અદ્ય ચેયં મહી કૃત્સ્ના દુર્યાધનવશાનુગા। સગ્રામનગરા પાર્થ સસાગરવનાકરા ।। ભવાનેવ પ્રિયોઽસ્માકં ત્વયિ ભારઃ સમાહિતઃ
હવે, હે પાર્થ, આ આખી ધરતી, તેના ગામો, શહેરો, દરિયા, જંગલો અને પર્વતો સહિત, દુર્યોધનના વશમાં છે. અમને તો માત્ર તું જ પ્રિય છે; આ બોજ તારા પર છે.
અત્ર કૃત્યં પ્રપશ્યામિ પ્રાપ્તકાલમરિંદમ। કૃષ્ણદ્વૈપાયનાત્તાત ગૃહીતોપનિષન્મયા
હે શત્રુવિજયી, અહીં એક કાર્ય છે જેનો સમય આવી ગયો છે; કૃષ્ણ દ્વૈપાયન પાસેથી મેં ઉપનિષદ ગ્રહણ કરી છે.
ગૃહીતયા તયા સમ્યગ્જગત્સર્વં પ્રકાશતે। તેન ત્વં બ્રહ્મણા તાત સંયુક્તઃ સુસમાહિતઃ
તે યોગ્ય રીતે ગ્રહણ કરતાં આખું જગત સ્પષ્ટ થાય છે; તેના દ્વારા, હે પ્રિય, તું બ્રહ્મ સાથે એકરૂપ અને એકાગ્ર થયો છે.
દેવતાનાં યથાકાલં પ્રસાદં પ્રતિપાલય। તપસા યોજયાત્માનમુગ્રેણ ભરતર્ષભ
યોગ્ય સમયે દેવતાઓની કૃપા મેળવજે; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તું કઠિન તપમાં મન લગાડ.
ધનુષ્માન્કવચી ખઙ્ગી મુનિઃ સાધુવ્રતે સ્થિતઃ। ન કસ્યચિદ્દદન્માર્ગં ગચ્છ તાતોત્તરાં દિશમ્
ધનુષ, કવચ અને ખડગ ધારણ કરીને, મુનિ જેવા સદ્ગતિવ્રત રાખજે; કોઈને પોતાનો માર્ગ આપતો નહીં, હે તાત, ઉત્તર દિશામાં જા.
ઇનદ્રે હ્યસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ સમસ્તાનિ ધનંજય। વૃત્રાદ્ભીતૈર્બલં દેવૈસ્તદા શક્રે સમર્પિતમ્
હે ધનંજય, ઈન્દ્ર પાસે બધા દૈવી અસ્ત્રો છે, જે દેવોએ વૃત્રના ભયથી ઈન્દ્રને સોંપ્યા હતા.
તાન્યેકસ્થાનિ સર્વાણિ તતસ્ત્વં પ્રતિપત્સ્યસે। `અનેન બ્રહ્મણા તાત સર્વં સંપ્રતિપદ્યતે
આ બધું એક જગ્યાએ ભેગું થશે અને પછી તું તેને પ્રાપ્ત કરશે; એ જ્ઞાનથી, પ્રિય પુત્ર, બધું પ્રાપ્ત થાય છે.
શક્રમેવ પ્રપદ્યસ્વ સ તેઽસ્ત્રાણિ પ્રદાસ્યતિ। દીક્ષિતોઽદ્યૈવ ગચ્છ ત્વં દ્રષ્ટું દેવં પુરંદરમ્
તું માત્ર ઇન્દ્ર પાસે જ આશરો લે; એ તને શસ્ત્રો આપશે. આજે જ વિધિપૂર્વક દિક્ષા લઈને દેવ પુરંદરને જોવા જા.
એવમુક્ત્વા ધર્મરાજસ્તમધ્યાપયત પ્રભુઃ
આ રીતે કહીને ધર્મરાજાએ તેને શીખવાડ્યું.
દીક્ષિતં વિધિના તેન યતવાક્કાયમાનસમ્। અનુજજ્ઞે તદા વીરં ભ્રાતા ભ્રાતરમગ્રજઃ
વિધિ પ્રમાણે દિક્ષા લીધેલા, વાણી, શરીર અને મન પર સંયમ ધરાવનાર એ વીરને મોટા ભાઈએ અનુમતિ આપી.
નિદેશાદ્ધર્મરાજસ્ય દ્રષ્ટુકામઃ પુરંદરમ્। ધનુર્ગાણ્ડીવમાદાય તથાઽક્ષય્યે મહેષુધી
ધર્મરાજાના આદેશથી, પુરંદરને જોવા ઇચ્છતો, તેણે ગાંડીવ ધનુષ્ય અને અક્ષય તૂણીઓ હાથમાં લીધી.
