યથા કુન્તી ચ માદ્રી ચ શચી ચૈવ સમા ઇહ। તથા ચ વંશજનની ત્વં હિ મેઽદ્ય ગરીયસી
જેમ કુંતી, માદ્રી અને શચી મારી માટે સમાન છે, તેમ તું પણ વંશની માતા તરીકે આજે મારા માટે વધુ મહાન છે.
ગચ્છ મૂર્ધ્ના પ્રપન્નોસ્મિ પાદૌ તે વરવર્ણિનિ। ત્વં હિ મે માતૃવત્પૂજ્યા રક્ષ્યોઽહં પુત્રવત્ત્વયા
હે સુંદર વર્ણાવાળી, હું તારા પગે શરણ આવી ગયો છું, તું મારી માટે માતા જેવી પૂજનીય છે અને હું તારા માટે પુત્ર સમાન રક્ષાયોગ્ય છું.
તતોઽવધૂતા પાર્થેન ઉર્વશી ક્રોધમૂર્ચ્છિતા। વેપન્તી ભ્રુકુટીકક્રા શશાપાથ ધનંજયમ્
પાર્થ દ્વારા ત્યજાયેલી ઉર્વશી ક્રોધથી ભરાઈ, કંપતી અને ભ્રૂકુટિ ચડાવી, ધનંજયને શાપ આપી બેઠી.
તવ પિત્રાઽભ્યનુજ્ઞાતાં સ્વયં ચ ગૃહમાગતામ્। યસ્માન્માં નાભિનન્દેથાઃ કામબાણવશંગતામ્
કેમ કે તારા પિતાએ મંજૂરી આપી હતી અને હું પણ સ્વેચ્છાએ તારા ઘરે આવી હતી, છતાં પણ તું મને, ઇચ્છાના બાણોથી ઘાયલ થયેલી મને, સ્વીકાર્યો નહિ.
તસ્માત્ત્વં નર્તકઃ પાર્થ સ્ત્રીમધ્યે માનવર્જિતઃ। અપુંસ્ત્વેન ચ વિખ્યાતઃ પણ્ઢવદ્વિચરિષ્યસિ
એટલે, હે પાર્થ, તું સ્ત્રીઓ વચ્ચે નર્તક તરીકે, પુરુષો દ્વારા ત્યજાયેલો અને પાંડોવની જેમ અપુંસક તરીકે જાણીશ.
એવં દત્ત્વાઽર્જુને શાપં સ્ફુરિતોષ્ઠી શ્વસન્ત્યથ। પુનઃ પ્રત્યાગતા ક્ષિપ્રમુર્વશી સ્વં નિવેશનમ્
એ રીતે અર્જુનને શાપ આપી, હોઠ કંપાવતી અને ઉગ્ર શ્વાસ લેતી ઉર્વશી તરત જ પોતાના નિવાસસ્થાને પાછી ફરી.
પાર્થોપિ લબ્ધ્વા શાપં તં તાં નિશાં દુઃખિતોઽવસમ્। વિવક્ષુશ્ચિત્રસેનાય પ્રાતઃ સર્વમહૃષ્ટવત્
પાર્થ એ શાપ મળ્યા પછી, આખી રાત દુઃખમાં વિતાવી અને સવારે બધું ચિત્રસેનને કહેવાની ઈચ્છા રાખી.
તતઃ પ્રભાતે વિમલે ગન્ધર્વાય યથાતથમ્। નિવેદયામાસ તદા ચિત્રસેનાય પાણ્ડવઃ
પછી, પ્રભાતે જ્યારે પ્રકાશ થયો, ત્યારે પાંડવે બધું જેવું બન્યું હતું એ પ્રમાણે ચિત્રસેન ગંધર્વને કહેલું.
તચ્ચ સર્વં યથાવૃત્તં શાપં ચૈવ યથાતથમ્। અવેદયચ્ચ શક્રસ્ય ચિત્રસેનોઽપિ સર્વશઃ
ચિત્રસેનએ જે કંઈ બન્યું હતું, એ બધું અને શ્રાપ પણ જેમનું તેમ, શક્રને સંપૂર્ણ રીતે કહી સંભળાવ્યું.
તદા ત્વાનાય્ય તનયં વિવિક્તે હરિવાહનઃ। સાન્ત્વયિત્વા શુભૈર્વાક્યૈઃ સ્મયમાનોઽભ્યભાષત
પછી હરિવાહને પોતાના પુત્રને એકાંતમાં લઈ જઈ, મીઠાં શબ્દોથી તેને શાંત પાડ્યો અને સ્મિત સાથે વાત કરી.
