ન પ્રયોજ્યંભવેદેતન્માનુષેષુ કથંચન। [જગદ્વિનિર્દહેદેવમલ્પતેજસિ પાતિતમ્
'આ અસ્ત્ર ક્યારેય પણ માનવોમાં ઉપયોગમાં લેવું નહીં; જો એ ઓછા તેજવાળા પર ચલાવાય તો આખું જગત ભસ્મ થઈ જાય.'
પીડ્યમાનન બલવત્પ્રયોજ્યંસ્યાદ્ધનંજય। અસ્ત્રાણાં પ્રતિઘાતે ચ સર્વથૈવ પ્રયોજયેઃ
'ધનંજય, જ્યારે તને શક્તિશાળી દુશ્મનો તકલીફ આપે, અથવા બીજા અસ્ત્રોનો પ્રતિકાર કરવો હોય, ત્યારે જ આ અસ્ત્ર વાપરીશ.'
તતોઽપ્રતિહતં દિવ્યં સર્વાસ્ત્રપ્રતિષેધનમ્। મૂર્તિમન્મે સ્થિતં પાર્શ્વે પ્રસન્ને ગોવૃષધ્વજે
પછી, ભગવાન ગૌવૃષધ્વજ પ્રસન્ન નજરે જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે, એ દિવ્ય અને અપરાજિત અસ્ત્ર, જે બધા અસ્ત્રોને નિષ્ક્રિય કરી શકે છે, સ્વરૂપ ધારણ કરીને મારી બાજુએ ઊભું રહ્યું.
ઉત્સાદનમમિત્રાણાં પરસેનાનિકર્તનમ્। દુરાસદં દુષ્પ્રસહં સુરદાનવરાક્ષસૈઃ
આ અસ્ત્ર દુશ્મનોના નાશ માટે, વિરોધી સેનાઓને નષ્ટ કરવા માટે છે; દેવો, દાનવો કે રાક્ષસો પણ એને જીતવામાં અસમર્થ છે.
અનુજ્ઞાતસ્ત્વહં તેન તત્રૈવ સમુપાવિશમ્। પ્રેક્ષતશ્ચૈવમે દેવસ્તત્રૈવાન્તરધીયત
તેમની પરવાનગી મળ્યા પછી હું ત્યાં જ બેસી ગયો, અને જોઈ રહ્યો ત્યારે ભગવાન ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયા.
તતસ્તામવસં પ્રીતો રજનીં તત્ર ભારત। પ્રસાદાદ્દેવદેવસ્યત્ર્યમ્બકસ્ય મહાત્મનઃ
પછી, હે ભારત, ભગવાન ત્ર્યંબકની કૃપાથી આનંદપૂર્વક મેં એ રાત ત્યાં વિતાવી.
વ્યુષિતો રજનીં ચાહંકૃત્વાપૌર્વાહ્ણિકીઃ ક્રિયાઃ। અપશ્યં તં દ્વિજશ્રેષ્ઠં દૃષ્ટવાનસ્મિ યં પુરા
રાત પસાર કરીને અને સવારે નિયમિત ક્રિયાઓ કરીને, મેં ફરીથી એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને જોયા, જેને પહેલાં જોયો હતો.
તસ્મૈ ચાહં યથાવૃત્તં સર્વમેવ ન્યવેદયમ્। ભગવન્તં મહાદેવં સમેતોસ્મીતિ ભારત
હું એને બધું જ כפי રીતે બન્યું હતું એમ કહીને સંભળાવ્યું, અને કહ્યું, 'હું ભગવાન મહાદેવને મળ્યો છું, હે ભારત.'
સ મામુવાચ રાજેન્દ્ર પ્રીયમાણો દ્વિજોત્તમઃ। દૃષ્ટસ્ત્વયા મહાદેવો યથા નાન્યેન કેનચિત્
એ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે ખુશ થઈને મને કહ્યું, 'તમે મહાદેવને એ રીતે જોયા છે, જેમ કોઈ બીજાએ ક્યારેય જોયા નથી.'
સમેતં લોકપાલૈસ્તુ સર્વૈર્વૈવસ્વતાદિભિઃ। દ્રષ્ટાસ્યનઘ દેવેન્દ્રં સ ચ તેઽસ્ત્રાણિ દાસ્યતિ
'તમે બધા લોકપાલો સાથે, વૈવસ્વત વગેરે સહિત, દેવેન્દ્રને જોશો અને એ તને અસ્ત્રો આપશે.'
