ઉપવિષ્ટેષુ સર્વેષુ સ્થાનમાનપ્રભાવતઃ। ઋદ્ધ્યા પ્રજ્વલમાનેષુ અગ્નિસોમાર્કવર્ષ્મસુ
બધા પોતાના સ્થાન પર બેસેલા, માન અને શક્તિથી તેજસ્વી, અગ્નિ, ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવતા હતા.
વીણાસુ વાદ્યમાનાસુ ગન્ધર્વૈઃ શક્રનન્દન। દિવ્યે મનોરમે ગીતે પ્રવૃત્તે પૃથુલોચન
ગાંધીર્વો વીણા વગાડી રહ્યા હતા, હે કુરુઓના આનંદ, અને દિવ્ય, મોહક ગીત શરૂ થયું, હે વિશાળ નેત્રવાળા.
સર્વાપ્સરઃસુ મુખ્યાસુ પ્રનૃત્તાસુ કુરૂદ્વહ। ત્વં કિલાનિમિષઃ પાર્થ મામેકાં તત્ર દૃષ્ટવાન્
જ્યારે સર્વોત્તમ અપ્સરાઓ નૃત્ય કરી રહી હતી, ત્યારે કહેવામાં આવ્યું કે, હે કુરુપ્રમુખ, તું માત્ર મને જ જોયું, બીજાને નહિ.
તત્ર ચાવભૃથે તસ્મિન્નુપસ્થાને દિવૌકસામ્। તવ પિત્રાઽભ્યનુજ્ઞાતા ગતાઃ સ્વનિલયાન્સુરાઃ
તે દેવસભાના મહાસ્નાન સમયે, જ્યારે તારા પિતાએ અનુમતિ આપી, દેવો પોતાના ઘરમાં પાછા ગયા.
તથૈવાપ્સરસઃ સર્વાવિશિષ્ટાઃ સ્વગૃહં ગતાઃ। અપિ ચાન્યાશ્ચ શત્રુઘ્ન તવ પિત્રા વિસર્જિતાઃ
એ જ રીતે, સર્વોત્તમ સ્ત્રીઓ જેવી અપ્સરાઓ પણ પોતાના ઘરમાં પાછી ગઈ અને અન્ય પણ, હે શત્રુવિજયી, તારા પિતાએ વિદાય આપી.
તતઃ શક્રેણ સંદિષ્ટશ્ચિત્રસેનો મમાન્તિકમ્। પ્રાપ્તઃ કમલપત્રાક્ષ સ ચ મામબ્રવીત્સ્વયમ્
પછી ઇન્દ્રના આદેશથી ચિત્રસેન મારા પાસે આવ્યો, હે કમળની આંખવાળા, અને તેણે મને પોતે કહ્યું.
ત્વત્કૃતેઽહં સુરેશેન પ્રેષિતો વરવર્ણિનિ। પ્રિયં કુરુ મહેન્દ્રસ્ય મમ ચૈવાત્મનશ્ચ હ
'તારા માટે, હે સુંદરવર્ણા, મને દેવોના રાજાએ મોકલ્યો છે; મહેન્દ્ર, મને અને તને જે ગમતું હોય તે કર.'
શક્રતુલ્યં રણે શૂરં રૂપૌદાર્યગુણાન્વિતમ્। પાર્થં પ્રાર્થય સુશ્રોણિ ત્વમિત્યેવં તદાઽબ્રવીત્
'યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર સમાન, રૂપ, દયાળુતા અને ગુણોથી યુક્ત પાર્થને તું ઇચ્છ, હે સુંદર કટિવાળી,' એમ તેણે મને કહ્યું.
તતોઽહં સમનુજ્ઞાતા તેન પિત્રા ચ તેઽનઘ। તવાન્તિકમનુપ્રાપ્તા શુશ્રૂષિતુમરિંદમ
એ રીતે, તેના અને તારા પિતાની અનુમતિથી, હે નિર્દોષ, હું તારી સેવા માટે તારા પાસે આવી છું, હે શત્રુવિજયી.
ન કેવલં હિ ચક્રેણ પ્રેષિતા ચાહમાગતા। ચિરાભિલષિતો વીર મમાપ્યેષ મનોરથઃ
માત્ર ઇન્દ્રે મોકલ્યું એ જ નહિ, પણ હે વીર, આ તો મારા મનમાં લાંબા સમયથી રહેલી ઈચ્છા પણ છે.
