુદ્ગણાન્। આદિત્યાનશ્વિનૌ ચૈવ તાન્સર્વાન્પ્રત્યપૂજયમ્
પછી મેં વસુઓ, રુદ્રો, સાધ્યો અને તેમના સાથે મારુતો, આદિત્યો અને બંને અશ્વિનોને જોયા; મેં તેમને સૌને વંદન કર્યું.
તે માં વીર્યેણ યશસા તેજસા ચ બલેન ચ। અસ્ત્રૈશ્ચાપ્યન્વજાનન્ત સંગ્રામે વિજયેન ચ
તેઓએ મને મારા પરાક્રમ, યશ, તેજ અને શક્તિ માટે ઓળખ્યું, અને સાથે જ શસ્ત્રવિદ્યામાં પારંગતતા તથા યુદ્ધમાં જીત માટે પણ માન આપ્યો.
પ્રવિશ્ય તાં પુરીં દિવ્યાં દેવગન્ધર્વપૂજિતામ્। દેવરાજં સહસ્રાક્ષમુપાતિષ્ઠં કૃતાઞ્જલિઃ
તે દિવ્ય અને દેવો તથા ગાંધર્વો દ્વારા પૂજિત નગરીમાં પ્રવેશીને, હું હાથ જોડીને હજારો આંખો ધરાવતાં દેવરાજ પાસે ગયો.
દદાવર્ધાસનં પ્રીતઃ શક્રો મે દદતાંવરઃ। બહુમાનાચ્ચ ગાત્રાણિ પસ્પર્શ મમ વાસવઃ
પ્રસન્ન થયેલા શક્રે, જે દાન આપનારા શ્રેષ્ઠ છે, મને સન્માનપૂર્વક બેઠક આપી, અને મહાન સન્માનથી વાસવએ મારા અંગો સ્પર્શ્યા.
તત્રાહં દેવગન્ધર્વૈઃ સહિતો ભૂરિદક્ષિણૈઃ। અસ્ત્રાર્તમવસં સ્વર્ગે શિક્ષાણોઽસ્ત્રાણિ ભારત
ત્યાં હું દેવો અને દાનશૂર ગાંધર્વો સાથે સ્વર્ગમાં રહ્યો, હે ભારત, અને મનગમતી શસ્ત્રવિદ્યા શીખતો રહ્યો.
વિશ્વાવસોશ્ચ વૈ પુત્રશ્ચિત્રસેનોઽભવત્સખા। સ ચ ગાન્ધર્વમખિલં ગ્રાહયામાસ માં નૃપ
વિશ્વાવસુનો પુત્ર ચિત્રસેન મારો મિત્ર બન્યો, અને તેણે મને તમામ ગાંધર્વકલાઓ શીખવી, હે રાજા.
તત્રાહમવસં રાજન્ગૃહીતાસ્ત્રઃ સુપૂજિતઃ। સુખં શક્રસ્ ભવને સર્વકામસમન્વિતઃ
ત્યાં, હે રાજા, હું શસ્ત્રવિદ્યા પ્રાપ્ત કરીને અને સન્માનિત થઈને, શક્રના મહેલમાં સર્વ ઇચ્છાઓથી પરિપૂર્ણ આનંદથી રહ્યો.
શૃણ્વન્વૈ ગીતશબ્દં ચ તૂર્યશબ્દં ચ પુષ્કલમ્। પશ્યંશ્ચાપ્સરસઃ શ્રેષ્ઠા નૃત્યન્તીર્ભરતર્ષભ
હું ત્યાં ગીત અને વિવિધ વાદ્યના મીઠા અવાજો સાંભળતો અને શ્રેષ્ઠ અપ્સરાઓને નૃત્ય કરતા જોઈ રહ્યો, હે ભારતવંશી.
તત્સર્વમનવજ્ઞાય તથ્યં વિજ્ઞાય ભારત। અત્યર્થં પ્રતિગૃહ્યાહમસ્ત્રેષ્વેવ વ્યવસ્થિતઃ
હે ભારત, આ બધું સાચું સમજીને અને અવગણ્યા વિના, મેં પોતાને સંપૂર્ણપણે શસ્ત્રવિદ્યાની સાધનામાં લગાડી દીધો.
તતોઽતુષ્યત્સહસ્રાક્ષસ્તેન કામેન મે વિભુઃ। એવં મે વસતો રાજન્નેષ કાલોઽત્યગાદ્દિવિ
પછી હજારો આંખો ધરાવતાં ભગવાન મારા આ મનથી કરેલા ભક્તિથી અત્યંત પ્રસન્ન થયા, અને આમ, હે રાજા, સ્વર્ગમાં મારું સમય પસાર થયું.
કૃતાસ્ત્રમતિવિશ્વસ્તમથ માં હરિવાહનઃ। રસંસ્પૃશ્ય મૂર્ધ્નિ પાણિબ્યામિદં વચનમબ્રવીત્
પછી, જ્યારે મેં શસ્ત્રવિદ્યા પૂર્ણ રીતે શીખી અને આત્મવિશ્વાસથી ભરાયો, ત્યારે ચક્રધારી ભગવાને પોતાના હાથ વડે મારા માથાને સ્પર્શી આ શબ્દો કહ્યા:
ન ત્વમદ્ય યુધા જેતું શક્યઃ સુરગણૈરપિ। કિં પુનર્માનુષે લોકે માનુષૈરકૃતાત્મભિઃ
આજે તને દેવતાઓનો સમૂહ પણ યુદ્ધમાં હરાવી શકશે નહીં; તો પછી માનવલોકમાં, ખાસ કરીને જે મનુષ્યો આત્મસંયમથી વિહોણા છે, તેઓ શું કરશે?
