[પ્રાકારેણ પરિક્ષિપ્તં સૌવર્ણેન સમન્તતઃ। સર્વરત્નદ્યુતિમતા સર્વોદ્યાનવતા તથા
ચારે બાજુથી સોનાની કોટથી ઘેરાયેલું, દરેક પ્રકારના રત્નોથી ઝગમગતું અને સર્વ પ્રકારના બગીચાઓથી શોભાયમાન એવું હતું.
શૈલાદભ્યુચ્છ્રયવતા ચયાટ્ટાલકશોભિના। દ્વારતોરણનિર્વ્યૂહધ્વજસંવાહશોભિના
પર્વત જેવી ઊંચાઈ ધરાવતું, મકાન અને મીનારોની ભવ્યતા સાથે, દરવાજા, તોરણ, ગોઠવણી અને ધ્વજાઓથી શોભાયમાન હતું.
વિલાસિનીભિરત્યર્થં નૃત્યન્તીભિઃ સમન્તતઃ। વાયુના ધૂયમાનાભિઃ પતાકાભિરલંકૃતમ્
ચારે બાજુ નૃત્ય કરતી સુંદર સ્ત્રીઓથી અને પવનમાં લહેરાતી ધ્વજાઓથી તે જગ્યા ખૂબ જ સજાવટ પામી હતી.
ધનુષ્કોટિમવષ્ટભ્ય વક્રભાવેન બાહુના। પશ્યમાનઃ સખેદેન દ્રવિણાધિપતેઃ પુરમ્ ।।]
પાંખા વાળીને ધનુષ્યના છેડે હાથ રાખી, ઉત્સુકતાથી ધનના સ્વામીના શહેરને જોઈ રહ્યો હતો.
મોદયનસર્વભૂતાનિ ગન્ધમાદનસંભવઃ। સર્વગન્ધવહસ્તત્ર મારુતઃ સુસુખો વવૌ
ગંધમાદનથી ઉદ્ભવેલો સુગંધોથી ભરેલો પવન ત્યાં ખૂબ સુખદ રીતે વહેતો હતો અને સર્વ જીવોને આનંદ આપતો હતો.
ચિત્રા વિવિધવર્ણાભાશ્ચિત્રમઞ્જરિધારિણઃ। અચિન્ત્યા વિવિધાસ્તત્ર દ્રુમાઃ પરમશોભિનઃ
ત્યાં અનેક રંગીન અને અદ્ભુત ફૂલો ધરાવતા, કલ્પના બહારના અને અતિ સુંદર એવા વૃક્ષો ઊભા હતા.
રત્નજાલપરિક્ષિપ્તં ચિત્રમાલ્યવિભૂષિતમ્। રાક્ષસાધિપતેઃ સ્થાનં દદૃશે ભરતર્ષભઃ
ભરતોમાં શ્રેષ્ઠે રત્નોની જાળીઓથી ઘેરાયેલું અને સુંદર હારોથી સજાયેલું રાક્ષસાધિપતિનું નિવાસસ્થાન જોયું.
ગદાખઙ્ગધનુષ્પાણિઃ સમભિત્યક્તજીવિતઃ। ભીમસેનો મહાબાહુસ્તસ્થૌ ગિરિવાચલઃ
ભીમસેને, પોતાના બળવાન હાથમાં ગદા, ખડગ અને ધનુષ્ય લઈને, જીવની ચિંતા છોડીને પર્વત જેવો અડગ ઊભો રહ્યો.
તતઃ શઙ્ખમુપાધ્માય દ્વિષતાં રોમહર્ષણમ્। જ્યાઘોષં તલશબ્દં ચ કૃત્વા ભૂતાન્યમોહયત્
પછી તેણે શંખ ફૂંક્યો, જેના અવાજથી શત્રુઓના રોમ ખડા થઈ ગયા, ધનુષ્યની તાણ અને તાળીનો અવાજ કરી, બધા જીવોને ભયભીત કરી દીધા.
તતઃ પ્રહૃષ્ટરોમાણસ્તં શબ્દમભિદુદ્રુવુઃ। યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વાઃ પાણ્ડવસ્ય સમીપતઃ
પછી યક્ષ, રાક્ષસ અને ગંધર્વો, આનંદથી રોમાંચિત થઈ, તે અવાજ તરફ દોડી આવ્યા અને પાંડુપુત્રની નજીક પહોંચ્યા.
