નાનામૃગગણૈર્જુષ્ટં કૌન્તેયઃ સત્યવિક્રમઃ। પદાતિર્ભ્રાતૃભિઃ સાર્ધં પ્રાતિષ્ઠત યુધિષ્ઠિરઃ
સત્યવીર યુધિષ્ઠિર પોતાના ભાઈઓ સાથે પગપાળા અનેક પ્રાણીઓથી ભરેલા પ્રદેશોમાં આગળ વધ્યા.
નાનાદ્રુમનિરોધેષુ વસન્તઃ શૈલસાનુષુ। પર્વતં વિવિશુસ્તે તં ચતુર્થેઽહનિ પાણ્ડવાઃ
પાંડવો વિવિધ વૃક્ષો અને વાંસના જંગલ વચ્ચે પર્વતની ઢોળાવ પર રહી, ચોથા દિવસે એ પર્વતમાં પ્રવેશ્યા.
મહાભ્રઘનસંકાશં સલિલોપહિતં શુભમ્। મણિકાઞ્ચનરમ્યં ચ શૈલં નાનાસમુચ્છ્રયમ્
તેઓએ મહાન વાદળ જેવા, પાણીથી શોભતા, રત્ન અને સોનાથી સુશોભિત, અનેક શિખરો ધરાવતા સુંદર પર્વત જોયો.
રમ્યં હિમવતઃ પ્રસ્થં બહુકન્દરનિર્ઝરમ્। શિલાવિભઙ્ગવિકટં લતાપાદપસઙ્કુલમ્
તેઓએ હિમાલયનું મનોહર મેદાન જોયું, જેમાં અનેક ગુફાઓ અને ઝરણા, તૂટી ગયેલા પથ્થરો, વેલીઓ અને વૃક્ષોથી ભરપૂર હતું.
તે સમાસાદ્યપન્થાનં યતોક્તં વૃષપર્વણા। અનુસસ્રુર્યથોદ્દેશં પશ્યન્તો વિવિધાન્નગાન્
વૃષપર્વાએ બતાવેલો માર્ગ પામી, પાંડવો તેમ જ આગળ વધ્યા અને વિવિધ પર્વતોને નિહાળ્યા.
ઉપર્યુપરિ શૈલસ્ય ગુહાઃ પરમદુર્ગમાઃ। સુદુર્ગમાંસ્તે સુબહૂન્સુખેનૈવાભિચક્રમુઃ
પર્વતની ઉપર ઉપર ઘણી અતિ દુર્ગમ ગુફાઓ હતી, પણ પાંડવો એ ઘણી એવી અઘરી ગુફાઓ સરળતાથી પાર કરી.
ધૌમ્યઃ કૃષ્ણા ચ પાર્તાશ્ચ લોમશશ્ચ મહાનૃષિઃ। આગચ્છન્સહિતાસ્તત્રન કશ્ચિદપિ હીયતે
ધૌમ્ય, કૃષ્ણા, પાંડુપુત્રો અને મહાન ઋષિ લોમશ — બધા સાથે ત્યાં પહોંચી ગયા, એક પણ પાછળ રહ્યો નહીં.
તે મૃગદ્વિજસંઘુષ્ટં નાનાદ્રુમલતાયુતમ્। શાખામૃગગણૈશ્ચૈવ સેવિતં સુમનોરમમ્
તેઓએ ત્યાં પહોંચ્યું, જ્યાં હરણ અને પક્ષીઓના અવાજ ગૂંજતા, વિવિધ વૃક્ષો અને વેલીઓથી શોભિત અને વાંદરાઓના ટોળાંથી ભરેલું, ખૂબ જ મોહક સ્થળ હતું.
પુણ્યં પદ્મસરોપેતં સપલ્વલમહાવનમ્। ઉપતસ્થુર્મહાભાગા માલ્યવતં મહાગિરિમ્
તે મહાન વન, જે પવિત્ર હતું અને કમળથી ભરેલા સરોવર અને જળાશયોથી યુક્ત હતું, તે મહાન આત્માઓએ માલ્યવત પર્વતના તળિયે પહોંચી ને વંદન કર્યું.
તતઃ કિંપુરુષાવાસં સિદ્ધચારણસેવિતમ્। દદૃશુર્હૃષરોમાણાઃ પર્વતં ગન્ધમાદનમ્
પછી, તેમનાં રોમકૂપ ઊભા થઈ ગયા, કારણ કે તેમણે કિમ્પુરુષોનું નિવાસસ્થાન એવા, સિદ્ધો અને ચારણો દ્વારા વંદિત, ગંધમાદન પર્વતને જોયો.
