તસ્મિન્દેશે યદા વૃક્ષાઃ સર્વ એવ નિપાતિતાઃ। પુગીકૃતાશ્ચ શતશઃ પરસ્પરવધેપ્સયા
જ્યારે ત્યાંના બધા ઝાડો પડી ગયા અને બંનેએ એકબીજાને મારવા માટે શતાવધિ ઝાડ એકઠા કરી ઢગલાં કર્યા, ત્યારે ચારે બાજુ ઝાડો છવાઈ ગયા.
તતઃ શિલાઃ સમાદાય મુહૂર્તમિવ ભારત। મહાભ્રૈરિવ શૈલેન્દ્રૌ યુયુધાતે મહાબલૌ
પછી, હે ભારત, થોડા સમય માટે બંને મહાબલી પર્વત જેવાં પથ્થરો ઉઠાવી, વાદળ જેવા પથ્થરો ફેંકી યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
શિલાભિરુગ્રરૂપાભિર્બૃહતીભિઃ પરસ્પરમ્। વજ્રૈરિવ મહાવેગૈરાજઘ્નતુરમર્ષણૌ
મોટા અને ભયાનક પથ્થરો લઈને બંનેએ એકબીજાને વીજળી જેવી જોરથી માર્યા, ગુસ્સાથી ભરાયા હતા.
અભિદ્રુત્ય ચ ભૂયસ્તાવન્યોન્યબલદર્પિતૌ। ભુજાભ્યાં પરિગૃહ્યાથ ચકર્ષાતે ગજાવિવ
પછી ફરી બંને બળથી ગર્વિત થઈ એકબીજા પર દોડી ગયા, બાહુથી પકડીને, ગજની જેમ ખેંચતા-પસારતા લડ્યા.
મુષ્ટિભિશ્ મહાઘોરૈરન્યોન્યમભિપેતતુઃ। તતઃ કટકટાશબ્દો બભૂવ શુમહાત્મનોઃ
ભયાનક મુઠીઓથી બંનેએ એકબીજાને માર્યા, અને પછી બંને મહાન આત્માઓમાંથી જોરદાર તડતડાટ અવાજ આવ્યો.
તતઃ સંહૃત્યમુષ્ટિં તુ પઞ્ચશીર્ષમિવોરગમ્। વેગેનાભ્યહનદ્ભીમો રાક્ષસસ્ય શિરોધરામ્
પછી ભીમે પોતાના મુઠીને પાંચમુંખી સાપ જેવો બનાવી, જોરથી રાક્ષસની ગળામાં ઘા કર્યો.
તતઃ શ્રાન્તં તુ તદ્રક્ષો ભીમસેનભુજાહતમ્। સુપરિભ્રાન્તમાલક્ષ્ય ભીમસેનોઽભ્યવર્તત
ભીમસેનના બાહુઓના ઘા થી રાક્ષસ થાકી ગયો અને લથડતો જોવા મળ્યો, ત્યારે ભીમસેને વધુ જોરથી હુમલો કર્યો.
તત એનં મહાબાહુર્બાહુભ્યામમરોપમઃ। સમુત્ક્ષિપ્ય બલાદ્ભીમો નિષ્પિપેષ મહીતલે
પછી મહાબાહુ ભીમે, બલથી તેને બાહુઓમાં ઉંચક્યો અને જમીન પર પછાડી દીધો.
તતઃ સંપીડ્ય બલવદ્ભુજાભ્યાં ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ।' તસ્ય ગાત્રાણિ સર્વાણિ ચૂર્ણયામાસ પાણ્ડવઃ। અરત્નિના ચાભિહત્ય શિરઃ કાયાદપાહરત્
પછી ભીમે ગુસ્સાથી ભરાઈ, બાહુથી તેને મજબૂતીથી પકડી, તેના બધા અંગો ચકનાચૂર કરી નાખ્યા અને ઘૂંટણના ઘા થી તેનું માથું શરીરથી અલગ કરી નાખ્યું.
સંદષ્ટૌષ્ઠં વિવૃત્તાક્ષં ફલં વૃક્ષાદિવ ચ્યુતમ્। જટાસુરસ્ય તુ શિરો ભીમસેનબલાદ્ધૃતમ્। પપાત રુધિરાદિગ્ધં સંદષ્ટદશનચ્છદમ્
રાક્ષસનું માથું, હોઠ દાંતથી દબાયેલા, આંખો ફાટી નીકળી, ભીમસેનના બળથી શરીરથી તૂટી, ઝાડ પરથી પડેલા ફળની જેમ, લોહીથી લથબથ જમીન પર પડ્યું.
