દદામિ તેઽસ્ત્રં દયિતમહં પાશુપતં વિભો। સમર્થો ધારણે મોક્ષે સંહારેઽપિ ચ પાણ્ડવ
પાંડવ, હું તને એ પ્રિય પાશુપતાસ્ત્ર આપું છું; તું એને ધારણ, છોડવા અને પાછું ખેંચવા માટે સમર્થ છે.
ન તદ્વેદ મહેન્દ્રોપિ ન યમો ન ચ યક્ષરાટ્। વરુણોપ્યથવા વાયુઃ કુતો વેત્સ્યન્તિ માનવાઃ
આ શસ્ત્ર મહેન્દ્ર, યમ, યક્ષરાજ કે વરુણ કે વાયુ પણ જાણતા નથી; તો મનુષ્યો કેવી રીતે જાણે?
ન ત્વયા સહસા પાર્થ મોક્તવ્યં પુરુષે ક્વચિત્। જગદ્વિનિર્દહેત્સર્વમલ્પતેજસિ પાતિતમ્
પાર્થ, તું ક્યારેય કોઈ માણસ પર આ શસ્ત્ર હડસેલાઈથી છોડવું નહીં; જો એ કોઈ નબળા પર પડે તો આખું જગત નાશ પામે.
અબધ્યો નામ નાસ્ત્યસ્ય ત્રૈલોક્યે સચરાચરે। મનસા ચક્ષુષા વાચા ધનુષા ચ નિપાત્યતે
ત્રણે લોકમાં, ચાલતા કે અચળ, કોઈ પણ જીવને આથી બાંધવામાં અસમર્થ નથી; મન, આંખ, બોલ કે ધનુષ્યથી એ શાંત કરી શકાય છે.
તચ્છ્રુત્વા ત્વરિતઃ પાર્થઃ શુચિર્ભૂત્વા સમાહિતઃ। ઉપસંગૃહ્ય વિશ્વેશમધીષ્વેત્યથ સોઽબ્રવીત્
આ સાંભળીને પાર્થ ઝડપથી શુદ્ધ અને એકાગ્ર થયો, સર્વના સ્વામી પાસે જઈ વિનંતી કરી: 'મને શીખવો.'
તતસ્ત્વધ્યાપયામાસ સરહસ્યનિવર્તનમ્। તદસ્ત્રં પાણ્ડવશ્રેષ્ઠં મૂર્તિમન્તમિવાન્તકમ્
પછી તેમણે પાંડવોમાં શ્રેષ્ઠને એ શસ્ત્રનાં બધા ગુપ્ત ઉપાય સહિત શીખવાડ્યું, જે જીવંત મૃત્યુ જેવું દેખાતું હતું.
ઉપતસ્થે મહાત્માનં યથા ત્ર્યક્ષમુમાપતિમ્। પ્રતિજગ્રાહ તચ્ચાપિ પ્રીતિમાનર્જુનસ્તદા
અર્જુને મહાન આત્માવાળા ભગવાનને એ રીતે વંદન કર્યું જેમ કોઈ ત્ર્યંબક, ઉમાપતિને કરે; પછી આનંદ અને માનથી એ શસ્ત્ર સ્વીકાર્યું.
તતશ્ચચાલ પૃથિવી સપર્વતવનદ્રુમા। સસાગરવનોદ્દેશા સગ્રામનગરાકરા
પછી ધરતી, તેના પહાડો, જંગલો, વૃક્ષો, સાગરો, વન પ્રદેશો, ગામડાં અને શહેરો બધું જ કંપી ઉઠ્યું.
શઙ્ખદુન્દુભિઘોષાશ્ચ ભેરીણાં ચ સહસ્રશઃ। તસ્મિનમુહૂર્તે સંપ્રાપ્તે નિર્ઘાતશ્ચ મહાનભૂત્
શંખ, દુંદુભી અને હજારો ભેરીઓના ઘોષ સાથે એ ક્ષણે મહાન ગર્જના સંભળાઈ.
અથાસ્ત્રં જાજ્વલદ્ધોરં પાણ્ડવસ્યામિતૌજસઃ। મૂર્તિમદ્વિષ્ઠિતં પાર્શ્વે દદૃશુર્દેવદાનવાઃ
પછી પાંડવના અપરિમિત તેજવાળા, જ્વલંત અને ભયાનક શસ્ત્રને દેવો અને દાનવો એના બાજુએ જીવંત રૂપે જોઈ શક્યા.
સ્પૃષ્ટસ્ય ત્ર્યમ્બકેણાથ ફલ્ગુનસ્યામિતૌજસઃ। યત્કિં ગચ્છેત્યનુજ્ઞાતસ્ત્ર્યમ્બકેણ તદાઽર્જુનઃ
પછી ત્ર્યંબકે ફાલ્ગુનને સ્પર્શ કર્યો અને તેને મનગમતી જગ્યાએ જવાની પરવાનગી આપી.
