કૃતમેવ ત્વયા સર્વં મમ વાનરપુઙ્ગવ। સ્વસ્તિ તેઽસ્તુ મહાબાહો કામયે ત્વાં પ્રસીદમે
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, તું તો મારી માટે બધું જ કરી ચૂક્યો છે; તને શુભકામનાઓ, હે મહાબાહુ, હવે મને ફક્ત તારો આશીર્વાદ જોઈએ છે.
સનાથાઃ પાણ્ડવાઃ સર્વે ત્વયા નાથેન વીર્યવન્। તવૈવ તેજસા સર્વાન્વિજેષ્યામો વયં પરાન્
પાંડવો બધા તારા જેવા શક્તિશાળી રક્ષકને પામી સુરક્ષિત છે; તારા તેજથી અમે અમારા બધા શત્રુઓને હરાવીશું.
એવમુક્તસ્તુ હનુમાન્ભીમસેનમભાષત। ભ્રાતૃત્વાત્સૌહૃદાચ્ચૈવ કરિષ્યામિ પ્રિયં તવ
આ રીતે સાંભળીને હનુમાન ભીમસેનને બોલ્યો: 'ભાઈપણ અને મિત્રતાના નાતે હું તારી મનપસંદ વાત જરૂર કરીશ.'
ચમૂં વિગાહ્ય શત્રૂણાં પરશક્તિસમાકુલામ્। યદા સિંહરવં વીર કરિષ્યસિ મહાબલ
જ્યારે તું, હે મહાબળવાન, શક્તિશાળી શત્રુઓની સેના વચ્ચે સિંહની જેમ ગર્જના કરશે,
તદાહં બૃંહયિષ્યામિ સ્વરવેણ રવં તવ। `યં શ્રુત્વૈવ ભવિષ્યન્તિ વ્યસવસ્તેઽરયો રણે
ત્યારે હું પણ મારા સ્વરથી તારી ગર્જનાને વધુ પ્રબળ કરીશ; એ અવાજ સાંભળતા જ તારા શત્રુઓ યુદ્ધમાં જીવ ગુમાવી દેશે.
વિજયસ્ય ધ્વજસ્થશ્ચ નાદાન્મોક્ષ્પામિ દારુણાન્। શત્રૂણાં યે પ્રાણહરાઃ સુખં યેન હનિષ્યથ
વિજયધ્વજ પર બેઠો હું ભયાનક અવાજો છોડીને તારા શત્રુઓના પ્રાણ લઈ લઉં છું, જેથી તું તેમને સહેલાઈથી હરાવી શકે.
એવમાભાષ્ય હનુમાંસ્તદા પાણ્ડવનન્દનમ્। માર્ગમાખ્યાય ભીમાય તત્રૈવાન્તરધીયત
હનુમાને પાંડવપુત્રને આ રીતે કહીને ભીમને માર્ગ બતાવ્યો અને ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો.
ગતે તસ્મિન્હરિવરે ભીમોપિ બલિનાંવરઃ। તેન માર્ગેણ વિપુલં વ્યચરદ્ગન્ધમાદનમ્
પછી એ શ્રેષ્ઠ વાનર ચાલ્યો ગયો ત્યારે ભીમ પણ બલવાનોમાં શ્રેષ્ઠ હતો, તેણે હનુમાન બતાવેલા માર્ગે વિશાળ ગંધમાદન પર્વત પર વિહાર કર્યો.
અનુસ્મરન્વપુસ્તસ્ય શ્રિયં ચાપ્રતિમાં ભુવિ। માહાત્મ્યમનુભાવં ચ સ્મરન્દાશરથેર્યયૌ
તેના અદભુત રૂપ અને અનન્ય મહિમા, તેમજ દશરથપુત્રની મહાનતા અને શક્તિ યાદ કરતાં ભીમ આગળ વધ્યો.
સ તાનિ રમણીયાનિ વનાન્યુપવનાનિ ચ। વિલોલયામાસ તદા સૌગન્ધિકવનેપ્સયા
પછી તેણે એ સુંદર વનો અને ઉપવનોમાં સુગંધિક ફૂલોની શોધમાં વિહાર કર્યો.
ફુલ્લપદ્મવિચિત્રાણિ સરાંસિ સરિતસ્તથા। નાનાકુસુમચિત્રાણિ પુષ્પિતાનિ વનાનિ ચ
ખીલેલા કમળોથી શોભતા સરોવર અને નદીઓ, અને વિવિધ ફૂલોથી ભરેલા, પુષ્પિત વનોએ સુંદરતા પામી હતી.
