તત્પુણ્યં પરમં બ્રહ્મ તત્તીર્થં ત્તપોવનમ્। તત્પરં પરમં દેવં ભૂતાનાં પરમેશ્વરમ્
એ પવિત્ર સ્થાન પરમ બ્રહ્મ છે, એ તીર્થ અને તપોવન છે; એ સર્વોત્તમ દેવ, સર્વ જીવનો પરમેશ્વર છે.
શાશ્વતં પરમં ચૈવ ધાતારં પરમં પદમ્। યં વિદિત્વાન શોચન્તિ વિદ્વાંસઃ શાસ્ત્રદૃષ્ટયઃ
એ શાશ્વત, સર્વોચ્ચ અને સર્વનું પાલન કરનાર, પરમ સ્થાન છે; જેને જાણીને, શાસ્ત્રદૃષ્ટિ ધરાવતા વિદ્વાનો દુઃખ કરતા નથી.
તત્ર દેવર્ષયઃ સિદ્ધાઃ સર્વે ચૈવ તપોધનાઃ। આદિદેવો મહાયોગી યત્રાસ્તે મધુસૂદનઃ
ત્યાં દેવઋષિઓ, સિદ્ધો અને બધા તપસ્વી મહાત્માઓ વસે છે, જ્યાં પ્રાચીન દેવ, મહાન યોગી અને મધુસૂદન નિવાસ કરે છે.
પુણ્યાનામપિ તત્પુણ્યમત્ર તે સંશયેસ્તુ મા। એતાનિ રાજન્પુણ્યાનિ પૃથિવ્યાં પૃથિવીપતે। કીર્તિતાનિ નરશ્રેષ્ઠ તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ
પવિત્ર સ્થાનોમાં પણ એ સૌથી પવિત્ર છે—હે પૃથ્વીના રાજા, આ વાતમાં તને કોઈ શંકા રાખવી નહીં. હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, પૃથ્વી પરના આ તીર્થો અને પવિત્ર સ્થળો અહીં વર્ણવાયા છે.
એતાનિ વસુભિઃ સાધ્યૈરાદિત્યૈર્મરુદશ્વિભિઃ। ઋષિભિર્દેવકલ્પૈશ્ચ સેવિતાનિ મહાત્મભિઃ
આ તીર્થો વસુ, સાધ્ય, આદિત્ય, મરુત, અશ્વિનીકુમાર અને દેવતુલ્ય મહાન ઋષિઓએ પણ ભોગવ્યા છે.
ચરન્નેતાનિ કૌન્તેય સહિતો બ્રાહ્મણર્ષભૈઃ। ભ્રાતૃભિશ્ચ મહાભાગૈરુત્કણ્ઠાં વિજયિષ્યસિ
હે કુંતીપુત્ર, જ્યારે તું શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો અને તારા મહાન ભાઈઓ સાથે આ તીર્થોમાં ફરશે, ત્યારે તારી વ્યાકુળતા દૂર થઈ જશે.
એવં સંભાષમાણે તુ ધૌમ્યે કૌરવનન્દન। લોમશઃ સ મહાતેજા ઋષિસ્તત્રાજગામ હ
ધૌમ્ય વાત કરી રહ્યા હતા ત્યારે, હે કૌરવોને આનંદ આપનાર, મહાન તેજસ્વી ઋષિ લોમશ ત્યાં આવ્યા.
તં પાણ્ડવાગ્રજો રાજા સગણો બ્રાહ્મણાશ્ચ તે। ઉપાતિષ્ઠન્મહાભાગં દિવિ શક્રમિવામરાઃ
પાંડવોમાં મોટા રાજાએ, પોતાના સાથીઓ અને બ્રાહ્મણો સાથે, એ મહાન પુરુષનું સ્વાગત કર્યું, જેમ સ્વર્ગમાં અમરાઓ ઇન્દ્રનું કરે છે.
સમભ્યર્ચ્ય યથાન્યાયં ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ। પપ્રચ્છાગમને હેતુમટને ચ પ્રયોજનમ્
પછી ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરે યોગ્ય રીતે પૂજા કરીને, તેમના આવવાનો કારણ અને પ્રવાસનું હેતુ પૂછ્યું.
સ પૃષ્ટઃ પાણ્ડુપુત્રેણ પ્રીયમાણો મહામનાઃ। ઉવાચ શ્લક્ષ્ણયા વાચા હર્ષયન્નિવ પાણ્ડવાન્
પાંડુપુત્રે પૂછ્યું ત્યારે, એ મહાન મનવાળા ઋષિ પ્રસન્ન થયા અને પાંડવોને આનંદ થાય એ રીતે મીઠા શબ્દોમાં બોલ્યા.
