સિંહર્ષભગતિઃ શ્રીમાનુદારઃ કનકપ્રભઃ। મનસ્વી બલવાન્દૃષ્ટો માની ભૂરશ્ચ પાણ્ડવઃ
પાંડવ ગૌરવશાળી હતો, તેની ચાલ સિંહ કે વાછરડા જેવી, ઉદાર, સોનાની જેમ તેજસ્વી, દૃઢ મનવાળો, બળવાન, ગૌરવશીલ અને પહોળા ખભાવાળો હતો.
લોહિતાક્ષઃ પૃથુવ્યંસો મત્તવારણવિક્રમઃ। સિંહદંષ્ટ્રો વૃષસ્કન્ધઃ સાલપોત ઇવોદ્ગતઃ
તેના નેત્ર લાલ, બાહુ પહોળા, ઉગ્ર હાથી જેવી તાકાત, સિંહ જેવી દાઢ, વાછરડા જેવા ખભા અને સાલ વૃક્ષ જેવો ઊંચો દેખાતો હતો.
મહાત્મા ચારુસર્વાઙ્ગ કમ્બુગ્રીવો મહાહનુઃ। રુક્મપૃષ્ઠં ધનુઃ ખઙ્ગં તૂણાંશ્ચાપિ પરામૃશન્
મહાન આત્માવાળો, સુંદર અંગોવાળો, શંખ જેવી ગળાવાળો, વિશાળ જડબાવાળો, તેણે પોતાના સોનાની પીઠવાળા ધનુષ્ય, ખડગ અને તૂણીઓ સ્પર્શી.
સકેસરીવ ચોત્સિક્તઃ પ્રભિન્ન ઇવ વારણઃ। વ્યપેતભયસંમોહઃ શૈલમભ્યપતદ્બલી
સિંહ જેવી વાળ ફેલાવતો અને ઉગ્ર હાથી જેવો, ડર અને ભ્રમથી મુક્ત, તે બળવાન પર્વત તરફ દોડી ગયો.
તં મૃગેન્દ્રમિવાયાન્તં પ્રભિન્નમિવ વારણમ્। દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ પાર્થં ખઙ્ગધનુર્ધરમ્
પાર્થને, ખડગ અને ધનુષ્ય સાથે, સિંહરાજા કે ઉગ્ર હાથી જેવો આગળ વધતો જોઈ, બધા જીવજંતુઓએ તેને નિહાળ્યો.
દ્રૌપદ્યા વર્ધયન્હર્ષં ગદામાદાય પાણ્ડવઃ। વ્યપેતભયસંમોહઃ શૈલરાજં સમાવિશત્
દ્રૌપદીનું મન આનંદિત કરીને, પાંડવે નિર્ભય અને સ્થિર મનથી ગદા ઉઠાવી અને પર્વતરાજમાં પ્રવેશ કર્યો.
ન ગ્લાનિર્ન ચ કાતર્યં ન વૈક્લવ્યં ન મત્સરઃ। કદાચિજ્જુષતે પાર્થમાત્મજં માતરિશ્વનઃ
પાર્થ, પવનપુત્રને કદી થાક, ડર, દુર્બળતા કે ઈર્ષ્યા સ્પર્શતી નથી.
તદેકાયનમાસાદ્ય વિષમં ભીમદર્શનમ્। બહુતાલોચ્છ્રયં શૃઙ્ગમારુરોહ મહાબલઃ
પછી, એ એકમાત્ર, અઘરી અને ભયજનક પથારીને પહોંચી, મહાબલી એ અનેક ઊંચા શિખરો ધરાવતો પર્વત ચડી ગયો.
સ કિન્નરમહાનાગમુનિગન્ધર્વરાક્ષસાન્। હર્ષયન્પર્વતસ્યાગ્રમારુરોહ મહાબલઃ
કિનર, મહાન સાપો, ઋષિઓ, ગંધર્વો અને રાક્ષસોને આનંદિત કરતા, એ મહાબલી પર્વતના શિખરે ચડી ગયો.
તતો વૈશ્રવણાવાસં દદર્શ ભરતર્ષભઃ। કાઞ્ચનૈઃ સ્ફાટિકૈશ્ચૈવ વેશ્મભિઃ સમલંકૃતમ્
પછી, ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ એ વૈશ્વરવણનું નિવાસસ્થાન જોયું, જે સોનાના અને સ્ફટિકના મહેલો વડે શોભાયમાન હતું.
