તત્રાપશ્યત્સ ધર્માત્મા દેવદેવર્પિપૂજિતમ્। નરનારાયણસ્થાનં ભાગીરથ્યોપશોભિતમ્
ત્યાં એ ધર્મનિષ્ઠ આત્માએ ભગીરથીનાં કિનારે, દેવોના દેવ દ્વારા પૂજિત, નર અને નારાયણનું સ્થાન જોયું.
તસ્મિન્મધૃસ્રવફલાં બ્રહ્મર્ષિગણભાવિનીમ્। વદરીં તામુપાશ્રિત્ય પાણ્ડવો ભ્રાતૃભિઃ સહ
ત્યાં, દરેક ઋતુમાં ફળ આપતી અને બ્રહ્મર્ષિગણને પ્રિય એવી બદરી વૃક્ષની છાયામાં, પાંડવોએ પોતાના ભાઈઓ સાથે નિવાસ કર્યો.
મુદા યુક્તા મહાત્માનો રેમિરે તત્ર તે તદા। આલોકયન્તો મૈનાકં નાનાદ્વિજગણાયુતમ્। હિરણ્યશિખરં ચૈવ મધ્યે વિન્દુસરઃ શિવમ્
આનંદથી ભરેલા એ મહાન આત્માઓ ત્યાં આનંદથી રહ્યા, વિવિધ પક્ષીઓથી ભરપૂર મૈનાક પર્વત અને મધ્યમાં સુવર્ણ શિખરવાળું શુભ વિંદુસર તળાવ નિહાળતા.
ભાગીરથીં સુતીર્થાં ચ શીતામલજલાં શિવામ્। મણિપ્રવાલપ્રસ્તારાં પાદપૈરુષશોભિતામ્
તેઓએ પવિત્ર, ઠંડા અને શુદ્ધ જળવાળી, પાવન તીર્થો ધરાવતી ભગીરથીને જોયી, જેના કિનારા મણિ, પ્રવાળ અને તેજસ્વી વૃક્ષોથી શોભિત હતા.
દિવ્યપુષ્પસમાકીર્ણાં મનઃપ્રીતિવિવર્ધનીમ્। વીક્ષમાણા મહાત્માનો વિજહ્રુસ્તત્ર પાણ્ડવાઃ
દિવ્ય ફૂલોથી છવાયેલી અને મનને આનંદ આપતી એ નદીમાં મહાન આત્માવાળા પાંડવો આનંદપૂર્વક નજર કરતા રમ્યા.
તસ્મિન્દેવર્ષિચરિતે દેશે પરમદુર્ગમે। ભાગીરથીપુણ્યજલેતર્પયાંચક્રિરે પિતૄન્। દેવાનૃષીંશ્ચ કૌન્તેયાઃ પરમં શૌચમાસ્થિતાઃ
દેવર્ષિઓના કથાઓથી પ્રસિદ્ધ અને અત્યંત દુર્ગમ એવા પ્રદેશમાં, કુંતીપુત્રોએ શ્રેષ્ઠ પવિત્રતા સાથે ભગીરથીના પવિત્ર જળથી પોતાના પિતૃઓ, દેવતાઓ અને ઋષિઓને તર્પણ આપ્યું.
તત્ર તે તર્પયન્તશ્ચ જપન્તશ્ચ કુરૂદ્વહાઃ। બ્રાહ્મણૈઃ સહિતા વીરા હ્યવસન્પુરુપર્ષભાઃ
ત્યાં કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ પાંડવો, બ્રાહ્મણો સાથે મળીને, પૂજા અને જપ કરતા રહેતા અને એ વીર પુરુષો ત્યાં રહેતા.
કૃષ્ણાયાસ્તત્રપશય્ન્તઃ ક્રીડિતાન્યમરપ્રભાઃ। વિચિત્રાણિ નરવ્યાઘ્રા રેમિરે તત્ર પાણ્ડવાઃ
ત્યાં પાંડવો, પુરુષોમાં વાઘ જેવા, કૃષ્ણાને ખુશ કરવા માટે અનેક રમતો રમતા અને અમર દેવતાઓ જેવી કાંતિથી તેજમાન થતા.
તત્ર તે પુરુષવ્યાઘ્રાઃ પરમં શૌચમાસ્થિતાઃ। ષડ્રાત્રમવસન્વીરા ધનંજયદિદૃક્ષયા
ત્યાં એ વાઘ સમાન પાંડવો, ઉત્તમ પવિત્રતા પાળીને, ધનંજયને જોવા માટે છ રાત સુધી ત્યાં રહ્યા.
તસ્મિન્વિહરમાણાશ્ચ રમમાણાશ્ચ પાણ્ડવાઃ। મનોજ્ઞે કાનનવરે સર્વ ભૂતમનોરમે
પાંડવો એ મનમોહક અને સૌને આનંદ આપતું જંગલમાં આનંદથી વિહાર કરતા અને રમતા.