મત્તવારણયુથાનિ પઙ્કક્લિન્નાનિ ભારત। વર્ષતામિવ મેઘાનાં વૃન્દાનિ દદૃશે તદા
અહીં મદમસ્ત હાથીઓના ટોળા, કાદવથી લથપથ શરીરવાળા, વરસાદ વરસાવતા મેઘના ઝુંડ જેવાં દેખાતા હતા, હે ભારત.
હરિણૈશ્ચપલાપાઙ્ગૈર્હરિણીસહિતૈર્વનમ્। સશષ્પકવલૈઃ શ્રીમાન્પથિ દૃષ્ટ્વા દ્રુતં યયૌ
ભીમએ વનમાં ચંચળ નજરવાળા હરણો અને તેમની સાથીણીઓ, તાજા ઘાસ ચરતાં જોયાં અને પછી ઝડપથી પોતાના રસ્તે આગળ વધ્યો.
મહિષૈશ્ચ વરાહૈશ્ચ શાર્દૂલૈશ્ચ નિષેવિતમ્। વ્યપેતભીર્ગિરિં શૌર્યાદ્ભીમસેનો વ્યગાહત
ભીમસેન પોતાના શૌર્યથી નિર્ભય બની, ભેંસા, જંગલી શૂકર અને વાઘોથી ભરેલા પર્વતમાં પ્રવેશ્યો.
કુસુમાનતશાખૈશ્ચ તામ્રપલ્લવકોમલૈઃ। યાચ્યમાન ઇવારણ્યે દ્રુમૈર્મારુતકમ્પિતૈઃ
ફૂલોની ભારે ડાળીઓ અને તાંબાં જેવાં કોમળ પાંદડાં, પવનમાં હલનારી, એ વૃક્ષો જાણે વન ભીમને વિનંતી કરતાં હોય તેમ લાગતું હતું.
કૃતપદ્માઞ્જલિપુટા મત્તષટ્પદસેવિતાઃ। પ્રિયતીર્થવના માર્ગે પદ્મિનીઃ સમતિક્રમન્
માર્ગમાં, પવિત્ર જળવાળાં અને મદમસ્ત ભમરોથી ઘેરાયેલા કમળપુષ્પી સરોવરો ભીમે પાર કર્યા, જેમના પાંખડાં જાણે પ્રાર્થના માટે જોડાયા હોય.
સજ્જમાનમનોદૃષ્ટિઃ ફુલ્લેષુ ગિરિસાનુષુ। દ્રૌપદીવાક્યપાથેયો ભીમો ભીમપરાક્રમઃ
પર્વતની ફૂલી રહેલી ઢાળીઓ પર દૃષ્ટિ અને મન એકાગ્ર રાખી, ભયંકર પરાક્રમી ભીમ, દ્રૌપદીના શબ્દોથી પ્રેરણા લઇ આગળ વધતો રહ્યો.
પરિવૃત્તેઽહનિ તતઃ પ્રકીર્ણહરિણે વને। કાઞ્ચનૈર્વિલૈઃ પદ્મૈર્દદર્શ વિપુલાં નદીમ્
પછી, દિવસ વળતાં, હરણોથી ભરેલા વનમાં, ભીમે સોનાના કમળોથી શોભતી વિશાળ નદી જોઈ.
હંસકારણ્ડવયુતાં ચક્રવાકોપશોભિતામ્। રચિતામિવ તસ્યાદ્રેર્ભાલાં વિમલપઙ્કજામ્
હંસ, કુરજાં અને ચક્રવાકથી ભરપૂર, નિર્મળ કમળોથી શોભતી એ નદી જાણે પર્વતના કપાળ પરની તેજસ્વી રેખા હતી.
તસ્યાં નદ્યાં મહાસત્વઃ સૌગન્ધિકવનં મહત્। અપશ્યત્પ્રીતિજનનં બાલાર્કસદૃશદ્યુતિ
એ નદી પર, ભીમે સુંદર, સૌગંધિક ફૂલોનું મોટું વન જોયું, જે ઉગતા સૂર્ય જેવી તેજસ્વી અને મનને આનંદ આપનારી હતી.