[પ્રાકારેણ પરિક્ષિપ્તં સૌવર્ણેન સમન્તતઃ। સર્વરત્નદ્યુતિમતા સર્વોદ્યાનવતા તથા
ચારે બાજુથી સોનાની કોટથી ઘેરાયેલું, દરેક પ્રકારના રત્નોથી ઝગમગતું અને સર્વ પ્રકારના બગીચાઓથી શોભાયમાન એવું હતું.
શૈલાદભ્યુચ્છ્રયવતા ચયાટ્ટાલકશોભિના। દ્વારતોરણનિર્વ્યૂહધ્વજસંવાહશોભિના
પર્વત જેવી ઊંચાઈ ધરાવતું, મકાન અને મીનારોની ભવ્યતા સાથે, દરવાજા, તોરણ, ગોઠવણી અને ધ્વજાઓથી શોભાયમાન હતું.
વિલાસિનીભિરત્યર્થં નૃત્યન્તીભિઃ સમન્તતઃ। વાયુના ધૂયમાનાભિઃ પતાકાભિરલંકૃતમ્
ચારે બાજુ નૃત્ય કરતી સુંદર સ્ત્રીઓથી અને પવનમાં લહેરાતી ધ્વજાઓથી તે જગ્યા ખૂબ જ સજાવટ પામી હતી.
ધનુષ્કોટિમવષ્ટભ્ય વક્રભાવેન બાહુના। પશ્યમાનઃ સખેદેન દ્રવિણાધિપતેઃ પુરમ્ ।।]
પાંખા વાળીને ધનુષ્યના છેડે હાથ રાખી, ઉત્સુકતાથી ધનના સ્વામીના શહેરને જોઈ રહ્યો હતો.
મોદયનસર્વભૂતાનિ ગન્ધમાદનસંભવઃ। સર્વગન્ધવહસ્તત્ર મારુતઃ સુસુખો વવૌ
ગંધમાદનથી ઉદ્ભવેલો સુગંધોથી ભરેલો પવન ત્યાં ખૂબ સુખદ રીતે વહેતો હતો અને સર્વ જીવોને આનંદ આપતો હતો.
ચિત્રા વિવિધવર્ણાભાશ્ચિત્રમઞ્જરિધારિણઃ। અચિન્ત્યા વિવિધાસ્તત્ર દ્રુમાઃ પરમશોભિનઃ
ત્યાં અનેક રંગીન અને અદ્ભુત ફૂલો ધરાવતા, કલ્પના બહારના અને અતિ સુંદર એવા વૃક્ષો ઊભા હતા.
રત્નજાલપરિક્ષિપ્તં ચિત્રમાલ્યવિભૂષિતમ્। રાક્ષસાધિપતેઃ સ્થાનં દદૃશે ભરતર્ષભઃ
ભરતોમાં શ્રેષ્ઠે રત્નોની જાળીઓથી ઘેરાયેલું અને સુંદર હારોથી સજાયેલું રાક્ષસાધિપતિનું નિવાસસ્થાન જોયું.
ગદાખઙ્ગધનુષ્પાણિઃ સમભિત્યક્તજીવિતઃ। ભીમસેનો મહાબાહુસ્તસ્થૌ ગિરિવાચલઃ
ભીમસેને, પોતાના બળવાન હાથમાં ગદા, ખડગ અને ધનુષ્ય લઈને, જીવની ચિંતા છોડીને પર્વત જેવો અડગ ઊભો રહ્યો.
તતઃ શઙ્ખમુપાધ્માય દ્વિષતાં રોમહર્ષણમ્। જ્યાઘોષં તલશબ્દં ચ કૃત્વા ભૂતાન્યમોહયત્
પછી તેણે શંખ ફૂંક્યો, જેના અવાજથી શત્રુઓના રોમ ખડા થઈ ગયા, ધનુષ્યની તાણ અને તાળીનો અવાજ કરી, બધા જીવોને ભયભીત કરી દીધા.
તતઃ પ્રહૃષ્ટરોમાણસ્તં શબ્દમભિદુદ્રુવુઃ। યક્ષરાક્ષસગન્ધર્વાઃ પાણ્ડવસ્ય સમીપતઃ
પછી યક્ષ, રાક્ષસ અને ગંધર્વો, આનંદથી રોમાંચિત થઈ, તે અવાજ તરફ દોડી આવ્યા અને પાંડુપુત્રની નજીક પહોંચ્યા.