અપ્રમેયોઽપ્રધૃષ્યશ્ચ યુદ્ધેષ્વપ્રતિમસ્તથા। `અજેયસ્ત્વં હિ સઙ્ગ્રામે સર્વૈરપિસુરાસુરૈઃ
તું અપરિમિત, અપરાજિત અને યુદ્ધમાં અનન્ય છે; ખરેખર, તું દેવો અને અસુરો સૌ મળીને પણ યુદ્ધમાં અજેય છે.
અથાબ્રવીત્પુનર્દેવઃ સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ। અસ્ત્રયુદ્ધે સમો વીર ન તે કશ્ચિદ્ભવિષ્યતિ
પછી ફરીથી, આનંદથી રોમાંચિત થયેલા દેવતાએ કહ્યું: 'હે વીર, શસ્ત્રયુદ્ધમાં તારો કોઈ સમાન નહીં હોય.'
અપ્રમત્તઃ સદા દક્ષઃ સત્યવાદી જિતેન્દ્રિયઃ। બ્રહ્મણ્યશ્ચાસ્ત્રવિચ્ચાસિ શૂરશ્ચાસિ કુરૂદ્વહ
તમે હંમેશા ચેતન અને કુશળ છો, હંમેશા સાચું બોલો છો, ઇન્દ્રિયોને જીત્યા છે, બ્રાહ્મણોના ભક્ત છો, શસ્ત્રવિદ્યામાં પારંગત અને બહાદુર છો, હે કુરુઓના આનંદ!
અસ્ત્રાણિ સમવાપ્તાનિ ત્વયા દશ ચ પઞ્ચ ચ। પઞ્ચભિર્વિધિભિઃ પાર્થ વિદ્યતે ન ત્વયા સમઃ
હે પાર્થ, તમે પંદર શસ્ત્રો વિવિધ રીતે શીખ્યા છે; આમાં તમારો સમો બીજો કોઈ નથી.
પ્રયોગમુપસંહારમાવૃત્તિં ચ ધનઞ્જય। પ્રાયશ્ચિત્તં ચ વેત્થ ત્વં પ્રતીઘાતં ચ સર્વશઃ
હે ધનંજય, તમે શસ્ત્રો ચલાવવાની, પાછી ખેંચવાની અને ફરીથી વાપરવાની રીતો જાણો છો, તેમજ તમામ પ્રાયશ્ચિત અને વિરોધક ક્રિયાઓ પણ જાણો છો.
તવ ગુર્વર્થકાલોઽયં સમુત્પન્નઃ પરંતપ। પ્રતિજાનીષ્વ તં કર્તું તતો વેત્સ્યામ્યહં પરમ્
હવે તારો ગુરુસેવા કરવાનો સમય આવ્યો છે, હે શત્રુઓને તપાવનાર! એ કરવા માટે તું સંકલ્પ કર, પછી હું તને વધુ કહેશ.
તતોઽહમબ્રવં રાજન્દેવરાજમિદં વચઃ। વિષહ્યં યન્મયા કર્તું કૃતમેવ નિબોધ તત્
પછી મેં દેવરાજને કહ્યું: 'હું જે કરી શકું તે બધું તું થયું જ માન.'
તતો મામબ્રવીદ્રાજન્પ્રહસન્બલવૃત્રહા। નાવિપહ્યં તવાદ્યાસ્તિ ત્રિષુ લોકેષુ કિંચન
પછી વૃત્રને મારનાર દેવરાજ હસીને બોલ્યા: 'હવે તારા માટે ત્રણેય લોકમાં કંઈ અશક્ય રહ્યું નથી.'
નિવાતકવચા નામ દાનવા મમ શત્રવઃ। સમુદ્રકુક્ષિમાશ્રિત્ય દુર્ગે પ્રતિવસન્ત્યુત
નિવાતકવચ નામના દાનવો મારા શત્રુ છે; તેઓ દરિયાના ઊંડા કિલ્લામાં વસે છે.
તિસ્રઃ કોટ્યઃ સમાખ્યાતાસ્તુલ્યરૂપબલપ્રભાઃ। તાંસ્તત્રજહિ કૌન્તેય ગુર્વર્થસ્તે ભવિષ્યતિ
એમ કહેવાય છે કે તેઓ ત્રણ કરોડ છે, સૌ રૂપ, બળ અને તેજમાં સમાન છે; હે કુંતીપુત્ર, તેમને મારવું એ તારી ગુરુસેવા ગણાશે.
તતો માતલિસંયુક્તં મયૂરસમરોમભિઃ। હયૈરુપેતં પ્રાદાન્મે રથં દિવ્યં મહાપ્રભમ્
પછી તેમણે મને માતલિ સાથે, મોરપાંખથી શોભતા ઘોડાઓ જોડાયેલો દિવ્ય અને તેજસ્વી રથ આપ્યો.
બબન્ધ ચૈવ મે મૂર્ધ્નિ કિરીટમિદમુત્તમમ્। સ્વરૂપસદૃશં ચૈવ પ્રાદાદઙ્ગવિભૂષણમ્
તેમણે મારા માથા પર ઉત્તમ મુગટ બાંધ્યું અને મારા રૂપને યોગ્ય એવા આભૂષણો પણ આપ્યા.