કવચી સતલત્રાણો બદ્ધગોધાઙ્ગુલિત્રવાન્। હત્વાઽગ્નિં બ્રાહ્મણાન્નિષ્કૈઃ સ્વસ્તિવાચ્ય મહ્યભુજ
કવચ પહેરી, સંપૂર્ણ રક્ષણ સાથે, ગોધડીની પટ્ટી બાંધીને, અગ્નિ અને બ્રાહ્મણોને સોનાથી સન્માન આપીને અને આશીર્વાદ મેળવી, મહાબાહુએ પ્રસ્થાન કર્યું.
પ્રાતિષ્ઠત મહાબાહુઃ પ્રગૃહીતશરાસનઃ। વધાય ધાર્તરાષ્ટ્રાણાં નિઃશ્વસ્યોર્ધ્વમુદૈક્ષત
મહાબાહુએ ધનુષ્ય પકડીને, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોના વિનાશ માટે, ઊંડો શ્વાસ લઈ ઉપર જોયું અને રવાના થયો.
તં દૃષ્ટ્વા તત્રકૌન્તેયં પ્રગૃહીતશરાસનમ્। અબ્રુવન્બ્રહ્મણાઃ સિદ્ધા ભૂતાન્યન્તર્હિતાનિ ચ
ત્યાં કુંતીપુત્રને ધનુષ્ય પકડીને જોઈ, બ્રાહ્મણો, સિદ્ધો, ભૂતો અને અદૃશ્ય રહેલા બધાએ તેને કહ્યું.
ક્ષિપ્રમાપ્નુહિ કૌન્તેય મનસા યદ્યદિચ્છસિ। સંસાધયસ્વ કૌન્તેય ધ્રુવોસ્તુ વિજયસ્તવ
કુંતીપુત્ર, તારા મનમાં જે ઇચ્છા હોય તે ઝડપથી પ્રાપ્ત કર; તું જે ઈચ્છે તે સિદ્ધ કર અને તારી વિજય નિશ્ચિત રહે.
અબ્રુવન્બ્રાહ્મણાઃ પાર્થમિતિ કૃત્વા જયાશિષઃ। `સિદ્ધચારણસઙ્ઘાશ્ચ ગન્ધર્વાશ્ચ તમબ્રુવન્
બ્રાહ્મણોએ પાર્થને વિજયની શુભકામનાઓ આપી; સિદ્ધ, ચારણ અને ગંધર્વોના સમૂહોએ પણ તેને કહ્યું.
સ્વસ્તિવ્રતમુપાધત્સ્વ સઙ્કલ્પસ્તવ સિદ્ધ્યતામ્। મનોરથાશ્ચ તે સર્વે સમૃદ્ધ્યન્તાં મહારથ
શુભવ્રત લો, તારો સંકલ્પ પૂર્ણ થાય, અને મહારથી, તારી બધી મનોઇચ્છાઓ પૂર્ણ થાય.
એવમુક્તોઽભિવાદ્યૈતાન્બદ્ધાઞ્જલિપુટસ્તથા। તપોયોગમનાઃ પાર્થઃ પુરોહિતમવન્દત
આ રીતે સંબોધન મળ્યા પછી, તેણે બંને હાથ જોડીને સૌને વંદન કર્યું; પાર્થએ તપ અને સંયમમાં મન લગાડી પુરોહિતને પણ વંદન કર્યું.
તતઃ પ્રીતમના જિષ્ણુસ્તાવુભાવભ્યવન્દત। સહોદરાવતિરથૌ યુધિષ્ઠિરવૃકોદરૌ
પછી, પ્રસન્ન મનથી જિષ્ણુએ પોતાના બંને સહોદરો, મહાવીર યુધિષ્ઠિર અને ભીમસેનને વંદન કર્યું.
તં ક્લાન્તમનસૌ પૂર્ણમભિગમ્ય મહારથૌ। યમૌ ગાણ્ડીવધન્વાનમભ્યવાદયતામુભૌ
યમપુત્ર એવા બંને મહારથીઓ, થાકેલા મનવાળા ગાંડીવધારીને મળવા આવ્યા અને તેને વંદન કર્યું.
અભિવાદ્ય તુ તૌ વીરાવૂચતુઃ પાકશાસનિમ્। અવાપ્તવ્યાનિ સર્વાણિ દિવ્યાન્યસ્ત્રાણિ વાસવાત્। અસ્ત્રાણ્યાપ્નુહિ કૌન્તેય મનસા યદ્યદિચ્છસિ
એ બંને વીરને વંદન કરીને, તેમણે પાકશાસનિધારીને કહ્યું: 'બધી દિવ્ય શસ્ત્રો વસવ પાસેથી મેળવવી છે; કુંતીપુત્ર, તારા મનમાં જે ઇચ્છા હોય તે શસ્ત્રો પ્રાપ્ત કર.'
