દદૃશુસ્તાં ચ બદરીં વૃત્તસ્કન્ધાં મનોરમામ્। સ્નિગ્ધામવિરલચ્છાયાં શ્રિયા પરમયા યુતામ્
તેઓએ એ બદરી વૃક્ષને જોયું, જે ગોળ ડાળીઓવાળું, સુંદર, ઘનછાયાવાળું અને ઉત્તમ તેજથી યુક્ત હતું.
પત્રૈઃ સ્નિગ્ધૈરવિરલૈરુપેતાં મૃદુભિઃ શુભામ્। વિશાલશાખાં વિસ્તીર્ણામતિદ્યુતિસમન્વિતામ્
તે વૃક્ષ ચમકદાર, મૃદુ અને ઘન પાંદડાંથી શોભિત, વિશાળ ફેલાયેલી ડાળીઓવાળું અને અત્યંત તેજસ્વી હતું.
ફલૈરુપચિતૈર્દિવ્યૈરાચિતાં સ્વાદુભિર્ભૃશમ્। મધુસ્રવૈઃ સદા દિવ્યાં મહર્ષિગણસેવિતામ્। મદપ્રમુદિતૈર્નિત્યં નાનાદ્વિજગણૈર્યુતામ્
તે વૃક્ષ દૈવી અને મીઠાં ફળોથી ભરેલું, હંમેશાં મધ ટપકતું, મહાન ઋષિઓ દ્વારા સેવિત અને વિવિધ ખુશખુશાલ પક્ષીઓથી યુક્ત હતું.
અદંશમશકે દેશે બહુમૂલફલોદકે। નીલશાદ્વલસંછન્ને દેવગન્ધર્વસેવિતે
એ પ્રદેશમાં કટકટિયા કે મચ્છર નહોતા, અનેક મૂળ, ફળ અને પાણીથી ભરપૂર, નીલાં ઘાસથી ઢંકાયેલો અને દેવો તથા ગંધર્વો દ્વારા સેવિત હતો.
સુભૂમિભાગવિશદે સ્વભાવવિદિતે શુભે। જાતાં હિમમૃદુસ્પર્શે દેશેઽપહતકણ્ટકે
એ પ્રદેશ જમીનથી સુંદર, સ્વાભાવિક રીતે શુભ, જ્યાં હિમનું સ્પર્શ મૃદુ હતું અને કાંટા નહોતા.
તામુપેત્ય મહાત્માનઃ સહ તૈર્બ્રાહ્મણર્ષભૈઃ। અવતેરુસ્તતઃ સર્વે રાક્ષસસ્કન્ધતઃ શનૈઃ
એ મહાન આત્માઓ, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે, એ સ્થળે પહોંચીને ધીમે ધીમે રાક્ષસોના ખભા પરથી નીચે ઉતર્યા.
તતસ્તમાશ્રમં પુણ્યં નરનારાયણાશ્રિતમ્। દદૃશુઃ પાણ્ડવા રાજન્સહિતા દ્વિજપુઙ્ગવૈઃ
પછી, હે રાજા, પાંડવો અને મહાન દ્વિજોએ સાથે મળીને નર અને નારાયણના પવિત્ર આશ્રમને જોયો.
તમસા રહિતં પુણ્યમનામૃષ્ટં રવેઃ કરૈઃ। ક્ષુત્તૃટ્શીતોષ્ણદોષૈશ્ચ વર્જિતં શોકનાશનમ્
એ પવિત્ર સ્થાન અંધકારથી રહિત, સૂર્યની કિરણોથી અસ્પૃશ્ય, ભૂખ, તરસ, ગરમી અને ઠંડીથી મુક્ત અને દુઃખનો નાશક હતું.
મહર્ષિગણસંબાધં બ્રાહ્મ્યા લક્ષ્મ્યા સમન્વિતમ્। દુષ્પ્રવેશં મહારાજ નરૈર્ધર્મબહિષ્કૃતૈઃ
હે મહારાજ, એ સ્થાન મહાન ઋષિઓથી ભરેલું હતું, જેમાં બ્રહ્માની તેજસ્વિતા અને સમૃદ્ધિ પણ હતી, અને જે ધર્મ છોડીને ચાલતા મનુષ્યો માટે અપ્રાપ્ય હતું.
બલિહોમાર્ચિતં દિવ્યં સુસંમૃષ્ટાનુલેપનમ્। દિવ્યપુષ્પોપહારૈશ્ચ સર્વતોઽભિવિરાજિતમ્
એ દિવ્ય સ્થાન બલિહોમ અને અર્પણોથી પવિત્ર બન્યું હતું, સુંદર રીતે સાફ અને સુગંધિત કરવામાં આવ્યું હતું, અને સર્વત્ર દિવ્ય ફૂલોની ભેટોથી શોભિત હતું.