તં નિહત્યમહેષ્વાસો યુધિષ્ઠિરમુપાગમત્। સ્તૂયમાનો દ્વિજાગ્ર્યૈસ્તુ મરુદ્ભિરિવ વાસવઃ
તે રાક્ષસને મારીને મહાન ધનુર્ધારી યુધિષ્ઠિર પાસે આવ્યો, અને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો દ્વારા એ રીતે વખાણવામાં આવ્યો જેમ કે દેવતાઓમાં ઇન્દ્રને મારુતો વખાણે છે.
નિહતે રાક્ષસે તસ્મિન્પુનર્નારાયણાશ્રમમ્। અભ્યેત્ય રાજા કૌન્તેયો નિવાસમકરોત્પ્રભુઃ
તે રાક્ષસના વધ પછી, કુંતીપુત્ર રાજા ફરીથી નારાયણ આશ્રમમાં ગયો અને ત્યાં રહેવા લાગ્યો.
સ સમાનીય તાન્સર્વાન્ભ્રાતૄનિત્યબ્રવીદ્વચઃ। દ્રૌપદ્યા સહિતઃ કાલે સંસ્મરન્ભ્રાતરં જયમ્
પછી તેણે બધા ભાઈઓને બોલાવીને, દ્રૌપદી સાથે, યોગ્ય સમયે ભાઈની વિજય યાદ કરીને એમને કહ્યું.
સમાશ્ચતસ્રોઽભિગતાઃ શિવેન ચરતાં વને। કૃતોદ્દેશઃ સ બીભત્સુઋ પઞ્ચમીમભિતઃ સમામ્
શિવજીની કૃપાથી ચાર ઋતુ વીતી ગઈ હતી, અને પછી બીભત્સુ અર્જુન પોતાનું કાર્ય પૂર્ણ કરીને પાંચમો ભાઈ તરીકે પાછો આવ્યો.
પ્રાપ્ય પર્વતરાજાનં શ્વેતં શિખરિણાંવરમ્। [પુષ્પિતૈર્દ્રુમષણ્ડૈશ્ચ મત્તકોકિલાષટ્પદૈઃ
એ પછી તેણે પર્વતોના રાજા, ચમકતા સફેદ શિખરવાળા પર્વતને પહોંચ્યો, જ્યાં ફૂલેલા વૃક્ષો, ગાનારા કોયલ અને મધમાખીઓથી શોભાયમાન હતો.
મયૂરૈશ્ચાતકૈશ્ચાપિ નિત્યોત્સવવિભૂષિતમ્। વ્યાઘ્રૈર્વરહૈર્મહિષૈર્ગવયૈર્હરિણૈસ્તથા
મોર અને ચાતકથી સજ્જ, હંમેશા ઉત્સવમય, અને વાઘ, જંગલી શૂકર, મહિષ, જંગલી ગાય અને હરણો પણ ત્યાં વસતા હતા.
શ્વાપદૈર્વ્યાલરૂપૈશ્ચ રુરુભિશ્ચ નિષેવિતમ્। ફુલ્લૈઃ સહસ્રપત્રૈશ્ચ શતપત્રૈસ્તથોત્પલૈઃ
શિકારી પ્રાણીઓ, સાપ જેવા જીવ અને હરણો ત્યાં રહેતા, અને ફૂલેલા હજાર પાંખડાવાળા કમળ, સો પાંખડાવાળા કમળ અને નીલકમળોથી શોભિત હતું.
પ્રફુલ્લૈઃ કમલૈશ્ચૈવ તથા નીલોત્પલૈરપિ। મહાપુણઅયં પવિત્રં ચ સુરાસુરનિષેવિતમ્।] તત્રાપિ ચ કૃતોદ્દેશઃ સમાગમદિદૃક્ષુભિઃ
સંપૂર્ણ ફૂલેલા કમળ અને નીલકમળથી શોભાયમાન, મહાન પુણ્ય અને પવિત્ર સ્થળ, દેવ અને અસુરો પણ ત્યાં આવતા; ત્યાં પણ, સ્થળ નિર્ધારીને, સૌ મળ્યા, જોવા માટે ઉત્સુક હતા.
કૃતશ્ચ સમયસ્તેન પાર્થેનામિતતેજસા। પઞ્ચવર્ષાણિ વત્સ્યાભિ વિદ્યાર્થીતિ પુરા મયિ
પાર્થ, અનંત શક્તિવાળા, એ સંકલ્પ કર્યો હતો: 'હું અહીં પાંચ વર્ષ સુધી શિક્ષા માટે રહીશ,' એમ તેણે પહેલાં મને કહ્યું હતું.
અત્રગાણ્ડીવધન્વાનમવાપ્તાસ્ત્રમરિંદમમ્। દેવલોકાદિમં લોકં દ્રક્ષ્યામઃ પુનરાગતમ્
અહીં ધનુષ્યધારી અર્જુને દેવાસ્ત્ર પ્રાપ્ત કર્યું; જ્યારે તે દેવલોકથી પાછો આવશે, ત્યારે આપણે આ જગત ફરીથી જોઈશું.
