વૈનતેયો યથા પક્ષી ગરુત્માન્પતતાંવરઃ। તથૈવાભિપતિષ્યામિ ભયંવો નેહ વિદ્યતે
'જેમ પંખીઓનો રાજા ગરુડ આકાશમાંથી ઝડપથી ઊડી આવે છે, તેમ હું પણ તમને બધાને અહીંથી લઈ જઈશ; તમારે અહીં કોઈ ભય નથી.'
આર્યામઙ્કેન વામેન રાજાનં દક્ષિણેન ચ। અંસયોશ્ચ યમૌ કૃત્વા પૃષ્ઠે બીભત્સુમેવ ચ
ભીમસેને આર્યાને ડાબી બાજુએ, રાજાને જમણી બાજુએ, યમલાઓને બંને ખભા પર અને અર્જુનને પીઠ પર બેસાડ્યા.
સહસોત્પત્ય વેગેન સર્વાનાદાય વીર્યવાન્। ભ્રાતૄનાર્યાં ચ બલવાન્મોક્ષયામાસ પાવકાત્
પછી ભીમસેને એક સાથે જોરથી ઉછળી, પોતાના ભાઈઓ અને આર્યાને લઈને અગ્નિમાંથી સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા.
તે રાત્રૌ પ્રસ્થિતાં સર્વે સહ માત્રા યશસ્વિનઃ। અભ્યગચ્છન્મહારણ્યે હિડિમ્બવનમન્તિકાત્
પછી એ યશસ્વી પાંડવો અને તેમની માતા એ રાત્રે ત્યાંથી નીકળી, મહાવનમાં હિડીંબા વન પાસે પહોંચ્યા.
શ્રાન્તાઃ પ્રસુપ્તાસ્તત્રેમે માત્રા સહ સુદુઃખિતાઃ। સુપ્તાંશ્ચૈનાનભ્યગચ્છદ્ધિડિમ્બા નામ રાક્ષસી
બધા ખૂબ થાકેલા અને દુઃખી થઈને પોતાની માતા સાથે ત્યાં સૂઈ ગયા. ત્યારે, હિડીંબા નામની રાક્ષસી ત્યાં આવી.
સા દૃષ્ટ્વા પાણ્ડવાંસ્તત્ર સુપ્તાન્માત્રા સહ ક્ષિતૌ। હૃચ્છયેનાભિભૂતાત્મા ભીમસેનમકામયત્
પાંડવોને તેમની માતા સાથે જમીન પર સૂતા જોઈને, હિડીંબાના હૃદયમાં ભીમસેન માટે ઇચ્છા જાગી.
ભીમસ્ય પાદૌ કૃત્વા તુ સ્વઉત્સઙ્ગે તતોઽબલા। પર્યમર્દત સંહૃષ્ટા કલ્યાણી મૃદુપાણિના
પછી એ સુંદર અને ખુશ રાક્ષસીએ ભીમના પગ પોતાના ગોડામાં રાખી, નરમ હાથથી ધીમે ધીમે પ્રેમથી દબાવ્યા.
તામબુદ્ધ્યદમેયાત્મા બલવાન્સત્યવિક્રમઃ। પર્યપૃચ્છત તાં ભીમઃ કિમિહેચ્છસ્યનિન્દિતે
ભીમસેન, જેનું મન અડગ હતું અને બળવાન હતો, એ જાગી ગયો અને પૂછ્યું: 'અહિં તું શું ઇચ્છે છે, નિર્દોષે?'
એવમુક્તા તુ ભીમેન રાક્ષસી કામરૂપિણી। ભીમસેનં મહાત્માનમાહ ચૈવમનિન્દિતા
ભીમના આ પ્રશ્ન પર, રૂપ બદલી શકતી અને નિર્દોષ રૂપાળી રાક્ષસીએ મહાન આત્માવાળા ભીમસેનને કહ્યું:
પલાયધ્વમિતઃ ક્ષિપ્રં મમ ભ્રાતૈષ વીર્યવાન્। આગમિષ્યતિ વો હન્તું તસ્માદ્ગચ્છત માચિરમ્
'અહીંથી તરત ભાગી જાવ! મારો શક્તિશાળી ભાઈ આવશે અને તમને મારી નાખશે; તેથી, વિલંબ કર્યા વિના જાવ.'
