અસાન્નિધ્યં તુ કૌરવ્ય મમાનર્તેષ્વભૂત્તદા। યેનેદં વ્યસનં પ્રાજ્ઞા ભવન્તો દ્યૂતકારિતમ્
પણ, હે કૌરવ, એ સમયે હું અહીં ન હતો એ જ કારણ છે કે, હે વિદ્વાનો, તમે જુગારથી થયેલી આ આપત્તિ ભોગવી છે.
સોહમેત્ય કુરુશ્રેષ્ઠ દ્વારકાં પાણ્ડુનન્દન। અશ્રૌષં ત્વાં વ્યસનિનં યુયુધાનાદ્યથાતથમ્
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, તેથી હું દ્વારકામાં આવીને, હે પાંડુપુત્ર, યુયુધાન અને બીજાઓ પાસેથી જાણ્યું કે તમે દુઃખમાં છો.
શ્રુત્વૈવ ચાહં રાજેન્દ્ર પરમોદ્વિગ્રમાનસઃ। તૂર્ણમભ્યાગતોસ્મિત્વાં દ્રષ્ટુકામો વિશંપતે
આ સાંભળીને, હે રાજાધિરાજ, મારું મન ખૂબ જ વ્યાકુળ થયું અને હું તરત જ તમને જોવા માટે, હે રાજાઓના સ્વામી, અહીં આવી ગયો.
અહો કૃચ્છ્રમનુપ્રાપ્તાઃ સર્વે સ્મ ભરતર્ષભ। સોઽહં ત્વાં વ્યસને મગ્નં પશ્યામિ સહ સોદરૈઃ
હાય, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તમે બધા ભારે મુશ્કેલીમાં ફસાઈ ગયા છો; અને હું તમને ભાઈઓ સાથે દુઃખમાં ડૂબેલા જોઈ રહ્યો છું.
અસાન્નિધ્યં કથં કૃષ્ણ તવાસીદ્વૃષ્ણિનન્દન। ક્વ ચાસીદ્વિપ્રવાસસ્તે કિંચાકાર્ષીઃ પ્રવાસતઃ
હે કૃષ્ણ, વૃષ્ણિવંશના આનંદ, એ સમયે તમે કેમ હાજર નહોતા? તમે કયા ગયા હતા અને પરદેશમાં શું કર્યું હતું?
સાલ્વસ્ય નગરં સૌભં ગતોઽહં ભરતર્ષભ। નિહન્તું કૌરવશ્રેષ્ઠ તત્ર મે શૃણુ કારણમ્
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હું શાલ્વના સૌભા નામના શહેરમાં ગયો હતો, હે કૌરવશ્રેષ્ઠ, તેને નષ્ટ કરવા માટે; એનું કારણ પણ હું તમને કહું છું.
મહાતેજા મહાંવાહુર્યઃ સ રાજા મહાયશાઃ। દમઘોષાત્મજો વીરઃ શિશુપાલો મયા હતઃ
દમઘોષનો પુત્ર, મહાશક્તિશાળી અને મહાપ્રસિદ્ધ રાજા શિશુપાલ, એ વીરને મેં મારી નાખ્યો હતો.
યજ્ઞે તે ભરતશ્રેષ્ઠ રાજસૂયેઽર્હણાં પ્રતિ। સ રોષવશમાપન્નો નામૃષ્યત દુરાત્મવાન્
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તમારા રાજસૂય યજ્ઞમાં જ્યારે તમને સન્માન મળતું હતું, ત્યારે એ દુષ્ટમન શિશુપાલ ક્રોધથી ભરાઈ ગયો અને એ સહન કરી શક્યો નહીં.
શ્રુત્વા તં નિહતં સાલ્વસ્તીવ્રરોષસમન્વિતઃ। ઉપાયાદ્દ્વારકાં શૂન્યામિહસ્થે મયિ ભારત
શાલ્વએ જ્યારે સાંભળ્યું કે તેનો સાથી મારાયો છે, ત્યારે તે ભારે ગુસ્સાથી ખાલી દ્વારકા તરફ આવ્યો, ભારત, એ સમયે હું અહીં હતો.
સ તત્ર યુદ્ધમકરોદ્બાલકૈર્વૃષ્ણિપુઙ્ગવૈઃ। નિવૃત્તઃ કામગં સૌભમારુહ્યૈવ નૃશંસવત્
ત્યાં તેણે યુવાન વૃષ્ણી વીરો સાથે યુદ્ધ કર્યું અને પછી, ક્રૂરતાથી, યુદ્ધ રોકી, પોતાની ઇચ્છાથી સૌભ નામના વિમાને ચઢી ગયો.