ઇત્યુક્ત્વા બ્રાહ્મણાન્સર્વાનામન્ત્રયત પાણ્ડવઃ। કારણં ચૈવ તત્તેવામાચચક્ષે તપસ્વિનામ્
આ રીતે કહીને, પાંડવે બધા બ્રાહ્મણોને સંબોધ્યા અને તે જ રીતે તપસ્વીઓને પણ એનું કારણ સમજાવ્યું.
તમુગ્રતપસઃ પ્રીતાઃ કુત્વાપાર્થં પ્રદક્ષિણમ્। બ્રાહ્મણાસ્તેઽન્વમોદન્ત શિવેન કુશલેન ચ
તે તપસ્વી બ્રાહ્મણો, તેની કઠોર તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈ, પાર્થની પરિક્રમા કરી, શિવજીની કૃપા અને કલ્યાણની આશીર્વાદ આપ્યા.
સુખોદર્કમિમં ક્લેશમચિરાદ્ભરતર્ષભ। ક્ષત્રધર્મેણ ધર્મજ્ઞ તીર્ત્વા ગાં પાલયિષ્યસિ
હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, તું ટૂંક સમયમાં આ કષ્ટ અને એની અસર ક્ષત્રિય ધર્મથી પાર કરી, ધર્મને જાણનારો બની, ધરતીનું પાલન કરશે.
તત્તુ રાજા વચસ્તેષાં પ્રતિગૃહ્ય તપસ્વિનામ્। પ્રતસ્થે સહ વિપ્રૈસ્તૈર્ભ્રાતૃભિશ્ચ પરંતપઃ
પછી રાજાએ તે તપસ્વીઓના વચન સ્વીકારીને, પોતાના ભાઈઓ અને બ્રાહ્મણો સાથે આગળ યાત્રા શરૂ કરી.
દ્રૌપદ્યા સહિતઃ શ્રીમાન્હૈડિમ્બેયાદિભિસ્તદા'। રાક્ષસૈરનુયાતો વૈ લોમશેનાભિરક્ષિતઃ
દ્રૌપદી સાથે, વૈભવી યુધિષ્ઠિર હિડીમ્બપુત્ર અને અન્ય રાક્ષસો સાથે હતો, અને લોમશ ઋષિએ તેમની રક્ષા કરી.
ક્વચિત્પદ્ભ્યાં તતોઽગચ્છદ્રાક્ષસૈરુદહ્યતે ક્વચિત્। તત્રતત્ર મહાતેજા ભ્રાતૃભિઃ સહ સુવ્રતઃ
ક્યારેક પગપાળા ગયો, તો ક્યારેક રાક્ષસોએ ઉઠાવીને લીધો; એ મહાન આત્માવાળા, પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ, પોતાના ભાઈઓ સાથે અહીં-ત્યાં ફરતો રહ્યો.
તતો યુધિષ્ઠિરો રાજા બહુન્ક્લેશાન્વિચિન્તયન્। સિંહવ્યાઘ્રગજાકીર્ણામુદીચીં પ્રયયૌ દિશમ્
પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે અનેક કષ્ટોનું મનમાં ચિંતન કરીને, સિંહ, વાઘ અને હાથીઓથી ભરેલી ઉત્તર દિશામાં પ્રયાણ કર્યું.
અવેમાણ કૈલાસં મૈનાકં ચૈવ પર્વતમ્। ગન્ધમાદનપાદાંશ્ચ મેરું ચાપિ શિલોચ્ચયમ્
તેણે કૈલાસ, મેણાક પર્વત, ગંધમાદનના પાદર અને મેરુના પથ્થરાળ શિખરો જોયા.
ઉપર્યુપરિ શૈલસ્ય બહીશ્ચ સરિતઃ શિવાઃ। પૃષ્ઠં હિમવતઃ પુણ્યં યયૌ સપ્તદશેઽહનિ
પર્વતની ઉપર અને આસપાસ પવિત્ર નદીઓ વહેતી હતી; સત્તરમા દિવસે તેઓ હિમાલયના પવિત્ર ઢોળાવ પર પહોંચ્યા.
દદૃશુઃ પાણ્ડવા રાજન્ગન્ધમાદનમન્તિકમ્। પૃષ્ઠે હિમવતઃ પુણ્યે નાનાદ્રુમલતાવૃતે
રાજા, પાંડવોને હિમાલયના પવિત્ર ઢોળાવ પર, અનેક વૃક્ષો અને વેલીઓથી શોભતા ગંધમાદન નજીક દેખાયો.