ભ્રાતુર્વચનમાજ્ઞાય ભીમસેનો ઘટોત્કચમ્। `ચિન્તયામાસ બલવાન્મહાબલપરાક્રમમ્
ભાઈનું વચન સાંભળી, બળવાન ભીમસેને મહાબળશાળી ઘટોત્કચનું સ્મરણ કર્યું.
ઘટોત્કચશ્ચ ધર્માત્મા સ્મૃતમાત્રઃ પિતુસ્તદા। કૃતાઞ્જલિરુષાતિષ્ઠદભિવાદ્યાથ પાણ્ડવાન્। બ્રાહ્મણાંશ્ચ મહાબાહુઃ સ ચ તૈરમિનન્દિતઃ
ત્યારે ઘટોત્કચ, જે ધર્મપ્રવૃત્તિ ધરાવે છે, પિતાએ યાદ કરતા જ હાજર થયો, હાથ જોડીને પાંડવો અને બ્રાહ્મણોને વંદન કર્યા અને તેઓએ તેને સન્માન આપ્યો.
ઉવાચ ભીમસેનં સ પિતરં સત્યવિક્રમઃ
તે સત્યવ્રત અને પરાક્રમી પુત્રે પોતાના પિતા ભીમસેનને કહ્યું:
સ્મૃતોઽસ્મિ ભવતા શીઘ્રં શુશ્રૂષુરહમાગતઃ। આજ્ઞાપય મહાબાહો સર્વં કર્તાઽસ્મ્યસંશયમ્
તમારે મને યાદ કરતા જ હું તુરંત સેવા માટે આવી ગયો છું; હે મહાબાહુ, તમે જે કહેશો તે બધું નિશ્ચયે કરીશ.
તચ્છ્રુત્વા ભીમસેનસ્તુ રાક્ષસં પરિષસ્વજે। ચિન્તાયા સમનપ્રાપ્તમિત્યુવાચ વૃકોદરઃ
આ સાંભળી ભીમસેને રાક્ષસને ગળે મળ્યો અને ચિંતામુક્ત થઈને વ્રુકોદરે કહ્યું:
હૈડિમ્બેય પરિશ્રાન્તા તવ માતાઽપરાજિતા। ત્વં કચ કામગમસ્તાત બલવાન્વહ તાં ખગ
હે હિડીંબાનંદન, તારી અજેય માતા થાકી ગઈ છે; તું ઇચ્છા મુજબ જઇ શકે છે અને બળવાન છે, તું તેને ઉડાવી લઈ જા, હે પંખી સમાન.
સ્કન્ધમારોપ્ય ભદ્રં તે મધ્યેઽસ્માકં વિહાયસા। ગચ્છ નીચિકયા ગત્યા યથા ચૈનાં ન પીડયેઃ
તેને કાંધ પર બેસાડીને, સાવધાનીથી, આપણાં વચ્ચે ધીમે અને નીચી ઉડાનથી જા, જેથી તેને કોઈ તકલીફ ન થાય.
ધર્મરાજં ચ ધૌમ્યં ચ કૃષ્ણાં ચ યમજૌ તથા। એકોપ્યહમલં વોઢું કિમુતાદ્ય સહાયવાન્
હું એકલો જ ધર્મરાજ, ધૌમ્ય, કૃષ્ણા અને યમલાઓને લઈ જઈ શકું છું; તો આજે જ્યારે મને સહાયકો છે, ત્યારે તો એ વધુ સરળ છે.
[અન્યે ચ શતશઃ શૂરા વિહઙ્ગાઃ કામરૂપિણઃ। સર્વાન્વો બ્રાહ્મણૈઃ સાર્ધં વક્ષ્યન્તિ સહિતાઽનઘ। `મન્દંમન્દં ગમિષ્યામિ વહન્દ્રુપદનન્દિનીમ્
અન્ય અનેક શૂરવીર, પંખીરૂપ ધારણ કરી શકનારા પણ, બ્રાહ્મણો સાથે, આપ સૌને લઈ જશે; હું દ્રુપદનંદિનીને લઈ ધીમે ધીમે જઈશ.
એવમુક્ત્વા તતઃ કૃષ્ણામુવાહ સ ઘટોત્કચઃ। પાણ્ડૂનાં મધ્યગો વીરઃ પાણ્ડવાનપિ ચાપરે
આ રીતે કહીને, ઘટોત્કચે કૃષ્ણાને પોતાના સાથે લઈ પાંડવોની વચ્ચે ચાલ્યો અને બીજાઓએ પણ બાકીના પાંડવોને ઉઠાવ્યા.
