અથ જામ્બૂનદવપુર્વિમાનેન મહાર્ચિષા। કુબેરઃ સમનુપ્રાપ્તો યક્ષૈરનુગતઃ પ્રભુઃ
પછી કુબેર, જે યક્ષો સાથે હતા, તેજસ્વી સુવર્ણ વિમાનમાં આવી પહોંચ્યા.
વિદ્યોતયન્નિવાકાશમદ્ભુતોપમદર્શનઃ। ધનાનામધિપઃ શ્રીમાનર્જુનં દ્રષ્ટુમાગતઃ
તેમના આગમનથી આકાશ પ્રકાશિત થયું અને સૌને આશ્ચર્યચકિત કરનારું દૃશ્ય દેખાયું; ધનની દેવતા, મહિમાવંત કુબેર, અર્જુનને જોવા આવ્યા.
તથા લોકાન્તકઃ શ્રીમાન્યમઃ સાક્ષાત્પ્રતાપવાન્। મર્ત્યમૂર્તિધરૈઃ સાર્ધં પિતૃભિર્લોકભાવનૈઃ
એ જ રીતે, યમરાજ, જે સર્વજ્ઞ અને શક્તિશાળી છે, પિતૃઓ સાથે, જેઓ જગતને પોષે છે અને માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરીને, ત્યાં આવ્યા.
દણ્ડપાણિરચિન્ત્યાત્મા સર્વભૂતવિનાશકૃત્। વૈવસ્વતો ધર્મરાજો વિમાનેનાવભાસયન્
દંડ ધારણ કરનાર, અપરિમિત સ્વભાવવાળા અને સર્વ ભૂતનો વિનાશક, વૈવસ્વત ધર્મરાજ પોતાના તેજસ્વી વિમાનમાં પ્રકાશ પાથરીને આવ્યા.
ત્રીલ્લોકાન્ગુહ્યકાંશ્ચૈવ ગન્ધર્વાશ્ચૈવ પન્નગાન્। દ્વિતીય ઇવ માર્તાણ્ડો યુગાન્તે સમુપસ્થિતે
તેમણે ત્રણેય લોક, યક્ષ, ગંધર્વ અને નાગોને એ રીતે પ્રકાશિત કર્યા જેમ યુગના અંતે બીજો સૂર્ય પ્રગટે.
ભાનુમન્તિ વિચિત્રાણિ શિખરાણિ મહાગિરેઃ। સમાસ્થાયાર્જુનં તત્રદદૃશુસ્તપસાન્વિતમ્
મહાન પર્વતના તેજસ્વી અને રંગબેરંગી શિખરો પર બેઠેલા દેવોએ ત્યાં તપમાં લીન અર્જુનને જોયા.
તતો મુહૂર્તાદ્ભગવાનૈરાવતશિરોગતઃ। આજગામ સહેન્દ્રાણ્યા શક્રઃ સુરગણૈર્વૃતઃ
થોડા સમય પછી, ઐરાવતના મસ્તક પર આરૂઢ થયેલા પુણ્યશાળી ઇન્દ્ર, શચી અને દેવગણ સાથે ત્યાં આવ્યા.
પાણ્ડુરેણાતપત્રેણ ધ્રિયમાણેન મૂર્ધનિ। શુશુભે નાગરાજસ્થઃ સિતમભ્રમિવ સ્થિતઃ
માથા પર સફેદ છત્ર ધારણ કરાવતો ઇન્દ્ર, નાગરાજ પર બેઠેલા, આકાશમાં ચમકતા સફેદ વાદળ જેવો તેજસ્વી લાગતો હતો.
સંસ્તૂયમાનો ગન્ધર્વૈર્ઋષિભિશ્ચ તપોધનૈઃ। શૃઙ્ગં ગિરેઃ સમાસાદ્ય તસ્થૌ સૂર્ય ઇવોદિતઃ
ગંધર્વો અને તપથી સંપન્ન ઋષિઓ દ્વારા સ્તુતિ પામતા ઇન્દ્ર, પર્વતની ચોટી પર ઊભા રહ્યા, જેમ ઉગેલો સૂર્ય તેજ પાથરે.
અથ મેઘસ્વનો ધીમાન્વ્યાજહાર શુભાં ગિરમ્। યમઋ પરમધર્મજ્ઞો દક્ષિણાં દિશમાસ્થિતઃ
પછી મેઘની ગર્જના જેવો અવાજ ધરાવતા બુદ્ધિશાળી યમરાજે શુભ વાણી બોલી; તેઓ દક્ષિણ દિશામાં ઊભા રહ્યા.
