ચિરજીવી નૃપઃ સોઽપિ પ્રસાદાત્પદ્મજન્મનઃ।' તતો વૃષ્ણિપ્રવીરાંસ્તાન્બાલાન્હત્વા બહૂંસ્તદા। પુરોદ્યાનાનિ સર્વાણિ ભેદયામાસ દુર્ભતિઃ
પદ્મથી જન્મેલા દેવની કૃપાથી લાંબું જીવન પામેલો એ રાજા, પછી ઘણા યુવાન વૃષ્ણી વીરોને મારી નાખ્યા અને એ દુષ્ટે શહેરના બધી બાગ-બગીચાઓ ઉજાડી નાખ્યા.
ઉક્તવાંશ્ચ મહાબાહો ક્વાસૌ વૃષ્ણિકુલાધમઃ। વાસુદેવઃ સ મન્દાત્મા વસુદેવસુતો ગતઃ
પછી એ મહાબાહુએ બૂમ પાડી: 'વૃષ્ણી કુળનો સૌથી નીચો, મનથી દુર્બળ વાસુદેવ, વસુદેવનો દીકરો, ક્યાં ગયો છે?'
તસ્ય યુદ્ધાર્થિનો દર્પં યુદ્ધેનાશયિતાઽસ્મ્યહમ્। આનર્તાઃ સત્યમાખ્યાત તત્ર ગન્તાઽસ્મિ યત્ર સઃ
'તેને યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છા છે, હું યુદ્ધમાં એની ઘમંડને મટાડી દઈશ. હે આનંદો, સાચું કહો કે એ ક્યાં છે, હું ત્યાં જઇશ.'
તં હત્વા વિનિવર્તિષ્યે કંસકેશિનિષૂદનમ્। અહત્વા ન નિવર્તિષ્યે સત્યેનાયુધમાલભે
'કંસ અને કેશીનો સંહાર કરનારને મારીને જ પાછો ફરિશ, એને ન મારીએ ત્યાં સુધી પાછો ન આવું—સત્યની શપથ લઈને શસ્ત્ર ઉઠાવું છું.'
ક્વાસૌ ક્વાસાવિતિ પુનસ્તત્રતત્ર પ્રધાવતિ। મયા સહ રણે યોદ્ધું કાઙ્ક્ષમાણઃ સ સૌભરાટ્
'એ સૌભનો રાજા વારંવાર અહીં-ત્યાં દોડી બોલતો રહ્યો: "ક્યાં છે એ? ક્યાં છે એ?"—મારા સાથે યુદ્ધ કરવા માટે આતુર હતો.'
અદ્યતં પાપકર્માણં ક્ષુદ્રં વિશ્વાસઘાતિનમ્। શિશુપાલવધામર્ષાદ્ગમયિષ્યે યમક્ષયમ્
'આજે, શિશુપાલના મૃત્યુના રોષથી, હું એ પાપી, નિકૃષ્ટ અને વિશ્વાસઘાતીને યમના ઘર મોકલી દઈશ.'
મમ પાપસ્વભાવેન ભ્રાતા યેન નિપાતિતઃ। શિશુપાલો મહીપાલસ્તં વધિષ્યે મહીતલે
'મારા ભાઈ, રાજા શિશુપાલ, પોતાની પાપી સ્વભાવથી માર્યો ગયો, એ માટે હું એને ધરતી પર મારી નાખીશ.'
ભ્રાતા બાલશ્ચ રાજા ચ ન ચ સંગ્રામકોવિદઃ। પ્રમત્તશ્ચ હતો વીરસ્તં હનિષ્યે જનાર્દનમ્
'મારો ભાઈ બાળક હતો, રાજા હતો, યુદ્ધમાં અજાણ હતો અને અચેત હતો—એ વીર માર્યો ગયો; હવે હું જનાર્દનને મારી નાખીશ.'
એકમાદિ મહારાજ વિલપ્યદિવમાસ્થિતઃ। કામગેન સ સૌભેન ક્ષિપ્ત્વા માં કુરુનન્દન
'હે મહારાજ, એ એકલો જ આ રીતે દુઃખ વ્યક્ત કરીને, પોતાની ઇચ્છાથી સૌભમાં ચઢી ગયો અને મને પણ દૂર ફેંકી દીધો, હે કુરુનંદન.'
તમશ્રૌષમહં ગત્વા યથા વૃત્તઃ સ દુર્મતિઃ। મયિ કૌરવ્ય દુષ્ટાત્મા માર્તિકાવતકો નૃપઃ
'હે કૌરવ્ય, જ્યારે હું અહીં નહોતો, ત્યારે એ દુષ્ટમનસ્ય વાળો માર્તિકાવટનો રાજા શું કરતો હતો, એ બધું મેં સાંભળ્યું.'