સુપુત્રાદ્યપૃથા તાત ત્વયા પુત્રેણ સત્તમ। ઋષયોપિ હિ ધૈર્યેણ જિતા વૈ તે મહાભુજ
પુત્ર, કુંતી સાચે જ ધન્ય છે કે તું જેવો ઉત્તમ પુત્ર મળ્યો છે. મહાન બાહુવાળા, તારી ધીરજથી મહર્ષિઓ પણ જીતાઈ ગયા છે.
યં ચ દત્તવતી શાપમુર્વશી તવ માનદ। સ ચાપિ તેઽર્થકૃત્તાત સાધકશ્ચ ભવિષ્યતિ
પુત્ર, ઉર્વશીએ તને જે શ્રાપ આપ્યો છે, એ પણ તારા હિત માટે જ છે અને તે પૂરું થશે.
અજ્ઞાતવાસો વસ્તવ્યો ભવદ્ભિર્ભૂતલેઽનઘ। વર્પે ત્રયોદશે વીર તત્ર ત્વં ગમયિષ્યસિ
પાવન આત્મા, તારે પૃથ્વી પર અજ્ઞાતવાસ કરવો પડશે. વીર, તે ત્રયોદશમાં વર્ષમાં તું એ પૂર્ણ કરશે.
તેન નર્તકવેપેણ અપુંસ્ત્વેન તથૈવ ચ। વર્ષમેકં વિહૃત્યૈવ તતઃ પુંસ્ત્વમવાપ્સ્યસિ
એ નૃત્યકારના વેશમાં અને પુરુષત્વ ગુમાવીને, એક વર્ષ વિતાવ્યા પછી તને ફરીથી પુરુષત્વ પ્રાપ્ત થશે.
એવમુક્તસ્તુ શક્રેણ ફલ્ગુનઃ પરવીરહા। મુદં પરમિકાં લેભે ન ચ શાપં વ્યચિન્તયત્
શક્રે આવી રીતે કહ્યું ત્યારે, પરવીરવિર ફાલ્ગુને અત્યંત આનંદ અનુભવ્યો અને શ્રાપ વિશે કોઈ ચિંતા કરી નહીં.
ચિત્રસેનેન સહિતો ગન્ધર્વેણ યશસ્વિના। રેમે સ સ્વર્ગભવને પાણ્ડુપુત્રો ધનંજયઃ
યશસ્વી ગંધર્વ ચિત્રસેન સાથે, પાંડુપુત્ર ધનંજયે સ્વર્ગના મહેલમાં આનંદથી સમય વિતાવ્યો.
ય ઇમાં શૃણુયાન્નિત્યં ધૃતિં પાણ્ડુસુતસ્ય વૈ। ન તસ્ય કામઃ કામેષુ પાપકેષુ પ્રવર્તતે
જે કોઈ પાંડુપુત્રની ધીરજની વાર્તા સતત સાંભળે છે, તેની ઇચ્છા ક્યારેય પાપમય ભોગોમાં નહીં વળે.
ઇદમમરવરાત્મજસ્ય ઘોરં સુચિ ચરિતં વિનિશામ્ય ફલ્ગુનસ્ય। વ્યપગતમદદમ્ભરાગદોષા- સ્ત્રિદિવગતાઽભિરમન્તિ માનવેન્દ્રાઃ
અમરશ્રેષ્ઠના પુત્ર ફાલ્ગુનનું શુદ્ધ અને ભયાનક વર્તન જોઈ, સ્વર્ગમાં ગયેલા રાજાઓ, જેઓ અહંકાર, દંભ અને ક્રોધથી મુક્ત છે, આનંદ અનુભવે છે.
તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ સમાદાયાર્ઘ્યમુત્તમમ્। શક્રસ્ય મતમાજ્ઞાય પાર્થમાનર્ચુર્જસા
પછી દેવતાઓ અને ગંધર્વોએ શ્રેષ્ઠ અર્ઘ્ય લઈને, શક્રની ઇચ્છા જાણીને, ઊર્જાથી પાર્થનું સન્માન કર્યું.
પાદ્યમાચમનીયં ચ પ્રતિગ્રાહ્ય નૃપાત્મજમ્। પ્રવેશયામાસુરથો પુરન્દરનિવેશનમ્
પાદ્ય અને આચમન માટેનું પાણી આપી, રાજકુમારને સ્વીકારી, તેઓએ તેને પુરંદરના મહેલમાં પ્રવેશ આપ્યો.