સંચરન્નસ્મિ કૌન્તેય સર્વાંલ્લોકાન્યદૃચ્છયા। ગતઃ શક્રસ્ય ભવનં તત્રાપશ્યં સુરેશ્વરમ્
હે કુંતીપુત્ર, હું યાત્રા કરતાં બધાં લોકોમાં ફરતો હતો અને એ રીતે શક્રના મહેલમાં ગયો, જ્યાં મેં દેવોના રાજાને જોયા.
તવ ચ ભ્રાતરં વીરમપશ્યં સવ્યસાચિનમ્। શક્રસ્યાર્ધાસનગતં તત્ર મે વિસ્મયો મહાન્
અને ત્યાં મેં તારો પરાક્રમી ભાઈ, ડાબા હાથથી ધનુષ્ય ચલાવનારને, શક્રના અર્ધાસન પર બેઠેલો જોયો—એ જોઈને મને ખૂબ આશ્ચર્ય થયું.
આસીત્પુરુષશાર્દૂલ દૃષ્ટ્વા પાર્થં તથાગતમ્। આહ માં તત્ર દેવેશો ગચ્છ પાણ્ડુસુતાન્પ્રતિ
હે પુરુષશાર્દૂલ, પાર્થને એ રીતે ત્યાં પહોંચેલો જોઈને, દેવોના રાજાએ મને કહ્યું: 'પાંડુપુત્રો પાસે જા.'
સોઽહમભ્યાગતઃ ક્ષિપ્રં દિદૃક્ષસ્ત્વાં સહાનુજમ્। વચનાત્પુરુહૂતસ્ય પાર્થસ્ ચ મહાત્મનઃ
એથી હું તરત આવી ગયો છું, તને અને તારા ભાઈઓને જોવા માટે, પુરુહૂત અને મહાત્મા પાર્થના આજ્ઞાથી.
આખ્યાસ્યે તે પ્રિયં તાત મહત્પાણ્ડવનન્દન। ભ્રાતૃભિઃ સહિતો રાજન્કૃષ્ણયા ચૈવ તચ્છૃણુ
હે પુત્ર, હે પાંડવોને આનંદ આપનાર, હું તને એક પ્રિય વાત કહું છું. હે રાજા, તારા ભાઈઓ અને કૃષ્ણા સાથે એ સાંભળ.
યત્ત્વયોક્તો મહાબાહુરસ્ત્રાર્થં ભરતર્ષભ। તદસ્ત્રમાપ્તં પાર્થેન રુદ્રાદપ્રતિમં વિભો
હે મહાબાહુ, જે શસ્ત્રની તું વાત કરી હતી, હે ભરતવંશી, એ અપ્રતિમ શસ્ત્ર પાર્થે રુદ્ર પાસેથી પ્રાપ્ત કર્યું છે.
યત્તદ્બ્રહ્મશિરો નામ તપસા રુદ્રમાગમત્। અમૃતાદુત્થિતં રૌદ્રં તલ્લબ્ધં સવ્યસાચિના
જે બ્રહ્મશિર નામે જાણીતું છે અને જે રુદ્રે તપથી આપ્યું, એ અમૃતમાંથી ઉત્પન્ન થયેલું ભયાનક શસ્ત્ર ડાબા હાથના ધનુર્ધરે મેળવ્યું છે.
તત્સમન્ત્રં સસંહારં સપ્રાયશ્ચિત્તમઙ્ગલમ્। વજ્રમસ્ત્રાણિ ચાન્યાનિ દણ્ડાદીનિ યુધિષ્ઠિર
તેના મંત્રો, સંહારો, પ્રાયશ્ચિત્ત અને શુભવિધિ સાથે, વજ્ર અને દંડ જેવા બીજા શસ્ત્રો પણ, હે યુધિષ્ઠિર, પ્રાપ્ત થયા છે.
યમાત્કુબેરાદ્વરુણાદિન્દ્રાચ્ચ કુરુનન્દન। અસ્ત્રાણ્યધીતવાન્પાર્થો દિવ્યાન્યમિતવિક્રમઃ
યમ, કુબેર, વરુણ અને ઇન્દ્ર પાસેથી, હે કુરુવંશના આનંદ, પાર્થે પોતાની પ્રતિજ્ઞામાં અડગ રહીને દિવ્ય શસ્ત્રો શીખ્યા છે.
