તં ગત્વા સહિતાઃ સર્વેવરં વૈ સંપ્રયાચત। સ વો દાસ્યતિ ધર્માત્મા સુપ્રીતેનાન્તરાત્મના
'તમે બધા સાથે જઈને એ શ્રેષ્ઠ પુરુષને વિનંતી કરો. એ ધર્મનિષ્ઠ અને અંતરમાં પ્રસન્ન થઈને તમને જરૂર આપશે.'
સ વાચ્યઃ સહિતૈઃ સર્વૈર્ભવદ્ભિર્જયકાઙ્ક્ષિભિઃ। સ્વાન્યસ્થીનિ પ્રયચ્છેતિ ત્રૈલોક્યસ્ હિતાય વૈ
'તમે બધા વિજયની ઇચ્છાથી એ મહાન ઋષિને વિનંતી કરો કે, 'ત્રણેય લોકના હિત માટે આપના હાડકાં આપો.''
સ શરીરં સમુત્સૃજ્ય સ્વાન્યસ્થીનિ પ્રદાસ્યતિ। તસ્યાસ્થિભિર્મહાઘોરં વજ્રં સંસ્ક્રિયતાં દૃઢમ્
'એ પોતાનું શરીર ત્યાગી પોતાના હાડકાં આપશે. એ હાડકાંથી એક ભયાનક અને મજબૂત વજ્ર બનાવો.'
મહચ્છત્રુહણં ઘોરં ષ़ડશ્ચં ભીમનિઃસ્વનમ્। તેન વજ્રેણ વૈ વૃત્રં વધિષ્યતિ શતક્રતુઃ
'એ વજ્ર મહાન, શત્રુનો નાશ કરનાર, ભયાનક, છ ફાળવાળું અને ભયજનક અવાજ કરનાર હશે. એ વજ્રથી શતક્રતુ વૃત્રને મારે છે.'
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં તસ્માચ્છીઘ્રં વિધીયતામ્। એવમુક્તાસ્તતો દેવા અનુજ્ઞાપ્ય પિતામહમ્
'આ બધું મેં તમને કહી દીધું છે, તેથી ઝડપથી એ પ્રમાણે કરો.' એમ કહીને દેવતાઓએ પિતામહને today લઈને વિદાય લીધી.
નારાયણં પુરસ્કૃત્ય દધીચસ્યાશ્રમં યયુઃ। સરસ્વત્યાઃ પરે પારે નાનાદ્રુમલતાવૃતમ્
નારાયણને આગળ રાખીને દેવતાઓ સરસ્વતીના દૂરના કાંઠે, અનેક વૃક્ષો અને વેલો વડે ઘેરાયેલા દધીચિના આશ્રમ તરફ ગયા.
ષટ્પદોદ્ગીતનિનદૈર્વિઘુષ્ટં સામગૈરિવ। પુંસ્કોકિલરવોન્મિશ્રં જીવંજીવકનાદિતમ્
ત્યાં એ સ્થાન મધમાખીઓના ગુંજનથી, જે સામગાન જેવા લાગતા, પુરુષ કોયલના રવ અને જીવજીવક પક્ષીઓના ટહુકા સાથે ગૂંજતું હતું.
મહિષૈશ્ચ વરાહૈશ્ચ સૃમરૈશ્ચમરૈરપિ। તત્ર તત્રાનુચરિતં શાર્દૂલભયવર્જિતૈઃ
ત્યાં-ત્યાં મહિષ, વરાહ, હરણ અને ચમરી જેવા પ્રાણીઓ નિર્ભય રીતે ફરતા, કારણ કે ત્યાં વાઘનો ડર નહોતો.
કરેણુભિર્વારણૈશ્ચ પ્રભિન્નકરટામુખૈઃ। સરોવગાઢૈઃ ક્રીડદ્ભિઃ સમન્તાદનુનાદિતમ્
એ તળાવના ચારે બાજુએ રમતાં હાથે માટી ઉખેડી નાખતાં અને મસ્તીમાં સૂંડ અને મોઢાંથી પાણીમાં ઘૂસી ગયેલા હાથીઓના અવાજથી ગુંજતું હતું.
સિંહવ્યાઘ્રૈર્મહાનાદાન્નદદ્ભિરનુનાદિતમ્। અપરૈશ્ચાપિ સંલીનૈર્ગુહાકન્દરશાયિભિઃ
તે તળાવ સિંહ અને વાઘના જોરદાર ગર્જનાથી ગુંજતું હતું, જેમાં કેટલાક ગુફા અને પહાડની ખીણમાં છુપાઈને પડ્યા હતા.
