મૃદુકુઞ્ચિતદીર્ઘેણ કુસુમોત્તમધારિણા। કેશપાશેન લલના ગચ્છમાના વ્યરાજત
મૃદુ, લાંબા અને થોડા વાળેલા વાળમાં શ્રેષ્ઠ ફૂલો ગૂંથીને, એ સ્ત્રી ચાલતી હતી ત્યારે ખૂબ જ સુંદર લાગતી હતી.
ભ્રૂક્ષેપાલાપમાધુર્યૈઃ કાન્ત્યા સૌમ્યતયાઽપિ ચ। શશિનં વક્રચન્દ્રેણ સાઽઽહ્વયન્તીવ ગચ્છતી
મીઠા નજરે, મધુર બોલથી, સૌમ્યતા અને રૂપથી, એ ચાલતી હતી ત્યારે તેના વક્ર ચાંદની જેવા ચહેરાથી જાણે ચંદ્રને બોલાવી રહી હોય એમ લાગતું હતું.
દિવ્યાઙ્ગરાગૌ સુમુખૌ દિવ્યચન્દનરૂષિતૌ। ગચ્છન્ત્યા હારરુચિરૌ સ્તનૌ તસ્યા વવલ્ગતુઃ
દૈવી ચંદન લગાવેલા, હારથી શોભાયમાન અને સુંદર, એના ઉન્નત સ્તન ચાલતી વખતે હલનચલન કરતા હતા.
સ્તનોદ્વહનસંક્ષોભાત્તામ્યમાના પદેપદે। ત્રિવલીદામચિત્રેણ મધ્યેનાતીવ શેભિના
સ્તનોના ભારથી દરેક પગલે થાકતી, ત્રણ વળાંકો અને રત્નમાળાથી શોભાયમાન કમર ખૂબ જ મનોહર લાગી રહી હતી.
રથકૂબરવિસ્તીર્ણં નિતમ્બોન્નતપીવરમ્। મન્મથાયતનં શુભ્રં રશનાદામભૂષિતમ્
રથના ધુરા જેટલી પહોળી, ઊંચી અને ગોળ, પ્રેમનું નિવાસસ્થાન જેવી સફેદ કટિ, રત્નમાળાથી શોભાયમાન હતી.
ઋષીણામપિ દિવ્યાનાં મનોવ્યાઘાતકારણમ્। સૂક્ષ્મવસ્ત્રધરં ભાતિ જઘનં નિરવદ્યવત્
દૈવી ઋષિઓના મનને પણ ચંચળ કરી દે તેવી, સુક્ષ્મ વસ્ત્ર પહેરેલી નિર્દોષ કટિ તેજથી ઝગમગતી હતી.
ગૂડગુલ્ફધરૌ પાદૌ તામ્રાયતતલાઙ્ગુલી। કૂર્મપૃષ્ઠોન્તૌ ચાસ્યાઃ શોભેતે કિઙ્કિણીકિણૌ
છુપાયેલા ગુલ્ફ, તાંબાઈયુક્ત લાંબા તળવાં અને આંગળીઓ, કાચબાની પીઠ જેવી પાંખડીવાળા પગ, ઘૂઘરાંથી શોભાયમાન હતા.
શીધુપાનેન ચાલ્પેન તુષ્ટા ચ મદનેન ચ। વિલાસિતૈશ્ચ વિવિધૈઃ પ્રેક્ષણીયતરાઽભવત્
થોડું દારૂ પીધું હોવાથી અને પ્રેમથી ખુશ થઈ, વિવિધ રમૂજી હાવભાવથી એ સ્ત્રી વધુ જ આકર્ષક લાગી.
સિદ્ધચારણગન્ધર્વૈઃ સાધ્યૈર્યાતિ વિલાસિની। બબ્વાશ્ચર્યેઽપિ વૈ સ્વર્ગે દર્શનીયતમાકૃતિઃ
સિદ્ધ, ચારણ, ગંધર્વ અને સાધ્યોએ જોતી, એ રમણિય સ્ત્રી સ્વર્ગમાં પણ સૌથી અદ્ભુત અને દર્શનીય રૂપ ધરાવતી હતી.
સુમૂક્ષ્મેણોત્તરીયેણ મેઘવર્ણેન રાજતા। તન્વભ્રપ્રાવૃતા વ્યોમ્નિ ચન્દ્રલેખેન ગચ્છતિ
અતિ સૂક્ષ્મ, ચાંદી અને વાદળ જેવું ઉપરનું વસ્ત્ર પહેરી, જાણે આકાશમાં પાતળી વાદળી અને ચાંદની રેખા જેવી ચાલતી હતી.
