શ્રુત્વા તુ તાં કથાં સર્વે પાણ્ડવા જનમેજય। લોમશાદેશિતેનાશુ યથા જગ્મુઃ પ્રહૃષ્ટવત્
લોમશ ઋષિ પાસેથી એ કથા સાંભળી, બધા પાંડવો, હે જનમેજય, આનંદથી તરત જ રવાના થયા.
તે શૂરા સજ્જધન્વાનસ્તૂણવન્તઃ સમાર્ગણાઃ। બદ્ધગોધાઙ્ગુલિત્રાણાઃ ખઙ્ગવન્તોઽમિતૌજસઃ
એ શૂરવીરો તૈયાર ધનુષ્ય, તીરો ભરેલા તુણીર, તલવાર અને બાંધીેલી અંગુઠી-રક્ષા સાથે, અપરિમિત શક્તિ ધરાવતા હતા.
પરિગૃહ્ય દ્વિજશ્રેષ્ઠાઞ્જ્યેષ્ઠાઃ સર્વધનુષ્મતામ્। પઞ્ચાલીસહિતા રાજન્પ્રયયુર્ગન્ધમાદનમ્
બધા ધનુર્ધારોમાં શ્રેષ્ઠ, વયમાં મોટા અને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો તથા દ્રૌપદી સાથે, હે રાજા, તેઓ ગંધમાદન પર્વત તરફ ચાલ્યા.
સરાંસિ સરિતશ્ચૈવ પર્વતાંશ્ચ વનાનિ ચ। વૃક્ષાંશ્ચ બહુલચ્છાયાન્દદૃશુર્ગિરિમૂર્ધનિ
પર્વતની ચોટી પર તેઓએ સરોવર, નદીઓ, પર્વતો, વનો અને ઘણી છાંયાવાળા વૃક્ષો જોયા.
નિત્યપુષ્પફલાન્દેશાન્દેવર્ષિગણસેવિતાન્। આત્મન્યાત્માનમાધાય વીરા મૂલફલાશિનઃ
સદા ફૂલ અને ફળોથી ભરપૂર, દેવઋષિઓ વસતા એવા પ્રદેશોમાં, એ વીરોએ મૂળ-ફળ ખાઈને અને મનને અંદર સ્થિર કરીને વિહાર કર્યો.
ચેરુરુચ્ચાવચાકારાન્દેશાન્વિષમસંકટાન્। પશ્યન્તો મૃગજાતાનિ બહૂનિ વિવિધાનિ ચ
તેઓ ઊંચા-નીચા, કઠિન અને સંકુચિત પ્રદેશોમાં ફર્યા, અને અનેક પ્રકારના જંગલી પ્રાણીઓ જોયા.
ઋષિસિદ્ધામરયુતં ગન્ધર્વાપ્સરસાં પ્રિયમ્। વિવિશુસ્તે મહાત્માનઃ કિન્નરાચરિતં ગિરિમ્
ગંધર્વો અને અપ્સરાઓને પ્રિય એવા, ઋષિ, સિદ્ધ અને દેવતાઓથી ભરેલા, કિનરાઓના વાસવાળા એ પર્વતમાં મહાત્માઓએ પ્રવેશ કર્યો.
પ્રવિશત્સ્વથ વીરેષુ પર્વતં ગન્ધમાદનમ્। ચણઅડવાતં મહદ્વર્ષં પ્રાદુરાસીદ્વિશાંપતે
વીરો જ્યારે ગંધમાદન પર્વતમાં પ્રવેશી રહ્યા હતા, ત્યારે, હે રાજા, ત્યાં એક ભયાનક અને જોરદાર વાવાઝોડું ઊભું થયું.
તતો રેણુઃ સમુદ્ભૂતઃ સપત્રબહુલો મહાન્। પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષં ચ દ્યાં ચૈવ સહસાઽવૃણોત્
પછી એક મોટો ધૂળનો વાદળ ઊભો થયો, જેમાં પાંદડા પણ ઘણાં હતાં. એ ધૂળે પૃથ્વી, આકાશ અને સ્વર્ગ બધું એક સાથે ઢાંકી દીધું.
ન સ્મ પ્રજ્ઞાયતે કિંચિદાવૃતે વ્યોમ્નિ રેણુના। ન ચાપિ શેકુસ્તત્કર્તુમન્યોન્યસ્યાભિભાષણમ્
આકાશ ધૂળથી ઢંકાઈ જતાં કંઈ જ દેખાતું નહોતું, અને કોઈને કોઈ સાથે વાત પણ કરી શકાતી નહોતી.
