ભોજને ભીમસેનસ્ય પાપઃ પ્રાક્ષિપયદ્વિષમ્। કાલકૂટં નવં તીક્ષ્ણં સંભૃતં રોમહર્ષણમ્
ભીમસેનના ભોજનમાં, દુષ્ટ વ્યક્તિએ ઝેર નાખ્યું—નવું, તીખું અને સ્પર્શથી જ ભયાનક એવા કાલકૂટનું ઝેર.
તજ્જીર્ણમવિકારેણ સહાન્નેન જનાર્દન। સશેષત્વાન્મહાબાહો ભીમસ્ય પુરુષોત્તમ
એ ઝેર ભોજન સાથે ભીમે કોઈ નુકસાન વિના પચાવી લીધું, હે જનાર્દન, કારણ કે ભીમમાં હજુ પણ મહાન બળ બાકી હતું, હે મહાબાહુ, પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ.
પ્રમાણકોટ્યાં વિશ્વસ્તં તથા સુપ્તં વૃકોદરમ્। બદ્ધ્વૈનં કૃષ્ણ ગઙ્ગાયાં પ્રક્ષિપ્ય પુરમાવ્રજત્
ભીમ ઊંઘતો હતો ત્યારે, તેઓએ વિશ્વાસપૂર્વક તેને બાંધીને, હે કૃષ્ણ, ગંગામાં ફેંકી દીધો અને પછી શહેરમાં પાછા ફર્યા.
યદા વિબુદ્ધઃ કૌન્તેયસ્તદા સંછિદ્ય બન્ધનમ્। ઉદતિષ્ઠન્મહાબાહુર્ભીમસેનો મહાબલઃ
જ્યારે કુંતીપુત્ર ભીમ જાગ્યો, ત્યારે તેણે બંધન તોડી નાખ્યું અને ઊભો થયો—એ મહાબાહુ અને મહાબલવાન ભીમસેન.
આશીવિષૈઃ કૃષ્ણસર્પૈઃ સુપ્તંચૈનમદંશયત્। સર્વેષ્વેવાઙ્ગદેશેષુ ન મમાર ચ શત્રુહા
જ્યારે તે ઊંઘતો હતો, ત્યારે કાળા સાપોએ તેને દરેક અંગ પર દંશ માર્યા, છતાં દુશ્મનોને મારનાર ભીમ મર્યો નહીં.
પ્રતિબુદ્ધસ્તુ કૌન્તેયઃ સર્વાન્સર્પાનપોથયત્। સારથિં ચાસ્ય દયિતમપહસ્તેન જઘ્નિવાન્
પણ જ્યારે કુંતીપુત્ર ભીમ જાગ્યો, ત્યારે તેણે બધા સાપોને મારી નાખ્યા અને પોતાની ખાલી હાથથી તેમનો પ્રિય સારથિ પણ સંહાર્યો.
પુનઃ સુપ્તાનુપાધાક્ષીદ્બાલકાન્વારણાવતે। શયાનાનાર્યયા સાર્ધં કો નુ તત્કર્તુમર્હતિ
પછી ફરીથી, વનના આશ્રયમાં સૂઈ રહેલા બાળકો પર આર્યાએ નજર રાખી. એવી મહાન સ્ત્રી સાથે સૂઈને, આવું કામ કોણ કરી શકે?
યત્રાર્યા રુદતી ભીતા પાણ્ડવાનિદમબ્રવીત્। મહદ્વ્યસનમાપન્ના શિખિના પરિવારિતા
ત્યાં આર્યા રડતી અને ડરીને પાંડવોને કહ્યું: 'અમે મોટાં દુઃખમાં ફસાઈ ગયા છીએ, ચારે બાજુથી અગ્નિએ ઘેરી લીધા છે.'
હા હતાસ્મિ કુંતોન્વદ્ય ભવેચ્છાન્તિરિહાનલાત્। અનાથા વિનશિષ્યામિ બાલકૈઃ પુત્રકૈઃ સહ
'હાય, હું તો બળી ગઈ, કુંતી! કદાચ આ અગ્નિમાં શાંતિ મળશે. હવે હું અને મારા નાનાં દીકરાઓ સહીત નિષ્ઃસહાય થઈને નાશ પામી જઈશું.'