વિદ્યાધરાનુચરિતં કિન્નરીભિસ્તથૈવ ચ। ગજસઙ્ઘસમાવાસં સિંહવ્યાઘ્રગણાયુતમ્
તે પર્વત પર વિદ્યાધર, કિન્નર અને તેમની પત્નીઓ વસતા હતા, તેમજ હાથીઓના ઝુંડ અને સિંહ-વાઘ જેવા પ્રાણીઓ પણ ભરપૂર હતા.
શરભોન્નાદસંઘુષ્ટં નાનમૃગનિષેવિતમ્
શરભોના ગર્જનાથી પર્વત ગૂંજતો હતો અને અનેક જંગલી પ્રાણીઓ ત્યાં રહેતા હતા.
તે ગન્ધમાદનવનં તન્નન્દનવનોપમમ્। મુદિતાઃ પાણ્ડુતનયા મનોનયનનન્દનમ્
પાંડુપુત્રો આનંદથી ગંધમાદન વનમાં પ્રવેશ્યા, જે નંદનવન જેવું જ મન અને આંખોને આનંદ આપતું હતું.
વિવિશુઃ ક્રમશો વીરા અરણ્યં શુભકાનનમ્। દ્રૌપદીસહિતા વીરાસ્તૈશ્ચ વિપ્રૈર્મહાત્મભિઃ
પાંડવો, દ્રૌપદી અને તે મહાન ઋષિઓ સાથે, ધીરે ધીરે તે સુંદર અને શુભ વનમાં પ્રવેશ્યા.
શૃણ્વન્તઃ પ્રીતિજનનાન્વલ્ગૂન્મન્દકલાઞ્શુભાન્। શ્રોત્રરમ્યાન્સુમધુરાઞ્શબ્દાન્ખગમુખેરિતાન્
તેઓએ આનંદથી પક્ષીઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી મીઠી, કોમળ અને શુભ ધ્વનિઓ સાંભળી, જે કાનને ખૂબ જ ભાતી હતી.
સર્વર્તુફલભારાઞ્યાન્સર્વર્તુકુસુમોજ્જ્વલામ્। પશ્યન્તઃ પાદપાંસ્ચાપિ ફલભારાવનામિતાન્
તેઓએ દરેક ઋતુમાં ફળોથી લદેલા, સર્વ ઋતુમાં ફૂલોથી ઝગમગતા, અને ફળના ભારથી ડાળીઓ વાંકી પડેલી વૃક્ષો જોયા.
આમ્રાનામ્રાતકાન્ફુલ્લાન્નારિકેલાન્સતિન્દુકાન્। મુઞ્જાતકાંસ્તથાઞ્જીરાન્દાડિમાન્બીજપૂરકાન્
તેઓએ આમ્ર, આમ્રાટકના ફૂલો, નાળિયેર, તિન્દુક, મુંજાતક, અંજીર, દાડમ અને બીજપૂર જેવા ફળો જોયા.
પનસાઁલ્લિકુચાન્મોચાઃ ખર્જૂરાનમ્લવેતસાન્। પરાવતાંસ્તથા ક્ષૌદ્રાનીપાંશ્ચાપિ મનોરમાન્
પનસ, લિકુચા, મોચા, ખજુર, આમલવેટસ, પરાવત ફળો, મધનાં છત્તાં અને મનોહર નીપા વૃક્ષો પણ દેખાયા.
બેલ્વાન્કપિત્થાઞ્જમ્બૂશ્ચ કાશ્મરીર્બ્રદરીસ્તથા। પુક્ષાનુદુમ્બરવટાનશ્વત્થાન્ક્ષીરિકાસ્તથા
બેલ, કપિથ, જાંબુ, કાશ્મરી, બ્રદરી, પુક્ષ, ઉડુંબર, વટ, અશ્વત્થ અને દૂધિયા વૃક્ષો પણ તેમણે જોયા.
મલ્લાતકાનામલકીર્હરીતકબિભીતકાન્। ઇઙ્ગુદાન્કરમર્દાંશ્ચ તિન્દુકાંશ્ મહાફલાન્
મલ્લાતક, આમળા, હરડે, બેહડા, ઇંગુદ, કરમર્દ, તિન્દુક અને અન્ય મોટા ફળવાળા વૃક્ષો પણ હતા.
એતાનન્યાંશ્ચ વિવિધાન્ગન્ધમાદનસાનુષુ। ફલૈરમૃતકલ્પૈસ્તાનાચિતાન્સ્વાદુભિસ્તરૂપન્
ગંધમાદન પર્વતની ઢાળીઓ પર આવા અને અનેક પ્રકારના વૃક્ષો હતા, જે અમૃત જેવાં મીઠાં અને રસીલા ફળોથી ભરપૂર હતા.