લોમશઃ સિદ્ધમાર્ગેણ જગામાનુપમદ્યુતિઃ। સ્વેનૈવ સ પ્રભાવેણ દ્વીતીય ઇવ ભાસ્કરઃ
લોમશ પોતાની અજોડ તેજસ્વિતાથી સિદ્ધ માર્ગે આગળ વધ્યા, પોતાનાં જ પ્રકાશથી બીજાં સૂર્ય જેવાં ઝગમગતા.
બ્રાહ્મણાંશ્ચાપિ તાન્સર્વાન્સમુપાદાય રાક્ષસાઃ। નિયોગાદ્રાક્ષસેનદ્રસ્ય જગ્મુર્ભીમપરાક્રમાઃ
રાક્ષસોએ, ભીમ જેવી શક્તિ ધરાવતા, રાક્ષસ સેનાપતિના આદેશથી બધા બ્રાહ્મણોને ઉઠાવી લઈ ગયા.
એવં સુરમણીયાનિ વનાન્યુપવનાનિ ચ। આલોકયન્તસ્તે જગ્મુર્વિશાલાં બદરીમનુ
આ રીતે, દેવોને પણ આનંદ આપતા વનો અને ઉપવનોને નિહાળી, તેઓ વિશાળ બદરી તરફ આગળ વધ્યા.
તે ત્વાશુગતિભિર્વીરા રાક્ષસૈસ્તૈર્મહાજવૈઃ। ઉહ્યમાના યયુઃ શીઘ્રં મહદધ્વાનમલ્પવત્
તે વીરોએ, ઝડપી દોડતા રાક્ષસો દ્વારા વહેંચાતા, લાંબો રસ્તો પણ ખૂબ જ ટૂંકો લાગ્યો.
દેશાન્મ્લેચ્છજનાકીર્ણાન્નાનારત્નાકરાયુતાન્। દદૃશુર્ગિરિપાદાંશ્ચ નાનાધાતુસમાચિતાન્
તેઓએ એવા પ્રદેશો જોયા, જ્યાં મ્લેચ્છો ભરેલા હતા, અનેક પ્રકારના ખજાનાંથી સમૃદ્ધ, અને પર્વતોના પાદરાં વિવિધ ધાતુઓથી ભરપૂર હતા.
વિદ્યાઘરમાકીર્ણઆન્યુતાન્વાનરકિન્નરૈઃ। તથા કિંપુરુષૈશ્ચૈવ ગન્ધર્વૈશ્ચસમન્તતઃ
તેઓએ શાળાઓ જોયી, જ્યાં વાનર, કિન્નર, કિમ્પુરુષ અને ચારે બાજુ ગંધર્વો ભેગા થયા હતા.
મયૂરૈશ્ચભરૈશ્ચૈવ હરિણૈ રુરુભિસ્તથા। વરાહૈર્ગવયૈશ્ચૈવ મહિષૈશ્ચ સમાવૃતાન્
તેઓએ મોર, તિતર, હરણ, કષ્ટરી, જંગલી ડુક્કર, જંગલી ગાય અને મહિષોથી ભરેલા પ્રદેશો જોયા.
નદીજાલસમાકીર્ણાન્નાનાપક્ષિયુતાન્બહૂન્। નાનાવિધમૃગૈર્જુષ્ટાંશ્ચારણૈશ્ચોપશોભિતાન્। સમદૈશ્ચ્યશિ વિહગૈઃ ઉપૈરન્વિતાંસ્તથા
તેઓએ અનેક પ્રદેશો જોયા, જ્યાં નદીઓની જાળીઓ હતી, અનેક પ્રકારનાં પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓ હતા, ચરણો દ્વારા શોભિત અને મદમાં ખુશખુશાલ પક્ષીઓથી ભરપૂર હતા.
તેઽવતીર્ય બહૂન્દેશાનુત્તરાંશ્ચ કુરૂનપિ। દદૃશુર્વિવિધાશ્ચર્યં કૈલાસં પર્વતોત્તમમ્
તેઓએ અનેક પ્રદેશો અને ઉત્તર કુરુઓને પાર કરી, અદ્ભુત અને શ્રેષ્ઠ એવા કૈલાસ પર્વતને જોયો.
તસ્યાભ્યાશે તુ દદૃશુર્નરનારાયણાશ્રમમ્। ઉપેતં પાદપૈર્દિવ્યૈઃ સદાપુષ્પફલોપગૈઃ
તે પર્વતની નજીક, તેમણે નર અને નારાયણના આશ્રમને જોયો, જે દૈવી વૃક્ષોથી ઘેરાયેલો હતો અને હંમેશાં ફૂલ અને ફળોથી ભરેલો હતો.
