તે જવેન મહાવેગાઃ પ્લવમાના વિહાયસા। ગન્ધમાદનમાજગ્મુઃ પ્રકર્ષન્ત ઇવામ્બરમ્
તેઓ ભારે ઝડપ અને જોરથી આકાશમાં ઉડીને, જાણે આકાશને ખેંચી લાવે છે એમ, ગંધમાદન પર્વત પર પહોંચી ગયા.
તત્કેસરિમહાજાલં ધનાધિપતિપાલિતમ્। `રમ્યં ચૈવ ગિરેઃ શૃઙ્ગમાસેદુર્યત્રપાણ્ડવાઃ
તેઓ ધનના સ્વામી દ્વારા રક્ષાતું અને સિંહધ્વજોથી શોભતું એ સુંદર પર્વતશિખર પર પહોંચ્યા, જ્યાં પાંડવો નિવાસ કરતા હતા.
કુબેરં ચ મહાત્માનં યક્ષરક્ષોગણાવૃતમ્। દદૃશુર્હૃષ્ટરોમાણઃ પાણ્ડવાઃ પ્રિયદર્શનમ્
પાંડવો આનંદથી રોમાંચિત થઈ, સુંદર અને મહાન આત્માવાળા કુબેરને જોયા, જે યક્ષો અને રાક્ષસોના સમૂહથી ઘેરાયેલા હતા.
કુબેરસ્તુ મહાસત્વાન્પાણ્ડોઃ પુત્રાન્મહારથાન્। આત્તકાર્મુકનિસ્ત્રિંશાન્દૃષ્ટ્વા પ્રીતોઽભવત્તદા
કુબેરે પાંડુના પરાક્રમી અને મહારથી પુત્રોને, ધનુષ્ય અને તલવારથી સજ્જ જોઈ, તે સમયે આનંદ અનુભવ્યો.
સર્વે ચેમે નરવ્યાઘ્રાઃ પુરન્દરસમૌજસઃ।' દેવકાર્યં કરિષ્યન્તિ હૃદયેન તુતોષ હ
આ બધા પુરુષસિંહો, ઈન્દ્ર જેવી શક્તિ ધરાવતા, દેવોના કાર્યને પૂર્ણ કરશે—આ વિચારથી તેનું હૃદય સંતોષ પામ્યું.
તે પક્ષિણ ઇવાપેતુર્ગિરિશૃઙ્ગં મહાજવાઃ। તસ્થુસ્તેષાં સકાશે વૈ ધનેશ્વરપુરઃસરાઃ
પછી તે ઝડપી યોધ્ધાઓ પર્વતની ચોટી પરથી પક્ષીઓની જેમ દૂર ગયા, અને ધનની દેવતા કુબેરના અનુયાયીઓ તેમના સામે ઉભા રહ્યા.
તતસ્તં હૃષ્ટમનસં પાણ્ડવાન્પ્રતિ ભારત। સમીક્ષ્યયક્ષગન્ધર્વા નિર્વિકારમવસ્થિતાઃ
પછી, હે ભારત, પાંડવોને આનંદિત મનથી જોયા પછી, યક્ષો અને ગંધર્વો સ્થિર અને નિર્ભય ઊભા રહ્યા.
પાણ્ડવાશ્ચ મહાત્માનઃ પ્રણમ્ય ધનદં પ્રભુમ્। નકુલઃ સહદેવશ્ ધર્મપુત્રશ્ચ ધર્મવિત્
મહાન આત્માવાળા પાંડવો, ધનની દેવતા કુબેરને વંદન કરીને, નકુલ, સહદેવ અને ધર્મને જાણનારા યુધિષ્ઠિરે નમન કર્યું.
અપરાદ્ધમિવાત્માનં મન્યમાના મહારથાઃ। તસ્થુઃ પ્રાઞ્જલયઃ સર્વે પરિવાર્ય ધનેશ્વરમ્
મહાન રથીઓએ પોતાને કોઈ દોષી સમજી, બધા હાથ જોડીને ધનની દેવતા કુબેરને ઘેરીને ઊભા રહ્યા.
શય્યાસનયુતં શ્રીમત્પુષ્પકં વિશ્વકર્મણા। વિહિતં ચિત્રપર્યન્તમાતિષ્ઠત ધનાધિપઃ
કુબેર, વિશ્વકર્માએ બનાવેલી સુંદર શય્યા અને આસનોથી સજ્જ, મનોહર પુષ્પકમાં બેઠા હતા.