ગિરો હ્યશિથિલાઃ સર્વા નિર્દોષાઃ સંમતાઃ સતામ્। ત્વમેકઃ પાણ્ડવેષ્વદ્ય સંપ્રાપ્તોસિ ધનઞ્જય
તારી બધી વાતો દૃઢ, નિર્દોષ અને સજ્જનોમાં માન્ય છે; આજે પાંડવોમાં તું એકલો ધનંજય સિદ્ધિ પર પહોંચ્યો છે.
ન ચાધર્મવિદં દેવા નાસિદ્ધં નાતપસ્વિનમ્। દ્રષ્ટુમિચ્છન્તિ કૌન્તેય ચલચિત્તં શઠં ન ચ
કુંતીપુત્ર, દેવતાઓ અધર્મ જાણનારા, અસફળ, તપ વગરના, ચંચળ મનવાળા કે કપટી માણસને જોવા ઇચ્છતા નથી.
રોરૂયમાણઃ કટુકમીર્ષ્યકઃ કટુકાક્ષરઃ। શઠકઃ શ્લાઘકઃ ક્ષેપ્તા હન્તા ચ વિચિકિત્સિતા
જે માણસ કડક બોલે છે, ઈર્ષ્યાળુ છે, કડવી વાત કરે છે, કપટી, પોતાનો વખાણ કરનાર, નિંદા કરનાર, મારનાર અને શંકાશીલ હોય છે.
વિશ્વસ્ હન્તા માયાવી ક્રોધનોઽનૃતભાષિતા। અત્યાશી નાસ્તિકોઽદાતા મિત્રધ્રુક્સર્વશઙ્કિતઃ
વિશ્વાસ તોડનાર, છેતરપિંડી કરનાર, ગુસ્સાવાળો, ખોટું બોલનાર, વધારે લોભી, શ્રદ્ધા વગરનો, દાન ન કરનાર, મિત્રોને દગો આપનાર અને દરેક પર શંકા કરનાર—
આક્રોષ્ટા ચાતિમાની ચ રૌદ્રો લુબ્ધોઽથ લોલુપઃ। સ્તેનશ્ચ મદ્યપશ્ચૈવ ભ્રૂણહા ગુરુતલ્પગઃ
અપમાન કરનાર, ઘમંડિયો, ક્રૂર, લાલચુ અને કદી સંતોષ ન થતો, ચોર, દારૂ પીવનારો, ગર્ભહત્યા કરનાર અને ગુરુની પત્ની સાથે સંબંધ રાખનાર—
સંભાવિતાત્મા ચાત્યર્થં નૃશંસઃ પુરુષશ્ચ યઃ। નૈતે લોકાનાપ્નુવન્તિ નિર્લોકાસ્તે ધનઞ્જય
જે માણસ ખૂબ જ આત્મમાની અને નિર્દય હોય, એવા લોકો, હે ધનંજય, કોઈ લોકને પામતા નથી; તેઓ બધાં લોકોથી વંચિત રહી જાય છે.
આનૃશંસ્યમનુક્રોશઃ સત્યં કરુણવેદિતા। દમઃ સ્થિતિર્ધૃતિર્ધર્મઃ ક્ષમા કૃત્યમનુત્તમમ્
દયાળુપણું, સહાનુભૂતિ, સત્યવાદિતા, દુઃખમાં સહાનુભૂતિ, ઇન્દ્રિય સંયમ, સ્થિરતા, ધીરજ, ધર્મપાલન, માફી અને શ્રેષ્ઠ વર્તન—
દયા શમશ્ચ ધર્મશ્ચ ગુરુપૂજા કૃતજ્ઞતા। મૈત્રતા દ્વિજભક્તિશ્ચ વસન્તિ ત્વયિ ફલ્ગુન। વ્યપેક્ષા સર્વભૂતેષુ કૃપા દાનં મતિઃ સ્મૃતિઃ
દયા, શાંતિ, સદ્ગુણ, વડીલોના માન, ઉપકાર માનવો, મિત્રતા, દ્વિજોની ભક્તિ—આ બધું તારી અંદર વસે છે, હે ફાલ્ગુન; દરેક પ્રાણી પ્રત્યે સમભાવ, કરુણા, દાન, બુદ્ધિ અને સ્મૃતિ પણ તારી પાસે છે.
તસ્માત્કૌરવ્ય શક્રેણ સમેષ્યસિ ધનઞ્જય। ત્વાદૃશેન હિ દેવાનાં શ્લાઘનીયઃ સમાગમઃ
એટલે, હે કૌરવપુત્ર, તું શક્ર સાથે મળશે, હે ધનંજય; કેમ કે, તારા જેવા સાથે મળવું દેવતાઓ માટે પણ વખાણવા જેવું છે.