એવમુક્ત્વા સ માં રાજન્નાશ્લિષ્ય ચ પુનઃ પુનઃ। અગચ્છત્સ યથાકામં બ્રાહ્મણઃ સૂર્યસન્નિભઃ
આ રીતે કહીને, એ બ્રાહ્મણ, જે સૂર્ય જેવો તેજસ્વી હતો, મને વારંવાર ભેટી અને પછી પોતાની ઈચ્છાથી ચાલ્યો ગયો.
અથાપરાહ્ણે તસ્યાહ્નઃ પ્રાવાત્પુણ્યઃ સમીરણઃ। પુનર્નવમિમં લોકં કુર્વન્નિવ સપત્નહન્
પછી એ દિવસે બપોરે, પવિત્ર પવન ફૂંકાવા લાગ્યો, જાણે દુનિયાને ફરી નવી બનાવી રહ્યો હોય, હે દુશ્મનોને હરાવનાર.
દિવ્યાનિ ચૈવ માલ્યાનિ સુગન્ધીનિ નવાનિ ચ। શૈશિરસ્ય ગિરે પાદે પ્રાદુરાસન્સમીપતઃ
અને હિમાલય પર્વતના પાયે, નજીક જ, દિવ્ય અને સુગંધિત, તાજા અને નવી વણમાલાઓ દેખાઈ આવી.
વાદિત્રાણિચ દિવ્યાનિ સુઘોષાણિ સમન્તતઃ। સ્તુતયશ્ચેન્દ્રસંયુક્તા અશ્રૂયન્ત મનોહરાઃ
ચારે બાજુથી દિવ્ય વાદ્યોની મધુર ધ્વનિ સંભળાઈ, અને ઇન્દ્રની સ્તુતિ સાથે મોહક ભજનો ગવાયા.
ગણાશ્ચાપ્સરસાં તત્રગન્ધર્વાણાં તથૈવ ચ। પુરસ્તાદ્દેવદેવસ્ય જગુર્ગીતાનિ સર્વશઃ
ત્યાં અપ્સરાઓ અને ગંધર્વોના સમૂહે દેવોના દેવ સામે સંગીત ગાયું અને સર્વ રીતે ભેગા મળીને ગાન કર્યું.
મરુતાં ચ ગણાસ્તત્ર દેવયાનૈરુપાગમન્। મહેન્દ્રાનુચરા યે ચ દેવસદ્મનિવાસિનઃ
અને ત્યાં મારુતોના સમૂહો દેવયાન રથોમાં આવ્યા, મહેન્દ્રના અનુયાયીઓ અને દેવલોકના નિવાસીઓ પણ સાથે આવ્યા.
તતો મરુત્વાનહરિભિર્યુક્તૈર્વાહૈઃ સ્વલંકૃતૈઃ। શચીસહાયસ્તત્રાયાત્સહ સર્વૈસ્તદાઽમરૈઃ
પછી મારુતોના સ્વામી, શચી સાથે અને બધા અમર દેવતાઓ સાથે, સુંદર રીતે શણગારેલા દૈવી ઘોડાઓ જોડાયેલા રથ પર આવી પહોંચ્યા.
એતસ્મિન્નૈવ કાલે તુ કુબેરો નરવાહનઃ। દર્શયામાસ માં રાજઁલ્લક્ષ્મ્યા પરમયા યુતઃ
એ જ સમયે, રાજા, ધનની દેવતા કુબેર, પરમ તેજસ્વી લાવણ્ય સાથે મારી સામે પ્રગટ થયા.
દક્ષિણસ્યાં દિશિ યમં પ્રત્યપશ્યં વ્યસ્થિતમ્। વરુણં દેવરાજં ચ યથાસ્થાનમવસ્થિતમ્
દક્ષિણ દિશામાં મેં યમરાજને તેમની જગ્યાએ ઊભેલા જોયા, અને દેવરાજ વરુણ પણ પોતાના સ્થાન પર ઊભેલા હતા.
તે મામૂચુર્મહારાજ સાન્ત્વયિત્વા સુરર્ષભાઃ। સવ્યસાચિન્નિરીક્ષાસ્માઁલ્લોકપાલાનવસ્થિતાન્
તે સર્વશ્રેષ્ઠ દેવતાઓએ મને શાંત કરી કહ્યું: 'સવ્યસાચી, અમને જુઓ, અમે બધા લોકપાલો અહીં એકત્ર થયા છીએ.'