તેષુ તેષ્વવકાશેષુ શોભિતં સુમનોરમમ્। ત્રિવિષ્ટપસમપ્રખ્યં દધીચાશ્રમમાગમન્
આ મનોહર અને સુંદર સ્થળોએ, જે સ્વર્ગ જેવી તેજસ્વી લાગતી હતી, તેઓ દધીચિનું આશ્રમ જોઈ પહોંચ્યા.
તત્રાપશ્યન્દધીચં તે દિવાકરસમદ્યુતિમ્। જાજ્વલ્યમાનં વપુષા યથા સાક્ષાત્પિતામહમ્
ત્યાં તેમણે દધીચિને સૂર્ય સમાન તેજથી ઝળહળતાં જોયા, જેમ કે પોતે જ પિતામહ બ્રહ્મા હોય એમ.
તસ્ય પાદૌ સુરા રાજન્નભિવાદ્ય પ્રણમ્ય ચ। અયાચન્ત વરં સર્વે યથોક્તં પરમેષ્ઠિના
હે રાજા, દેવતાઓએ દધીચિના પગે વંદન કરી, નમન કર્યું અને પછી સર્વે મળીને બ્રહ્માજી જેવું કહ્યું હતું એ પ્રમાણે વર્દાન માગ્યું.
તતો દધીચઃ પરમપ્રતીતઃ સુરોત્તમાંસ્તાનિદમભ્યુવાચ। કરોમિ યદ્વો હિતમદ્ય દેવાઃ સ્વં ચાપિ દેહંસ્વયમુત્સૃજામિ
પછી દધીચિ ખૂબ પ્રસન્ન થઈને તે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓને કહ્યું: 'હે દેવતાઓ, આજે હું તમારું કલ્યાણ કરીશ અને પોતાનો શરીર પણ ખુશીથી ત્યાગી દઈશ.'
સ એવમુક્ત્વા દ્વિપદાંવરિષ્ઠઃ પ્રાણાન્વશી સ્વાન્સહસોત્સસર્જ। તતઃ સુરાસ્તે જગૃહુઃ પરાસો- રસ્થીનિ તસ્યાથ યથોપદેશમ્
આવી રીતે કહીને, એ શ્રેષ્ઠ મનુષ્ય દધીચિએ પોતાની પ્રાણશક્તિ સંયમથી ત્યજી દીધી; પછી દેવતાઓએ તેમનાં હાડકાં બ્રહ્માજી જણાવ્યા પ્રમાણે લઈ લીધાં.
પ્રહૃષ્ટરૂપાશ્ચ જયાય દેવા- સ્ત્વષ્ટારમાગમ્ તમર્થમૂચુઃ। ત્વષ્ટા તુ તેષાં વચનં નિશમ્ય પ્રહૃષ્ટરૂપઃ પ્રયતઃ પ્રયત્નાત્
દેવતાઓ વિજયની આશાથી આનંદિત થઈ ત્વષ્ટા પાસે ગયા અને પોતાનું કાર્ય કહ્યું; ત્વષ્ટાએ એમનું વચન સાંભળી આનંદથી અને શ્રદ્ધાપૂર્વક કામ શરૂ કર્યું.
ચકાર વજ્રં ભૃશમુગ્રરૂપં કૃત્વા ચ શક્રં સ ઉવાચ હૃષ્ટઃ। અનેન વજ્રપ્રવરેણ દેવ ભસ્મીકુરુષ્વાદ્ય સુરારિમુગ્રમ્
તેણે અત્યંત ભયાનક રૂપ ધરાવતો વજ્ર બનાવ્યો અને પછી આનંદથી શક્રને કહ્યું: 'હે દેવ, આ શ્રેષ્ઠ વજ્રથી આજે તું દેવતાઓના ભયાનક શત્રુનો નાશ કર.'
તતો હતારિઃ સગણઃ સુખં વૈ પ્રશાધિકૃત્સ્નં ત્રિદિવં દિવિષ્ઠઃ। ત્વષ્ટ્રા તથોક્તસ્તુ પુરંદરસ્ત- દ્વજ્રં પ્રહૃષ્ટઃ પ્રયતો હ્યગૃહ્નાત્
પછી, શત્રુ અને તેની સેના નાશ કર્યા પછી, વજ્રધારી દેવરાજ આનંદથી આખું સ્વર્ગ શાસન કરવા લાગ્યા; અને ત્વષ્ટાએ જે કહ્યું હતું એ પ્રમાણે પુરંદરે આનંદપૂર્વક એ વજ્ર ધારણ કર્યો.
તતઃ સ વજ્રી બલભિદ્દૈવતૈરભિરક્ષિતઃ। આસસાદ તતો વૃત્રં સ્થિતમાવૃત્ય રોદસી
પછી એ વજ્રધારી, દેવતાઓની રક્ષા હેઠળ, વૃત્ર પાસે પહોંચ્યો, જે પૃથ્વી અને આકાશને રોકીને ઊભો હતો.