ન ચાપશ્યંસ્તતોઽન્યોન્યં તમસાઽઽવૃતચક્ષુષઃ। આકૃષ્યમાણા વાતેન સાશ્મચૂર્ણેન ભારત
અંધકારથી આંખો છવાઈ જતાં, તેઓ એકબીજાને જોઈ શકતા નહોતા, હે ભારત, અને પવન સાથે પથ્થરનો ચૂર્ણ પણ ઉડી રહ્યો હતો.
દ્રુમાણાં વાતરુગ્ણઆનાં પતતાં ભૂતલેઽનિશમ્। અન્યેષાં ચ મહીજાનાં શબ્દઃ સમભવન્મહાન્
પવનથી તૂટી પડતા વૃક્ષો અને ધરતી પરના મોટા મોટા વસ્તુઓ સતત જમીન પર પડતાં, એનો મોટો અવાજ થતો હતો.
દ્યૌઃ સ્વિત્પતતિ કિં ભૂમિર્દીર્યતે પર્વતોનુ કિમ્। ઇતિ તે મેનિરે સર્વેપવનેન વિમોહિતાઃ
પવનના પ્રભાવથી બધા ચકિત થઈ વિચારે છે, 'આકાશ તૂટીને પડી રહ્યું છે કે શું? ધરતી ફાટી રહી છે કે શું? કે પછી પર્વત જ તૂટી રહ્યો છે?'
તે પથાઽનન્તરાંન્વૃક્ષાન્વલ્મીકાન્વિષમાણિ ચ। પાણિભિઃ પરિમાર્ગન્તો ભીતા વાયોર્નિલિલ્યિરે
પવનના ડરથી તેઓ રસ્તા પર વૃક્ષો, વાંદળાં અને ઊંચા-નીચા સ્થળોને હાથથી ટટોળી રહ્યા, અને છુપાઈ ગયા.
તતઃ કાર્મુકમાદાય ભીમસેનો મહાબલઃ। કૃષ્ણામાદાય સંગમ્ય તસ્થાવાશ્રિત્ય પાદપમ્
પછી ભીમસેનએ પોતાનું ધનુષ્ય લઈ, કૃષ્ણાને સાથે રાખી, એક વૃક્ષની આડમાં ઊભો રહ્યો.
ધર્મરાજશ્ચ ધૌમ્યશ્ નિલિલ્યાતે મહાવને। અગ્નિહોત્રાણ્યુપાદાય સહદેવસ્તુ પર્વતે
ધર્મરાજ અને ધૌમ્ય મહાવનમાં યજ્ઞની અગ્નિ લઈને છુપાઈ ગયા, અને સહદેવ પર્વત પર આશ્રય લઈ ગયો.
નકુલો બ્રાહ્મણાશ્ચાન્યે લોમશશ્ચ મહાતપાઃ। વૃક્ષાનાસાદ્ય સંત્રસ્તાસ્તત્રતત્ર નિલિલ્યિરે
નકુલ, બીજા બ્રાહ્મણો અને મહાન તપસ્વી લોમશ—all ડરાઈને—અહીં-ત્યાં વૃક્ષો પાસે જઈ છુપાઈ ગયા.
મન્દીભૂતે તુ પવને તસ્મિન્રજસિ શામ્યતિ। મહદ્ભિર્જલધારૌર્ઘર્વર્ષમભ્યાજગામ હ
પવન ધીમો પડ્યો અને ધૂળ શમાઈ, ત્યારે મોટાં મેઘગર્જન સાથે ભારે વરસાદ શરૂ થયો.
ભૃશં ચટચટાશબ્દો વજ્રાણાં ક્ષિપ્યતામિવ। તતસ્તાશ્ચઞ્ચલાભાસશ્ચેરુરભ્રેષુ વિદ્યુતઃ
પછી વીજળી પડતી હોય એવાં જોરદાર તડાકા-ધડાકાના અવાજો આવ્યા અને વાદળોમાં વીજલીઓ ચમકી-ચમકી ફરવા લાગી.