તત્ર ભીમો મહાબાહુર્વાયુવેગપરાક્રમઃ। આર્યામાશ્વાસયામાસ ભ્રાતૄંશ્ચાપિ વૃકોદરઃ
ત્યારે ભીમસેન, જે પવન જેવી ઝડપ અને બળ ધરાવતો હતો, એ આર્યાને અને પોતાના ભાઈઓને ધીરજ આપી.
વૈનતેયો યથા પક્ષી ગરુત્માન્પતતાંવરઃ। તથૈવાભિપતિષ્યામિ ભયંવો નેહ વિદ્યતે
'જેમ પંખીઓનો રાજા ગરુડ આકાશમાંથી ઝડપથી ઊડી આવે છે, તેમ હું પણ તમને બધાને અહીંથી લઈ જઈશ; તમારે અહીં કોઈ ભય નથી.'
આર્યામઙ્કેન વામેન રાજાનં દક્ષિણેન ચ। અંસયોશ્ચ યમૌ કૃત્વા પૃષ્ઠે બીભત્સુમેવ ચ
ભીમસેને આર્યાને ડાબી બાજુએ, રાજાને જમણી બાજુએ, યમલાઓને બંને ખભા પર અને અર્જુનને પીઠ પર બેસાડ્યા.
સહસોત્પત્ય વેગેન સર્વાનાદાય વીર્યવાન્। ભ્રાતૄનાર્યાં ચ બલવાન્મોક્ષયામાસ પાવકાત્
પછી ભીમસેને એક સાથે જોરથી ઉછળી, પોતાના ભાઈઓ અને આર્યાને લઈને અગ્નિમાંથી સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા.
તે રાત્રૌ પ્રસ્થિતાં સર્વે સહ માત્રા યશસ્વિનઃ। અભ્યગચ્છન્મહારણ્યે હિડિમ્બવનમન્તિકાત્
પછી એ યશસ્વી પાંડવો અને તેમની માતા એ રાત્રે ત્યાંથી નીકળી, મહાવનમાં હિડીંબા વન પાસે પહોંચ્યા.
શ્રાન્તાઃ પ્રસુપ્તાસ્તત્રેમે માત્રા સહ સુદુઃખિતાઃ। સુપ્તાંશ્ચૈનાનભ્યગચ્છદ્ધિડિમ્બા નામ રાક્ષસી
બધા ખૂબ થાકેલા અને દુઃખી થઈને પોતાની માતા સાથે ત્યાં સૂઈ ગયા. ત્યારે, હિડીંબા નામની રાક્ષસી ત્યાં આવી.
સા દૃષ્ટ્વા પાણ્ડવાંસ્તત્ર સુપ્તાન્માત્રા સહ ક્ષિતૌ। હૃચ્છયેનાભિભૂતાત્મા ભીમસેનમકામયત્
પાંડવોને તેમની માતા સાથે જમીન પર સૂતા જોઈને, હિડીંબાના હૃદયમાં ભીમસેન માટે ઇચ્છા જાગી.
ભીમસ્ય પાદૌ કૃત્વા તુ સ્વઉત્સઙ્ગે તતોઽબલા। પર્યમર્દત સંહૃષ્ટા કલ્યાણી મૃદુપાણિના
પછી એ સુંદર અને ખુશ રાક્ષસીએ ભીમના પગ પોતાના ગોડામાં રાખી, નરમ હાથથી ધીમે ધીમે પ્રેમથી દબાવ્યા.
તામબુદ્ધ્યદમેયાત્મા બલવાન્સત્યવિક્રમઃ। પર્યપૃચ્છત તાં ભીમઃ કિમિહેચ્છસ્યનિન્દિતે
ભીમસેન, જેનું મન અડગ હતું અને બળવાન હતો, એ જાગી ગયો અને પૂછ્યું: 'અહિં તું શું ઇચ્છે છે, નિર્દોષે?'
એવમુક્તા તુ ભીમેન રાક્ષસી કામરૂપિણી। ભીમસેનં મહાત્માનમાહ ચૈવમનિન્દિતા
ભીમના આ પ્રશ્ન પર, રૂપ બદલી શકતી અને નિર્દોષ રૂપાળી રાક્ષસીએ મહાન આત્માવાળા ભીમસેનને કહ્યું:
પલાયધ્વમિતઃ ક્ષિપ્રં મમ ભ્રાતૈષ વીર્યવાન્। આગમિષ્યતિ વો હન્તું તસ્માદ્ગચ્છત માચિરમ્
'અહીંથી તરત ભાગી જાવ! મારો શક્તિશાળી ભાઈ આવશે અને તમને મારી નાખશે; તેથી, વિલંબ કર્યા વિના જાવ.'
