સલિલાવર્તસંજાતૈઃ પુષ્પિતૈશ્ચ મહીરુહૈઃ। સમાવૃતં પુણ્યતમમાશ્રમં વૃષપર્વણઃ
તેઓએ ફૂલેલા વૃક્ષો અને પાણીના ઘોળાવોથી ઘેરાયેલું, સૌથી પવિત્ર એવા વૃષપર્વાનું આશ્રમ જોયું.
તમુપક્રમ્ય રાજર્ષિં ધર્માત્માનમરિંદમાઃ। પાણ્ડવા વૃષપર્વાણમવદન્ત ગતક્લમાઃ
પાંડવો એ ધર્મનિષ્ઠ અને મહાન રાજર્ષિ વૃષપર્વાને મળ્યા અને તેમની થાક ઉતરી ગઈ હતી.
અભ્યનન્દત્સ રાજર્ષિઃ પુત્રવદ્ભરતર્ષભાન્। પૂજિતાશ્ચાવસંસ્તત્રસપ્તરાત્રમરિંદમાઃ
વૃષપર્વાએ પાંડવોને પોતાના પુત્રો સમાન પ્રેમથી આવકાર્યા; પાંડવો ત્યાં સન્માન સાથે સાત રાત રોકાયા.
અષ્ટમેઽહનિ સંપ્રાપ્તે તમૃષિં લોકવિશ્રુતમ્। આમન્ત્ર્ય વૃષપર્વાણં પ્રસ્થાનં પ્રત્યરોચયન્
આઠમા દિવસે, પાંડવો એ પ્રસિદ્ધ ઋષિ વૃષપર્વાને વિદાય લઈને, આગળ જવાની તૈયારી કરી.
એકૈકશશ્ચ તાન્વિપ્રાન્નિવેદ્ય વૃષપર્વણિ। ન્યાસભૂતાન્યથાકાલં બન્ધૂનિવ સુસત્કૃતાન્। પારિબર્હં ચતં શેષં પરિદાય મહાત્મને
પાંડવો દરેકે પોતાના બ્રાહ્મણ સાથીઓને વૃષપર્વાને સોંપ્યા કે તેઓની સારી રીતે દેખરેખ થાય અને બાકીનો સામાન પણ મહાન ઋષિને આપ્યો.
તતસ્તે યજ્ઞપાત્રાણિ રત્નાન્યાભરણાનિ ચ। ન્યદધુઃપાણ્ડવા રાજન્નાશ્રમે વૃષપર્વણઃ
પછી પાંડવો એ યજ્ઞપાત્રો, રત્નો અને આભૂષણો વૃષપર્વાના આશ્રમમાં રાખી દીધા.
અતીતાનાગતે વિદ્વાન્કુશલઃ સર્વધર્મવિત્। અન્વશાસત્સ ધર્મજ્ઞઃ પુત્રવદ્ભરતર્ષભાન્
ભૂત-ભવિષ્ય જાણનારા, સર્વ ધર્મમાં નિપુણ એવા વૃષપર્વાએ પાંડવોને પિતાની જેમ શીખવણી આપી.
તેઽનુજ્ઞાતા મહાત્માનઃ પ્રયયુર્દિશમુત્તરામ્। `કુષ્ણયા સહિતા વીરા બ્રાહ્મણૈશ્ચ મહાત્મભિઃ
વૃષપર્વાની પરવાનગી લઈને, મહાન પાંડવો દ્રૌપદી અને મહાત્મા બ્રાહ્મણો સાથે ઉત્તર દિશામાં روانા થયા.
તાન્પ્રસ્થિતાનન્વગચ્છદ્વૃષપર્વા મહીપતીન્। ઉપન્યસ્ મહાતેજા વિપ્રેભ્યઃ પાણ્ડવાંસ્તદા
પાંડવો જ્યારે રવાના થયા ત્યારે તેજસ્વી વૃષપર્વા રાજાઓને અનુસરીને, ત્યાંના બ્રાહ્મણોને પાંડવોનું પરિચય કરાવ્યું.
અનુસંસાર્ય કૌન્તેયાનાશીર્ભિરભિનન્દ્ય ચ। વૃષપર્વા નિવવૃતેપન્થાનમુપદિશ્ય ચ
કુંતીપુત્રોને આશીર્વાદ આપી અને માર્ગ બતાવી, વૃષપર્વા પાછા ફર્યા.