સ્વર્ગં ગચ્છેત્યનુજ્ઞાતસ્ત્ર્યમ્બકેણ તદાઽર્જુનઃ। પ્રણમ્ય શિરસા રાજન્પ્રાઞ્જલિર્ભવમૈક્ષત
ત્ર્યંબકે સ્વર્ગ જવાની પણ મંજૂરી આપી; અર્જુને મસ્તક નમાવી, હાથ જોડીને, રાજા, ભગવાનને જોયા.
તતઃ પ્રભુસ્ત્રિદિવનિવાસિનાં વસી મહામતિર્ગિરિશ ઉમાપતિઃ શિવઃ। ધનુર્મહદ્દિતિજપિશાચસૂદનં દદૌ ભવઃ પુરુષવરાય ગાણ્ડિવમ્
પછી સ્વર્ગવાસીઓના સ્વામી, વિદ્વાન ગિરિશ, ઉમાપતિ, શિવે, દૈત્ય અને ભૂતનો વિનાશક મહાન ગાંડીવ ધનુષ્ય પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ અર્જુનને આપ્યું.
તતઃ શુભં ગિરિવરમીશ્વરસ્તદા સહોમયાઽસિતતટસાનુકન્દરમ્। વિહાય તં પતગમહર્ષિસેવિતં જગામ સ્વં પુરુષવરસ્ય પશ્યતઃ
પછી પર્વતોના ઈશ્વરે ઉમા સાથે એ પવિત્ર, કાળી કિનારાવાળું અને ગુફાવાળું પર્વત, તથા પક્ષીઓથી સેવિત સ્થાન છોડી, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ અર્જુન જોઈ રહ્યો હતો ત્યારે, ત્યાંથી વિદાય લીધી.
તસ્ય સંપશ્યતસ્ત્વેવ પિનાકી ગોવૃષધ્વજઃ। જગામાદર્શનં ભાનુર્લોકસ્યેવાસ્તમીયિવાન્
પછી પિનાકધારી, વૃષભધ્વજ ભગવાન અર્જુન જોઈ રહ્યો હતો ત્યારે, જાણે સૂર્ય દુનિયાથી અસ્ત જાય તેમ, અદૃશ્ય થઈ ગયા.
તતોઽર્જુનઃ પરં ચક્રે વિસ્મયં પરવીરહા। મયા સાક્ષાન્મહાદેવો દૃષ્ટ ઇત્યેવ ભારત
પછી શત્રુવિનાશક અર્જુનને અદ્ભુત આશ્ચર્ય થયું કે, 'મહાદેવને મેં સીધા જોયા છે.'
ધન્યોસ્મ્યનુગૃહીતોસ્મિ યન્મયા ત્ર્યમ્બકો હરઃ। પિનાકી વરદો રૂપી દૃષ્ટઃ સ્પૃષ્ટશ્ટ પાણિના
હું ધન્ય છું, કૃપાપાત્ર છું, કારણ કે મેં ત્ર્યંબક, હર, પિનાકધારી, વરદાતા ભગવાનને સ્વરૂપે જોયા અને પોતાના હાથથી સ્પર્શ કર્યા.
કૃતાર્થં ચાવગચ્છામિ પરમાત્માનમાત્મના। શત્રૂંશ્ચ વિજિતાન્સર્વાન્નિર્વૃત્તં ચ પ્રયોજનમ્
હવે મને સમજાયું છે કે હું પરમાત્માને પામી પૂર્ણ થયો છું; બધા શત્રુઓ જીતાઈ ગયા છે અને કાર્ય પણ પૂર્ણ થયું છે.
ઇત્યેવં ચિન્તયાનસ્ય પાર્થસ્યામિતતેજસઃ। તતો વૈડૂર્યવર્ણાભો ભાસયન્સર્વતો દિશઃ। યાદોગણવૃતઃ શ્રીમાનાજગામ જલેશ્વરઃ
અપરિમિત તેજવાળા પાર્થ આવી રીતે વિચારી રહ્યો હતો ત્યારે, વૈડૂર્ય જેવી કાંતિથી ચારે બાજુ પ્રકાશિત થતો, જળચર પ્રાણીઓથી ઘેરાયેલો, તેજસ્વી જળના સ્વામી આવ્યા.
નાગૈર્નદૈર્નદીભિશ્ચ દૈત્યૈઃ સાધ્યૈર્મરુદ્ગણૈઃ। વરુણો યાદસાંભર્તા વશી તં દેશમાગમત્
નાગો, નદીઓ, નદીઓ, દૈત્ય, સાધ્ય અને મરુદગણ સાથે, જળચર પ્રાણીઓના સ્વામી વરુણ એ સ્થળે પધાર્યા.