એવં સંપૂજિતો જિષ્ણુરુવાસ ભવને પિતુઃ। ઉપશિક્ષન્મહાસ્ત્રાણિ સસંહારાણિ પાણ્ડવઃ
આ રીતે સન્માન પામીને, જિષ્ણુએ પિતાના મહેલમાં રહી, મહાસસ્ત્રો અને તેમનું ઉપસંહાર શીખ્યા.
સ શક્રહસ્તાદ્દયિતં વજ્રમસ્ત્રં દુરુત્સહમ્। અશનિં ચ મહાનાદાં મેઘબૃંહિતલક્ષણામ્
પછી શક્રના હાથેથી તેણે પ્રિય વજ્રાસ્ત્ર અને ગર્જના કરતા, મેઘ જેવું વિશાળ વજ્ર પ્રાપ્ત કર્યું.
ગૃહીતાસ્ત્રસ્તુ કૌન્તેયો ભ્રાતૄન્સસ્માર પાણ્ડવઃ। પુરન્દરનિયોગાચ્ચ પઞ્ચાબ્દમવસત્સુખમ્
અસ્ત્રો પ્રાપ્ત કર્યા પછી, કુંતીપુત્ર પાંડવે પોતાના ભાઈઓને યાદ કર્યા અને પુરંદરના આદેશથી પાંચ વર્ષ સુખથી વિતાવ્યા.
તતઃ શક્રોઽબ્રવીત્પાર્થં કૃતાસ્ત્રં કાલ આગતે। નૃત્તં ગીતં ચ કૌન્તેય ચિત્રસેનાદવાપ્નુહિ
પછી શક્રે, અસ્ત્રવિદ્યા પૂર્ણ થયાં પછી, પાર્થને કહ્યું: 'કુંતીપુત્ર, હવે તું ચિત્રસેન પાસેથી નૃત્ય અને ગીત શીખ.'
વાદિત્રં દૈવવિહિતં નૃલકે યન્ન વિદ્તે। મદાજ્ઞયા ચ કૌન્તેય શ્રેયો વૈ તે ભવિષ્તિ
'દેવો દ્વારા રચાયેલું જે વાદ્યમાનવોએ જાણ્યું નથી, એ પણ મારી આજ્ઞાથી તારા માટે લાભદાયક બનશે, કુંતીપુત્ર.'
સખાયં પ્રદદૌ ચાસ્ય ચિત્રસેનં પુરન્દરઃ। સ તેન સહ સંગમ્ય રેમે પાર્થો નિરામયઃ
પુરંદરે તેને ચિત્રસેનને મિત્ર તરીકે આપ્યો. ત્યારબાદ પાર્થ ચિત્રસેન સાથે મલીને નિરામય આનંદ માણતો રહ્યો.
કદાચિદટમાનસ્તુ મહર્ષિરથ લોમશઃ। જગામ શક્રભવનં પુરંદરદિદૃક્ષયા
એક વખત મહર્ષિ લોમશ પોતાના વિહાર દરમિયાન દેવતાઓના રાજા ઇન્દ્રને જોવા ઇચ્છા સાથે ઇન્દ્રના મહેલમાં ગયા.
સ સમેત્ય નમસ્કૃત્ય દેવરાજં મહામુનિઃ। દદર્શાર્ધાસનગતં પાણ્ડવં વાસવસ્ય હિ
મહાન ઋષિ લોમશ ત્યાં પહોંચ્યા પછી દેવરાજને વંદન કરી, ઇન્દ્રની બાજુમાં અર્ધાસન પર બેઠેલા પાંડવ અર્જુનને જોયા.
તતઃ શક્રાભ્યનુજ્ઞાત આસને વિષ્ટરોત્તરે। નિષસાદ દ્વિજશ્રેષ્ઠઃ પૂજ્યમાનો મહર્ષિભિઃ
પછી ઇન્દ્રની પરવાનગીથી, મહાન ઋષિઓ દ્વારા સન્માનિત લોમશ વિશાળ આસન પર બેસી ગયા.
તસ્ય દૃષ્ટ્વાઽભવદ્બુદ્ધિઃ પાર્થમિન્દ્રાસને સ્થિતમ્। કથં નુ ક્ષત્રિયઃ પાર્થઃ શક્રાસનમવાપ્તવાન્
ત્યાં અર્જુનને ઇન્દ્રના આસન પર બેઠેલા જોઈ, લોમશના મનમાં વિચાર આવ્યો—આ પૃથ્વીપુત્ર અર્જુન કઈ રીતે ઇન્દ્રનું સ્થાન પ્રાપ્ત કરી શક્યો?