તતોઽશ્મસહિતા ધારાઃ સંવૃણ્વન્ત્યઃ સમન્તતઃ। પ્રપેતુરનિશં તત્ર શીઘ્રવાતસમીરિતાઃ
પછી પથ્થરો સાથે મળેલી વરસાદની ધારો, ઝડપી પવનથી ઉડાડાઈ, સતત વરસી રહી અને ચારેકોર બધું ઢાંકી દીધું.
તત્ર સાગરગા હ્યાપઃ કીર્યમાણાઃ સમન્તતઃ। પ્રાદુરાસન્સકલુષાઃ ફેનવત્યો વિશાંપતે
ત્યાં ચારેય બાજુ દરિયાની જેમ ફૂલોવાળી અને અશુદ્ધ પાણી વહેતી હતી, હે રાજા.
વહન્ત્યો વારિ બહુલં ફેનોડુપપરિપ્લુતમ્। પરિસમસ્રુર્મહાશબ્દાઃ પ્રકર્ષન્ત્યો મહીરુહાન્
ઘણા પાણી સાથે, ફેન અને કચરાથી ભરેલી એ નદીઓ મોટો અવાજ કરતાં, રસ્તામાં ઝાડ ઉખાડી નાખતી વહેતી રહી.
તસ્મિન્નુપરતે શબ્દેબાતે ચ સમતાં ગતે। ગતે હ્યમ્ભસિ નિમ્નાનિ પ્રાદુર્ભૂતે દિવાકરે
પછી જ્યારે એ અવાજ બંધ થયો, પવન શાંત થયો અને પાણી ઓસરી ગયું, ત્યારે સૂર્ય દેખાયો અને નીચાણવાળા ભાગો દેખાવા લાગ્યા.
નિર્જગ્મુસ્તે શનૈઃ સર્વે સમાજગ્મુશ્ચ ભારત। પ્રતસ્થિરે પુનર્વીરાઃ પર્વતં ગન્ધમાદનમ્
પછી બધા ધીમે ધીમે બહાર આવ્યા, એકઠા થયા અને વીરોએ ફરીથી ગંધમાદન પર્વત તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.
તતઃ પ્રયાતમાત્રેષુ પાણ્ડવેષુ મહાત્મસુ। પદ્ભ્યામનુચિતા ગન્તું દ્રૌપદી સમુપાવિશત્
પછી જ્યારે મહાન આત્માવાળા પાંડવો આગળ વધ્યા, ત્યારે દ્રૌપદી પગે ચાલવામાં અસમર્થ થઈને ત્યાં જ બેસી ગઈ.
શ્રાન્તા દુઃખપરીતા ચ વાતવર્ષેણ તેન ચ। સૌકુમાર્યાચ્ચ પાઞ્ચાલી સંમુમોહ તપસ્વિની
થાકેલી, દુઃખથી પીડાયેલી અને પવન-વરસાદથી ત્રાસી ગયેલી પાંછાલી, પોતાની નાજુકતા કારણે બેહોશ થઈ ગઈ.
સા કમ્પમાના મોહેન બાહુભ્યામસિતેક્ષણા। રવૃત્તાભ્યામનુરૂપાભ્યામૂરૂ સમવલમ્બત
મૂર્છામાં કંપતી, કાળી આંખો ડોલતી, એણે બંને હાથથી પોતાનાં ધનુષાકાર જાંઘો પર આધાર લીધો.
આલમ્બમાના સહિતાવૂરૂ ગજકરોપમૌ। રપપાત સહસા ભૂમૌ વેપન્તી કદલી યથા
એ બંને જાંઘોને, જે હાથીની સુંડ જેવી લાગતી, પકડીને દ્રૌપદી અચાનક જમીન પર પડી ગઈ, કદળીના છોડ જેવી કંપતી.
તાં પતન્તીં વરારોહાં ભજ્યમાનાં લતામિવ। નકુલઃ સમભિદ્રુત્ય પરિજગ્રાહ વીર્યવાન્
પડતી વખતે, એ સુંદર દ્રૌપદી લતાની જેમ તૂટી રહી હતી, ત્યારે પરાક્રમી નકુલ ઝડપથી દોડી આવીને એને પકડી લીધી.
રાજન્પાઞ્ચાલરાજસ્ય સુતેયમસિતક્ષણા। શ્રાન્તા નિપતિતા ભૂમૌ તામવેક્ષસ્વ ભારત
રાજા, આ પાંછાલરાજાની કાળી આંખોવાળી દીકરી થાકી ને જમીન પર પડી ગઈ છે; હે ભારત, એને જુઓ.