તાં તથા બ્રુવતીં શ્રુત્વા ભૃશં લજ્જાન્વિતોઽર્જુનઃ। ઉવાચ કર્ણૌ હસ્તાભ્યાં પિધાય ત્રિદશોપમઃ
એવી રીતે બોલતી ઉર્વશીની વાત સાંભળી, અર્જુન ખૂબ જ શરમાઈ ગયો અને દેવતાને સમાન અર્જુને પોતાના હાથથી કાન ઢાંકી લીધા.
દુઃશ્રુતં મેઽસ્તુ સુભગે યન્માં વદસિ ભામિનિ। ગુરુદારૈઃ સમાના મે નિશ્ચયેન વરાનને
હે સુભાગ્યવતી, હે સુંદર મુખવાળી, તું જે વાતો મારી સામે બોલી છે, એ મને સાંભળવામાં ના આવે એવી જ રહે, કેમ કે મારા મનમાં તું મારા ગુરુની પત્નીઓ જેવી જ માન્ય છે.
[યથા કુન્તીમહાભાગા યથેન્રાણી શચી મમ। તથા ત્વમપિ કલ્યાણીનાત્ર કાર્યા વિચારણા]
જેમ કુંતી અને ઇન્દ્રાણી શચી મારી માટે છે, તેમ તું પણ મારા માટે છે, હે કલ્યાણી, અહીં વધુ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.
યચ્ચેક્ષિતાઽસિ વિસ્પષ્ટં વિશેષેણ મયા શુભે। તચ્ચ મે કારણં સર્વં શૃણુ સત્યેન સુસ્મિતે
હે સુંદર સ્મિતવાળી, તું મને સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ ગઈ છે, એનું પૂરું કારણ હું તને સાચી વાત કહીને સમજાવું છું, સાંભળ.
ઇયં પૌરવવંશસ્ જનની સુદતીતિ હ। ત્વામહં દૃષ્ટવાંસ્તત્ર વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચનઃ
પૌરવ વંશની જનની સુદતી, એ તું ત્યાં મને દેખાઈ ગઈ હતી, ત્યારે મારા આંખોમાં આશ્ચર્યથી વિશાળતા આવી ગઈ હતી.
ન મામર્હસિ કલ્યાણિ અન્યથા ધ્યાત્રમપ્સરઃ। ગુરોર્ગરુતરા મે ત્વં મમ ત્વં વંશવર્ધિની
હે શુભે, તું મારા માટે ગુરુ કરતા પણ વધારે મહાન છે, વંશ વધારનારી છે, એટલે તું મને બીજું કંઈક વિચારીને જોવી નહી.
અનાવૃતાશ્ચ સર્વાઃ સ્મ દેવરાજાભિનન્દન। ગુરુસ્થાને ન માં વીર નિયોક્તું ત્વમિહાર્હસિ
હે દેવતાઓના આનંદદાતા, અમે બધા તારા સામે ખુલ્લા છીએ, હે વીર, તું મને ગુરુના સ્થાન પર રહીને અહીં કોઈ આદેશ આપવો યોગ્ય નથી.
પિતરઃ સોદરાઃ પુત્રા નપ્તારો વા ત્વિહાગતાઃ। તપસા રમયન્ત્યસ્માન્ન ચ તેષાં વ્યતિક્રમઃ
પિતા, ભાઈ, પુત્ર કે પૌત્રો અહીં આવ્યા હોય, તેઓ પોતાના તપથી અમને પ્રસન્ન કરે છે અને તેમાં કોઈ પણ પ્રકારની અતિક્રમણા નથી.
તત્પ્રસીદ ન મામાર્તાં વિસર્જયિતુમર્હસિ। હૃચ્છયેન ચ સંતપ્તાં ભક્તાં ચ ભજ માનદ
એટલે કૃપા કરીને મને દુઃખી અને પ્રેમથી તપ્ત થયેલી ભક્તાને તું ત્યજીશ નહિ, હે માન આપનાર, મને સ્વીકાર.
શૃણુ સત્યંવરારોહે યત્ત્વાં વક્ષ્યામ્યનિન્દિતે। શૃણ્વન્તુ મે દિશશ્ચૈવ વિદિશશ્ચ સદેવતાઃ
હે સુંદર કટિવાળી નિર્દોષે, હું તને જે સાચી વાત કહું છું, એ સાંભળ, દિશાઓ અને તેની વચ્ચેની દિશાઓ તથા દેવતાઓ પણ મારી વાત સાંભળે.