ચિરજીવી નૃપઃ સોઽપિ પ્રસાદાત્પદ્મજન્મનઃ।' તતો વૃષ્ણિપ્રવીરાંસ્તાન્બાલાન્હત્વા બહૂંસ્તદા। પુરોદ્યાનાનિ સર્વાણિ ભેદયામાસ દુર્ભતિઃ
પદ્મથી જન્મેલા દેવની કૃપાથી લાંબું જીવન પામેલો એ રાજા, પછી ઘણા યુવાન વૃષ્ણી વીરોને મારી નાખ્યા અને એ દુષ્ટે શહેરના બધી બાગ-બગીચાઓ ઉજાડી નાખ્યા.
ઉક્તવાંશ્ચ મહાબાહો ક્વાસૌ વૃષ્ણિકુલાધમઃ। વાસુદેવઃ સ મન્દાત્મા વસુદેવસુતો ગતઃ
પછી એ મહાબાહુએ બૂમ પાડી: 'વૃષ્ણી કુળનો સૌથી નીચો, મનથી દુર્બળ વાસુદેવ, વસુદેવનો દીકરો, ક્યાં ગયો છે?'
તસ્ય યુદ્ધાર્થિનો દર્પં યુદ્ધેનાશયિતાઽસ્મ્યહમ્। આનર્તાઃ સત્યમાખ્યાત તત્ર ગન્તાઽસ્મિ યત્ર સઃ
'તેને યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છા છે, હું યુદ્ધમાં એની ઘમંડને મટાડી દઈશ. હે આનંદો, સાચું કહો કે એ ક્યાં છે, હું ત્યાં જઇશ.'
તં હત્વા વિનિવર્તિષ્યે કંસકેશિનિષૂદનમ્। અહત્વા ન નિવર્તિષ્યે સત્યેનાયુધમાલભે
'કંસ અને કેશીનો સંહાર કરનારને મારીને જ પાછો ફરિશ, એને ન મારીએ ત્યાં સુધી પાછો ન આવું—સત્યની શપથ લઈને શસ્ત્ર ઉઠાવું છું.'
ક્વાસૌ ક્વાસાવિતિ પુનસ્તત્રતત્ર પ્રધાવતિ। મયા સહ રણે યોદ્ધું કાઙ્ક્ષમાણઃ સ સૌભરાટ્
'એ સૌભનો રાજા વારંવાર અહીં-ત્યાં દોડી બોલતો રહ્યો: "ક્યાં છે એ? ક્યાં છે એ?"—મારા સાથે યુદ્ધ કરવા માટે આતુર હતો.'
અદ્યતં પાપકર્માણં ક્ષુદ્રં વિશ્વાસઘાતિનમ્। શિશુપાલવધામર્ષાદ્ગમયિષ્યે યમક્ષયમ્
'આજે, શિશુપાલના મૃત્યુના રોષથી, હું એ પાપી, નિકૃષ્ટ અને વિશ્વાસઘાતીને યમના ઘર મોકલી દઈશ.'
મમ પાપસ્વભાવેન ભ્રાતા યેન નિપાતિતઃ। શિશુપાલો મહીપાલસ્તં વધિષ્યે મહીતલે
'મારા ભાઈ, રાજા શિશુપાલ, પોતાની પાપી સ્વભાવથી માર્યો ગયો, એ માટે હું એને ધરતી પર મારી નાખીશ.'
ભ્રાતા બાલશ્ચ રાજા ચ ન ચ સંગ્રામકોવિદઃ। પ્રમત્તશ્ચ હતો વીરસ્તં હનિષ્યે જનાર્દનમ્
'મારો ભાઈ બાળક હતો, રાજા હતો, યુદ્ધમાં અજાણ હતો અને અચેત હતો—એ વીર માર્યો ગયો; હવે હું જનાર્દનને મારી નાખીશ.'
એકમાદિ મહારાજ વિલપ્યદિવમાસ્થિતઃ। કામગેન સ સૌભેન ક્ષિપ્ત્વા માં કુરુનન્દન
'હે મહારાજ, એ એકલો જ આ રીતે દુઃખ વ્યક્ત કરીને, પોતાની ઇચ્છાથી સૌભમાં ચઢી ગયો અને મને પણ દૂર ફેંકી દીધો, હે કુરુનંદન.'
તમશ્રૌષમહં ગત્વા યથા વૃત્તઃ સ દુર્મતિઃ। મયિ કૌરવ્ય દુષ્ટાત્મા માર્તિકાવતકો નૃપઃ
'હે કૌરવ્ય, જ્યારે હું અહીં નહોતો, ત્યારે એ દુષ્ટમનસ્ય વાળો માર્તિકાવટનો રાજા શું કરતો હતો, એ બધું મેં સાંભળ્યું.'
