તથા બ્રુવતિ વાયૌ તુ પુષ્પવૃષ્ટિઃ પપાત હ। દેવદુન્દુભયો નેદુર્વવૌ ચ પવનઃ શિવઃ
જ્યારે તેણે આવું કહ્યું, ત્યારે પવન પર ફૂલોની વરસાદ વરસી, દેવદુનદુભિઓ વાગી ઉઠી અને શુભ પવન વહેવા લાગ્યો.
તદદ્ભુતમયં દૃષ્ટ્વા નલો રાજાઽથ ભારત। દમયન્ત્યાં વિશઙ્કાં તામુપાકર્ષદરિંદમઃ
આ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને, રાજા નલએ, ભીમકુમારી દમયંતીને, જે ચિંતિત હતી, પોતાના નજીક ખેંચી લીધી.
તતસ્તદ્વસ્ત્રમરજઃ પ્રાવૃણોદ્વસુધાધિપઃ। સંસ્મૃત્ય નાગરાજં તં તતો લેભે સ્વકં વપુઃ
પછી ધરતીના રાજાએ તે નિર્મળ વસ્ત્ર પહેરીને, નાગરાજને યાદ કરીને, પોતાનું મૂળ સ્વરૂપ ફરી મેળવી લીધું.
સ્વરૂપિણં તુ ભર્તારં દૃષ્ટ્વા ભીમસુતા તદા। પ્રાક્રોશદુચ્ચૈરાલિઙ્ગ્ય પુણ્યશ્લોકમનિન્દિતા
પછી ભીમની પુત્રી દમયંતીએ પોતાના પતિને સાચા સ્વરૂપે જોઈ, તો તે ઊંચે અવાજે રડી ઉઠી, તેને વળગી પડી અને નિર્દોષ નલની પ્રશંસા કરી.
ભૈમીમપિ નલો રાજા ભ્રાજમાનો યથા પુરા। સસ્વજે સ્વસુતૌ ચાપિ યથાવત્પ્રત્યનન્દત
પાછળથી, રાજા નલ, પહેલાં જેવો તેજસ્વી બની, ભીમીને અને પોતાના બંને સંતાનોને હર્ષપૂર્વક વળગી પડ્યો અને યોગ્ય રીતે આવકાર્યો.
તતઃ સ્વોરસિ વિન્યસ્ય વક્રં તસ્ય શુભાનના। પરીતા તેન દુઃખેન નિશશ્વાસાયતેક્ષણા
પછી સુંદર ચહેરાવાળી દમયંતીએ પોતાનું વાળું ગાલ તેના છાતી પર રાખ્યું, દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, અને વિશાળ આંખોથી ઊંડો શ્વાસ લીધો.
તથૈવ મલદિગ્ધાઙ્ગીં પરિષ્વજ્ય શુચિસ્મિતામ્। સુચિરં પુરુષવ્યાઘ્રસ્તસ્થૌ શોકપરિપ્લુતઃ
એ જ રીતે, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ નલએ, હસતી અને શુદ્ધ દમયંતી, જેના અંગો પર માટી લાગી હતી, તેને વળગી, લાંબા સમય સુધી દુઃખમાં ઊભો રહ્યો.
તતઃ સર્વં યથાવૃત્તં દમયન્ત્યા નલસ્ય ચ। ભીમાયાકથયત્પ્રીત્યા વૈદર્ભ્યા જનની નૃપ
પછી, વૈદર્ભી દમયંતીની માતાએ પ્રેમપૂર્વક, દમયંતી અને નલ સાથે જે કંઈ બન્યું હતું તે બધું રાજા ભીમને જણાવ્યું.
તતોઽબ્રવીન્મહારાજઃ કૃતશૌચમહંનલમ્। દમયન્ત્યા સહોપેતં કલ્યે દ્રષ્ટા સુખોષિતમ્
પછી મહારાજાએ કહ્યું, 'હું શૌચ પૂર્ણ કરી ચૂક્યો છું; કાલે હું દમયંતી સાથે જોડાયેલા નલને આનંદથી જોઈશ.'
તતસ્તૌ સહિતૌ રાત્રિં કથયન્તૌ પુરાતનમ્। વને વિચરિતં સર્વમૂષતુર્મુદિતૌ નૃપ
પછી એ બંનેએ સાથે મળીને, વનમાં જે કંઈ બન્યું તે બધું યાદ કરીને આનંદથી આખી રાત વાતો કરતાં વિતાવી.