યથા કુન્તી ચ માદ્રી ચ શચી ચૈવ સમા ઇહ। તથા ચ વંશજનની ત્વં હિ મેઽદ્ય ગરીયસી
જેમ કુંતી, માદ્રી અને શચી મારી માટે સમાન છે, તેમ તું પણ વંશની માતા તરીકે આજે મારા માટે વધુ મહાન છે.
ગચ્છ મૂર્ધ્ના પ્રપન્નોસ્મિ પાદૌ તે વરવર્ણિનિ। ત્વં હિ મે માતૃવત્પૂજ્યા રક્ષ્યોઽહં પુત્રવત્ત્વયા
હે સુંદર વર્ણાવાળી, હું તારા પગે શરણ આવી ગયો છું, તું મારી માટે માતા જેવી પૂજનીય છે અને હું તારા માટે પુત્ર સમાન રક્ષાયોગ્ય છું.
તતોઽવધૂતા પાર્થેન ઉર્વશી ક્રોધમૂર્ચ્છિતા। વેપન્તી ભ્રુકુટીકક્રા શશાપાથ ધનંજયમ્
પાર્થ દ્વારા ત્યજાયેલી ઉર્વશી ક્રોધથી ભરાઈ, કંપતી અને ભ્રૂકુટિ ચડાવી, ધનંજયને શાપ આપી બેઠી.
તવ પિત્રાઽભ્યનુજ્ઞાતાં સ્વયં ચ ગૃહમાગતામ્। યસ્માન્માં નાભિનન્દેથાઃ કામબાણવશંગતામ્
કેમ કે તારા પિતાએ મંજૂરી આપી હતી અને હું પણ સ્વેચ્છાએ તારા ઘરે આવી હતી, છતાં પણ તું મને, ઇચ્છાના બાણોથી ઘાયલ થયેલી મને, સ્વીકાર્યો નહિ.
તસ્માત્ત્વં નર્તકઃ પાર્થ સ્ત્રીમધ્યે માનવર્જિતઃ। અપુંસ્ત્વેન ચ વિખ્યાતઃ પણ્ઢવદ્વિચરિષ્યસિ
એટલે, હે પાર્થ, તું સ્ત્રીઓ વચ્ચે નર્તક તરીકે, પુરુષો દ્વારા ત્યજાયેલો અને પાંડોવની જેમ અપુંસક તરીકે જાણીશ.
એવં દત્ત્વાઽર્જુને શાપં સ્ફુરિતોષ્ઠી શ્વસન્ત્યથ। પુનઃ પ્રત્યાગતા ક્ષિપ્રમુર્વશી સ્વં નિવેશનમ્
એ રીતે અર્જુનને શાપ આપી, હોઠ કંપાવતી અને ઉગ્ર શ્વાસ લેતી ઉર્વશી તરત જ પોતાના નિવાસસ્થાને પાછી ફરી.
પાર્થોપિ લબ્ધ્વા શાપં તં તાં નિશાં દુઃખિતોઽવસમ્। વિવક્ષુશ્ચિત્રસેનાય પ્રાતઃ સર્વમહૃષ્ટવત્
પાર્થ એ શાપ મળ્યા પછી, આખી રાત દુઃખમાં વિતાવી અને સવારે બધું ચિત્રસેનને કહેવાની ઈચ્છા રાખી.
તતઃ પ્રભાતે વિમલે ગન્ધર્વાય યથાતથમ્। નિવેદયામાસ તદા ચિત્રસેનાય પાણ્ડવઃ
પછી, પ્રભાતે જ્યારે પ્રકાશ થયો, ત્યારે પાંડવે બધું જેવું બન્યું હતું એ પ્રમાણે ચિત્રસેન ગંધર્વને કહેલું.
તચ્ચ સર્વં યથાવૃત્તં શાપં ચૈવ યથાતથમ્। અવેદયચ્ચ શક્રસ્ય ચિત્રસેનોઽપિ સર્વશઃ
ચિત્રસેનએ જે કંઈ બન્યું હતું, એ બધું અને શ્રાપ પણ જેમનું તેમ, શક્રને સંપૂર્ણ રીતે કહી સંભળાવ્યું.
તદા ત્વાનાય્ય તનયં વિવિક્તે હરિવાહનઃ। સાન્ત્વયિત્વા શુભૈર્વાક્યૈઃ સ્મયમાનોઽભ્યભાષત
પછી હરિવાહને પોતાના પુત્રને એકાંતમાં લઈ જઈ, મીઠાં શબ્દોથી તેને શાંત પાડ્યો અને સ્મિત સાથે વાત કરી.