સ શૈલમાસાદ્ય કિરીટમાલી મહેન્દ્રવાહાદવરુહ્ય તસ્માત્। ધૌમ્યસ્ય પાદાવભિવાદ્ય પૂર્વ- મજાતશત્રોસ્તદનન્તરં ચ
મુગટ અને માળા ધારણ કરીને, મહેન્દ્રના વાહન પરથી ઉતરી, તેણે સૌપ્રથમ ધૌમ્યના પગે વંદન કર્યું, પછી અજાતશત્રુને અને પછી બીજાઓને વંદન કર્યા.
વૃકોદરસ્યાપિ ચ વન્દ્ય પાદૌ માદ્રીસુતાભ્યામભિવાદિતશ્ચ। સમેત્ય કૃષ્ણાં પરિસાન્ત્વ્ય ચૈનાં પ્રહ્વોઽભવદ્ભ્રાતુરુપહ્વરે સઃ
ભીમસેન અને માદ્રીપુત્રોના પગે પણ વંદન કરીને, કૃષ્ણાને મળીને તેને શાંતવના આપી, તે પોતાના ભાઈ સમક્ષ નમ્રતાથી ઊભો રહ્યો.
બભૂવ તેષાં પરમઃ પ્રહર્ષ- સ્તેનાપ્રમેયેણ સમેત્ય તત્ર। સ ચાપિ તાન્પ્રેક્ષ્ય કિરીટમાલી નનન્દ રાજાનમભિપ્રશંસન્
ત્યાં તેઓમાં અતિશય આનંદ છવાઈ ગયો, કારણ કે તે અપરિમિત આનંદ સાથે તેમને મળ્યો; અને તેમને જોઈને મુગટધારી અર્જુન પણ રાજાને વખાણતો આનંદિત થયો.
યમાસ્થિતઃ સપ્ત જઘાન પૂગાન્ દિતેઃ સુતાનાં નમુચેર્નિહન્તા। તમિન્દ્રવાહં સમુપેત્ય પાર્થાઃ પ્રદક્ષિણં ચક્રુરદીનસત્વાઃ
તે રથ પર આરૂઢ રહી, તેણે દિતિના પુત્રોના સાત ગોઠોને સંહાર્યા, નામુચિના વિનાશક; પછી પાંડવો નિર્ભય મનથી મહેન્દ્રના રથની પરિક્રમા કરી.
તે માતલેશ્ચક્રુરતીવ હૃષ્ટાઃ સત્કારમગ્ર્યં સુરરાજતુલ્યમ્। સર્વં યથાવચ્ચ દિવૌકસઙ્ઘં પપ્રચ્યુરેનં કુરુરાજપુત્રાઃ
માતલિને તેઓએ ખૂબ આનંદથી, દેવરાજ સમાન શ્રેષ્ઠ સન્માન આપ્યું; કુરુરાજના પુત્રોએ દેવોના સમૂહની જેમ તેની પાસે બધું પૂછ્યું.
તાનપ્યસૌ માતલિરભ્યનન્દ- ત્પિતેવ પુત્રાનનુશિષ્ય પાર્થાન્। યયૌ રથેનાપ્રતિમપ્રભેણ પુનઃ સકાશં ત્રિદિવેશ્વરસ્ય
માતલિએ પણ પાંડવોને પિતાએ પુત્રોને શીખવે તેમ શીખવી આનંદ અનુભવ્યો; પછી તે પોતાના અનન્ય તેજસ્વી રથમાં બેસી, ફરીથી સ્વર્ગના અધિપતિ પાસે ગયો.
ગતે તુ તસ્મિન્વરદેવવાહે શક્રાત્મજઃ સર્વરિપુપ્રમાથી। `સાક્ષાત્સહસ્રાક્ષ ઇવ પ્રતીતઃ શ્રીમાન્સ્વદેહાદવમુચ્ય જિષ્ણુઃ
જ્યારે દેવોના શ્રેષ્ઠ વાહનવાળા વિદાય થયા, ત્યારે ઇન્દ્રપુત્ર, સર્વ દુશ્મનોને હરાવનાર, પોતે જ ઇન્દ્ર જેવો તેજસ્વી અને વૈભવી, પોતાના સ્વરૂપમાંથી મુક્ત થયો, હે વિજયી.
શક્રેણ દત્તાનિદદૌ મહાત્મા મહાધનાન્યુત્તમરૂપવન્તિ। દિવાકરાભાણિ વિભૂષણાનિ પ્રીતઃ પ્રિયાયૈ સુતસોમમાત્રે
મહાન આત્માવાળા, પ્રસન્ન થઈને, સુતસોમાની માતા પોતાની પ્રિય પત્નીને, ઇન્દ્ર દ્વારા અપાયેલી, અતિ સુંદર અને સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવતી મોટી સંપત્તિ અને આભૂષણો આપી દીધા.