અર્જુનાર્જુન પશ્યાસ્માઁલ્લોકપાલાન્સમાગતાન્। દૃષ્ટિં તે વિતરામોઽદ્ય ભવાનર્હતિ દર્શનમ્
'અર્જુન, અર્જુન, આ એકત્રિત થયેલા લોકપાલોને જો! આજે અમે તને અમારું દર્શન આપીએ છીએ; તું અમને જોવા યોગ્ય છે.'
પૂર્વર્ષિરમિતાત્મા ત્વં નરો નામ મહાબલઃ। નિયોગાદ્બ્રહ્મણસ્તાત મર્ત્યતાં સમુપાગતઃ
'તું પ્રાચીન ઋષિ, અપરિમિત આત્માવાળો, હવે નર નામે મહાબળવાન મનુષ્ય રૂપે જન્મેલો છે; બ્રહ્માના આદેશે તું માનવ અવતાર ધારણ કર્યો છે, પ્રિય અર્જુન.'
ત્વયા ચ વસુસંભૂતો મહાવીર્યઃ પિતામહઃ। ભીષ્મઃ પરમધર્માત્મા જેતવ્યશ્ચ રણેઽનઘ
'અને તારા દ્વારા, વસુઓમાંથી જન્મેલા, મહાવીર અને પરમ ધર્મનિષ્ઠ ભીષ્મને યુદ્ધમાં જીતવો પડશે, નિર્દોષ અર્જુન.'
ક્ષત્રં ચાગ્નિસમસ્પર્શં ભારદ્વાજેન રક્ષિતમ્। નિવાતકવચાશ્ચૈવ સંસાધ્યાઃ કુરુનન્દન
'અગ્નિ સમાન પ્રખર અને ભારદ્વાજ દ્વારા રક્ષાતું ક્ષત્રિય સેન્ય, તેમજ નિવાતકવચો, હે કુરુકુલના આનંદ, તારે જીતવા પડશે.'
પિતુર્મમાંશો દેવસ્ય સર્વલોકપ્રતાપિનઃ। કર્ણશ્વ સુમહાવીર્યસ્ત્વયા વધ્યો ધનંજય
'મારા પિતાના અંશથી જન્મેલો, અત્યંત પરાક્રમી કર્ણ, જે સર્વલોકમાં તેજ પાથરે છે, તેને તારે, હે ધનંજય, યુદ્ધમાં સંહારવો પડશે.'
અંશાશ્ચ ક્ષિતિસંપ્રાપ્તા દેવગન્ધર્વરક્ષસામ્। ત્વયા નિપાતિતા યુદ્ધેસ્વકર્મફલનિર્જિતામ્। ગતિં પ્રાપ્સ્યન્તિ કૌન્તેય યથાસ્વમરિકર્શન
'દેવ, ગંધર્વ અને રાક્ષસોના અંશો પૃથ્વી પર અવતર્યા છે; હે કૌંતેય, તારા દ્વારા યુદ્ધમાં પરાજિત થયેલા તેઓ પોતાના કર્મફળ અનુસાર યોગ્ય ગતિને પામશે.'
અક્ષયા તવ કીર્તિશ્ચ લોકે સ્થાસય્તિ ફલ્ગુન। ત્વયા સાક્ષાન્મહાદેવસ્તોષિતો હિ મહામૃધે
'હે ફલ્ગુન, તારી કીર્તિ જગતમાં અક્ષય રહેશે, કેમ કે તું મહાસંગ્રામમાં મહાદેવને સીધા પ્રસન્ન કર્યો છે.'
લઘ્વી વસુમતી ચાપિ કર્તવ્યા વિષ્ણુના સહ
'અને પૃથ્વીનું ભાર પણ તારે વિષ્ણુ સાથે હળવું કરવું પડશે.'
ગૃહાણાસ્ત્રં મહાબાહો દણ્ડમપ્રતિવારણમ્। અનેનાસ્ત્રેણ સુમહત્ત્વં હિ કર્મ કરિષ્યસિ
હે મહાબાહુ, આ અપરાજિત દંડાસ્ત્ર હું તને આપી રહ્યો છું. આ અસ્ત્રથી તું મહાન કાર્યો કરીશ.
પ્રતિજગ્રાહ પાર્થોપિ વિધિવત્કુરુનન્દનઃ। સમન્ત્રં સોપરોધં ચ સમોક્ષવિનિવર્તનમ્
કુરુવંશના આનંદ અર્જુને, નિયમ મુજબ, મંત્રો સહિત, તેના નિયમો અને પાછા ખેંચવાના ઉપાયો સાથે તે અસ્ત્ર સ્વીકાર્યું.