તતઃ પ્રાપ્તાતિદુષ્પ્રાપા મનસાઽપિ વિકર્મભિઃ। ભવનં પાણ્ડુપુત્રસ્ય ફલ્ગુનસ્ય શુચિસ્મિતા
પછી, જે મનથી કે કર્મથી પણ દુર્લભ છે એવી સુંદર સ્મિતવાળી એ સ્ત્રી પાંડુપુત્ર અર્જુનના મહેલમાં આવી પહોંચી.
તત્ર દ્વારમનુપ્રાપ્તા દ્વારસ્થૈશ્ચ નિવેદિતા। અર્જુનસ્ય નરશ્રેષ્ઠ ઉર્વશી શુભલોચના
ત્યાં, દ્વાર પર પહોંચી અને દ્વારપાલોએ જાણ કરી, સુંદર આંખોવાળી ઉર્વશી મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ અર્જુનને રજૂ કરવામાં આવી.
ઉપાતિષ્ઠત તદ્વેશ્મ નિર્મલં સુમનોહરમ્। સ શઙ્કિતમના રાજન્પ્રત્યગચ્છત તાં નિશિ
તે નિર્મળ અને મનમોહક મહેલ પાસે પહોંચ્યો, પણ રાજા, મનમાં શંકા રાખીને, રાત્રે પાછો ફર્યો.
દૃષ્ટ્વૈવ ચોર્વશીં પાર્થો લજ્જાસંવૃલોચનઃ। તદાઽભિવાદનં કૃત્વા ગુરુપૂજાં પ્રયુક્તવાન્
ઉર્વશીને જોઈને, અર્જુન શરમથી નજર નીચે કરી, વિનમ્રતાપૂર્વક વંદન કર્યું અને ગુરુ તરીકે યોગ્ય સન્માન આપ્યું.
અભિવાદયે ત્વાં શિરસા પ્રવરાપ્સરસાંવરે। કિં ચાગમનકૃત્યં તે બ્રૂહિ સર્વં યથાતથમ્। કિમાજ્ઞાપયસે દેવિ પ્રેષ્યસ્તેઽહમુપસ્થિતઃ
અર્જુને માથું ઝુકાવી કહ્યું: 'દેવલોકની શ્રેષ્ઠ અપ્સરા, હું તમને વંદન કરું છું. તમે અહીં શા માટે આવ્યાં છો, એ સાચું અને પૂરું કહો. દેવી, તમે જે આજ્ઞા આપો, હું તમારી સેવા માટે હાજર છું.'
અકામં ફલ્ગુનં જ્ઞાત્વા ઇઙ્ગિતજ્ઞા તદોર્વશી। ગન્ધર્વવચનં સર્વં શ્રાવયામાસ ફલ્ગુનમ્
ફલ્ગુનના મનમાં ઇચ્છા નથી, એ ઉર્વશીએ તેની ભંગિમાથી ઓળખી લીધું અને ગાંધીર્વના બધા શબ્દો ફલ્ગુનને સંભળાવ્યા.
યથા મે ચિત્રસેનેન કથિતં મનુજોત્તમ। નત્તેઽહં સંપ્રવક્ષ્યામિ યથા ચાહમિહાગતા
મને ચિત્રસેન જે રીતે કહ્યુ છે, એ રીતે હું તને બધું કહીશ અને અહીં આવવાનો કારણ પણ સમજાવીશ.
ઉપસ્તાને મહેન્દ્રસ્ વર્તમાને મનોરમે। તવાગમનતુષ્ટ્યા ચ સ્વર્ગસ્ય પરમોત્સવે
ઇન્દ્રની મનોહર સભામાં તારો આગમનથી સ્વર્ગમાં આનંદનો મહોત્સવ ચાલી રહ્યો હતો.
રુદ્રાણાં ચૈવ સાન્નિધ્યમાદિત્યાનાં ચ સર્વશઃ। સમાગમેઽશ્વિનોશ્ચૈવ વસૂનાં ચ નરોત્તમ
ત્યાં રુદ્રો, બધા આદિત્યો, અશ્વિનીકુમારો અને વસુઓ પણ હાજર હતા, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ.
મહર્ષીણાં ચ સઙ્ઘેષુ રાજર્ષિપ્રવરેષુ ચ। સિદ્ધચારણયક્ષેષુ મહોરગગણેષુ ચ
મહાન ઋષિઓ, રાજર્ષિઓ, સિદ્ધો, ચારણો, યક્ષો અને મહાન નાગોના સમૂહમાં પણ હાજરી હતી.