ગૃહે ભીમસ્ય નૃપતેઃ પરસ્પરસુખૈષિણૌ। વસેતાં હૃષ્ટસંકલ્પૌ વૈદર્ભી ચ નલશ્ હ
પછી રાજા ભીમના ઘરમાં, એકબીજાના સુખની ઈચ્છા રાખીને, નલ અને વૈદર્ભી ખુશ દિલથી રહેવા લાગ્યા.
સ ચતુર્થે તતો વર્ષે સંગમ્ય સહ ભાર્યયા। સર્વકામૈઃ સુસિદ્ધાર્થો લબ્ધવાન્પરમાં મુદમ્
પછી, ચોથા વર્ષે, પત્ની સાથે ફરી મળીને, તેની તમામ ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થઈ, તેને સર્વોત્તમ આનંદ પ્રાપ્ત થયો.
દમયન્ત્યપિ ભર્તારમાસાદ્યાપ્યાયિતા ભૃશમ્। અર્ધસંજાતસસ્યેવ તોયં પ્રાપ્ય વસુંધરા
દમયંતી પણ પતિને ફરી પામી, ખૂબ આનંદિત થઈ, જેમ અડધી વાવણી થયેલી ધરતીને પાણી મળે ત્યારે તે તાજી થાય છે.
સૈવં સમેત્ય વ્યપનીય તન્દ્રાં શાન્તજ્વરા હર્ષવિવૃદ્ધસત્ત્વા। રરાજ ભૈમી સમવાપ્તકામા શીતાંશુના રાત્રિરિવોદિતેન
આ રીતે ફરી મળીને, થાક દૂર કરી, દુઃખ શાંત થઈ, આનંદથી ભરપૂર મનથી, ભીમકુમારી દમયંતી, પોતાની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થઈ, ઉગતા ચાંદથી પ્રકાશિત રાત જેવી તેજસ્વી લાગી.
અથ તાં વ્યુષિતો રાત્રિં નલો રાજા સ્વલંકૃતઃ। વૈદર્ભ્યા સહિતઃ કાલ્યં દદર્શ વસુધાધિપમ્
પછી, રાત વિતાવીને, રાજા નલ સજ્જ થઈ, વૈદર્ભી સાથે સવારે ધરતીના રાજાને મળવા ગયો.
તતોઽભિવાદયામાસ પ્રયતઃ શ્વશુરં નલઃ। તતો નુ દમયન્તી ચ વવન્દે પિતરં શુભા
પછી નલએ શ્રદ્ધાપૂર્વક પોતાના સસરાને વંદન કર્યું અને દમયંતી, શુભ ચહેરાવાળી, પોતાના પિતાને વંદન કરવા ગઈ.
તં ભીમઃ પ્રતિજગ્રાહ પુત્રવત્પરયા મુદા। યથાર્હં પૂજયિત્વા ચ સમાશ્વાસયત પ્રભુઃ
ભીમે તેને પુત્ર સમાન પરમ આનંદથી સ્વીકાર્યો અને યોગ્ય રીતે સન્માન કરીને તેને આશ્વાસન આપ્યું.
નલેન સહિતાં તત્રદમયન્તીં પતિવ્રતામ્। `અનુજગ્રાહ મહતા સત્કારેણ ક્ષિતીશ્વરઃ
પછી ધરતીના રાજાએ, પતિપ્રતિની દમયંતીને પણ નલ સાથે ખૂબ સન્માનથી આવકાર આપી.
તામર્હણાં નલો રાજા પ્રતિગૃહ્ય યથાવિધિ। પરિચર્યાં સ્વકાં તસ્મૈ યથાવત્પ્રત્યવેદયત્
નળ રાજાએ યોગ્ય રીતે અપાયેલા સન્માન સ્વીકારી, પછી પોતાની સેવા પણ તેને યોગ્ય રીતે આપી.
તતો બભૂવ નમરે સુમહાન્હર્ષજઃ સ્વનઃ। જનસ્ય સંપ્રહૃષ્ટસ્ય નલં દૃષ્ટ્વા તથાઽઽગતમ્
નળને આવી રીતે પાછો આવ્યો જોઈને લોકોમાં આનંદથી મોટો ઉલ્લાસનો અવાજ ઊઠ્યો.