તમાસીનં મહાકાયાઃ શઙ્કુકર્ણા મહાજવાઃ। ઉપોપવિવિશુર્યક્ષા રાક્ષસાશ્ સહસ્રશઃ
પછી હજારો યક્ષો અને રાક્ષસો, મોટા શરીરવાળા અને શંખ જેવા કાન ધરાવતા, ઝડપથી આવીને નજીકમાં બેઠા.
શતશશ્ચાપિ ગન્ધર્વાસ્તથૈવાપ્સરસાં ગણાઃ। પરિવાર્યોપતિષ્ઠન્તિ યથા દેવાઃ શતક્રતુમ્
સાંભળો, હજારો ગંધર્વો અને અપ્સરાઓના સમૂહ પણ આસપાસ ભેગા થયા અને દેવો જેમ શતક્રતુની સેવા કરે તેમ તેઓએ સેવા કરી.
કાઞ્જનીં શિરસા બિભ્રદ્ભીમસેનઃ સ્રજં શુભામ્। બાણખઙ્ગધનુષ્પાણિરુદૈક્ષત ધનાધિપમ્
ભીમસેને પોતાના માથે સુંદર સોનેરી વણાવેલી વણમાલા પહેરી, હાથમાં બાણ, ખડગ અને ધનુષ્ય લઈને ધનની દેવતા કુબેરને નિહાળ્યા.
ન ભીર્ભીમસ્ય ન ગ્લાનિર્વિક્ષતસ્યાપિ રાક્ષસૈઃ। આસીત્તસ્યામવસ્તાયાં કુબેરમપિ પશ્યતઃ
ભીમને રાક્ષસો જોઈ રહ્યા હોવા છતાં, તેના મનમાં ન તો ડર હતો, ન તો થાક, જ્યારે તે કુબેરને જોઈ રહ્યો હતો.
આદદાનં શિતાન્બાણાન્યોદ્ધુકામમવસ્થિતમ્। દૃષ્ટ્વા ભીમં ધર્મસુતમબ્રવીન્નરવાહનઃ
ભીમને તીક્ષ્ણ બાણો લઈને યુદ્ધ માટે તૈયાર જોઈ, ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરે, નરવાહનને કહ્યું.
વિદુસ્ત્વાં સર્વભૂતાનિ પાર્થ ભૂતહિતે રતમ્। નિર્ભયશ્ચાપિશૈલાગ્રે વસ ત્વં સહ બન્ધુભિઃ
પાર્થ, બધા જીવજંતુઓ તને સર્વના કલ્યાણમાં લાગેલા જાણે છે; તેથી તું નિર્ભય થઈને તારા સગાં સાથે આ પર્વતની ચોટી પર રહે.
ન ચ મન્યુસ્ત્વયા કાર્યો ભીમસેનસ્ય પાણ્ડવ। કાલેનૈતે હતાઃ પૂર્વં નિમિત્તમનુજસ્તવ
પાંડવ, તારે ભીમસેન પર રોષ રાખવો નહીં; સમયથી પહેલેથી જ એ લોકો મરેલા હતા, તારો ભાઈ તો માત્ર ઉપસંગ હતો.
વ્રીડા ચાત્રન કર્તવ્યા સાહસં યદિદં કૃતમ્। દૃષ્ટશ્ચાપિ સુરૈઃ પૂર્વંવિનાશો યક્ષરક્ષસામ્
આ સાહસિક કામ માટે તારે શરમાવું નહીં; યક્ષો અને રાક્ષસોનો વિનાશ તો દેવોએ પહેલેથી જ જોયો હતો.
ન ભીમસેને કોપો મે પ્રીતોસ્મિ ભરતર્ષભ। કર્મણા ભીમસેનસ્ય મમ તુષ્ટિરભૂત્પુરા
મને ભીમસેન પર કોઈ રોષ નથી; હું ખુશ છું, હે ભારતવંશી. અગાઉ પણ ભીમસેનના કાર્યથી હું સંતોષ પામ્યો હતો.
સ એવમુક્ત્વા રાજાનં ભીમસેનમભાષત। નૈતન્મનસિ મે તાત વર્તતે કુરુસત્તમ
આ રીતે કહી, તેણે રાજા ભીમસેનને કહ્યું: 'મારા મનમાં આ વિષય નથી, હે પ્રિય, હે કુરુવંશના શ્રેષ્ઠ.'