દદૃશુસ્તાં ચ બદરીં વૃત્તસ્કન્ધાં મનોરમામ્। સ્નિગ્ધામવિરલચ્છાયાં શ્રિયા પરમયા યુતામ્
તેઓએ એ બદરી વૃક્ષને જોયું, જે ગોળ ડાળીઓવાળું, સુંદર, ઘનછાયાવાળું અને ઉત્તમ તેજથી યુક્ત હતું.
પત્રૈઃ સ્નિગ્ધૈરવિરલૈરુપેતાં મૃદુભિઃ શુભામ્। વિશાલશાખાં વિસ્તીર્ણામતિદ્યુતિસમન્વિતામ્
તે વૃક્ષ ચમકદાર, મૃદુ અને ઘન પાંદડાંથી શોભિત, વિશાળ ફેલાયેલી ડાળીઓવાળું અને અત્યંત તેજસ્વી હતું.
ફલૈરુપચિતૈર્દિવ્યૈરાચિતાં સ્વાદુભિર્ભૃશમ્। મધુસ્રવૈઃ સદા દિવ્યાં મહર્ષિગણસેવિતામ્। મદપ્રમુદિતૈર્નિત્યં નાનાદ્વિજગણૈર્યુતામ્
તે વૃક્ષ દૈવી અને મીઠાં ફળોથી ભરેલું, હંમેશાં મધ ટપકતું, મહાન ઋષિઓ દ્વારા સેવિત અને વિવિધ ખુશખુશાલ પક્ષીઓથી યુક્ત હતું.
અદંશમશકે દેશે બહુમૂલફલોદકે। નીલશાદ્વલસંછન્ને દેવગન્ધર્વસેવિતે
એ પ્રદેશમાં કટકટિયા કે મચ્છર નહોતા, અનેક મૂળ, ફળ અને પાણીથી ભરપૂર, નીલાં ઘાસથી ઢંકાયેલો અને દેવો તથા ગંધર્વો દ્વારા સેવિત હતો.
સુભૂમિભાગવિશદે સ્વભાવવિદિતે શુભે। જાતાં હિમમૃદુસ્પર્શે દેશેઽપહતકણ્ટકે
એ પ્રદેશ જમીનથી સુંદર, સ્વાભાવિક રીતે શુભ, જ્યાં હિમનું સ્પર્શ મૃદુ હતું અને કાંટા નહોતા.
તામુપેત્ય મહાત્માનઃ સહ તૈર્બ્રાહ્મણર્ષભૈઃ। અવતેરુસ્તતઃ સર્વે રાક્ષસસ્કન્ધતઃ શનૈઃ
એ મહાન આત્માઓ, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સાથે, એ સ્થળે પહોંચીને ધીમે ધીમે રાક્ષસોના ખભા પરથી નીચે ઉતર્યા.
તતસ્તમાશ્રમં પુણ્યં નરનારાયણાશ્રિતમ્। દદૃશુઃ પાણ્ડવા રાજન્સહિતા દ્વિજપુઙ્ગવૈઃ
પછી, હે રાજા, પાંડવો અને મહાન દ્વિજોએ સાથે મળીને નર અને નારાયણના પવિત્ર આશ્રમને જોયો.
તમસા રહિતં પુણ્યમનામૃષ્ટં રવેઃ કરૈઃ। ક્ષુત્તૃટ્શીતોષ્ણદોષૈશ્ચ વર્જિતં શોકનાશનમ્
એ પવિત્ર સ્થાન અંધકારથી રહિત, સૂર્યની કિરણોથી અસ્પૃશ્ય, ભૂખ, તરસ, ગરમી અને ઠંડીથી મુક્ત અને દુઃખનો નાશક હતું.
મહર્ષિગણસંબાધં બ્રાહ્મ્યા લક્ષ્મ્યા સમન્વિતમ્। દુષ્પ્રવેશં મહારાજ નરૈર્ધર્મબહિષ્કૃતૈઃ
હે મહારાજ, એ સ્થાન મહાન ઋષિઓથી ભરેલું હતું, જેમાં બ્રહ્માની તેજસ્વિતા અને સમૃદ્ધિ પણ હતી, અને જે ધર્મ છોડીને ચાલતા મનુષ્યો માટે અપ્રાપ્ય હતું.
બલિહોમાર્ચિતં દિવ્યં સુસંમૃષ્ટાનુલેપનમ્। દિવ્યપુષ્પોપહારૈશ્ચ સર્વતોઽભિવિરાજિતમ્
એ દિવ્ય સ્થાન બલિહોમ અને અર્પણોથી પવિત્ર બન્યું હતું, સુંદર રીતે સાફ અને સુગંધિત કરવામાં આવ્યું હતું, અને સર્વત્ર દિવ્ય ફૂલોની ભેટોથી શોભિત હતું.