વિદ્યાધરાનુચરિતં કિન્નરીભિસ્તથૈવ ચ। ગજસઙ્ઘસમાવાસં સિંહવ્યાઘ્રગણાયુતમ્
તે પર્વત પર વિદ્યાધર, કિન્નર અને તેમની પત્નીઓ વસતા હતા, તેમજ હાથીઓના ઝુંડ અને સિંહ-વાઘ જેવા પ્રાણીઓ પણ ભરપૂર હતા.
શરભોન્નાદસંઘુષ્ટં નાનમૃગનિષેવિતમ્
શરભોના ગર્જનાથી પર્વત ગૂંજતો હતો અને અનેક જંગલી પ્રાણીઓ ત્યાં રહેતા હતા.
તે ગન્ધમાદનવનં તન્નન્દનવનોપમમ્। મુદિતાઃ પાણ્ડુતનયા મનોનયનનન્દનમ્
પાંડુપુત્રો આનંદથી ગંધમાદન વનમાં પ્રવેશ્યા, જે નંદનવન જેવું જ મન અને આંખોને આનંદ આપતું હતું.
વિવિશુઃ ક્રમશો વીરા અરણ્યં શુભકાનનમ્। દ્રૌપદીસહિતા વીરાસ્તૈશ્ચ વિપ્રૈર્મહાત્મભિઃ
પાંડવો, દ્રૌપદી અને તે મહાન ઋષિઓ સાથે, ધીરે ધીરે તે સુંદર અને શુભ વનમાં પ્રવેશ્યા.
શૃણ્વન્તઃ પ્રીતિજનનાન્વલ્ગૂન્મન્દકલાઞ્શુભાન્। શ્રોત્રરમ્યાન્સુમધુરાઞ્શબ્દાન્ખગમુખેરિતાન્
તેઓએ આનંદથી પક્ષીઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી મીઠી, કોમળ અને શુભ ધ્વનિઓ સાંભળી, જે કાનને ખૂબ જ ભાતી હતી.
સર્વર્તુફલભારાઞ્યાન્સર્વર્તુકુસુમોજ્જ્વલામ્। પશ્યન્તઃ પાદપાંસ્ચાપિ ફલભારાવનામિતાન્
તેઓએ દરેક ઋતુમાં ફળોથી લદેલા, સર્વ ઋતુમાં ફૂલોથી ઝગમગતા, અને ફળના ભારથી ડાળીઓ વાંકી પડેલી વૃક્ષો જોયા.
આમ્રાનામ્રાતકાન્ફુલ્લાન્નારિકેલાન્સતિન્દુકાન્। મુઞ્જાતકાંસ્તથાઞ્જીરાન્દાડિમાન્બીજપૂરકાન્
તેઓએ આમ્ર, આમ્રાટકના ફૂલો, નાળિયેર, તિન્દુક, મુંજાતક, અંજીર, દાડમ અને બીજપૂર જેવા ફળો જોયા.
પનસાઁલ્લિકુચાન્મોચાઃ ખર્જૂરાનમ્લવેતસાન્। પરાવતાંસ્તથા ક્ષૌદ્રાનીપાંશ્ચાપિ મનોરમાન્
પનસ, લિકુચા, મોચા, ખજુર, આમલવેટસ, પરાવત ફળો, મધનાં છત્તાં અને મનોહર નીપા વૃક્ષો પણ દેખાયા.
બેલ્વાન્કપિત્થાઞ્જમ્બૂશ્ચ કાશ્મરીર્બ્રદરીસ્તથા। પુક્ષાનુદુમ્બરવટાનશ્વત્થાન્ક્ષીરિકાસ્તથા
બેલ, કપિથ, જાંબુ, કાશ્મરી, બ્રદરી, પુક્ષ, ઉડુંબર, વટ, અશ્વત્થ અને દૂધિયા વૃક્ષો પણ તેમણે જોયા.
મલ્લાતકાનામલકીર્હરીતકબિભીતકાન્। ઇઙ્ગુદાન્કરમર્દાંશ્ચ તિન્દુકાંશ્ મહાફલાન્
મલ્લાતક, આમળા, હરડે, બેહડા, ઇંગુદ, કરમર્દ, તિન્દુક અને અન્ય મોટા ફળવાળા વૃક્ષો પણ હતા.
એતાનન્યાંશ્ચ વિવિધાન્ગન્ધમાદનસાનુષુ। ફલૈરમૃતકલ્પૈસ્તાનાચિતાન્સ્વાદુભિસ્તરૂપન્
ગંધમાદન પર્વતની ઢાળીઓ પર આવા અને અનેક પ્રકારના વૃક્ષો હતા, જે અમૃત જેવાં મીઠાં અને રસીલા ફળોથી ભરપૂર હતા.