તતો જલધરશ્યામો વરુણો યાદસાંપતિઃ। પશ્ચિમાં દિશમાસ્થાય ગિરમુચ્ચારયન્પ્રભુઃ
પછી મેઘ જેવો શ્યામ, જળોના સ્વામી અને જળચર પ્રજાના અધિપતિ વરુણ પશ્ચિમ દિશામાં ઊભા રહ્યા અને તેમનો અવાજ પર્વત જેવો ગુંજી ઉઠ્યો.
પાર્થ ક્ષત્રિયમુખ્યસ્ત્વં ક્ષત્રધર્મે વ્યવસ્થિતઃ। પશ્ય માં પૃથુતામ્રાક્ષ વરુણોસ્મિ જલેશ્વરઃ
પાર્થ, તું ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ છે અને ક્ષત્રિય ધર્મમાં સ્થિર છે. મારા પહોળા તાંબાના નેત્રો તરફ જો—હું જલના સ્વામી વરુણ છું.
મયા સમુદ્યતાન્પાશાન્વારુણાનનિવારિતાન્। પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ કૌન્તેય સહરહસ્યનિવર્તનાન્
કુંતીપુત્ર, મારા પાસેથી આ વરુણ પાશો સ્વીકાર, જે કોઈ રોકી શકતો નથી, અને સાથે તેમના ગુપ્ત પાછા ખેંચવાના ઉપાયો પણ લઈ લે.
એભિસ્તદા મયા વીર સંગ્રામે તારકામયે। દૈતેયાનાં સહસ્રાણિ સંયતાનિ મહાત્મનામ્
હે વિર, આ પાશોથી મેં એક સમયે તારકાસુરના યુદ્ધમાં અનેક મહાન દૈત્યોને બાંધ્યા હતા.
તસ્માદિમાન્મહાસત્વ મત્પ્રસાદસમુત્થિતાન્। ગૃહાણ ન હિ તે મુચ્યેદન્તકોપ્યાતતાયિનઃ
મહાન શૂરવીર, મારા આશીર્વાદથી ઉત્પન્ન થયેલા આ પાશો તું ગ્રહણ કર, કેમ કે જ્યારે તું આ પાશો વાપરીશ ત્યારે કોઈ દુશ્મન—even યમ પણ—તારી પકડમાંથી છૂટશે નહીં.
અનેન ત્વં યદાઽસ્ત્રેણ સંગ્રામે વિચરિષ્યસિ। તદા નિઃક્ષત્રિયા ભૂમિર્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ
જ્યારે તું આ અસ્ત્ર યુદ્ધમાં વાપરીશ, ત્યારે પૃથ્વી પર એક પણ ક્ષત્રિય બાકી નહીં રહે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
તતસ્તાન્વારુણાનસ્ત્રાન્દિવ્યાનસ્ત્રવિદાંવરઃ। પ્રતિજગ્રાહ વિધિવદ્વરુણાદ્વાસવિસ્તદા
પછી દેવાસ્ત્રોમાં પારંગત અર્જુને નિયમ મુજબ વરુણ પાસેથી તે દિવ્ય વરુણાસ્ત્રો સ્વીકાર્યા.
તતઃ કૈલાસનિલયો ધનાધ્યક્ષોઽભ્યભાપત। દત્તેષ્વસ્ત્રેષુ દિવ્યેષુ વરુણેન યમેન ચ
પછી, કૈલાસ પર નિવાસ કરતા ધનના સ્વામી, વરુણ અને યમ દ્વારા દિવ્ય અસ્ત્રો આપવામાં આવ્યા પછી ત્યાં આવ્યા.
પ્રીતોઽહમપિ તે પ્રાજ્ઞ પાણ્ડવેય મહાહલ। ત્વયા સહ સમાગમ્ય અજિતેન તથૈવ ચ
પાંડુપુત્ર, મહાબાહુ, બુદ્ધિશાળી, તારી અને અજેય ભાઈની મુલાકાતથી હું પણ તૃપ્ત થયો છું.
સવ્યસાચિન્મહાબાહો પૂર્વદેવ સનાતન। સહાસ્માભિર્ભવાઞ્શ્રાન્તઃ પુરાકલ્પેષુ નિત્યશઃ
સવ્યસાચી, મહાબાહુ, પ્રાચીન દેવોમાંથી એક, તું પૂર્વ કાલમાં અમારાં સાથે સતત યુદ્ધમાં જોડાયો છે.