વિશાલૈરગ્નિશરણૈઃ સ્રુગ્ભાણ્ડૈરાચિતં શુભૈઃ। મહદ્ભિસ્તોયકલશૈઃ કઠિનૈશ્ચોપશોભિતમ્
તે સ્થળ વિશાળ અગ્નિકુંડો, શુભ ચમચી અને વાસણો, અને ભવ્ય તથા મજબૂત પાણીના કલશોથી ભરેલું હતું, જે તેની સુંદરતા વધારતા હતા.
શરણ્યં સર્વભૂતાનાં બ્રહ્મઘોપનિનાદિતમ્। દિવ્યમાશ્રયણીયં તમાશ્રમં શ્રમનાશનમ્। શ્રિયા યુતમનિર્દેશ્યં દેવવર્યોપશોભિતમ્
એ આશ્રમ સર્વ જીવ માટે આશ્રયરૂપ હતો, બ્રાહ્મણોના પવિત્ર પઠનથી ગુંજતો, દિવ્ય અને આરામદાયક, થાક દૂર કરનાર, સમૃદ્ધિથી ભરપૂર અને દેવોમાં શ્રેષ્ઠ દ્વારા શોભિત હતો.
ફલમૂલાશનૈર્દાન્તૈશ્ચારુકૃષ્ણાજિનામ્બરૈઃ। સૂર્યવૈશ્વાનરસમૈસ્તપસા ભાવિતાત્મભિઃ
ત્યાં ફળ અને મૂળ ખાવાવાળા, પોતાને સંયમમાં રાખનારા, સુંદર કાળી મૃગચર્મ ધારણ કરનારા, અને સૂર્ય તથા અગ્નિ જેટલી તપશ્ચર્યાથી આત્માને શુદ્ધ કરનારા તપસ્વીઓ રહેતા હતા.
મહર્ષિભિર્મોક્ષપરૈર્યતિભિર્નિયતેન્દ્રિયૈઃ। બ્રહ્મભૂતૈર્મહાભાગૈરુપેતં બ્રહ્મવાદિભિઃ
તે સ્થળ મહાન ઋષિઓ, મોક્ષને અર્પિત, ઇન્દ્રિય સંયમ ધરાવતા યતિઓ, બ્રહ્મરૂપ થયેલા અને બ્રહ્મવિષયક ચર્ચામાં તત્પર મહાન આત્માઓથી ભરેલું હતું.
સોઽભ્યગચ્છન્મહાતેજાસ્તાનૃષીન્નિયતઃ શુચિઃ। ભ્રાતૃભિઃ સહિતો ધીમાન્ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ
પછી ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર, જે મહાન તેજસ્વી, શુદ્ધ અને વિવેકી હતા, પોતાના ભાઈઓ સાથે સંયમપૂર્વક એ ઋષિઓ પાસે ગયા.
દિવ્યજ્ઞાનોપપન્નાસ્તે દૃષ્ટ્વા પ્રાપ્તં યુધિષ્ઠિરમ્। અભ્યગચ્છન્ત સુપ્રીતા દિવ્યા દેવમહર્ષયઃ
દિવ્ય જ્ઞાનથી યુક્ત એ દેવતુલ્ય મહર્ષિઓએ યુધિષ્ઠિરને આવતાં જોઈ આનંદપૂર્વક આગળ વધીને તેમનું સ્વાગત કર્યું.
પ્રીતાસ્તે તસ્ય સત્કારં વિધિના પાવકાપમાઃ। ઉપાજહ્રુશ્ચ સલિલં પુષ્પમૂલફલં શુચિ
પ્રસન્ન મનથી એ શુદ્ધ અને તેજસ્વી ઋષિઓએ વિધિ પ્રમાણે તેમનું સન્માન કર્યું અને તેમને પાણી, ફૂલો, મૂળ અને ફળ અર્પણ કર્યા.
સ તૈઃ પ્રીત્યાઽથ સત્કારમુપનીતં મહર્ષિભિઃ। પ્રયતઃ પ્રતિગૃહ્યાથ ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ
પછી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે ભક્તિપૂર્વક મહર્ષિઓ દ્વારા પ્રેમથી આપવામાં આવેલ આતિથ્ય સ્વીકાર્યું.
તં શક્રસદનપ્રખ્યં દિવ્યગન્ધં મનોરમમ્। પ્રીતઃ સ્વર્ગોપમં પુણ્યં પાણ્ડવઃ સહ કૃષ્ણયા
પાંડવ, દ્રૌપદી સાથે, આનંદિત થઈને એ મનોહર, દિવ્ય સુગંધવાળું અને સુંદર સ્થાનમાં પ્રવેશ્યા, જે ઇન્દ્રના મહેલ સમાન અને પુણ્યમય હતું.
રવિવેશ શોભયા યુક્તં ભ્રાતૃભિશ્ચ સહાનઘ। બ્રાહ્મણૈર્વેદવેદાઙ્ગપારગૈશ્ચ સહાર્ચિતઃ
પવિત્ર અને તેજસ્વી બની, તેઓ પોતાના ભાઈઓ સાથે ત્યાં પ્રવેશ્યા, જ્યાં વેદ અને વેદાંગમાં પારંગત બ્રાહ્મણો દ્વારા તેમનું સન્માન થયું.