યદિદં સાહસં ભીમ કૃષ્ણાર્થે કૃતવાનસિ। મામનાદૃત્ય દેવાંશ્ચ વિનાશં યક્ષરક્ષસામ્
હે ભીમ, કૃષ્ણ માટે જે તું આટલું ધાડસ કર્યું, તેમાં મને, દેવતાઓને અને યક્ષ-રાક્ષસોના વિનાશને અવગણ્યું છે—
સ્વબાહુબલમાશ્રિત્ય તેનાહં પ્રીતિમાંસ્ત્વયિ। શાપાદદ્ય વિનિર્મુક્તો ઘોરાદસ્માદ્વૃકોદર
તારે પોતાના બળ પર વિશ્વાસ રાખીને જે કર્યું છે, એથી હું તારી પર ખુશ છું; આજે, હે વૃકોદર, હું આ ભયાનક શ્રાપમાંથી મુક્ત થયો છું.
અહં પૂર્વમગસ્ત્યેન ક્રુદ્ધેન પરમર્ષિણા। શપ્તોઽપરાધે કસ્મિંશ્ચિત્તસ્યૈષા નિષ્કૃતિર્ધ્રુવમ્
કેટલાક ગુનાહ માટે પહેલા મહાન ઋષિ અગસ્ત્યે ગુસ્સામાં મને શ્રાપ આપ્યો હતો; આ ચોક્કસપણે એ શ્રાપનું પ્રાયશ્ચિત્ત છે.
દૃષ્ટો હિ મમ સંક્લેશઃ પુરા પાણ્ડવનન્દન। ન તવાત્રાપરાધોસ્તિ કથંચિદપિ પાણ્ડવ
હે પાંડવોના આનંદ, મારી પીડા તો પહેલા જ દેખાઈ ગઈ હતી; હે પાંડવ, આમાં તારો કોઈ પણ પ્રકારનો દોષ નથી.
કથં શપ્તોસિ ભગવન્નગસ્ત્યેન મહાત્મના। શ્રોતુમિચ્છામ્યહં દેવ યથૈતચ્છાપકારણમ્
હે ભગવાન, મહાન આત્મા અગસ્ત્યે તમને કેવી રીતે શ્રાપ આપ્યો હતો? હે દેવ, હું એ શ્રાપનું કારણ સાંભળવા ઈચ્છું છું.
ઇદં ચાશ્ચર્યભૂતં મે યત્ક્રોધાત્તસ્ ધીમતઃ। તદૈવ ત્વં ન નિર્દગ્ધઃ સબલઃ સપદાનુગઃ
મને આ વાત અદ્દભુત લાગે છે કે એ વિદ્વાનના ક્રોધથી તું અને તારો આખો દળ તરત જ ભસ્મ થઈ ગયા નહીં.
દેવતાનામભૂન્મન્ત્રઃ કુશાવત્યાં નરેશ્વર
હે રાજા, કુશાવતીમાં દેવતાઓનું યજ્ઞ ચાલી રહ્યું હતું.
વૃતસ્તત્રાહમગમં મહાપદ્મશતૈસ્ત્રિભિઃ। યક્ષાણઆં ઘોરરૂપાણાં વિવિધાયુધધારિણામ્
ત્યાં હું ત્રણસો મહાપદ્મ સરોવરોથી ઘેરાયેલા, ભયાનક રૂપ ધરાવનાર અને વિવિધ શસ્ત્રો પકડી રહેલા યક્ષો સાથે ગયો હતો.
અધ્વન્યહમથાપશ્યમગસ્ત્યમૃપિસત્તમમ્। ઉગ્રં તપસ્તપ્યભાનં યમુનાતીરમાશ્રિતમ્। નાનાપક્ષિગણાકીર્ણં પુષ્પિતદ્રુમશોભિતમ્
માર્ગમાં મેં યમુના કાંઠે, અનેક પક્ષીઓથી ભરેલા અને ફૂલેલા વૃક્ષોથી શોભાયમાન એવા સ્થળે, ઉગ્ર તપસ્યા કરતા શ્રેષ્ઠ ઋષિ અગસ્ત્યને જોયા.
તમૂર્દ્વબાહું દૃષ્ટ્વૈવ સૂર્યસ્યાભિમુખે સ્થિતમ્। તેજોરાશિં દીપ્યમાનં હુતાશનમિવૈધિતમ્
તેને મેં હાથ ઉપર કરી, સૂર્યની દિશામાં ઊભેલા, તેજથી ઝળહળતા અને અગ્નિ સમાન પ્રભા ફેલાવતા જોયા—