ઉપવિષ્ટેષુ સર્વેષુ સ્થાનમાનપ્રભાવતઃ। ઋદ્ધ્યા પ્રજ્વલમાનેષુ અગ્નિસોમાર્કવર્ષ્મસુ
બધા પોતાના સ્થાન પર બેસેલા, માન અને શક્તિથી તેજસ્વી, અગ્નિ, ચંદ્ર અને સૂર્ય જેવું તેજ ધરાવતા હતા.
વીણાસુ વાદ્યમાનાસુ ગન્ધર્વૈઃ શક્રનન્દન। દિવ્યે મનોરમે ગીતે પ્રવૃત્તે પૃથુલોચન
ગાંધીર્વો વીણા વગાડી રહ્યા હતા, હે કુરુઓના આનંદ, અને દિવ્ય, મોહક ગીત શરૂ થયું, હે વિશાળ નેત્રવાળા.
સર્વાપ્સરઃસુ મુખ્યાસુ પ્રનૃત્તાસુ કુરૂદ્વહ। ત્વં કિલાનિમિષઃ પાર્થ મામેકાં તત્ર દૃષ્ટવાન્
જ્યારે સર્વોત્તમ અપ્સરાઓ નૃત્ય કરી રહી હતી, ત્યારે કહેવામાં આવ્યું કે, હે કુરુપ્રમુખ, તું માત્ર મને જ જોયું, બીજાને નહિ.
તત્ર ચાવભૃથે તસ્મિન્નુપસ્થાને દિવૌકસામ્। તવ પિત્રાઽભ્યનુજ્ઞાતા ગતાઃ સ્વનિલયાન્સુરાઃ
તે દેવસભાના મહાસ્નાન સમયે, જ્યારે તારા પિતાએ અનુમતિ આપી, દેવો પોતાના ઘરમાં પાછા ગયા.
તથૈવાપ્સરસઃ સર્વાવિશિષ્ટાઃ સ્વગૃહં ગતાઃ। અપિ ચાન્યાશ્ચ શત્રુઘ્ન તવ પિત્રા વિસર્જિતાઃ
એ જ રીતે, સર્વોત્તમ સ્ત્રીઓ જેવી અપ્સરાઓ પણ પોતાના ઘરમાં પાછી ગઈ અને અન્ય પણ, હે શત્રુવિજયી, તારા પિતાએ વિદાય આપી.
તતઃ શક્રેણ સંદિષ્ટશ્ચિત્રસેનો મમાન્તિકમ્। પ્રાપ્તઃ કમલપત્રાક્ષ સ ચ મામબ્રવીત્સ્વયમ્
પછી ઇન્દ્રના આદેશથી ચિત્રસેન મારા પાસે આવ્યો, હે કમળની આંખવાળા, અને તેણે મને પોતે કહ્યું.
ત્વત્કૃતેઽહં સુરેશેન પ્રેષિતો વરવર્ણિનિ। પ્રિયં કુરુ મહેન્દ્રસ્ય મમ ચૈવાત્મનશ્ચ હ
'તારા માટે, હે સુંદરવર્ણા, મને દેવોના રાજાએ મોકલ્યો છે; મહેન્દ્ર, મને અને તને જે ગમતું હોય તે કર.'
શક્રતુલ્યં રણે શૂરં રૂપૌદાર્યગુણાન્વિતમ્। પાર્થં પ્રાર્થય સુશ્રોણિ ત્વમિત્યેવં તદાઽબ્રવીત્
'યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર સમાન, રૂપ, દયાળુતા અને ગુણોથી યુક્ત પાર્થને તું ઇચ્છ, હે સુંદર કટિવાળી,' એમ તેણે મને કહ્યું.
તતોઽહં સમનુજ્ઞાતા તેન પિત્રા ચ તેઽનઘ। તવાન્તિકમનુપ્રાપ્તા શુશ્રૂષિતુમરિંદમ
એ રીતે, તેના અને તારા પિતાની અનુમતિથી, હે નિર્દોષ, હું તારી સેવા માટે તારા પાસે આવી છું, હે શત્રુવિજયી.
ન કેવલં હિ ચક્રેણ પ્રેષિતા ચાહમાગતા। ચિરાભિલષિતો વીર મમાપ્યેષ મનોરથઃ
માત્ર ઇન્દ્રે મોકલ્યું એ જ નહિ, પણ હે વીર, આ તો મારા મનમાં લાંબા સમયથી રહેલી ઈચ્છા પણ છે.