ન હ્યહં હાતુમિચ્છામિ ભવન્તમિહ કર્હિચિત્। શૈલેઽસ્મિન્રાક્ષસાકીર્ણે દુર્ગેષુ વિપમેષુ ચ
હું ક્યારેય તને અહીં, રાક્ષસોથી ભરેલા આ પર્વત પર કે મુશ્કેલ અને જોખમી સ્થળોએ એકલો છોડવા માગતો નથી.
ઇયં ચાપિ મહાભાગા રાજપુત્રી પતિવ્રતા। ત્વામૃતે પુરુષવ્યાઘ્ર નોત્સહેદ્વિનિવર્તિતુમ્
આ મહાભાગ્યશાળી રાજકુમારી, પતિપ્રતા છે; હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, તારા વિના એ પાછી ફરી શકે તેમ નથી.
તથૈવસહદેવોઽયં સતતં ત્વામનુવ્રતઃ। ન જાતુ વિનિવર્તેત મતજ્ઞો હ્યહમસ્ય વૈ
એ જ રીતે, સહદેવ પણ હંમેશા તારા અનુયાયી છે; હું તેની મનોદશા જાણું છું, એ ક્યારેય પાછો ફરતો નથી.
અપિચાત્ર મહારાજ સવ્યસાચિદિદૃક્ષયા। સર્વે લાલસભૂતાઃ સ્મ તસ્માદ્યાસ્યામહે સહ
અને, હે મહારાજ, સવ્યસાચીનું દર્શન કરવાની ઈચ્છાથી આપણે બધા આતુર થઈ ગયા છીએ; તેથી આપણે બધા સાથે જઈશું.
યદ્યશક્યો રથૈર્ગન્તું શૈલોઽયં બહુકન્દરઃ। પદ્ભિરેવ ગમિષ્યામો મા રાજન્વિમના ભવ
જો આ પર્વત, અનેક ગુફાઓથી ભરેલો, રથથી પાર ન થઈ શકાય, તો પણ અમે પગપાળા જઈશું; હે રાજા, તું મનમાં દુઃખ ન રાખ.
અહં વહિષ્યે પાઞ્ચાલીં યત્રયત્ર ન શક્ષ્યતિ। ઇતિ મે વર્તતે બુદ્ધિર્મા રાજન્વિમના ભવ
જ્યાં ક્યાં પાંચાલી આગળ જઈ શકશે નહીં, ત્યાં હું એને ઉઠાવી લઈ જઈશ; મારી એવી પક્કી નિશ્ચય છે—હે રાજા, તું ચિંતિત ન થા.
સુકુમારૌ તથા વીરૌ માદ્રીનન્દિકરાવુભૌ। દુર્ગે સંતારયિષ્યામિ યત્રાશક્તૌ ભવિષ્યતઃ
માદ્રીના બંને પુત્રો, નાજુક પણ વીર, જ્યાં ક્યાં મુશ્કેલ રસ્તામાં જઈ શકશે નહીં, ત્યાં હું એમને પાર ઉતારીશ.
એવં તે ભાષમાણસ્ય બલં ભીમાભિવર્ધતામ્। યત્ત્વમુત્સહસે વોઢું પાઞ્ચાલીં વિપુલેઽધ્વનિ
તું આવી રીતે બોલે છે ત્યારે ભીમની તાકાત વધે છે, કેમ કે તું પાંચાલીને આ વિશાળ માર્ગ પર ઉઠાવી લઈ જવાનો સંકલ્પ કર્યો છે.
યમજૌ ચાપિ ભદ્રં તે નૈતદન્યત્ર વિદ્યતે। બલં તવ યશશ્ચૈવધર્મઃ કીર્તિશ્ચ વર્ધતામ્
યમના બંને પુત્રો તને શુભતા આપે. તારા જેવું બળ, યશ, ધર્મ અને કીર્તિ બીજે ક્યાંય નથી. એ બધું સતત વધતું રહે.
યત્ત્વમુત્સહસે નેતું ભ્રાતરૌ સહ કૃષ્ણયા। મા તે ગ્લાનિર્મહાબાહો મા ચ તેઽસ્તુ પરાભવઃ
તુ જ્યારે તારા ભાઈઓ અને કૃષ્ણા સાથે આગળ વધવાનો દૃઢ નિશ્ચય કરે છે, હે મહાબાહુ, ત્યારે તને ક્યારેય થાક ન આવે અને ક્યારેય હાર ન મળે.
તતઃ કૃષ્ણાઽબ્રવીદ્વાક્યં પ્રહસન્તી મનોરમા। ગમિષ્યામિ ન સંતાપ કાર્યો માં પ્રતિ ભારત
પછી કૃષ્ણાએ હસતાં અને મોહક વાણીમાં કહ્યું: 'હું જઇશ, મારા વિષે તું ચિંતિત ન થા, હે ભારતકુળના વંશજ.'