તથૈવ ચમ્પકાશોકાન્કેતકાન્બકુલાંસ્તથા। પુન્નાગાન્સપ્તપર્ણાંશ્ચ કર્ણિકારાન્સકેતકાન્। પાટલાન્કુટજાન્રમ્યાન્મન્દારેન્દીવરાંસ્તથા
તેમણે ચંપા, અશોક, કેતકી, બકુલ, પુન્નાગ, સપ્તપર્ણ, કર્ણિકાર, ફરી કેતકી, પાટલ, સુંદર કુટજ, મન્દાર અને નીલકમળ પણ જોયા.
પારિજાતાન્કોવિદારાન્દેવદારુદ્રુમાંસ્તથા। પારિજાતાન્કોવિદારાન્દેવદારુદ્રુમાંસ્તથા। શાલાંસ્તાલાંસ્તમાલાંશ્ચ પિપ્પલાન્હિઙ્ગુકાંસ્તથા
પારિજાત, કોવિદાર, દેવદારુ, શાલ, તાળ, તમાલ, પિપ્પળ અને હિંગુક વૃક્ષો પણ તેમણે જોયા.
ચકોરૈઃ શતપત્રૈશ્ ભૃઙ્ગરાજૈસ્તથા શુકૈઃ। કોકિલૈઃ કલવિઙ્કૈશ્ચ હારિતૈર્જીવજીવકૈઃ
ત્યાં ચકોર, શતપત્ર, ભૃંગરાજ, શુક, કોયલ, કલવિંગ, હારિત અને જીવજીવક જેવા અનેક પક્ષીઓ પણ હતા.
પ્રિયકૈશ્ચાતકૈશ્ચૈવ તથાઽન્યૈર્વિવિધૈઃ ખગૈઃ। શ્રોત્રરમ્યં સુમધુરં કૂજદ્ભિશ્ચાપ્યધિષ્ઠિતાન્
ત્યાં પ્રિય શારિકા અને અન્ય અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ વૃક્ષોમાં વસેલા હતા, જેમના મધુર અને મીઠા અવાજ સાંભળીને કાનને આનંદ થતો હતો.
સરાંસિ ચ મનોજ્ઞાનિ સમન્તાજ્જલચારિભિઃ। કુમુદૈઃ પુણ્ડરીકૈશ્ચ તૃથા કોકનદોત્પલૈઃ। કહારૈઃ કમલૈશ્ચૈવ આચિતાનિ સમન્તતઃ
આ સરોવર સૌંદર્યથી ભરપૂર હતાં, ચારે તરફ પાણીમાં તરતા પક્ષીઓ અને કુમુદ, શ્વેત કમળ, કોકનદ, નીલ કમળ, કહાર અને અન્ય કમળોથી સર્વત્ર શોભાયમાન હતાં.
કાદમ્બૈશ્ચક્રવાકૈશ્ચ કુરરૈર્જલકુક્કુટૈઃ। કારણ્ડવૈઃ પ્લવૈર્હંસૈર્બકૈર્મદ્ગુભિરેવ ચ
ત્યાં કાદંબ, ચક્રવાક, કુરર, જલકુક્કુટ, કારંડવ, પલવ, હંસ, બગલા અને મદગુ જેવા અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ પણ જોવા મળતાં હતાં.
એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ કીર્ણાનિ સમન્તાજ્જલચારિભિઃ। હૃષ્ટૈસ્તથા તામરસરસાસવમદાલસૈઃ
આ બધા અને બીજા અનેક આનંદિત જળપક્ષીઓથી સરોવરો ચારે બાજુ ભરાયેલા હતાં, અને તેઓ લાલ કમળના રસથી મસ્ત થઈ ગયા હતાં.
પદ્મોદરચ્યુતરજઃકિઞ્જલ્કારુણરઞ્જિતૈઃ। મઞ્જુસ્વરૈર્મધુકરૈર્વિરુતાન્કમલાકરાન્
કમળના ગર્ભમાંથી પડેલા લાલ રંગના પરાગથી રંગાયેલા અને મધુર અવાજે ગુંજતા મધમાખીઓથી કમળના તળાવો ગૂંજી ઉઠ્યા હતા.
અપશ્યંસ્તે નરવ્યાઘ્રા ગન્ધમાદનસાનુષુ। તથૈવ પદ્મષણ્ડૈશ્ચ મણ્ડિતાંશ્ચ સમન્તતઃ
હે પુરુષશ્રેષ્ઠો, તમે ગંધમાદન પર્વતના ઢોળાણો પર પણ એ જ દૃશ્ય જોયું, જ્યાં દરેક જગ્યાએ કમળના જૂથોથી સજાવટ થઈ હતી.
શિખણ્ડિનીભિઃ સહિતાઁલ્લતામણ્ડલકેષુ ચ। મેઘતૂર્યરવોદ્દામમદનાકુલિતાન્ભૃશમ્
મોરણીઓ સાથે લતાવલયોમાં, તેઓ મેઘના ઢોલ જેવા ઘેરા અવાજથી ખૂબ જ ઉલ્લાસિત અને કામભાવથી ભરપૂર થયા હતા.