નાનામૃગગણૈર્જુષ્ટં કૌન્તેયઃ સત્યવિક્રમઃ। પદાતિર્ભ્રાતૃભિઃ સાર્ધં પ્રાતિષ્ઠત યુધિષ્ઠિરઃ
સત્યવીર યુધિષ્ઠિર પોતાના ભાઈઓ સાથે પગપાળા અનેક પ્રાણીઓથી ભરેલા પ્રદેશોમાં આગળ વધ્યા.
નાનાદ્રુમનિરોધેષુ વસન્તઃ શૈલસાનુષુ। પર્વતં વિવિશુસ્તે તં ચતુર્થેઽહનિ પાણ્ડવાઃ
પાંડવો વિવિધ વૃક્ષો અને વાંસના જંગલ વચ્ચે પર્વતની ઢોળાવ પર રહી, ચોથા દિવસે એ પર્વતમાં પ્રવેશ્યા.
મહાભ્રઘનસંકાશં સલિલોપહિતં શુભમ્। મણિકાઞ્ચનરમ્યં ચ શૈલં નાનાસમુચ્છ્રયમ્
તેઓએ મહાન વાદળ જેવા, પાણીથી શોભતા, રત્ન અને સોનાથી સુશોભિત, અનેક શિખરો ધરાવતા સુંદર પર્વત જોયો.
રમ્યં હિમવતઃ પ્રસ્થં બહુકન્દરનિર્ઝરમ્। શિલાવિભઙ્ગવિકટં લતાપાદપસઙ્કુલમ્
તેઓએ હિમાલયનું મનોહર મેદાન જોયું, જેમાં અનેક ગુફાઓ અને ઝરણા, તૂટી ગયેલા પથ્થરો, વેલીઓ અને વૃક્ષોથી ભરપૂર હતું.
તે સમાસાદ્યપન્થાનં યતોક્તં વૃષપર્વણા। અનુસસ્રુર્યથોદ્દેશં પશ્યન્તો વિવિધાન્નગાન્
વૃષપર્વાએ બતાવેલો માર્ગ પામી, પાંડવો તેમ જ આગળ વધ્યા અને વિવિધ પર્વતોને નિહાળ્યા.
ઉપર્યુપરિ શૈલસ્ય ગુહાઃ પરમદુર્ગમાઃ। સુદુર્ગમાંસ્તે સુબહૂન્સુખેનૈવાભિચક્રમુઃ
પર્વતની ઉપર ઉપર ઘણી અતિ દુર્ગમ ગુફાઓ હતી, પણ પાંડવો એ ઘણી એવી અઘરી ગુફાઓ સરળતાથી પાર કરી.
ધૌમ્યઃ કૃષ્ણા ચ પાર્તાશ્ચ લોમશશ્ચ મહાનૃષિઃ। આગચ્છન્સહિતાસ્તત્રન કશ્ચિદપિ હીયતે
ધૌમ્ય, કૃષ્ણા, પાંડુપુત્રો અને મહાન ઋષિ લોમશ — બધા સાથે ત્યાં પહોંચી ગયા, એક પણ પાછળ રહ્યો નહીં.
તે મૃગદ્વિજસંઘુષ્ટં નાનાદ્રુમલતાયુતમ્। શાખામૃગગણૈશ્ચૈવ સેવિતં સુમનોરમમ્
તેઓએ ત્યાં પહોંચ્યું, જ્યાં હરણ અને પક્ષીઓના અવાજ ગૂંજતા, વિવિધ વૃક્ષો અને વેલીઓથી શોભિત અને વાંદરાઓના ટોળાંથી ભરેલું, ખૂબ જ મોહક સ્થળ હતું.
પુણ્યં પદ્મસરોપેતં સપલ્વલમહાવનમ્। ઉપતસ્થુર્મહાભાગા માલ્યવતં મહાગિરિમ્
તે મહાન વન, જે પવિત્ર હતું અને કમળથી ભરેલા સરોવર અને જળાશયોથી યુક્ત હતું, તે મહાન આત્માઓએ માલ્યવત પર્વતના તળિયે પહોંચી ને વંદન કર્યું.
તતઃ કિંપુરુષાવાસં સિદ્ધચારણસેવિતમ્। દદૃશુર્હૃષરોમાણાઃ પર્વતં ગન્ધમાદનમ્
પછી, તેમનાં રોમકૂપ ઊભા થઈ ગયા, કારણ કે તેમણે કિમ્પુરુષોનું નિવાસસ્થાન એવા, સિદ્ધો અને ચારણો દ્વારા વંદિત, ગંધમાદન પર્વતને જોયો.