ગદાપરિઘનિસ્ત્રિંશશૂલશક્તિપરશ્વથાઃ। પ્રગૃહીતા વ્યરોચન્ત યક્ષરાક્ષસબાહુભિઃ
યક્ષ અને રાક્ષસોના હાથમાં ગદા, પરિઘ, તલવાર, શૂળ અને કટારીઓ ઝગમગતી હતી.
તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં તેષાં તસ્ય ચ ભારત
પછી, હે ભરત, તેમના અને તેના વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું.
તૈઃ પ્રયુક્તાન્મહામાયૈઃ શૂલશક્તિપરશ્વથાન્। ભલ્લૈર્ભીમઃ પ્રચિચ્છેદ ભીમવેગતરૈસ્તતઃ
તેઓએ ફેંકેલા મહામાયાવાળાં શૂળ, શક્તિ અને કટારીઓ ભીમએ પવનથી પણ ઝડપી તીરો વડે કપાઈ નાખી.
અન્તરિક્ષગતાનાં ચ ભૂમિષ્ઠાનાં ચ ગર્જતામ્। શરૈર્વિવ્યાધ ગાત્રાણઇ રાક્ષસાનાં મહાબલઃ
મહાબલી ભીમએ, આકાશ અને જમીન પર ગર્જના કરતા રાક્ષસોના શરીરોને પોતાના તીરો વડે ભેદી નાખ્યા.
શોણિતસ્ય તતઃ પેતુર્ઘનાનામિવ ભારત।' ગાત્રેભ્યઃ પ્રચ્યુતા ધારા રાક્ષસાનાં સમન્તતઃ'। સ લોહિતમહાવષ્ટિમભ્યવર્ષન્મહાબલઃ
પછી, હે ભરત, રાક્ષસોના શરીરમાંથી ચારે બાજુ લોહીની ધારો વહી, જાણે મેઘમાંથી વરસાદ પડે તેમ, મહાબલી ભીમએ તેમને લોહીના મહાવર્ષાથી ભીંજવી નાખ્યા.
ગદાપરિઘપાણીનાં રક્ષસાં કાયસંભવા। કાયેભ્યઃ પ્રચ્યુતા ધારા રાક્ષસાનાં સમન્તતઃ
ક્લબ અને પરિઘ પકડેલા રાક્ષસોના શરીરોથી ચારે બાજુ લોહીની ધારો વહી રહી હતી.
ભીમબાહુબલોત્સૃષ્ટૈરાયુધૈર્યક્ષરક્ષસામ્। વિનિકૃત્તાનિ દૃશ્યન્તે શરીરાણિ શિરાંસિ ચ
ભીમના બળવાન હાથથી ફેંકાયેલા શસ્ત્રોથી યક્ષ અને રાક્ષસોના શરીર અને માથાં કપાઈને ચારે બાજુ પડેલા દેખાતા હતા.
પ્રચ્છાદ્યમાનં રક્ષોભિઃ પાણ્ડવં પ્રિયદર્શનમ્। દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ સૂર્યમભ્રગણૈરિવ
રાક્ષસો દ્વારા ઘેરાયેલા પાંડવને સર્વ જીવો એ રીતે જોઈ રહ્યા હતા, જેમ મેઘમાળાથી ઢંકાયેલા સૂર્યને જુએ છે.
સ રશ્મિભિરિવાદિત્યઃ શરૈરરિનિપાતિભિઃ। સર્વાનાર્ચ્છન્મહાબાહુર્બલવાન્સત્યવિક્રમઃ
મહાબાહુ અને સત્યવીર ભીમસેન પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી શત્રુઓ પર વરસ્યા, ત્યારે એ સૂર્યની કિરણો જેવી તેજસ્વી ઝાંખી પાડી.
અભિતર્જયમાનાશ્ચ રુવન્તશ્ મહારવાન્। સન્નાહં ભીમસેનસ્ય દદૃશુઃ સર્વરાક્ષસાઃ
જ્યારે બધા રાક્ષસો ધમકી આપી અને જોરથી ગર્જના કરતા હતા, ત્યારે તેમણે ભીમસેનને યુદ્ધ માટે સજ્જ થતો જોયો.