અથ ભીમોઽભ્યુવાચૈનાં સાભિમાનમિદં વચઃ। નોદ્વિજેયમહં તસ્માન્નિહનિષ્યેઽહમાગતમ્
પછી ભીમસેને ગર્વથી કહ્યું: 'મારે એનો ડર નથી; એ આવશે ત્યારે હું એને મારી નાખીશ.'
તયોઃ શ્રુત્વા તુ સંજલ્પમાગચ્છદ્રાક્ષસાધમઃ। ભીમરૂપો મહાનાદાન્વિસૃજન્ભીમદર્શનઃ
ભીમ અને હિડીંબાની વાત સાંભળી, ભયાનક અવાજ અને રૂપ ધરાવતો દુષ્ટ રાક્ષસો ત્યાં આવી પહોંચ્યો.
કેન સાર્ધં કથયસિ આનયૈનં મમાન્તિકમ્। હિડિમ્બે ભક્ષયિષ્યામો ન ચિરં કર્તુમર્હસિ
'તારે કોની સાથે વાત કરી છે? એને અહીં લાવ, હિડીંબા! આપણે એને ભક્ષી જઈશું—વિલંબ ના કર.'
સા કૃપાસંગૃહીતેન હૃદયેન મનસ્વિની। નૈનમૈચ્છત્તદાકર્તુમનુક્રોશાદનિન્દિતા
પણ એ દયાળુ અને ઉદાર હૃદયવાળી સ્ત્રીએ, દયા કરીને, એ કામ કરવું ઇચ્છ્યું નહીં, હે નિર્દોષે.
સ નાદાન્વિનદન્ઘોરાન્રાક્ષસઃ પુરુષાદકઃ। અભ્યદ્રવત વેગેન ભીમસેનં તદા કિલ
ભયાનક અવાજ કરતા, માનવમાંસ ખાવા વાળો રાક્ષસ એ સમયે ભીમસેન તરફ જોરથી દોડી આવ્યો.
તમભિદ્રુત્ય સંક્રુદ્ધો વેગેન મહતા બલી। અગૃહ્ણાત્પાણિના પાણિં ભીમસેનસ્ય રાક્ષસઃ
મોટા ગુસ્સાથી અને બળથી રાક્ષસે ભીમસેનનો હાથ પોતાના હાથમાં પકડી લીધો.
ઇન્દ્રાશનિસમસ્પર્શં વજ્રસંહનનં દૃઢમ્। સંહત્ય ભીમસેનાય વ્યાક્ષિપત્સહસા કરમ્
ઇન્દ્રના વજ્ર જેટલી કઠોર પકડથી, મજબૂત રીતે, રાક્ષસે ભીમસેનનો હાથ અચાનક દબાવી દીધો.
ગૃહીતં પાણિના પાણિં ભીમસેનસ્ય રક્ષસા। નામૃષ્યત મહાબાહુસ્તત્રાક્રુદ્ધ્યદ્વૃકોદરઃ
રાક્ષસે ભીમસેનનો હાથ પકડી રાખ્યો, પણ મહાબળવાન વૃકોદર એ દુખાવા સહન કરી શક્યો નહિ અને ત્યાં ગુસ્સે ભરાયો.
તદાસીત્તુમુલં યુદ્ધં ભીમસેનહિડિમ્બયોઃ। સર્વાસ્ત્રવિદુષોર્ઘોરં વૃત્રવાસવયોરિવ
પછી ભીમસેન અને હિડીંબા વચ્ચે ભારે યુદ્ધ થયું, જે વૃત્ર અને ઇન્દ્ર વચ્ચેના યુદ્ધ જેટલું ભયાનક અને બધાં શસ્ત્રોમાં પારંગત હતું.
વિક્રીડ્ય સુચિરં ભીમો રાક્ષસેન સહાનઘ। નિજઘાન મહાવીર્યસ્તં તદા નિર્બલં બલી
ભીમસેને લાંબા સમય સુધી રાક્ષસ સાથે રમ્યા પછી, જ્યારે રાક્ષસ નિર્વળ થયો ત્યારે, મહાવીર ભીમે તેને માર્યો.