તત્રાપશ્યત્સ ધર્માત્મા દેવદેવર્પિપૂજિતમ્। નરનારાયણસ્થાનં ભાગીરથ્યોપશોભિતમ્
ત્યાં એ ધર્મનિષ્ઠ આત્માએ ભગીરથીનાં કિનારે, દેવોના દેવ દ્વારા પૂજિત, નર અને નારાયણનું સ્થાન જોયું.
તસ્મિન્મધૃસ્રવફલાં બ્રહ્મર્ષિગણભાવિનીમ્। વદરીં તામુપાશ્રિત્ય પાણ્ડવો ભ્રાતૃભિઃ સહ
ત્યાં, દરેક ઋતુમાં ફળ આપતી અને બ્રહ્મર્ષિગણને પ્રિય એવી બદરી વૃક્ષની છાયામાં, પાંડવોએ પોતાના ભાઈઓ સાથે નિવાસ કર્યો.
મુદા યુક્તા મહાત્માનો રેમિરે તત્ર તે તદા। આલોકયન્તો મૈનાકં નાનાદ્વિજગણાયુતમ્। હિરણ્યશિખરં ચૈવ મધ્યે વિન્દુસરઃ શિવમ્
આનંદથી ભરેલા એ મહાન આત્માઓ ત્યાં આનંદથી રહ્યા, વિવિધ પક્ષીઓથી ભરપૂર મૈનાક પર્વત અને મધ્યમાં સુવર્ણ શિખરવાળું શુભ વિંદુસર તળાવ નિહાળતા.
ભાગીરથીં સુતીર્થાં ચ શીતામલજલાં શિવામ્। મણિપ્રવાલપ્રસ્તારાં પાદપૈરુષશોભિતામ્
તેઓએ પવિત્ર, ઠંડા અને શુદ્ધ જળવાળી, પાવન તીર્થો ધરાવતી ભગીરથીને જોયી, જેના કિનારા મણિ, પ્રવાળ અને તેજસ્વી વૃક્ષોથી શોભિત હતા.
દિવ્યપુષ્પસમાકીર્ણાં મનઃપ્રીતિવિવર્ધનીમ્। વીક્ષમાણા મહાત્માનો વિજહ્રુસ્તત્ર પાણ્ડવાઃ
દિવ્ય ફૂલોથી છવાયેલી અને મનને આનંદ આપતી એ નદીમાં મહાન આત્માવાળા પાંડવો આનંદપૂર્વક નજર કરતા રમ્યા.
તસ્મિન્દેવર્ષિચરિતે દેશે પરમદુર્ગમે। ભાગીરથીપુણ્યજલેતર્પયાંચક્રિરે પિતૄન્। દેવાનૃષીંશ્ચ કૌન્તેયાઃ પરમં શૌચમાસ્થિતાઃ
દેવર્ષિઓના કથાઓથી પ્રસિદ્ધ અને અત્યંત દુર્ગમ એવા પ્રદેશમાં, કુંતીપુત્રોએ શ્રેષ્ઠ પવિત્રતા સાથે ભગીરથીના પવિત્ર જળથી પોતાના પિતૃઓ, દેવતાઓ અને ઋષિઓને તર્પણ આપ્યું.
તત્ર તે તર્પયન્તશ્ચ જપન્તશ્ચ કુરૂદ્વહાઃ। બ્રાહ્મણૈઃ સહિતા વીરા હ્યવસન્પુરુપર્ષભાઃ
ત્યાં કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ પાંડવો, બ્રાહ્મણો સાથે મળીને, પૂજા અને જપ કરતા રહેતા અને એ વીર પુરુષો ત્યાં રહેતા.
કૃષ્ણાયાસ્તત્રપશય્ન્તઃ ક્રીડિતાન્યમરપ્રભાઃ। વિચિત્રાણિ નરવ્યાઘ્રા રેમિરે તત્ર પાણ્ડવાઃ
ત્યાં પાંડવો, પુરુષોમાં વાઘ જેવા, કૃષ્ણાને ખુશ કરવા માટે અનેક રમતો રમતા અને અમર દેવતાઓ જેવી કાંતિથી તેજમાન થતા.
તત્ર તે પુરુષવ્યાઘ્રાઃ પરમં શૌચમાસ્થિતાઃ। ષડ્રાત્રમવસન્વીરા ધનંજયદિદૃક્ષયા
ત્યાં એ વાઘ સમાન પાંડવો, ઉત્તમ પવિત્રતા પાળીને, ધનંજયને જોવા માટે છ રાત સુધી ત્યાં રહ્યા.
તસ્મિન્વિહરમાણાશ્ચ રમમાણાશ્ચ પાણ્ડવાઃ। મનોજ્ઞે કાનનવરે સર્વ ભૂતમનોરમે
પાંડવો એ મનમોહક અને સૌને આનંદ આપતું જંગલમાં આનંદથી વિહાર કરતા અને રમતા.