અશોભયચ્ચ નગરીં પતાકાધ્વજમાલિનીમ્। સિક્તાઃ સુમૃષ્ટપુષ્પાઢ્યા રાજમાર્ગાઃ સ્વલંકૃતાઃ
શહેરમાં ધ્વજ અને પટાકાઓની માળાઓથી શોભા આવી હતી; રાજમાર્ગો પર ફૂલો છાંટીને અને સુંદર રીતે શણગાર કરીને તે રસ્તાઓ પણ ઝગમગતા હતા.
દ્વારિદ્વારિ ચ પૌરાણાં પુષ્પભઙ્ગઃ પ્રકલ્પિતઃ। અર્ચિતાનિ ચ સર્વાણિ દેવતાયતનાનિ ચ
શહેરના દરેક દરવાજે ફૂલોની સુશોભના ગોઠવાઈ હતી અને દરેક દેવસ્થાન પર પણ પૂજા કરવામાં આવી હતી.
ઋતુપર્ણોઽપિશુશ્રાવ બાહુકચ્છદ્મિનં નલમ્। દમયન્ત્યા સમાયુક્તં જહૃષે ચ નરાધિપઃ
ઋતુપર્ણે પણ સાંભળ્યું કે બાહુક એટલે કે સાચો નળ, દમયંતી સાથે ફરીથી મળ્યો છે અને રાજાએ આનંદ માન્યો.
તમાનાય્ય નલં રાજા ક્ષમયામાસ પાર્થિવઃ। સ ચ તં ક્ષમયામાસ હેતુભિર્બુદ્ધિસંમિતઃ
પછી રાજાએ નળને બોલાવીને માફ કરી દીધો અને નળે પણ સમજદારીપૂર્વક તેને માફ કરી દીધો.
સ સત્કૃતોમહીપાલો નૈષધં વિસ્મિતાનનઃ। દિષ્ટ્યા સમેતો દારૈઃ સ્વૈર્ભવાનિત્યભ્યનન્દત
માન અપાયેલા એ રાજાએ આશ્ચર્યથી ભરેલા ચહેરાથી નિષધના રાજાને કહ્યું: 'સૌભાગ્યથી તમે તમારી પત્ની સાથે ફરીથી મળ્યા છો' અને આનંદ વ્યક્ત કર્યો.
કચ્ચિત્તુ નાપરાધં તે કૃતવાનસ્મિ નૈષધ। અજ્ઞાતવાસે વસતો મદ્ગૃહેવસુધાધિપ
હે નિષધના રાજા, તમે disguiseમાં મારા ઘરમાં રહ્યા ત્યારે મેં તમારો કોઈ અપમાન તો કર્યું નથી ને?
યદિ વાઽબુદ્ધિપૂર્વાણિ યદિ બુદ્ધ્યાઽપિ કાનિચિત્। મયા કૃતાન્યકાર્યાણિ તાનિ ત્વં ક્ષન્તુમર્હસિ
જો હું અજાણતા કે જાણતા પણ કંઈ ખોટું કર્યું હોય, તો એ બધું તમે માફ કરશો.
ન મેઽપરાધં કૃતવાંસ્ત્વં સ્વલ્પમપિ પાર્થિવ। કૃતેઽપિ ચ ન મે કોપઃ ક્ષન્તવ્યં હિ મયા તવ
હે રાજા, તમે મારા પર એક પણ અપમાન કર્યું નથી; અને જો કર્યું હોત તો પણ હું ગુસ્સો ન કરત, કારણ કે મને તમને માફ કરવું જ જોઈએ.
પૂર્વં હ્યાપિ સખા મેઽસિ સંબન્ધી ચ જનાધિપ। અત ઊર્ધ્વં તુ ભૂયસ્ત્વં પ્રીતિમાહર્તુમર્હસિ
તમે તો પહેલેથી જ મારા મિત્ર અને સંબંધીએ છો; હવે પછી તો તમે મને વધુ પ્રેમ આપશો એવી મારી ઈચ્છા છે.
સર્વકામૈઃ સુવિહિતૈઃ સુખમસ્મ્યુષિતસ્ત્વયિ। ન તથા સ્વગૃહેરાજન્યથા તવ ગૃહે સદા
તમારી પાસે હું તમામ સુખસગવડથી ખુશીથી રહ્યો છું, એ પણ મારા પોતાના ઘરમાં કરતાં વધુ.