તદ્દૃષ્ટ્વા લબ્ધકામઃ સ મનસા પાણ્ડુનન્દનઃ। વનવાસપરિક્લિષ્ટાં જગામ મનસા પ્રિયામ્
એ જોઈને, પાંડુપુત્ર ભીમે મનમાં ઈચ્છા પૂર્ણ થયાની લાગણી કરી અને વનવાસથી થાકેલી પોતાની પ્રિય દ્રૌપદીની યાદ કરી.
સ ગત્વાનલિનીં રમ્યાં રાક્ષસૈરભિરક્ષિતામ્। કૈલાસશિરે રમ્યે દદર્શ શુભકાનને
પછી તે સુંદર કમળવાળી તળાવે પહોંચ્યો, જે રાક્ષસો દ્વારા રક્ષાતું હતું અને કૈલાસ પર્વતની શોભાવંતી ટોચ પરના સુંદર વનમાં હતું.
કુબેરભુવનાભ્યાશે જાતાં પર્વતનિર્ઝરૈઃ। સુરમ્યાં વિપુલચ્છાયાં નાનાદ્રુમલતાકુલામ્
કુબેરના નિવાસ નજીક, પર્વતના ઝરણાંથી ઉદ્ભવેલી, વિશાળ છાંયાવાળી અને અનેક વૃક્ષ-વેલીઓથી ઘેરાયેલી એ તળાવ અત્યંત મનોહર હતી.
હરિતામ્બુજસંછન્નાં દિવ્યાં કનકપુષ્કરામ્। નાનાપક્ષિજનાકીર્ણાં સૂપતીર્થામકર્દમામ્
હરા કમળોથી ઢંકાયેલી, સુવર્ણ જળકુંવરોવાળી, અનેક પક્ષીઓથી ભરેલી, સુંદર કિનારાવાળી અને કાદવરહિત એ તળાવ દિવ્ય હતી.
અતીવ રમ્યાં સુજલાં જાતાં પર્વતસાનુષુ। વિચિત્રભૂતાં લોકસ્ય શુભામદ્ભુતદર્શનામ્
અતિ સુંદર, શુદ્ધ જળવાળી, પર્વતની ઢાળીઓ પર સર્જાયેલી, વિવિધતાથી ભરપૂર અને જગત માટે આશ્ચર્યજનક એવી એ તળાવ હતી.
તત્રામૃતરસં શીતં લઘુ કુન્તીસુતઃ શુભમ્। દદર્શવિમલં તોયં પિબંશ્ચ બહુ પાણ્ડવઃ
ત્યાં, કુંતીપુત્ર પાંડવે શીતળ, અમૃત જેવું, હળવું અને પવિત્ર જળ જોયું અને એ જળ ભરપૂર પીધું.
તાં તુ કપુષ્કરિણીં રમ્યાં દિવ્યસૌગન્ધિકાવૃતામ્। જાતરૂપમયૈઃ પદ્મૈશ્છન્નાં પરમગન્ધિભિઃ
એ મનોહર તળાવ દિવ્ય સૌગંધિક ફૂલોથી ભરેલું હતું અને સુગંધિત સુવર્ણ કમળોથી ઢંકાયેલું હતું.
વૈડૂર્યવરનાલૈશ્ચ બહુચિત્રૈર્મનોરમૈઃ। હંસકારણ્ડવોદ્ધૂતૈઃ સૃજદ્ભિરમલં રજઃ
વૈડૂર્ય અને સોનાની મનમોહક ડાળીઓથી શોભતું, હંસ અને કુરજાંઓ દ્વારા ઉડાડવામાં આવેલ શુદ્ધ પરાગથી ભરેલું હતું.
આક્રીડં રાજરાજસ્ કુબેરસ્ય મહાત્મનઃ। ગન્ધર્વૈરપ્સરોભિશ્ચ દેવૈશ્ચ પરમાર્ચિતામ્
આ કુબેરના આનંદ બગીચો છે, જે મહાન આત્માવાળા રાજાઓના રાજા છે. અહીં ગંધર્વો, અપ્સરાઓ અને દેવતાઓ પણ ખૂબ માન આપે છે.
સેવિતામૃષિભિર્દિવ્યૈર્યક્ષૈઃ કિંપુરુષૈસ્તથા। રાક્ષસૈઃ કિંનરૈશ્ચાપિ ગુપ્તાં વૈશ્રવણેન ચ
આ જગ્યા દેવતુલ્ય ઋષિઓ, યક્ષો, કિમ્પુરુષો, રાક્ષસો અને કિન્નરો દ્વારા સતત મુલાકાત લેવાય છે અને વૈશ્વરાણે પોતે તેનું રક્ષણ કરે છે.