સરોષમહમત્તો વૈ કામગાદવરુહ્ય ચ। પ્રદ્યુમ્નં યોધયામાસ સાલ્વઃ પરપુરંજયઃ
સાલ્વા, ગુસ્સા અને ગર્વથી ભરેલો, કામગા પરથી નીચે ઉતરી, પ્રદ્યુમ્ન સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યો.
તયોઃ સુતુમુલં યુદ્ધં સાલ્વવૃષ્ણિપ્રવીરયોઃ। સમેતા દદૃશુર્લોકા બલિવાસવયોરિવ
સાલ્વા અને વૃષ્ણિ વીરોએ ભયંકર યુદ્ધ કર્યું; લોકો એ યુદ્ધને બલિ અને ઇન્દ્રના યુદ્ધ જેવું જોઈ રહ્યા હતા.
તસ્ય માયામયો વીર રથો હેમપરિષ્કૃતઃ। સપતાકઃ સધ્વજશ્ચ સાનુકર્ષઃ સ તૂણવાન્
એ વીરનો રથ માયાથી બનેલો અને સુવર્ણથી સજ્જ હતો, ધ્વજાઓ, પટાકાઓ, જૂથ અને તૂણથી યુક્ત, ખરેખર અદ્ભુત હતો.
સ તં રથવરં શ્રીમાન્સમારુહ્ય કિલ પ્રભો। મુમોચ બાણાન્કૌખ્ય પ્રદ્યુમ્નાય મહાબલઃ
એ મહાન રથ પર ચઢીને, શક્તિશાળી સાલ્વાએ પ્રદ્યુમ્ન પર ધડાધડ તીરો વરસાવ્યા.
તતો બાણમયં વર્ષં વ્યસૃજત્તરસા રણે। પ્રદ્યુમ્નો ભુજવેગેન સાલ્વં સંમોહયન્નિવ
પછી યુદ્ધમાં એણે ઝડપથી તીરોની ઝરમર વરસાવી; પ્રદ્યુમ્ને પોતાના હાથના બળથી સાલ્વાને ગૂંચવી દીધો.
સ તૈરભિહતઃ સઙ્ખ્યે નામર્યત સૌભરાટ્। શરાન્દીપ્તાગ્નિસંકાશાન્મુમોચ તનયે મમ
યુદ્ધમાં એ તીરોને વાગ્યો છતાં, સૌભનો રાજા પાછળ ન હટ્યો અને મારા પુત્ર પર અગ્નિ જેવા તેજસ્વી તીરો છોડ્યા.
તમાપતન્તં બાણૌધં સ ચિચ્છેદ મહાબલઃ। તતશ્ચાન્યાઞ્શરાન્દીપ્તાન્પ્રચિક્ષેપ સુતે મમ
જ્યારે એ તીરોની ધારા એની તરફ આવી, ત્યારે એ શક્તિશાળી વીર એ તીરો કાપી નાખી, પછી મારા પુત્ર પર બીજા પ્રજ્વલિત તીરો છોડ્યા.
સ સાલ્વબાણૈ રાજેન્દ્ર વિદ્ધો રુક્મિણિનન્દનઃ। મુમોચ બાણં ત્વરિતો મર્મભેદિનમાહવે
રાજા, રુક્મિણીપુત્ર સાલ્વાના તીરો વાગતાં જ યુદ્ધમાં ઝડપથી એક જીવલેણ તીર છોડ્યો.
તસ્ય વર્મ વિભિદ્યાશુ સ બાણો મત્સુતેરિતઃ। વિવેશ હૃદયં પત્રી સ પપાત ભૃશહતઃ
મત્સ્યપુત્રે છોડેલો તીક્ષ્ણ બાણ તેની કવચને ભેદી હૃદયમાં ઘૂસી ગયો; ભારે ઘાયલ થઈને તે જમીન પર પડી ગયો.
તસ્મિન્નિપતિતે વીરે સાલ્વરાજે વિચેતસિ। સંપ્રદ્રબન્દાનવેન્દ્રા દારયન્તો વસુંધરામ્
સાલ્વરાજા એ વીર બેભાન થઈને પડતાં, દાનવોના નેતાઓ ધૂળ ઉડાડતાં, ધરણીને ફાડી આગળ વધ્યાં.