પાદપૈઃ પુષ્પવિકચૈઃ ફલભારાવનામિતૈઃ। શોભિતઃ પર્વતો રમ્યઃ પુંસ્કોકિલકુલાકુલૈઃ। સ્નિગ્ધપત્રૈરવિરલૈઃ શીતચ્છાયૈર્મનોરમૈઃ
એ સુંદર પર્વત પર ફૂલોથી ભરેલા, ફળના ભારથી વાંકા થયેલા વૃક્ષો, મોર અને કોયલના જૂથો, ચમકતા ઘણા પાંદડા અને ઠંડા છાંયાવાળા વૃક્ષોથી શોભતો હતો.
સરાંસિ ચ વિચિત્રાણિ પ્રસન્નસલિલાનિ ચ। કમલૈઃ સોત્પલૈસ્તત્રભ્રાજમાનાનિ સર્વશઃ। પશ્યન્તશ્ચારુરૂપાણઇ રેમિરે તત્ર પાણ્ડવાઃ
પાંડવો ત્યાં સુંદર આકારવાળા કમળ અને ઉટપલથી ઝળહળતા, સ્વચ્છ પાણીવાળા સરોવરો જોઈને આનંદ પામતા.
પુણ્યગન્ધઃ સુખસ્પર્શો વવૌ તત્ર સમીરણઃ। હ્લાદયન્પાણ્ડવાન્સર્બાન્સકૃષ્ણાન્સદ્વિજર્ષભાન્
ત્યાં સુગંધિત અને સુખદ સ્પર્શવાળી હવા ફૂંકાઈ, જે પાંડવો, કૃષ્ણા અને સર્વ બ્રાહ્મણોને આનંદ આપતી.
તતઃ પૂર્વોત્તરે વાયુઃ પ્લવમાનો યદૃચ્છયા। સહસ્રપત્રમર્કાભં દિવ્યં પદ્મમુપાહરત્
પછી પૂર્વ-ઉત્તર તરફથી મનમોજી પવને, સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવતું, હજાર પાંખડીઓવાળું દિવ્ય કમળ લાવી આપ્યું.
તદવૈક્ષત પાઞ્ચાલી દિવ્યગન્ધં મનોરમમ્। અનિલેનાહૃતંભૂમૌ પતિતં જલજં શુચિ
પાંચાલી એ શુદ્ધ, સુંદર અને દિવ્ય સુગંધવાળું કમળ, પવનથી લાવાયું અને જમીન પર પડેલું હતું, તે જોઈ લીધું.
તચ્છુભા શુભમાસાદ્ય સૌગન્ધિકમનુત્તમમ્। અતીવ મુદિતા રાજન્ભીમસેનમથાબ્રવીત્
એ શુભ અને સર્વોત્તમ સુગંધવાળું કમળ પામી, તેજસ્વી દ્રૌપદી ખૂબ જ આનંદિત થઈને ભીમસેનને કહ્યું.
પશ્ય દિવ્યં સુરુચિરં ભીમ પુષ્પમનુત્તમમ્। ગન્ધસંસ્થાનસંપન્નં મનસો મમ નન્દનમ્
ભીમ, આ દિવ્ય અને અતિ સુંદર ફૂલ જુઓ, જે સુગંધ અને રૂપથી ભરપૂર છે અને મારા મનને ખૂબ ગમે છે.
ઇદં ચ ધર્મરાજાય પ્રદાસ્યામિ પરંતપ। `ગૃહ્યાપરાણિ પુષ્પાણિ બહૂનિ પુરુષર્ષભ'। હરેરિદં મે કામાય કામ્યકે પુનરાશ્રમે
હું આ ફૂલ ધર્મરાજને આપીશ, હે શત્રુઓને હરાવનાર. હે પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, મને આવા ઘણા ફૂલ લાવજો; હું એ ફૂલ કામ્યકના આશ્રમમાં લઈ જવા માંગું છું.
યદિ તેઽહં પ્રિયા પાર્થ બહૂનીમાન્યુપાહર। તાન્યહં નેતુમિચ્છામિ કામ્યકં પુનરાશ્રમમ્
પાર્થ, જો હું તને પ્રિય હોઉં તો, આવા ઘણા ફૂલ લાવજે; હું એ ફૂલ ફરી કામ્યકના આશ્રમમાં લઈ જવા ઈચ્છું છું.
એવમુક્ત્વા તુ પાઞ્ચલી ભીમસેનમનિન્દિતા। જગામ પુષ્પમાદાય ધર્મરાજાય તત્તદા
પાંચાલી એ રીતે કહ્યા પછી, નિર્દોષ ભીમસેને એ ફૂલ લઈ ધર્મરાજ પાસે પહોંચાડ્યું.