કૃત્વૈવ કેકામધુરં સંગીતં મધુરસ્વરમ્। ચિત્રાન્કલાપાન્વિસ્તીર્ય સવિલાસાન્મદાલસાન્
મોરોએ મધુર કૂક કરી, મીઠો સંગીત ગાયું, રંગબેરંગી પૂંછડીઓ ફેલાવીને રમૂજી અને મદમસ્ત ભાવે પોતાની અદાઓ બતાવી.
મયૂરાન્દદૃશુર્હૃષ્ટાન્નૃત્યતો વનલાલસાન્। કાંશ્ચિત્પ્રિયાભિઃ સહિતાન્રમમાણાન્કલાપિનઃ
તમે આનંદિત મોરોને જંગલમાં નાચતા જોયા, કેટલાક પોતાના સાથી સાથે આનંદ માણતા, અને તેમની પૂંછડી ફેલાવીને રમતા હતા.
વલ્લીલતાસંકટેષુ કુટજેષુ સ્થિતાંસ્તથા। કાંશ્ચિચ્ચ કુટજાનાં તુ વિટપેષૂત્કટાનિવ
વેલીઓ અને લતાવાળા ઘન જંગલમાં, તેમજ કુટજના ઝાડોમાં, કેટલાક મોરો ઊભા હતા અને કેટલાક તો કુટજના ઊંચા ડાળીઓ પર બેઠેલા હતા.
કલાપરુચિરાટોપનિચિતાન્મુકુટાનિવ। વિવરેષુ તરૂણાં ચ રુચિરાન્દદૃશુશ્ચ તે
સુંદર રંગીન કલાપથી શોભાયમાન એવા મોરો તમે ઝાડોના ખોખામાં પણ જોયા, જે ખૂબ જ આકર્ષક લાગતા હતા.
સિન્ધુવારાંસ્તથોદારાન્મન્મથસ્યેવ તોમરાન્। સુવર્ણવર્ણકુસુમાન્ગિરીણાં સિખરેષુ ચ। કર્ણિકારાન્વિકસિતાન્કર્ણપૂરાનિવોત્તમાન્
તમે ઉદાર સિંધુવારના ઝાડો જોયા, જેમ કે કામદેવના બાણ, અને પરવતોની ટોચ પર સુવર્ણ રંગના ફૂલોવાળા વૃક્ષો પણ જોયા. સાથે જ, ફૂલેલા કર્ણિકારના ઝાડો પણ દેખાયા, જે શ્રેષ્ઠ કાનના વળય જેવા લાગતા હતા.
તથાઽપશ્યન્કુરબકાન્વનરાજિષુ પુષ્પિતાન્। કામવશ્યૌત્સુક્યકરાન્કામસ્યેવ શરોત્કરાન્
એ જ રીતે, તું જંગલની વનરાજીઓમાં ફૂલેલા કુરબક વૃક્ષો જોઈને, જેમ કામદેવના તીરો મનમાં ઇચ્છા જગાવે છે, તેવી જ રીતે મનમાં ઉત્સુકતા અને કામના જગાવનારા તે વૃક્ષોને જોયા.
તથૈવ વનરાજીનામુદારાન્રચિતાનિવ। વિરાજમાનાંસ્તેઽપશ્યંસ્તિલકાંસ્તિલકાનિવ
એ જ રીતે, તું વનરાજીઓમાં ઊભેલા ઉદાર અને સુંદર વૃક્ષોને જોઈને, જાણે કે તેઓ શણગાર જેવા છે, અને તિલકના ચિહ્નો જેવી તેજસ્વીતા ધરાવે છે, એમ તેજમાં ઝગમગતા લાગ્યા.
તથાનઙ્ગશરાકારાન્સહકારાન્મનોરમાન્। અપશ્યન્ભ્રામરાન્રાજન્મઞ્જરીભિર્વિરાજિતાન્
તેથી, રાજા, તું કામદેવના તીરો જેવી આકાર ધરાવતા સુંદર કેરીના વૃક્ષો અને ફૂલોથી શોભતા, મંજરીઓથી ઘેરાયેલા ભમરા પણ જોયા.
હિરણ્યસદૃશૈઃ પુષ્યૈર્દાવાગ્નિસદૃશૈરપિ। લોહિતૈરઞ્જનાભૈશ્ચ વૈદૂર્યસદૃશૈરપિ। અતીવ વૃક્ષા રાજન્તે પુષ્પિતાઃ શૈલસાનુષુ
સોનાની જેમ ચમકતા, અગ્નિ જેવી લાલ, અંજન જેવી ગાઢ અને વૈદૂર્યમણિ જેવી તેજસ્વી ફૂલો વડે શોભતા, એ ફૂલેલા વૃક્ષો પર્વતની ઢાળીઓ પર ખૂબ જ ઝગમગતા હતા.