હાહાકૃતમભૂત્સૈન્યં સાલ્વસ્ય પૃથિવીપતે। નષ્ટસંજ્ઞે નિપતિતે તદા સૌભપતૌ નૃપે
પૃથ્વીપતિ, સાઉભના રાજા બેભાન થઈને પડતાં,سال્વની સેના માંથી ઉદ્વેગભેર રડવાનો અવાજ ઊઠ્યો.
તત ઉત્થાય રાજેન્દ્ર પ્રતિલભ્ય ચ ચેતનામ્। મુમોચ બાણાન્સહસા પ્રદ્યુમ્નાય મહાબલઃ
પછી, રાજેન્દ્ર, રાજાએ ફરી હોશમાં આવીને, મહાબળવાને અચાનક પ્રદ્યુમ્ન પર બાણ વરસાવ્યા.
તેન બાણેન મહતા પ્રદ્યુમ્નઃ સમરે સ્થિતઃ। જત્રુદેશે ભૃશં વિદ્ધો વ્યથિતો દદૃશે તદા
મોટા બાણથી યુદ્ધમાં ઉભેલા પ્રદ્યુમ્નના કાંધ પાસે જોરથી વાગી ગયો અને તે દુઃખથી વ્યાકુળ દેખાયો.
તં સ વિદ્ધ્વા મહારાજ સાલ્વો રુક્મિણિનન્દનમ્। નનાદ સિંહનાદં વૈ નાદેનાપૂરયન્મહીમ્
મહારાજા, સાલ્વએ રુક્મિણીનંદનને ઘાયલ કર્યા પછી સિંહ જેવો ગર્જના કરી, તેની ધ્વનિથી પૃથ્વી ગુંજી ઉઠી.
તતો મોહં સમાપન્ને તનયે મમ ભારત। મુમોચ બાણાંસ્ત્વરિતઃ પુનરન્યાન્દુરાત્મવાન્
ભારત, પછી મારા પુત્રને મોહ આવી ગયો ત્યારે, દુષ્ટ સાલ્વએ ઝડપથી બીજાં બાણ છોડ્યાં.
સ તૈરભિહતો બાણૈર્બહુભિસ્તેન મોહિતઃ। નિશ્ચેષ્ટઃ કૌરવશ્રેષ્ઠ પ્રદ્યુમ્નોઽભૂદ્રણાજિરે
કૌરવોમાં શ્રેષ્ઠ, અનેક બાણોથી ઘાયલ અને મોહિત થયેલા પ્રદ્યુમ્ન યુદ્ધભૂમિ પર નિષ્ક્રિય બની ગયો.
સાલ્વબાણાર્દિતે તસ્મિન્પ્રદ્યુમ્ને બલિનાંવરે। વૃષ્ણયો ભગ્નસંકલ્પા વિવ્યથુઃ પૃતનામુખે
બલવાનોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પ્રદ્યુમ્નને સાલ્વના બાણોથી ઘાયલ થતાં, વૃષ્ણિઓના મનોબળ તૂટી ગયા અને તેઓ યુદ્ધમૂખે ડરી ગયા.
હાહાકૃતમભૂત્સર્વં વૃષ્ણ્યન્ધકબલં તતઃ। પ્રદ્યુમ્ને મોહિતે રાજન્સાલ્વઃ પ્રમુદિતોઽભવત્
રાજા, પ્રદ્યુમ્ન મોહિત થતાં, વૃષ્ણિ અને અંધક સેનામાંથી ઉદ્વેગભેર રડવાનો અવાજ ઊઠ્યો; સાલ્વ ખુશ થયો.
તં તથા મોહિતં દૃષ્ટ્વા સારથિર્જવનૈર્હયૈઃ। રણાદપાહરત્તૂર્ણં શિક્ષિતો દારુકિસ્તદા
ત્યારે, દારુક નામના કુશળ સારથીએ, પ્રદ્યુમ્નને એમ જ મોહિત જોઈ, ઝડપી ઘોડાઓથી તેને યુદ્ધમાંથી દૂર લઈ ગયો.
નાતિદૂરાપયાતે તુ રથે રથવરપ્રણુત્। ધનુર્ગૃહીત્વા યન્તારં લબ્ધસજ્ઞોઽબ્રવીદિદમ્
રથ થોડું દૂર જ ગયો હતો ત્યારે, શ્રેષ્ઠ સારથિ દ્વારા પ્રશંસિત, પ્રદ્યુમ્ને હોશમાં આવી ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું અને સારથિને કહ્યું.