વિદ્યાધરાનુચરિતં કિન્નરીભિસ્તથૈવ ચ। ગજસઙ્ઘસમાવાસં સિંહવ્યાઘ્રગણાયુતમ્
તે પર્વત પર વિદ્યાધર, કિન્નર અને તેમની પત્નીઓ વસતા હતા, તેમજ હાથીઓના ઝુંડ અને સિંહ-વાઘ જેવા પ્રાણીઓ પણ ભરપૂર હતા.
શરભોન્નાદસંઘુષ્ટં નાનમૃગનિષેવિતમ્
શરભોના ગર્જનાથી પર્વત ગૂંજતો હતો અને અનેક જંગલી પ્રાણીઓ ત્યાં રહેતા હતા.
તે ગન્ધમાદનવનં તન્નન્દનવનોપમમ્। મુદિતાઃ પાણ્ડુતનયા મનોનયનનન્દનમ્
પાંડુપુત્રો આનંદથી ગંધમાદન વનમાં પ્રવેશ્યા, જે નંદનવન જેવું જ મન અને આંખોને આનંદ આપતું હતું.
વિવિશુઃ ક્રમશો વીરા અરણ્યં શુભકાનનમ્। દ્રૌપદીસહિતા વીરાસ્તૈશ્ચ વિપ્રૈર્મહાત્મભિઃ
પાંડવો, દ્રૌપદી અને તે મહાન ઋષિઓ સાથે, ધીરે ધીરે તે સુંદર અને શુભ વનમાં પ્રવેશ્યા.
શૃણ્વન્તઃ પ્રીતિજનનાન્વલ્ગૂન્મન્દકલાઞ્શુભાન્। શ્રોત્રરમ્યાન્સુમધુરાઞ્શબ્દાન્ખગમુખેરિતાન્
તેઓએ આનંદથી પક્ષીઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી મીઠી, કોમળ અને શુભ ધ્વનિઓ સાંભળી, જે કાનને ખૂબ જ ભાતી હતી.
સર્વર્તુફલભારાઞ્યાન્સર્વર્તુકુસુમોજ્જ્વલામ્। પશ્યન્તઃ પાદપાંસ્ચાપિ ફલભારાવનામિતાન્
તેઓએ દરેક ઋતુમાં ફળોથી લદેલા, સર્વ ઋતુમાં ફૂલોથી ઝગમગતા, અને ફળના ભારથી ડાળીઓ વાંકી પડેલી વૃક્ષો જોયા.
આમ્રાનામ્રાતકાન્ફુલ્લાન્નારિકેલાન્સતિન્દુકાન્। મુઞ્જાતકાંસ્તથાઞ્જીરાન્દાડિમાન્બીજપૂરકાન્
તેઓએ આમ્ર, આમ્રાટકના ફૂલો, નાળિયેર, તિન્દુક, મુંજાતક, અંજીર, દાડમ અને બીજપૂર જેવા ફળો જોયા.
પનસાઁલ્લિકુચાન્મોચાઃ ખર્જૂરાનમ્લવેતસાન્। પરાવતાંસ્તથા ક્ષૌદ્રાનીપાંશ્ચાપિ મનોરમાન્
પનસ, લિકુચા, મોચા, ખજુર, આમલવેટસ, પરાવત ફળો, મધનાં છત્તાં અને મનોહર નીપા વૃક્ષો પણ દેખાયા.
બેલ્વાન્કપિત્થાઞ્જમ્બૂશ્ચ કાશ્મરીર્બ્રદરીસ્તથા। પુક્ષાનુદુમ્બરવટાનશ્વત્થાન્ક્ષીરિકાસ્તથા
બેલ, કપિથ, જાંબુ, કાશ્મરી, બ્રદરી, પુક્ષ, ઉડુંબર, વટ, અશ્વત્થ અને દૂધિયા વૃક્ષો પણ તેમણે જોયા.
મલ્લાતકાનામલકીર્હરીતકબિભીતકાન્। ઇઙ્ગુદાન્કરમર્દાંશ્ચ તિન્દુકાંશ્ મહાફલાન્
મલ્લાતક, આમળા, હરડે, બેહડા, ઇંગુદ, કરમર્દ, તિન્દુક અને અન્ય મોટા ફળવાળા વૃક્ષો પણ હતા.