તપસા શક્યતે ગન્તું પર્વતો ગન્ધમાદનઃ। તપસા ચૈવ કૌન્તેય સર્વે યોક્ષ્યામહે વયમ્
તપથી તો ગંધમાદન પર્વત પણ પહોંચી શકાય છે; અને તપથી, હે કુંતીપુત્ર, આપણે સૌ પણ જરૂરથી મનગમતું પ્રાપ્ત કરીશું.
નકુલઃ સહદેવશ્ચ ભીમસેનશ્ પાર્થિવ। અહં ચ ત્વં ચ કૌન્તેય દ્રક્ષ્યામઃ શ્વેતવાહનમ્
નકુલ, સહદેવ, ભીમસેન, હું અને તું, હે કુંતીપુત્ર, આપણે સૌ શ્વેતવાહનને જોઈશું.
એવં સંભાષમાણાસ્તે સુબાહુવિષયં મહત્। દદૃશુર્મુદિતા રાજન્પ્રભૂતગજવાજિમત્
આ રીતે વાત કરતાં તેઓ આનંદભેર સુબાહુના વિશાળ પ્રદેશમાં પહોંચ્યા, જ્યાં અનેક હાથીઓ અને ઘોડાઓ હતા, હે રાજા.
કિરાતતઙ્ગણાકીર્ણં પુલિન્દશતસંકુલમ્। હિમવત્યમરૈર્જુષ્ટં બહ્વાશ્ચર્યસમાકુલમ્। સુબાહુશ્ચાપિ તાન્દૃષ્ટ્વા પૂજયાપ્રત્યગૃહ્ણત
કિરાત અને તંગણાઓથી ભરેલો, પુલિન્દોનો સમૂહ, હિમાલય પર દેવતાઓથી શોભિત અને અનેક અજાયબીઓથી ભરેલો તે પ્રદેશ હતો. સુબાહુએ તેમને જોઈને સન્માનપૂર્વક આવકાર્યો.
વિષયાન્તે કુલિન્દાનામીશ્વરઃ પ્રીતિપૂર્વકમ્। તત્ર તે પૂજિતાસ્તેન સર્વ એવ સુખોપિતાઃ
કુલિંદોના પ્રદેશના અંતે તેમનાં રાજાએ પ્રેમથી તેમને મળ્યા; ત્યાં તેણે સૌને સન્માન આપ્યો અને સુખ આપ્યું.
પ્રતસ્થુર્વિમલે સૂર્યે હિમવન્તં ગિરિં પ્રતિ। ઇન્દ્રસેનમુખાંશ્ચાપિ ભૃત્યાન્પૌરોગવાંસ્તથા
સૂર્ય નિખાલસ ઉગ્યો ત્યારે તેઓ હિમાલય તરફ નીકળ્યા, ઇન્દ્રસેન અને અન્ય સેવકો તથા પુરોહિતો સાથે.
સૂદાંશ્ચ પારિબર્હાંશ્ચ દ્રૌપદ્યાઃ સર્વશો નૃપ। રાજ્ઞઃ કુલિન્દાધિપતેઃ પરિદાય મહારથાઃ
તેઓએ દ્રૌપદીના બધા રસોઈયાઓ અને સામાન કુલિંદોના રાજાને સોંપી દીધા, હે રાજા, અને પછી એ મહાવીરોએ આગળ કૂચ કરી.
પદ્ભિરેવ મહાવીર્યા યયુઃ કૌરવનન્દનાઃ। તે શનૈઃ પ્રાદ્રવન્સર્વે કૃષ્ણયા સહ પાણ્ડવાઃ। તસ્માદ્દેશાત્સુસંહૃષ્ટા દ્રષ્ટુકામા ધનંજયમ્
કૌરવકુળના વીરોએ પગપાળા યાત્રા કરી; કૃષ્ણા સાથે પાંડવો ધીમે ધીમે એ પ્રદેશમાંથી ખુશીથી ધનંજયને જોવા આતુર થઈ આગળ વધ્યા.
ભીમસેનયમૌ ચોભૌ પાઞ્ચાલિ ચ નિબોધત। નાસ્તિ ભૂતસ્ય નાશો વૈ પશ્યતાસ્માન્વનેચરાન્
ભીમસેન, બંને યુધિષ્ઠિર અને દ્રૌપદી, સાંભળો: જેનું અસ્તિત્વ છે તેનું ક્યારેય નાશ થતો નથી—જેમ અમે આ જંગલમાં રહીએ છીએ, તેમ જુઓ.