તતોઽહમપિ કૌરવ્ય રોષવ્યાકુલલોચનઃ। નિશ્ચિત્ય મનસા રાજન્વધાયાસ્ય મનો દધે
'પછી હું પણ, હે કૌરવ્ય, ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરીને, મનમાં નક્કી કર્યું કે, હે રાજા, હવે એને મારી નાખીશ.'
આનર્તેષુ વિમર્દં ચ ક્ષેપં ચાત્મનિ કૌરવ। પ્રવૃદ્ધમવલેપં ચ તસ્ય દુષ્કૃતકર્મણઃ
'હે કૌરવ, મેં વિચાર્યું કે એ દુષ્ટે આનંદોમાં જે હિંસા કરી, મને જે અપમાન આપ્યું અને એની વધતી ઘમંડ કેવી હતી.'
તતઃ સૌભવધાયાહં પ્રતસ્થે પૃથિવીપતે। સ મયા સાગરાવર્તે દૃષ્ટ આસીત્પરીપ્સતા
'પછી, હે પૃથ્વીનાથ, મેં સૌભને નાશ કરવા માટે રવાના થયો; દરિયાના વળાંકમાં એ સૌભને પકડવાની ઇચ્છાથી જોયું.'
તતઃ પ્રધ્માપ્ય જલજં પાઞ્ચજન્યમહે નૃપ। આહૂય સાલ્વં સમરે યુદ્ધાય સમવસ્થિતઃ
'પછી, હે રાજા, મેં પાંજજન્ય શંખ ફૂંકી, શાલ્વને યુદ્ધ માટે બોલાવ્યો અને યુદ્ધ માટે તૈયાર ઊભો રહ્યો.'
તન્મુહૂર્તમભૂદ્યુદ્ધં તત્ર મે દાનવૈઃ સહ। શવીભૂતાશ્ચ મે સર્વે ભૂતલે ચ નિપાતિતાઃ
'ત્યાં થોડો સમય મારા અને દાનવો વચ્ચે યુદ્ધ થયું; મેં બધા દાનવો મારી નાખ્યા અને તેઓ ધરતી પર પડી ગયા.'
એતત્કાર્યં મહાબાહો યેનાહં નાગમં તદા। શ્રુત્વૈવ હાસ્તિનપુરે દ્યૂતં ચાવિનયોત્થિતમ્। દ્રુતમાગતવાન્યુષ્માન્દ્રષ્ટુકામઃ સુદુઃખિતાન્
'હે મહાબાહુ, એ કારણથી હું ત્યારે આવી શક્યો નહોતો; કારણ કે હસ્તિનાપુરમાં મેં જ્ઞાન મળ્યું કે જુગારથી અને અપમાનથી દુઃખ થયો છે, એટલે હું તરત જ અહીં આવ્યો, તમને દુઃખમાં જોઈને મળવા માટે.'
વાસુદેવ મહાબાહો વિસ્તરેણ મહામતે। સૌભસ્ય વધમાચક્ષ્વ ન હિ તૃષ્યામિ કથ્યતઃ
હે વાસુદેવ, બલવાન ભાઈ, હે વિદ્વાન, તું સૌભના વિનાશની વાત વિગતે કહેજે; હું એ સાંભળતાં ક્યારેય થાકતો નથી.
હતં શ્રુત્વા મહાબાહૌ મયા શ્રૌતશ્રવં નૃપ। ઉપાયાદ્ભરતશ્રેષ્ઠ સાલ્વો દ્વારવતીં પુરીમ્
હે રાજા, જયારે મહાબલી રાજાની હત્યાની ખબર સાંભળી, ત્યારે સૌભ નામનો શત્રુ, હે ભરતકુલના શ્રેષ્ઠ, કોઈક ઉપાયથી દ્વારકાની તરફ આગળ વધ્યો.
અરુણત્તાં સુદુષ્ટાત્મા સર્વતઃ પાણ્ડુનન્દન। સાલ્વો વૈહાયસં ચાપિ તત્પુરં વ્યૂહ્ય ધિષ્ઠિતઃ
પાંડુપુત્ર, એ દુષ્ટ હૃદયવાળો સૌભે ચારે બાજુથી શહેરને ઘેરી લીધું અને પોતાનું વાયુમંડળમાં ઊડતું શહેર પણ સેનાની ગોઠવણી કરીને ઊભું રાખ્યું.
તત્રસ્થોઽથ મહીપાલો યોધયામાસ તાં પુરીમ્। અભિસારેણ સર્વેણ તત્ર યુદ્ધમવર્તત
પછી એ રાજાએ ત્યાં રહીને શહેર પર આક્રમણ શરૂ કર્યું અને આખી સેનાએ એકસાથે ચડાઈ કરી, ત્યાં યુદ્ધ શરૂ થયું.