સૌતે કિં તે વ્યવસિતં કસ્માદ્યાસિ પરાઙ્મુખઃ। નૈષ વૃષ્ણિપ્રવીરાણામાહવે ધર્મ ઉચ્યતે
સૌતે, તારો ઇરાદો શું છે? કેમ તું પીઠ ફેરવી રહ્યો છે? યુદ્ધમાં વૃષ્ણિ વીરોએ આવું કરવું યોગ્ય નથી.
કચ્ચિત્સૌતે ન તે મોહઃ સાલ્વં દૃષ્ટ્વા મહાહવે। વિષાદો વા રણઁ દૃષ્ટ્વા બ્રૂહિ મે ત્વં યથાતથમ્
સારથી, શું તને મહાયુદ્ધમાં સાલ્વને જોઈને મોહ આવ્યો છે? કે યુદ્ધ જોઈને તું નિરાશ થયો છે? સાચું-સાચું કહેજે.
જાનાર્દને ન મે મોહો નાપિ માં ભયમાવિશત્। અતિભારં તુ તે મન્યે સાલ્વં કેશવનન્દન
જનાર્દન, મને મોહ નથી આવ્યો, ન તો ડર લાગ્યો છે; પણ, કેશવનંદન, હું સાલ્વને ભારે દુશ્મન માનું છું.
સોભિયાતિ શનૈર્વીર બલવાનેષ પાપકૃત્। મોહિતશ્ચ રણે શૂરો રક્ષ્યઃ સારથિના રથી
વીર, આ પાપી અને શક્તિશાળી સાલ્વ ધીમે-ધીમે આગળ વધી રહ્યો છે; યુદ્ધમાં મોહિત થયેલા રથીએ સારથિ દ્વારા રક્ષા થવી જોઈએ.
આયુષ્મંસ્ત્વં મયા નિત્યં રક્ષિતવ્યસ્ત્વયાઽપ્યહમ્। રક્ષિતવ્યો રણે નિત્યમિતિ કૃત્વાઽપયામ્યહમ્
હંમેશા હું તારી રક્ષા કરું અને તું મારી; એ વિચારથી, હું તને યુદ્ધમાં બચાવવા અહીંથી લઈ જઈ રહ્યો છું.
એકશ્ચાસિ મહાબાહો બહવશ્ચાપિ દાનવાઃ। ન સમં રૌક્મિણેયાહં રણએ મત્વાઽપયામિ વા
મહાબાહુ, તું એકલો છે અને દાનવો ઘણાં છે; રુક્મિણીપુત્રની સમકક્ષ મારી શક્તિ નથી એમ માની, હું અહીંથી જઈ રહ્યો છું.
એવં બ્રુવતિ સૂતે તુ તદા મકરકેતુમાન્। ઉવાચ સૂતં કૌરવ્ય સંનિવર્ત્ય રથં પુનઃ
સૂતએ આવું કહ્યું ત્યારે મકરધ્વજધારી યોદ્ધાએ રથ ફરીથી અટકાવ્યો અને કૌરવકુળના વંશજ, સૂતને કહ્યું.
દારુકાત્મજ મૈવં ત્વં પુનઃ કાર્ષીઃ કથંચન। ન્યપયાનં રણાત્સૌતે જીવતો મમ કર્હિચિત્
દારુકપુત્ર, જ્યારે હું જીવતો હોઉં ત્યારે, તું ક્યારેય પણ કોઈ રીતે યુદ્ધમાંથી પાછો ન ફરતો, સૂત.
ન સ વૃષ્ણિકુલે જાતો યો વૈ ત્યજતિ સંગરમ્। યો વા નિપતિતં હન્તિ તવાસ્મીતિ ચ વાદિનમ્
જે યુદ્ધ છોડે, કે પડી ગયેલા શત્રુને માર્યા કરે, અથવા 'હું તારો છું' એમ કહેતા પર હુમલો કરે, એવો માણસ વૃષ્ણિકુળમાં જન્મેલો નથી.
તથા સ્ત્રિયં ચ યો હન્તિ બાલં વૃદ્ધં તથૈવ ચ। વિરથં મુક્તકેશં ચ ભગ્નશસ્ત્રાયુધં તથા
તે જ રીતે, જે સ્ત્રી, બાળક, વૃદ્ધ, રથ વિહોણા, વાળ ખુલેલા કે શસ્ત્ર તૂટી ગયેલા માણસને મારી નાખે, એ પણ અયોગ્ય છે.