તે હિ વિક્ષતસર્વાઙ્ગા ભીમસેનભયાર્દિતાઃ। ભીમમાર્તસ્વરં ચક્રુર્વિપ્રકીર્ણમહાયુધાઃ
ભીમસેનના ભયથી અને સર્વાંગે ઘાયલ થયેલા એ રાક્ષસો દુઃખથી ચીસો પાડતા અને તેમના મોટા શસ્ત્રો છુટા પડી ગયા હતા.
ઉત્સૃજ્ય તે ગદાશૂલાનસિશક્તિપરશ્વથાન્। દક્ષિણાં દિશમાજગ્મુસ્ત્રાસિતા દૃઢધન્વના
મજબૂત ધનુર્ધર ભીમસેનના ડરથી એ બધા પોતાના ગદા, શૂળ, તલવાર, ભાલા અને કુહાડા ફેંકી દઈ દક્ષિણ દિશામાં ભાગી ગયા.
તત્ર શૂલગદાપાણિર્વ્યૂઢોરસ્કો મહાભુજઃ। સખા વૈશ્રવણસ્યાસીન્મણિમાન્નામ રાક્ષસઃ
ત્યાં વિશાળ છાતી અને બલવાન ભુજાવાળો, વૈશ્વરાણનો મિત્ર, મણિમાન નામનો રાક્ષસ ગદા અને શૂળ હાથમાં લઈને ઊભો રહ્યો.
દર્શયન્સ પ્રતીકારં પૌરુષં ચ મહાબલઃ। સ તાન્દૃષ્ટ્વા પરાવૃત્તાન્સ્મયમાન ઇવાબ્રવીત્
મોટી તાકાત ધરાવતો એ રાક્ષસ, પોતાનું શૌર્ય અને પ્રતિકાર બતાવી, તેમને પીઠ ફેરવતા જોઈને સ્મિત સાથે બોલ્યો.
એકેન બહવઃ સઙ્ખ્યે માનુષેણ પરાજિતાઃ। પ્રાપ્ય વૈશ્રવણાવાસં કિં વક્ષ્યથ ધનેશ્વરમ્
એક માણસે અનેકને યુદ્ધમાં હરાવી દીધા છે; હવે વૈશ્વરાણના ઘર પહોંચીને ધનના દેવને તમે શું કહેશો?
એવમાભાષ્ તાન્સર્વાનભ્યવર્તત રાક્ષસઃ। શક્તિશૂલગદાપાણિરભ્યધાવત્સ પાણ્ડવમ્
એ રીતે બધાને સંબોધી, એ રાક્ષસ શૂળ, ગદા અને ભાલા લઈને પાંડવ ભીમસેન તરફ દોડી આવ્યો.
તમાપતન્તં વેગેન પ્રભિન્નમિવ વારણમ્। વત્સદન્તૈસ્ત્રિભિઃ પાર્શ્વે ભીમસેનઃ સમાર્દયત્
તે ઝડપથી દોડતો, જાણે ઉગ્ર હાથી આવી રહ્યો હોય, ત્યારે ભીમસેને તીક્ષ્ણ દાંત જેવા ત્રણ ઘા તેના બાજુ પર માર્યા.
મણિમાનપિ સંક્રુદ્ધઃ પ્રગૃહ્ય મહતીં ગદામ્। પ્રાહિણોદ્ભીમસેનાય પરિગૃહ્ય મહાબલઃ
મણિમાને ગુસ્સે થઈને પોતાની મોટી ગદા ઉઠાવી અને એ મહાબલી ભીમસેન પર ફેંકી.
વિદ્યુદ્રૂપાં મહાઘોરામાકાશે મહતીં ગદામ્। શરૈર્બહુભિરાનર્છદ્ભીમસેનઃ શિલાશિતૈઃ
આકાશમાં વીજળી જેવી ભયાનક મોટી ગદા પર ભીમસેને પથ્થરનાં અગ્રવાળા અનેક બાણો વરસાવ્યા.
પ્રત્યહન્યન્ત તે સર્વેગદામાસાદ્ય સાયકાઃ। ન વેગં ધારયામાસુર્ગદાવેગસ્ય વેગિતાઃ
એ બધા બાણો ગદાને વાગ્યા, પણ ગદાની જોરદાર ગતિને રોકી શક્યા નહીં.