અભિપ્રાયં તુ વિજ્ઞાય મહિષ્યાઃ પુરુષર્ષભઃ। પ્રિયાયાઃ પ્રિયકામઃ સ પ્રાયાદ્ભીમો મહાબલઃ
પત્નીનો ઈરાદો સમજીને, પ્રિયાને ખુશ કરવા ઈચ્છતા મહાબલી ભીમ ત્યાંથી નીકળી પડ્યા.
વાતં તમેવાભિમુખો યતસ્તત્પુષ્પમાગતમ્। આજિહીર્ષુર્જગામાશુ સપુષ્પાણ્યપરાણ્યપિ
જે દિશામાંથી ફૂલ આવ્યું હતું, એ દિશામાં ભીમ વધુ ફૂલ લાવવાની ઈચ્છાથી ઝડપથી ચાલ્યા.
રુક્મપૃષ્ઠં ધનુર્ગૃહ્ય શરાંશ્ચાશીવિષોપમાન્। મૃગરાડિવ સંક્રુદ્ધઃ પ્રભિન્ન ઇવ કુઞ્જરઃ। [દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ મહાબાણધનુર્ધરમ્
ભીમે સોનાની પીઠવાળું ધનુષ્ય અને સાપ જેવા તીક્ષ્ણ બાણો લઇ લીધા, અને ગુસ્સે ભરાયેલા સિંહ કે ઉગ્ર હાથી જેવો દેખાવ કરતા, બધાં જ જીવજંતુઓએ એ મહાબળવાન ધનુર્ધર ભીમને જોયો.
ન ગ્લાનિર્ન ચ વૈક્લબ્યં ન ભયં ન ચ સંભ્રમઃ। કદાચિજ્જુષતે પાર્થમાત્મજં માતરિશ્વનઃ ।।]
પૃથાના પુત્ર, પવનદેવના પુત્ર ભીમને ક્યારેય થાક, દુર્બળતા, ભય કે ગભરાટ લાગતો જ નહોતો.
દ્રૌપદ્યાઃ પ્રિયમન્વિચ્છન્સ બાહુબલમાશ્રિતઃ। વ્યપેતભયસમોહઃ શૈલમભ્યપતદ્બલી
દ્રૌપદીને પ્રસન્ન કરવા માટે, પોતાના બળ પર વિશ્વાસ રાખીને, નિર્ભય અને નિશ્ચિત મનથી, તે પરાક્રમી પર્વત પર ચઢ્યો.
સ તં દ્રુમલતાગુલ્મચ્છન્નં નીલશિલાતલમ્। ગિરિં ચચારારિહરઃ કિન્નરાચરિતં શુભમ્
શત્રુઓના વિનાશક તે પર્વત પર ફરવા લાગ્યો, જ્યાં નીલા પથ્થરો વૃક્ષો, વેલીઓ અને ઝાડીઓથી ઢંકાયેલા હતા, અને જ્યાં કિન્નરોએ વિહાર કર્યો હતો, એ સ્થાન સુંદર અને શુભ હતું.
નાનાવર્ણધરૈશ્ચિત્રં ધાતુદ્રુમમૃગાણ્ડજૈઃ। સર્વભૂષણસંપૂર્ણં ભૂમેર્ભુજમિવોચ્છ્રિતમ્
રંગબેરંગી ખનિજ, વૃક્ષો, પક્ષીઓ અને વિવિધ રંગના ઈંડાંઓથી શોભાયમાન, સર્વ પ્રકારની ભવ્યતા ધરાવતું, તે પર્વત જમીનમાંથી ઊંચા હાથની જેમ ઊભો હતો.
સર્વર્તુરમણીયેષુ ગન્ધમાદનસાનુષુ। સક્તચક્ષુરભિપ્રાયાન્હૃદયેનાનુચિન્તયન્
ગંધમાદન પર્વતની સર્વ ઋતુમાં મનોહર ઢાળીઓ પર, તેણે પોતાની નજર અને મન એકાગ્ર કરીને, હૃદયપૂર્વક વિચાર કર્યો.
પુંસ્કોકિલનિનાદેષુ ષટ્પદાચરિતેષુ ચ। બદ્ધશ્રોત્રમનશ્ચક્ષુર્જગામામિતવિક્રમઃ
કોકિલના મીઠા સ્વર અને મધમાખીઓની ગુંજ વચ્ચે, મન, કાન અને આંખોથી સાવધાન રહી, અપરિમિત શક્તિ ધરાવનાર આગળ વધ્યો.
આજિઘ્રન્સ મહાતેજાઃ સર્વર્તુકુસુમોદ્ભવમ્। ગન્ધમુદ્ધતમુદ્દામો વને મત્ત ઇવ દ્વિપઃ
મહાન પરાક્રમી એ વનના દરેક ઋતુમાં ખીલેલા ફૂલોની તીવ્ર સુગંધને, ઉન્મત્ત હાથીની જેમ, આનંદથી શ્વાસે ખેંચી રહ્યો હતો.