તથૈવ ચમ્પકાશોકાન્કેતકાન્બકુલાંસ્તથા। પુન્નાગાન્સપ્તપર્ણાંશ્ચ કર્ણિકારાન્સકેતકાન્। પાટલાન્કુટજાન્રમ્યાન્મન્દારેન્દીવરાંસ્તથા
તેમણે ચંપા, અશોક, કેતકી, બકુલ, પુન્નાગ, સપ્તપર્ણ, કર્ણિકાર, ફરી કેતકી, પાટલ, સુંદર કુટજ, મન્દાર અને નીલકમળ પણ જોયા.
પારિજાતાન્કોવિદારાન્દેવદારુદ્રુમાંસ્તથા। પારિજાતાન્કોવિદારાન્દેવદારુદ્રુમાંસ્તથા। શાલાંસ્તાલાંસ્તમાલાંશ્ચ પિપ્પલાન્હિઙ્ગુકાંસ્તથા
પારિજાત, કોવિદાર, દેવદારુ, શાલ, તાળ, તમાલ, પિપ્પળ અને હિંગુક વૃક્ષો પણ તેમણે જોયા.
ચકોરૈઃ શતપત્રૈશ્ ભૃઙ્ગરાજૈસ્તથા શુકૈઃ। કોકિલૈઃ કલવિઙ્કૈશ્ચ હારિતૈર્જીવજીવકૈઃ
ત્યાં ચકોર, શતપત્ર, ભૃંગરાજ, શુક, કોયલ, કલવિંગ, હારિત અને જીવજીવક જેવા અનેક પક્ષીઓ પણ હતા.
પ્રિયકૈશ્ચાતકૈશ્ચૈવ તથાઽન્યૈર્વિવિધૈઃ ખગૈઃ। શ્રોત્રરમ્યં સુમધુરં કૂજદ્ભિશ્ચાપ્યધિષ્ઠિતાન્
ત્યાં પ્રિય શારિકા અને અન્ય અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ વૃક્ષોમાં વસેલા હતા, જેમના મધુર અને મીઠા અવાજ સાંભળીને કાનને આનંદ થતો હતો.
સરાંસિ ચ મનોજ્ઞાનિ સમન્તાજ્જલચારિભિઃ। કુમુદૈઃ પુણ્ડરીકૈશ્ચ તૃથા કોકનદોત્પલૈઃ। કહારૈઃ કમલૈશ્ચૈવ આચિતાનિ સમન્તતઃ
આ સરોવર સૌંદર્યથી ભરપૂર હતાં, ચારે તરફ પાણીમાં તરતા પક્ષીઓ અને કુમુદ, શ્વેત કમળ, કોકનદ, નીલ કમળ, કહાર અને અન્ય કમળોથી સર્વત્ર શોભાયમાન હતાં.
કાદમ્બૈશ્ચક્રવાકૈશ્ચ કુરરૈર્જલકુક્કુટૈઃ। કારણ્ડવૈઃ પ્લવૈર્હંસૈર્બકૈર્મદ્ગુભિરેવ ચ
ત્યાં કાદંબ, ચક્રવાક, કુરર, જલકુક્કુટ, કારંડવ, પલવ, હંસ, બગલા અને મદગુ જેવા અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ પણ જોવા મળતાં હતાં.
એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ કીર્ણાનિ સમન્તાજ્જલચારિભિઃ। હૃષ્ટૈસ્તથા તામરસરસાસવમદાલસૈઃ
આ બધા અને બીજા અનેક આનંદિત જળપક્ષીઓથી સરોવરો ચારે બાજુ ભરાયેલા હતાં, અને તેઓ લાલ કમળના રસથી મસ્ત થઈ ગયા હતાં.
પદ્મોદરચ્યુતરજઃકિઞ્જલ્કારુણરઞ્જિતૈઃ। મઞ્જુસ્વરૈર્મધુકરૈર્વિરુતાન્કમલાકરાન્
કમળના ગર્ભમાંથી પડેલા લાલ રંગના પરાગથી રંગાયેલા અને મધુર અવાજે ગુંજતા મધમાખીઓથી કમળના તળાવો ગૂંજી ઉઠ્યા હતા.
અપશ્યંસ્તે નરવ્યાઘ્રા ગન્ધમાદનસાનુષુ। તથૈવ પદ્મષણ્ડૈશ્ચ મણ્ડિતાંશ્ચ સમન્તતઃ
હે પુરુષશ્રેષ્ઠો, તમે ગંધમાદન પર્વતના ઢોળાણો પર પણ એ જ દૃશ્ય જોયું, જ્યાં દરેક જગ્યાએ કમળના જૂથોથી સજાવટ થઈ હતી.