તતઋઃ સ તેષાં કુરુપુઙ્ગવાનાં તેષાં ચ સૂર્યાગ્નિસમપ્રભાણામ્। વિપ્રર્ષભાણામુપવિશ્ય મધ્યે સર્વં યથાવત્કથયાંબભૂવ
પછી, કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ અને સૂર્ય-અગ્નિ સમાન તેજવાળા બ્રાહ્મણોમાં બેઠા રહીને, તેણે બધું જ સાચું-સાચું કહ્યુ.
એવં મયાઽસ્ત્રાણ્યુપશિક્ષિતાનિ શક્રાચ્ચ વાયોશ્ચ શિવાચ્ચ સાક્ષાત્। તથૈવ શીલેન સમાધિના ચ પ્રીતાઃ સુરા મે સહિતાઃ સહેન્દ્રાઃ
હું ઇન્દ્ર, વાયુ અને શિવ પાસેથી સીધા જ શસ્ત્રવિદ્યા શીખી છે; અને મારા સારા વર્તન અને એકાગ્રતાથી દેવતાઓ સહિત ઇન્દ્ર પણ મારે પર પ્રસન્ન થયા છે.
સંક્ષેપતો વૈ સ વિશુદ્ધકર્મા તેભ્યઃ સમાખ્યાય દિવઃપ્રવેશમ્। માદ્રીસુતાભ્યાં સહિતઃ કિરીટી સુષ્વાપ તામાવસતિં પ્રતીતઃ
પવિત્ર કર્મો કરનાર અને મુગટધારી, સંક્ષિપ્તમાં સ્વર્ગપ્રવેશની વાત કહીને, માદ્રીપુત્રો સાથે ત્યાં નિશ્ચિંત થઈને સુઈ ગયો.
[તતો રજન્યાં વ્યુષ્ટાયાં ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્। ભ્રાતૃભિઃ સહિતઃ સર્વૈરવન્દત ધનંજયઃ ।।]
પછી, રાત પસાર થયા પછી, ધનંજયે પોતાના બધા ભાઈઓ સાથે મળીને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને વંદન કર્યું.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ સર્વવાદિત્રનિઃખનઃ। બભૂવ તુમુલઃ શબ્દસ્ત્વન્તરિક્ષે દિવૌકસામ્
એ જ સમયે, આકાશમાં દેવતાઓ વચ્ચે બધાં વાદ્યોથી એક જોરદાર અવાજ ઊઠ્યો.
રથનેમિખનશ્ચૈવ ઘણ્ટાશબ્દશ્ચ ભારત। પૃથગ્વ્યાલમૃગાણાં ચ પક્ષિણાં ચૈવ સર્વશઃ
રથના ચક્રોની ઘસઘસ, ઘંટનો અવાજ અને અનેક જંગલી પ્રાણીઓ તથા પક્ષીઓની બૂમો સર્વત્ર સંભળાઈ, હે ભરતવંશી.
રવોન્મુખાસ્તે દદૃશુઃ પ્રીયમાણાઃ કુરૂદ્વહ। મરુદ્ભિરન્વિતં શક્રમાપતન્તં વિહાયસા
આનંદિત થયેલા કુરુઓએ ઉપર જોઈને, મારુતો સાથે આવેલા ઇન્દ્રને આકાશમાંથી ઉતરતા જોયા.
તે સમન્તાદનુયયુર્ગન્ધર્વાપ્સરસસ્તથા। વિમાનૈઃ સૂર્યસંકાશૈર્દેવરાજમરિંદમમ્
ચારેય બાજુથી ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ, સૂર્ય સમાન તેજવાળા વિમાનોમાં, દુશ્મનોને હરાવનાર દેવરાજનું અનુસરણ કરતા હતા.
તતઃ સ હરિભિર્યુક્તં જામ્બૂનદપરિષ્કૃતમ્। મેઘનાદિનમારુહ્ય શ્રિયા પરમયા જ્વલન્
પછી, પરમ તેજથી તેજસ્વી બનેલા તેમણે, સોનાથી સજ્જ અને દિવ્ય ઘોડાઓ જોડાયેલા મેઘનાદ રથ પર આરૂઢ થયા.
પાર્થાનભ્યાજપામાશુ દેવરાજઃ પુરંદરઃ। આગત્ય ચ સહસ્રાક્ષો રથાદવરુરોહ વૈ
દેવતાઓના રાજા પુરંદર ઝડપથી પૃથાપુત્રો પાસે આવ્યા અને હજારો આંખો ધરાવનારા ઇન્દ્ર રથમાંથી નીચે ઉતર્યા.
તં દૃષ્ટ્વૈવ મહાત્માનં ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ। ભ્રાતૃભિઃ સહિતઃ શ્રીમાન્દેવરાજમુપાગમત્
મહાન આત્માવાળા ઇન્દ્રને જોઈને, ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર પોતાના ભાઈઓ સાથે મળીને, વૈભવી બનીને દેવરાજ પાસે ગયા.