દુર્બલાઃ ક્લેશિતાઃ સ્મેતિ યદ્બ્રુવામેતરેતરમ્। અશક્યેઽપિ વ્રજામો યદ્નંજયદિદૃક્ષયા
જ્યારે આપણે એકબીજાને કહીએ છીએ કે આપણે દુર્બળ અને પીડિત છીએ, છતાં અશક્ય લાગતું હોય ત્યારે પણ આપણે ધનંજયને જોવા માટે આગળ વધીએ છીએ.
તન્મે દહતિ ગાત્રાણિ તૂલરાશિમિવાનલઃ। યચ્ચ વીરં ન પશ્યામિ ધનંજયમુપાન્તિકે
આ તરસ મારા અંગોને એવી રીતે સળગાવે છે જેમ અગ્નિ રૂઈના ઢગલાને ભસ્મ કરે—કારણ કે હું વીર ધનંજયને નજીક નથી જોઈ શકતો.
તસ્યાદર્શનતપ્તં માં સાનુજં વનમાસ્થિતમ્। યાજ્ઞસેન્યાઃ પરામર્શઃ સ ચ વીર દહત્યુત
તેના વિયોગથી દુઃખી થઈને હું ભાઈઓ સાથે જંગલમાં રહું છું; યાજ્ઞસેનીના દુઃખની કલ્પના પણ મને, હે વીર, સળગાવે છે.
નકુલાત્પૂર્વજં પાર્થં ન પશ્યામ્યમિતૌજસમ્। અજેયમુગ્રધન્વાનં તેન તપ્યે વૃકોદર
નકુલથી મોટાં, અમિત તેજવાળા, અજય અને પ્રખર ધનુષધારી પાર્થને હું જોઈ શકતો નથી; એ કારણે, હે વૃકોદર, મને દુઃખ થાય છે.
તીર્થાનિ ચૈવ રમ્યાણિ વનાનિ ચ સરાંસિ ચ। ચરામિ સહ યુષ્માભિસ્તસ્ય દર્શનકાઙ્ક્ષયા
પવિત્ર તીર્થો, સુંદર જંગલો અને સરોવર—આ બધામાં હું તમારો સાથ લઈને ફરું છું, એને જોવા માટે આતુર છું.
પઞ્ચવર્ષાણ્યહં વીરં સત્યસન્ધં ધનંજયમ્। યન્ન પશ્યામિ બીભત્સું તેન તપ્યે વૃકોદર
પાંચ વર્ષથી હું સત્યનિષ્ઠ ધનંજય, ભયંકર બીભત્સુને જોઈ શક્યો નથી; એ કારણે, હે વૃકોદર, મને દુઃખ થાય છે.
તં વૈ શ્યામં ગુડાકેશં સિંહવિક્રાન્તગામિનમ્। ન પશ્યામિ મહાબાહું તેન તપ્યે વૃકોદર
હું એ શ્યામવર્ણ, કમળ જેવી આંખો ધરાવનાર, સિંહ જેવી દટક સાથે ચાલનાર અને મહાબાહુ યુધિષ્ઠિરને જોઈ શકતો નથી; એ કારણે, ભીમ, મને બહુ દુઃખ થાય છે.
કૃતાસ્ત્રં નિપુણં યુદ્દેઽવ્રતિમાનં ધનુષ્મતામ્। ન પશ્યામિ કુરુશ્રેષ્ઠ તેન તપ્યે વૃકોદર
હું એ કુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ, શસ્ત્રકલા માં પારંગત, યુદ્ધમાં નિપુણ અને ધનુર્ધારીઓમાં અપ્રતિમ એવા યુધિષ્ઠિરને જોઈ શકતો નથી; એથી, ભીમ, મને દુઃખ થાય છે.
ચરન્તમરિસઙ્ઘેષુ ક્રુદ્ધં કાલમિવાનઘ। પ્રભિન્નમિવ માતઙ્ગં સિંહસ્કન્ધં ધનંજયમ્
હું એ ધનંજયને જોઈ શકતો નથી, જે દુશ્મનોની વચ્ચે વિહરે છે, ક્રોધિત થાય ત્યારે કાળ સમાન બને છે, સિંહ જેવી છાતી ધરાવે છે અને ઉગ્ર હાથીની જેમ ધસી પડે છે.
યઃ સ શક્રાદનવરો વીર્યેણ ચ બલેન ચ। યમયોઃ પૂર્વજઃ પાર્થઃ શ્વેતાશ્વોઽમિતવિક્રમઃ
એ પાંડુપુત્રોમાં મોટો, બળ અને શૌર્યમાં ઇન્દ્રથી ઓછો નથી, સફેદ ઘોડા ધરાવતો અને અમાપ પરાક્રમ ધરાવતો પાર્થે—