તતોઽહમપિ કૌરવ્ય રોષવ્યાકુલલોચનઃ। નિશ્ચિત્ય મનસા રાજન્વધાયાસ્ય મનો દધે
'પછી હું પણ, હે કૌરવ્ય, ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરીને, મનમાં નક્કી કર્યું કે, હે રાજા, હવે એને મારી નાખીશ.'
આનર્તેષુ વિમર્દં ચ ક્ષેપં ચાત્મનિ કૌરવ। પ્રવૃદ્ધમવલેપં ચ તસ્ય દુષ્કૃતકર્મણઃ
'હે કૌરવ, મેં વિચાર્યું કે એ દુષ્ટે આનંદોમાં જે હિંસા કરી, મને જે અપમાન આપ્યું અને એની વધતી ઘમંડ કેવી હતી.'
તતઃ સૌભવધાયાહં પ્રતસ્થે પૃથિવીપતે। સ મયા સાગરાવર્તે દૃષ્ટ આસીત્પરીપ્સતા
'પછી, હે પૃથ્વીનાથ, મેં સૌભને નાશ કરવા માટે રવાના થયો; દરિયાના વળાંકમાં એ સૌભને પકડવાની ઇચ્છાથી જોયું.'
તતઃ પ્રધ્માપ્ય જલજં પાઞ્ચજન્યમહે નૃપ। આહૂય સાલ્વં સમરે યુદ્ધાય સમવસ્થિતઃ
'પછી, હે રાજા, મેં પાંજજન્ય શંખ ફૂંકી, શાલ્વને યુદ્ધ માટે બોલાવ્યો અને યુદ્ધ માટે તૈયાર ઊભો રહ્યો.'
તન્મુહૂર્તમભૂદ્યુદ્ધં તત્ર મે દાનવૈઃ સહ। શવીભૂતાશ્ચ મે સર્વે ભૂતલે ચ નિપાતિતાઃ
'ત્યાં થોડો સમય મારા અને દાનવો વચ્ચે યુદ્ધ થયું; મેં બધા દાનવો મારી નાખ્યા અને તેઓ ધરતી પર પડી ગયા.'
એતત્કાર્યં મહાબાહો યેનાહં નાગમં તદા। શ્રુત્વૈવ હાસ્તિનપુરે દ્યૂતં ચાવિનયોત્થિતમ્। દ્રુતમાગતવાન્યુષ્માન્દ્રષ્ટુકામઃ સુદુઃખિતાન્
'હે મહાબાહુ, એ કારણથી હું ત્યારે આવી શક્યો નહોતો; કારણ કે હસ્તિનાપુરમાં મેં જ્ઞાન મળ્યું કે જુગારથી અને અપમાનથી દુઃખ થયો છે, એટલે હું તરત જ અહીં આવ્યો, તમને દુઃખમાં જોઈને મળવા માટે.'
વાસુદેવ મહાબાહો વિસ્તરેણ મહામતે। સૌભસ્ય વધમાચક્ષ્વ ન હિ તૃષ્યામિ કથ્યતઃ
હે વાસુદેવ, બલવાન ભાઈ, હે વિદ્વાન, તું સૌભના વિનાશની વાત વિગતે કહેજે; હું એ સાંભળતાં ક્યારેય થાકતો નથી.
હતં શ્રુત્વા મહાબાહૌ મયા શ્રૌતશ્રવં નૃપ। ઉપાયાદ્ભરતશ્રેષ્ઠ સાલ્વો દ્વારવતીં પુરીમ્
હે રાજા, જયારે મહાબલી રાજાની હત્યાની ખબર સાંભળી, ત્યારે સૌભ નામનો શત્રુ, હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, કોઈક ઉપાયથી દ્વારકાની તરફ આગળ વધ્યો.
અરુણત્તાં સુદુષ્ટાત્મા સર્વતઃ પાણ્ડુનન્દન। સાલ્વો વૈહાયસં ચાપિ તત્પુરં વ્યૂહ્ય ધિષ્ઠિતઃ
પાંડુપુત્ર, એ દુષ્ટ હૃદયવાળો સૌભે ચારે બાજુથી શહેરને ઘેરી લીધું અને પોતાનું વાયુમંડળમાં ઊડતું શહેર પણ સેનાની ગોઠવણી કરીને ઊભું રાખ્યું.
તત્રસ્થોઽથ મહીપાલો યોધયામાસ તાં પુરીમ્। અભિસારેણ સર્વેણ તત્ર યુદ્ધમવર્તત
પછી એ રાજાએ ત્યાં રહીને શહેર પર આક્રમણ શરૂ કર્યું અને આખી સેનાએ એકસાથે ચડાઈ કરી, ત્યાં યુદ્ધ શરૂ થયું.
પુરી સમન્તાદ્વિહિતા સપતાકા સતોરણા। સચક્રા સહુડા ચૈવ સયન્ત્રખનકા તથા
શહેર ચારેય બાજુથી મજબૂત બનાવેલું હતું, ધ્વજાઓ અને દરવાજા સાથે શોભતું, ગાડાં, કિલ્લા અને યંત્રો તથા ખાડીઓથી પણ સજ્જ હતું.