પૂજયામાસ ચૈવાથ વિધિવદ્ભૂરિદક્ષિણઃ। યથાર્હમમિતાત્માનં વિધિદૃષ્ટેન કર્મણા
પછી, યોગ્ય રીતથી અને ઘણાં દાન સાથે, તેણે અનંત આત્માવાળા દેવરાજની વિધિ મુજબ પૂજા કરી.
ધનંજયશ્ચ તેજસ્વી પ્રણિપત્ય પુરંદરમ્। ભૃત્યવત્પ્રણતસ્તસ્થૌ દેવરાજસમીપતઃ
તેજસ્વી ધનંજયે પુરંદરને વંદન કરી, દેવરાજની પાસે ભક્તિપૂર્વક, સેવકની જેમ નમ્રતાથી ઊભો રહ્યો.
આઘ્રાય તં મહાતેજાઃ કુન્તીપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ। ધનંજયભિપ્રેક્ષ્યવિનીતં સ્થિતમન્તિકે
મહાતેજસ્વી કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરે ધનંજયનું માથું સુઘી, તેને નમ્રતાથી નજીક ઊભેલો જોયો.
જટિલં દેવરાજસ્ય તપોયુક્તમકલ્મષમ્। હર્ષેણ મહતાઽઽવિષ્ટઃ ફલ્ગુનસ્યાથ દર્શનાત્। બભૂવ પરમપ્રીતો દેવરાજં ચ પૂજયન્
તપસ્વી, નિર્મળ અને તપમાં લીન દેવરાજ ઇન્દ્રને જોઈને, યુધિષ્ઠિર ફળગુનના દર્શનથી અત્યંત આનંદિત થયો અને દેવરાજની પૂજા કરી.
તં તથાઽદીનમનસં રાજાનં હર્,સંપ્લુતમ્। ઉવાચ વચનં ધીમાન્ધર્મરાજં પુરંદરઃ
રાજાને એવો આનંદ અને નમ્રતા સાથે જોઈ, બુદ્ધિશાળી પુરંદરે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને આ રીતે કહ્યું.
ત્વમિમાં પૃથિવીં રાજન્પ્રશાસિષ્યસિ પાણ્ડવ। સ્વસ્તિ પ્રાપ્નુહિ કૌન્તેય કામ્યકં પુનરાશ્રમમ્
કુંતીપુત્ર પાંડવ, તું આ ધરતી પર રાજ કરીશ. હે રાજા, તને શુભકામનાઓ, કૌંતેય, અને ફરીથી કામ્યક આશ્રમમાં પરત આવજે.
અસ્ત્રાણિ લબ્ધાનિ ચ પાણ્ડવેન સર્વાણિ મત્તઃ પ્રયતેન રાજન્। કૃતપ્રિયશ્ચાસ્મિ ધનંજયેન જેતું ન શક્યસ્ત્રિભિરેષ લોકૈઃ
પાંડવે મારી પાસેથી ખૂબ મહેનત કરીને બધાં શસ્ત્રો મેળવી લીધાં છે, હે રાજા. ધનંજયે મને પ્રસન્ન કર્યો છે, અને હવે તેને ત્રણેય લોક પણ જીતવા અસમર્થ છે.
એવમુક્ત્વા સહસ્રાક્ષઃ કુન્તીપુત્રં યુધિષ્ઠિરમ્। જગામ ત્રિદિવં હૃષ્ટઃ સ્તૂયમાનો મહર્ષિભિઃ
આ રીતે કહીને હજારો આંખો ધરાવનારા ઇન્દ્ર, મહર્ષિઓ દ્વારા સ્તુતિ થતો અને આનંદિત થઈ, કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને છોડીને સ્વર્ગે ચાલ્યા ગયા.
ધનેશ્વરગૃહસ્થાનાં પાણ્ડવાનાં સમાગમમ્। શક્રેણ ય ઇદં વિદ્વાનધીયીત સમાહિતઃ
જે કોઈ ધ્યાનપૂર્વક પાંડવો અને ધનની દેવતા તથા ઇન્દ્રના મિલનનું આ વર્ણન વાંચે છે, તે વિદ્વાન બને છે.
સંવત્સરં બ્રહ્મચારી નિયતઃ સંશિતવ્રતઃ। સ જીવેદ્ધિ નિરાબાધઃ સુસુખી શરદાં શતમ્
જે માણસ એક વર્ષ સુધી બ્રહ્મચર્ય પાળે છે, સંયમિત અને દૃઢ પ્રતિજ્ઞા ધરાવે છે, તે નિરાંતિથી અને આનંદથી સો વર્ષ જીવે છે.
યથાગતં ગતે શક્રે ભ્રાતૃભિઃ સહ સંગતઃ। કૃષ્ણયા ચૈવ બીભત્સુર્ધર્મરાજમપૂજયત્
જેમ શક્ર આવ્યા હતા તેમ જ પાછા ગયા, ત્યારબાદ ભીમસેન પોતાના ભાઈઓ અને કૃષ્ણા સાથે મળીને ધર્મરાજનું સન્માન કર્યું.