ગદાપરિઘનિસ્ત્રિંશશૂલશક્તિપરશ્વથાઃ। પ્રગૃહીતા વ્યરોચન્ત યક્ષરાક્ષસબાહુભિઃ
યક્ષ અને રાક્ષસોના હાથમાં ગદા, પરિઘ, તલવાર, શૂળ અને કટારીઓ ઝગમગતી હતી.
તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં તેષાં તસ્ય ચ ભારત
પછી, હે ભરત, તેમના અને તેના વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું.
તૈઃ પ્રયુક્તાન્મહામાયૈઃ શૂલશક્તિપરશ્વથાન્। ભલ્લૈર્ભીમઃ પ્રચિચ્છેદ ભીમવેગતરૈસ્તતઃ
તેઓએ ફેંકેલા મહામાયાવાળાં શૂળ, શક્તિ અને કટારીઓ ભીમએ પવનથી પણ ઝડપી તીરો વડે કપાઈ નાખી.
અન્તરિક્ષગતાનાં ચ ભૂમિષ્ઠાનાં ચ ગર્જતામ્। શરૈર્વિવ્યાધ ગાત્રાણઇ રાક્ષસાનાં મહાબલઃ
મહાબલી ભીમએ, આકાશ અને જમીન પર ગર્જના કરતા રાક્ષસોના શરીરોને પોતાના તીરો વડે ભેદી નાખ્યા.
શોણિતસ્ય તતઃ પેતુર્ઘનાનામિવ ભારત।' ગાત્રેભ્યઃ પ્રચ્યુતા ધારા રાક્ષસાનાં સમન્તતઃ'। સ લોહિતમહાવષ્ટિમભ્યવર્ષન્મહાબલઃ
પછી, હે ભરત, રાક્ષસોના શરીરમાંથી ચારે બાજુ લોહીની ધારો વહી, જાણે મેઘમાંથી વરસાદ પડે તેમ, મહાબલી ભીમએ તેમને લોહીના મહાવર્ષાથી ભીંજવી નાખ્યા.
ગદાપરિઘપાણીનાં રક્ષસાં કાયસંભવા। કાયેભ્યઃ પ્રચ્યુતા ધારા રાક્ષસાનાં સમન્તતઃ
ક્લબ અને પરિઘ પકડેલા રાક્ષસોના શરીરોથી ચારે બાજુ લોહીની ધારો વહી રહી હતી.
ભીમબાહુબલોત્સૃષ્ટૈરાયુધૈર્યક્ષરક્ષસામ્। વિનિકૃત્તાનિ દૃશ્યન્તે શરીરાણિ શિરાંસિ ચ
ભીમના બળવાન હાથથી ફેંકાયેલા શસ્ત્રોથી યક્ષ અને રાક્ષસોના શરીર અને માથાં કપાઈને ચારે બાજુ પડેલા દેખાતા હતા.
પ્રચ્છાદ્યમાનં રક્ષોભિઃ પાણ્ડવં પ્રિયદર્શનમ્। દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ સૂર્યમભ્રગણૈરિવ
રાક્ષસો દ્વારા ઘેરાયેલા પાંડવને સર્વ જીવો એ રીતે જોઈ રહ્યા હતા, જેમ મેઘમાળાથી ઢંકાયેલા સૂર્યને જુએ છે.
સ રશ્મિભિરિવાદિત્યઃ શરૈરરિનિપાતિભિઃ। સર્વાનાર્ચ્છન્મહાબાહુર્બલવાન્સત્યવિક્રમઃ
મહાબાહુ અને સત્યવીર ભીમસેન પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી શત્રુઓ પર વરસ્યા, ત્યારે એ સૂર્યની કિરણો જેવી તેજસ્વી ઝાંખી પાડી.
અભિતર્જયમાનાશ્ચ રુવન્તશ્ મહારવાન્। સન્નાહં ભીમસેનસ્ય દદૃશુઃ સર્વરાક્ષસાઃ
જ્યારે બધા રાક્ષસો ધમકી આપી અને જોરથી ગર્જના કરતા હતા, ત્યારે તેમણે ભીમસેનને યુદ્ધ માટે સજ્જ થતો જોયો.