અથ જામ્બૂનદવપુર્વિમાનેન મહાર્ચિષા। કુબેરઃ સમનુપ્રાપ્તો યક્ષૈરનુગતઃ પ્રભુઃ
પછી કુબેર, જે યક્ષો સાથે હતા, તેજસ્વી સુવર્ણ વિમાનમાં આવી પહોંચ્યા.
વિદ્યોતયન્નિવાકાશમદ્ભુતોપમદર્શનઃ। ધનાનામધિપઃ શ્રીમાનર્જુનં દ્રષ્ટુમાગતઃ
તેમના આગમનથી આકાશ પ્રકાશિત થયું અને સૌને આશ્ચર્યચકિત કરનારું દૃશ્ય દેખાયું; ધનની દેવતા, મહિમાવંત કુબેર, અર્જુનને જોવા આવ્યા.
તથા લોકાન્તકઃ શ્રીમાન્યમઃ સાક્ષાત્પ્રતાપવાન્। મર્ત્યમૂર્તિધરૈઃ સાર્ધં પિતૃભિર્લોકભાવનૈઃ
એ જ રીતે, યમરાજ, જે સર્વજ્ઞ અને શક્તિશાળી છે, પિતૃઓ સાથે, જેઓ જગતને પોષે છે અને માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરીને, ત્યાં આવ્યા.
દણ્ડપાણિરચિન્ત્યાત્મા સર્વભૂતવિનાશકૃત્। વૈવસ્વતો ધર્મરાજો વિમાનેનાવભાસયન્
દંડ ધારણ કરનાર, અપરિમિત સ્વભાવવાળા અને સર્વ ભૂતનો વિનાશક, વૈવસ્વત ધર્મરાજ પોતાના તેજસ્વી વિમાનમાં પ્રકાશ પાથરીને આવ્યા.
ત્રીલ્લોકાન્ગુહ્યકાંશ્ચૈવ ગન્ધર્વાશ્ચૈવ પન્નગાન્। દ્વિતીય ઇવ માર્તાણ્ડો યુગાન્તે સમુપસ્થિતે
તેમણે ત્રણેય લોક, યક્ષ, ગંધર્વ અને નાગોને એ રીતે પ્રકાશિત કર્યા જેમ યુગના અંતે બીજો સૂર્ય પ્રગટે.
ભાનુમન્તિ વિચિત્રાણિ શિખરાણિ મહાગિરેઃ। સમાસ્થાયાર્જુનં તત્રદદૃશુસ્તપસાન્વિતમ્
મહાન પર્વતના તેજસ્વી અને રંગબેરંગી શિખરો પર બેઠેલા દેવોએ ત્યાં તપમાં લીન અર્જુનને જોયા.
તતો મુહૂર્તાદ્ભગવાનૈરાવતશિરોગતઃ। આજગામ સહેન્દ્રાણ્યા શક્રઃ સુરગણૈર્વૃતઃ
થોડા સમય પછી, ઐરાવતના મસ્તક પર આરૂઢ થયેલા પુણ્યશાળી ઇન્દ્ર, શચી અને દેવગણ સાથે ત્યાં આવ્યા.
પાણ્ડુરેણાતપત્રેણ ધ્રિયમાણેન મૂર્ધનિ। શુશુભે નાગરાજસ્થઃ સિતમભ્રમિવ સ્થિતઃ
માથા પર સફેદ છત્ર ધારણ કરાવતો ઇન્દ્ર, નાગરાજ પર બેઠેલા, આકાશમાં ચમકતા સફેદ વાદળ જેવો તેજસ્વી લાગતો હતો.
સંસ્તૂયમાનો ગન્ધર્વૈર્ઋષિભિશ્ચ તપોધનૈઃ। શૃઙ્ગં ગિરેઃ સમાસાદ્ય તસ્થૌ સૂર્ય ઇવોદિતઃ
ગંધર્વો અને તપથી સંપન્ન ઋષિઓ દ્વારા સ્તુતિ પામતા ઇન્દ્ર, પર્વતની ચોટી પર ઊભા રહ્યા, જેમ ઉગેલો સૂર્ય તેજ પાથરે.
અથ મેઘસ્વનો ધીમાન્વ્યાજહાર શુભાં ગિરમ્। યમઋ પરમધર્મજ્ઞો દક્ષિણાં દિશમાસ્થિતઃ
પછી મેઘની ગર્જના જેવો અવાજ ધરાવતા બુદ્ધિશાળી યમરાજે શુભ વાણી બોલી; તેઓ દક્ષિણ દિશામાં ઊભા રહ્યા.