અથ ભીમોઽભ્યુવાચૈનાં સાભિમાનમિદં વચઃ। નોદ્વિજેયમહં તસ્માન્નિહનિષ્યેઽહમાગતમ્
પછી ભીમસેને ગર્વથી કહ્યું: 'મારે એનો ડર નથી; એ આવશે ત્યારે હું એને મારી નાખીશ.'
તયોઃ શ્રુત્વા તુ સંજલ્પમાગચ્છદ્રાક્ષસાધમઃ। ભીમરૂપો મહાનાદાન્વિસૃજન્ભીમદર્શનઃ
ભીમ અને હિડીંબાની વાત સાંભળી, ભયાનક અવાજ અને રૂપ ધરાવતો દુષ્ટ રાક્ષસો ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
કેન સાર્ધં કથયસિ આનયૈનં મમાન્તિકમ્। હિડિમ્બે ભક્ષયિષ્યામો ન ચિરં કર્તુમર્હસિ
'તારે કોની સાથે વાત કરી છે? એને અહીં લાવ, હિડીંબા! આપણે એને ભક્ષી જઈશું—વિલંબ ના કર.'
સા કૃપાસંગૃહીતેન હૃદયેન મનસ્વિની। નૈનમૈચ્છત્તદાકર્તુમનુક્રોશાદનિન્દિતા
પણ એ દયાળુ અને ઉદાર હૃદયવાળી સ્ત્રીએ, દયા કરીને, એ કામ કરવું ઇચ્છ્યું નહીં, હે નિર્દોષે.
સ નાદાન્વિનદન્ઘોરાન્રાક્ષસઃ પુરુષાદકઃ। અભ્યદ્રવત વેગેન ભીમસેનં તદા કિલ
ભયાનક અવાજ કરતા, માનવમાંસ ખાવા વાળો રાક્ષસ એ સમયે ભીમસેન તરફ જોરથી દોડી આવ્યો.
તમભિદ્રુત્ય સંક્રુદ્ધો વેગેન મહતા બલી। અગૃહ્ણાત્પાણિના પાણિં ભીમસેનસ્ય રાક્ષસઃ
મોટા ગુસ્સાથી અને બળથી રાક્ષસે ભીમસેનનો હાથ પોતાના હાથમાં પકડી લીધો.
ઇન્દ્રાશનિસમસ્પર્શં વજ્રસંહનનં દૃઢમ્। સંહત્ય ભીમસેનાય વ્યાક્ષિપત્સહસા કરમ્
ઇન્દ્રના વજ્ર જેટલી કઠોર પકડથી, મજબૂત રીતે, રાક્ષસે ભીમસેનનો હાથ અચાનક દબાવી દીધો.
ગૃહીતં પાણિના પાણિં ભીમસેનસ્ય રક્ષસા। નામૃષ્યત મહાબાહુસ્તત્રાક્રુદ્ધ્યદ્વૃકોદરઃ
રાક્ષસે ભીમસેનનો હાથ પકડી રાખ્યો, પણ મહાબળવાન વૃકોદર એ દુખાવા સહન કરી શક્યો નહિ અને ત્યાં ગુસ્સે ભરાયો.
તદાસીત્તુમુલં યુદ્ધં ભીમસેનહિડિમ્બયોઃ। સર્વાસ્ત્રવિદુષોર્ઘોરં વૃત્રવાસવયોરિવ
પછી ભીમસેન અને હિડીંબા વચ્ચે ભારે યુદ્ધ થયું, જે વૃત્ર અને ઇન્દ્ર વચ્ચેના યુદ્ધ જેટલું ભયાનક અને બધાં શસ્ત્રોમાં પારંગત હતું.
વિક્રીડ્ય સુચિરં ભીમો રાક્ષસેન સહાનઘ। નિજઘાન મહાવીર્યસ્તં તદા નિર્બલં બલી
ભીમસેને લાંબા સમય સુધી રાક્ષસ સાથે રમ્યા પછી, જ્યારે રાક્ષસ નિર્વળ થયો ત્યારે, મહાવીર ભીમે તેને માર્યો.
હત્વા હિડિમ્બં ભીમોઽથ પ્રસ્થિતો ભ્રાતૃભિઃ સહ। હિડિમ્બામગ્રતઃ કૃત્વા યસ્યાં જાતો ઘટોત્કટઃ
હિડીંબાને મારીને, ભીમ પોતાના ભાઈઓ સાથે આગળ વધ્યો અને હિડીંબાને આગળ રાખી, જેના પેટેથી ઘટોત્કચનો જન્મ થયો.