વિશ્વાવસોસ્તુ તનયાદ્ગીતં નૃત્યં ચ સામ ચ। વાદિત્રં ચ યથાન્યાયં પ્રત્યવિન્દદ્યથાવિધિ
વિશ્વાવસુના પુત્ર પાસેથી, તેણે યોગ્ય રીતે ગીત, નૃત્ય, સામગાન અને વાદ્ય વગાડવાનું પણ શીખ્યું છે.
એવં કૃતાસ્ત્રઃ કૌન્તેયો ગાન્ધર્વં વેદમાત્મવાન્। સુખં વસતિ બીભત્સુરનુજસ્યાનુજસ્તવ
કુંતિપુત્ર અર્જુનએ શસ્ત્રવિદ્યા અને ગાંધર્વ વિદ્યા સંપૂર્ણ રીતે શીખી લીધી છે. હવે બીભત્સુ, એટલે કે તમારો નાનો ભાઈ, પોતાના બીજા ભાઈ સાથે આનંદથી રહે છે.
યદર્થં માં સુરશ્રેષ્ઠ ઇદં વચનમબ્રવીત્। તચ્ચ તે કથયિષ્યામિ યુધિષ્ઠિર નિબોધ મે
યુધિષ્ઠિર, હવે સાંભળો, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા તમે મને જે સંદેશ આપવા મોકલ્યા હતા, એ હું તમને કહું છું.
ભવાન્મનુષ્યલોકેઽપિ ગમિષ્યતિ ન સંશયઃ। બ્રૂયાદ્યુધિષ્ઠિરં તત્રવચનાન્મે દ્વિજોત્તમ
નિઃસંદેહ, તમે પણ મનુષ્યલોકમાં જશો. ત્યાં, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, મારા વચન યુધિષ્ઠિરને કહેજો.
આગમિષ્યતિ તે ભ્રાતા કૃતાસ્ત્રઃ ક્ષિપ્રમર્જુનઃ। સુરકાર્યં મહત્કૃત્વા યદશક્યં દિવૌકસૈઃ
તમારો ભાઈ અર્જુન, શસ્ત્રવિદ્યા પ્રાપ્ત કરીને, દેવો માટે જે મહાન કાર્ય કર્યું છે—જે દેવતાઓ પણ કરી શક્યા નહીં—એ પૂર્ણ કરીને, વહેલા તમારી પાસે પાછો આવશે.
તપસાઽપિ ત્વમાત્માનં યોજય ભ્રાતૃભિઃ સહ। તપસો હિ પરં નાસ્તિ તપસા વિન્દતે મહત્
તમે પણ તમારા ભાઈઓ સાથે તપસ્યામાં મન લગાવો, કારણ કે તપસ્યા કરતા વધારે કોઈthing નથી; તપસ્યા દ્વારા મનુષ્ય મહાનતા પ્રાપ્ત કરે છે.
અહં ચ કર્ણં જાનામિ યથાવદ્ભરતર્ષભ। સત્યસન્ધં મહોત્સાહં મહાવીર્યં મહાબલમ્
ભારતવંશના શ્રેષ્ઠ, હું કર્ણને સારી રીતે ઓળખું છું—તે સત્યનિષ્ઠ, મહાન ઉત્સાહી, પરાક્રમી અને બલવાન છે.
મહાહવેષ્વપ્રતિમં મહાયુદ્ધવિશારદમ્। મહાધનુર્ધરં વીરં મહાસ્ત્રં વરવર્ણિનમ્
મહાસંગ્રામોમાં અપ્રતિમ, મહાયુદ્ધમાં પારંગત, મહાન ધનુર્ધર, શક્તિશાળી અને સુંદર વેશ ધરાવનાર એવો વીર છે.
મહેશ્વરસુતપ્રખ્યમાદિત્યતનયં પ્રભુમ્। તથાઽર્જુનમતિસ્કન્ધં સહજોલ્વણપૌરુણમ્
મહાદેવના પુત્ર જેવો, સૂર્યપુત્ર જેવો પ્રભુત્વ ધરાવનાર, અને એ જ રીતે અર્જુન પણ અસાધારણ પરાક્રમ અને જન્મજાત બળથી ભરપૂર છે.
ન સ પાર્તસ્ય સંગ્રામે કલામર્હતિ ષોડશીમ્
યુદ્ધમાં, તે પાર્થના સોળમાં ભાગને પણ સમોવડો નથી.
યચ્ચાપિ તે ભયં કર્ણાન્મનસિસ્થમરિંદમ। તચ્ચાપ્યપહરિષ્યામિ સવ્યસાચિન્યુપાગતે
મિત્રોનો વિજય લાવનાર, તમારે મનમાં કર્ણને લઈને જે ડર છે, એ પણ હું દૂર કરી દઈશ, જ્યારે સવ્યસાચી પાછો આવશે.