કાલકેયૈર્મહાકાયૈ સમન્તાદભિરક્ષિતમ્। સમુદ્યતપ્રહરણૈઃ સશૃઙ્ગૈરિવ પર્વતૈઃ
વૃત્રને ચારેય બાજુથી મહાકાય કાલેયો ઘેરીને ઊભા હતા, બધા શસ્ત્રો સાથે તૈયાર, જાણે શિખરોવાળા પહાડો હોય એમ.
તતો યુદ્ધં સમભવદ્દેવાનાં દાનવૈઃ સહ। મુહૂર્તં ભરતશ્રેષ્ઠ લોકત્રાસકરં મહત્
પછી દેવતાઓ અને દાનવો વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ થયું, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, જે થોડી ક્ષણ માટે આખા જગતને ડરાવનારું હતું.
ઉદ્યતપ્રતિવિદ્ધાનાં સ્વઙ્ગાનાં વીરબાહુભિઃ। આસીત્સુતુમુઃ શબ્દઃ શરીરેષ્વભિપાત્યતામ્
વીરોએ હાથ-પગ ઉંચા કરીને એકબીજાને ઘાયલ કર્યા, અને શરીર પર પડતાં પડતાં ભયાનક અવાજ ઉઠ્યો.
શિરોભિઃ પ્રપતદ્ભિશ્ચાપ્યન્તરિક્ષાન્મહીતલમ્। તાલૈરિવ મહારાજ વૃન્તાદ્ભ્રષ્ટૈરદૃશ્યત
મહારાજા, આકાશમાંથી ધરા પર માથાં પડતાં, એ દ્રશ્ય એવું લાગતું હતું જાણે તાડના ફળ ડાળથી તૂટીને જમીન પર પડે છે.
તે હેમકવચા ભૂત્વા કાલેયાઃ પરિઘાયુધાઃ। ત્રિદશાનભ્યવર્તન્ત દાવદગ્ધા ઇવાદ્રયઃ
કાળેયો સૌને સોનાની કવચ પહેરી અને લોખંડના ગદા લઈને, જાણે જંગલની આગે દાઝેલા પહાડો હોય એમ દેવતાઓ સામે ધસી આવ્યા.
તેષાં વેગવતાં વેગં સહિતાનાં પ્રધાવતામ્। ન શેકુસ્ત્રિદશાઃ સોઢું તે ભગ્નાઃ પ્રાદ્રવન્ભયાત્
એ એકઠા અને ઝડપથી ધસી આવતાં કાળેયોની તાકાત સહન કરી શક્યા નહીં, તેથી દેવતાઓ ડરીને ભાગી ગયા.
તાન્દૃષ્ટ્વા દ્રવતો ભીતાન્સહસ્રાક્ષઃ પુરંદરઃ। વૃત્રે વિવર્ધમાને ચ કશ્મલં મહદાવિશત્
પછી સહસ્રનેત્ર ઈન્દ્રે પોતાના ભયભીત સાથીઓને ભાગતાં અને વૃત્રને વધુ શક્તિશાળી થતો જોઈ, ભારે દુઃખમાં આવી ગયો.
તં શક્તં કશ્મલાવિષ્ટં દૃષ્ટ્વા વિષ્ણુઃ સનાતનઃ। જગામ શરણં શીઘ્રં તં તુ નારાયણં પ્રભુમ્
શક્ર ભગવાનને દુઃખમાં ગરકાવ થયેલા જોઈ, સનાતન વિષ્ણુએ ઝડપથી તે નારાયણ ભગવાન પાસે આશરો લીધો.
તં શક્રં કશ્મલાવિષ્ટં દૃષ્ટ્વા વિષ્ણુઃ સનાતનઃ। સ્વતેજો વ્યદધચ્છક્રે બલમસ્ય વિવર્ધયન્
શક્રને દુઃખમાં ડૂબેલો જોઈ, સનાતન વિષ્ણુએ પોતાનું તેજ તેને આપ્યું અને તેનું બળ વધાર્યું.
વિષ્ણુના ગોપિતં શક્રં દૃષ્ટ્વાદેવગણાસ્તતઃ। સ્વં સ્વંતેજઃ સમાદધ્યુસ્તથા બ્રહ્મર્ષયોઽમલાઃ
વિષ્ણુએ શક્રની રક્ષા કરી તે જોઈ, બધા દેવતાઓ અને પવિત્ર બ્રહ્મર્ષિઓએ પોતપોતાનું તેજ આપ્યું.
સ સમાપ્યાયિતઃ શક્રો વિષ્ણુના દૈવતૈઃ સહ। ઋષિભિશ્ચ મહાભાગૈર્બલવાન્સમપદ્યત
વિષ્ણુ, દેવતાઓ અને મહાન ઋષિઓના આશીર્વાદથી શક્ર બલવાન બની ગયો.