તતઃ સંપ્રાદ્રવન્સર્વે સહ માત્રા પરંતપાઃ। એકચક્રામભિમુખાઃ સંવૃતા બ્રાહ્મણવ્રજૈઃ
પછી બધા શત્રુઓના વિનાશકોએ પોતાની માતા સાથે, બ્રાહ્મણોના ટોળા સાથે ઘેરાઈને, એકચક્રા તરફ દોડ કરી.
પ્રસ્થાને વ્યાસ એષાં ચ મન્ત્રી પ્રિયહિતે રતઃ। તતોઽગચ્છન્નેકચક્રાં પાણઅડવાઃ સંશિતવ્રતાઃ
માર્ગમાં વ્યાસજી એમના સલાહકાર બન્યા, હંમેશાં એમના હિતમાં લાગેલા; એ રીતે પાંડવો, પોતાના વ્રત પર અડગ રહી, એકચક્રા ગયા.
તત્રાપ્યાસાદયામાસુર્બકં નામ મહાબલમ્। પુરુષાદં પ્રતિભયં હિડિમ્બેનૈવ સંમિતમ્
ત્યાં પણ એમણે બકાસુર નામના મહાબળવાન, માનવમાંસ ખાવા વાળા અને હિડીંબા જેટલા ભયાનક રાક્ષસનો સામનો કર્યો.
તં ચાપિ વિનિહત્યોગ્રં ભીમઃ પ્રહરતાં વરઃ। સહિતો ભ્રાતૃભિઃ સર્વૈર્દ્રુપદસ્ય પુરં યયૌ
ભીમે, યુદ્ધમાં સર્વશ્રેષ્ઠ, એ ભયાનક બકાસુરને પણ મારી નાખ્યો અને પોતાના બધા ભાઈઓ સાથે દ્રુપદના શહેર તરફ ગયો.
લબ્ધાઽહમપિ તત્રૈવ વસતા સવ્યસાચિના। યથા ત્વયા જિતા કૃષ્ણરુક્મિણી ભીષ્મકાત્મજા
ત્યાં, સવ્યસાચી સાથે રહેતાં, હું પણ જીતાઈ ગઈ, જેમ તમે ભીષ્મકની પુત્રી કૃષ્ણા-રુક્મિણીને જીત્યા હતા.
એવં સુયુદ્ધે પાર્થેન જિતાઽહં મધુસૂદન। સ્વયંવરે મહત્કર્મ કૃત્વા ન સુકરં પરૈઃ
એ રીતે, ઉત્તમ યુદ્ધમાં, પાર્થ દ્વારા હું જીતાઈ, હે મધુસૂદન, સ્વયંવરમાં મહાન કાર્ય કરીને, જે બીજાઓ માટે સહેલું નહોતું.
એવં ક્લેશૈઃ સુબહુભિઃ ક્લિશ્યમાના સુદુઃખિતા। નિવસામ્યાર્યયા હીના કૃષ્ણ ધૌમ્યપુરઃસુરા
આવી અનેક મુશ્કેલીઓથી દુઃખી અને અપમાનથી વંચિત થઈ, હું કૃષ્ણા અને ધૌમ્યને માર્ગદર્શક બનાવીને રહી છું.
ત ઇમે સિંહવિક્રાન્તા વીર્યેણાભ્યધિકાઃ પરૈઃ। નિહીનૈઃ પરિક્લિશ્યન્તિ સમુપેક્ષન્તિ માં કથં
આ સિંહ સમાન પરાક્રમી, બીજાઓ કરતાં વધુ શક્તિશાળી હોવા છતાં, નીચ લોકોના દુઃખ સહન કરે છે અને મને અવગણે છે—આવું કેમ?
એતાદૃશાનિ દુઃખાનિ મહન્તી દુર્બલીયસામ્। દીર્ઘકાલં પ્રદીપ્તાઽસ્મિ પાપાનાં પાપકર્મણામ્
આવી મોટી મુશ્કેલીઓ દુર્બળ લોકો દ્વારા લાંબા સમયથી ભોગવી રહી છું અને પાપી અને દુષ્ટ કર્મો વાળાઓએ મને બહુ પીડાવી છે.