સુરકાર્યાર્થસિદ્ધ્યર્થં દૃષ્ટવાનસિ શંકરમ્। અસ્મત્તોઽપિ ગૃહાણ ત્વમસ્ત્રાણીતિ સમન્તતઃ
દેવતાઓના કાર્યની સિદ્ધિ માટે તું શંકરને જોઈ ચૂક્યો છે; હવે અમારાથી પણ ચારે બાજુથી તું શસ્ત્રો ગ્રહણ કર.
તતોઽહં પ્રયતો ભૂત્વા પ્રણિપત્ય સુરર્ષભાન્। પ્રત્યગૃહ્ણાં તદાઽસ્ત્રાણિ મહાન્તિ વિવિધાનિ ચ
પછી મેં શુદ્ધ થઈને, દેવતાઓને વંદન કરી, તેમના પાસેથી અનેક પ્રકારના મહાન શસ્ત્રો સ્વીકાર્યા.
ગૃહીતાસ્ત્રસ્તતો દેવૈરનુજ્ઞાતોસ્મિ ભારત। અથ દેવા યયુઃ સર્વેયથાગતમરિંદમ
દેવતાઓ પાસેથી શસ્ત્રો મેળવીને, મને તેમની પરવાનગી મળી; પછી બધા દેવતાઓ જેમ આવ્યા હતા તેમ પાછા ગયા.
મઘવાનપિ માં દેવો રથમારોપ્ય સુપ્રભમ્। ઉવાચ ભગવાન્વાક્યં સ્મયન્નિવ મહાયશાઃ
પછી મહાન યશસ્વી દેવતા મેઘરાજે, હળવી સ્મિત સાથે, મને તેમના તેજસ્વી રથમાં બેસાડ્યા અને મને કહ્યું.
પુરૈવાગમનાદસ્માદ્વેદાહં ત્વાં ધનંજય। અતઃ પરં ત્વહં વૈ ત્વાં દર્શયે ભરત્રષભ
હું તો, ધનંજય, તું અહીં આવ્યે પહેલાંથી જ તને જાણતો હતો; તેથી હવે હું પોતે તને દેખાડું છું.
ત્વયા હિ તીર્થેષુ પુરા સમાપ્લાવઃ કૃતોઽસકૃત્। તપશ્ચેદં મહત્ત્પ્તં સ્વર્ગં ગન્તાસિ પાણ્ડવ
તમે અનેકવાર તીર્થોમાં સ્નાન કર્યું છે અને આ મહાન તપસ્યા પૂર્ણ કરી છે, પાંડવ; હવે તું સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરશે.
ભૂયશ્ચૈવ ચ તપ્તવ્યં તપશ્ચરણમુત્તમમ્। `દુશ્ચરં ઘોરમસ્ત્રાણાં તપોબલકરં તવ
હજી પણ, તારે ફરીથી અતિ દુષ્કર અને ભયાનક તપસ્યા કરવી પડશે, જે તને શસ્ત્રોની શક્તિ આપશે.
સ્વર્ગસ્ત્વવશ્યં ગન્તવ્યસ્ત્વયા શત્રુનિષૂદન। માતલિર્મન્નિયોગાત્ત્વાં ત્રિદિવં પ્રાપયિષ્યતિ
તું ચોક્કસપણે સ્વર્ગમાં જશે, શત્રુવિનાશક; મારા આદેશથી માતલિ તને ત્રિદિવમાં લઈ જશે.
વિદિતસ્ત્વંહિ દેવાનાં મુનીનાં ચ મહાત્મનામ્। `ઇહસ્થઃ પાણ્ડવશ્રેષ્ઠ તપઃ કુર્વન્સુદુષ્કરમ્
દેવતાઓ અને મહાન ઋષિઓમાં તું જાણીતી છે, પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠ, કારણ કે તું અહીં ઊભો રહીને અતિ દુષ્કર તપસ્યા કરે છે.
તતોઽહમબ્રુવં શક્રં પ્રસીદ ભગવન્મમ। આચાર્યં વરયેઽહં ત્વામસ્ત્રાર્થં ત્રિદશેશ્વર
પછી મેં ઈન્દ્રને કહ્યું: 'મારા પર કૃપા કરો, ભગવાન; શસ્ત્રવિદ્યાની خاطر હું તમને ગુરુ તરીકે પસંદ કરું છું, દેવતાઓના સ્વામી.'