સોપશલ્યપ્રતોલીકા સાટ્ટાટ્ટાલકગોપુરા। સચક્રગ્રહિણી ચૈવ સોલ્કાલાતાવપોથિકા
તેમાં મજબૂત મચાન, પહોળી માર્ગો, મકાનના મઢ અને મિનારા, ચક્ર પકડવાના ઉપકરણો અને અગ્નિ તથા હુમલાથી બચાવવાના સાધનો પણ હતાં.
સોષ્ટિકા ભરતશ્રેષ્ઠ સભેરીપણવાનકા। સતોમરાઙ્કુશા રાજન્સશતઘ્નીકલાઙ્ગલા
હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, તેમાં મજબૂત થાંભલા, ઢોલ-નગારા, ભાલા, અંકુશ, શતરૂઓને મારવા માટેના યંત્રો અને હળ પણ હતાં.
સભુશુણ્ડ્યશ્મગુડકા સાયુધા સપરશ્વધા। લોહચર્મવતી ચાપિ સાગ્નિઃ સગુડશૃઙ્ગિકા। શાસ્ત્રદૃષ્ટેન વિધિના સુયુક્તા ભરતર્ષભ
તેમાં ભીંત તોડવાના રામ, પથ્થર ફેંકવાના સાધનો, શસ્ત્રો અને કુહાડા, લોખંડની ઢાલ, અગ્નિ અને શિંગ વાળા દંડ, અને શાસ્ત્રોક્ત રીતથી યોગ્ય રીતે તૈયાર કરેલું હતું, હે ભરતકુલના વરિષ્ઠ.
રથૈરનેકૈર્વિવિધૈર્ગદસામ્બોદ્ધવાદિભિઃ। પુરુષૈઃ કુરુશાર્દૂલ સમર્થૈઃ પ્રતિવારણે
તેમાં અનેક પ્રકારના રથો, ગદાઓ, ગર્જનારા શસ્ત્રો અને રક્ષણ માટે સક્ષમ એવા પુરુષો, હે કુરુકુલના વાઘ, હાજર હતાં.
અતિખ્યાતકુલૈર્વીરૈર્દૃષ્ટવીર્યૈશ્ચ સંયુગે। મધ્યમેન ચ ગુલ્મેન રક્ષિભિઃ સા સુરક્ષિતા। ઉત્ક્ષિપ્તગુલ્મૈશ્ચ તથા હયૈશ્ચ સપતાકિભિઃ
પ્રસિદ્ધ કુળના, યુદ્ધમાં પોતાની વીરતા દર્શાવનાર યોદ્ધાઓ અને મધ્યમ બળના રક્ષકો સાથે તે શહેર સારી રીતે સુરક્ષિત હતું; ઉંચા મંચો અને ધ્વજાવાળા ઘોડાઓ પણ હતાં.
આઘોષિતં ચ નગરે ન પાતવ્યા સુરેતિ વૈ। પ્રમાદં પરિરક્ષદ્ભિરુગ્રસેનોદ્ધવાદિભિઃ
શહેરમાં ઉગ્રસેન, ઉદ્ધવ અને અન્ય રક્ષકો દ્વારા જાહેર કરાયું કે, 'કોઈપણ બેદરકારી ન રાખવી!'
પ્રમત્તેષ્વભિઘાતં હિ કુર્યાત્સાલ્વો નરાધિપઃ। ઇતિ કૃત્વાઽપ્રમત્તાસ્તે સર્વેવૃષ્ણ્યન્ધકાઃ સ્થિતાઃ
કારણ કે જો બેદરકારી થાય તો રાજા સૌભ હુમલો કરી શકે; તેથી બધા વૃષ્ણિ અને અંધક vigilance રાખીને ઊભા રહ્યાં.
આનર્તાશ્ચ તથા સર્વે નટનર્તકગાયકાઃ। બહિર્નિર્વાસિતાઃ સર્વે રક્ષદ્ભિર્વિત્તસંચયમ્
બધા અનર્તવાસીઓ, નૃત્યકારો, કલાકારો અને ગાયકોએ શહેર છોડવું પડ્યું અને રક્ષકો ધન-સંપત્તિની કડક રક્ષા કરતા હતા.
સંક્રમા ભેદિતાઃ સર્વે નાવશ્ચ પ્રતિષેધિતાઃ। પરિખાશ્ચાપિ કૌરવ્ય કીલૈઃ સુનિચિતાઃ કૃતાઃ
બધા પુલ તોડી નાખવામાં આવ્યા, નૌકાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકાયો અને ખાડીઓમાં મજબૂત કાંટા ગાડી સુરક્ષિત કરી દેવાઈ, હે કૌરવ.