અન્યે ચ યાદવાઃ સર્વે બલદેવપુરોગમાઃ। એકમેવ પરે કૃષ્ણં ગજવાજિરથૈર્યુતાઃ
અને બીજા બધા યાદવો, બલદેવને આગેવાન બનાવી, હાથી, ઘોડા અને રથ સાથે કૃષ્ણને ઘેરી લીધા.
અથાસાદ્ય વને યાન્તં પરિવાર્ય ધનઞ્જયમ્। ચક્રુર્યુદ્ધં સુસઙ્ક્રુદ્ધા બહુકોટ્યશ્ચ યાદવાઃ
પછી, જંગલમાં જતા ધનંજયને મળીને, લાખો યાદવો ભારે ક્રોધથી તેને ઘેરી યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
એક એવ તુ પાર્થસ્તૈર્યુદ્ધં ચક્રે સુદારુણમ્। તેન તેષાં સમં યુદ્ધં મુહૂર્તં પ્રબભૂવ હ
પણ પાર્થ એકલાએ જ તેમની સામે ભયાનક યુદ્ધ કર્યું; થોડો સમય બંને બાજુએ યુદ્ધ સમાન ચાલ્યું.
તતઃ પાર્થો રણે સર્વાન્વારયિત્વા શિતૈઃ શરૈઃ। બલાદ્વિજિત્ય રાજેન્દ્ર વીરસ્તાન્સર્વયાદવાન્। તાં સુભદ્રામથાદાય શક્રપ્રસ્થં વિવેશ હ
પછી, રાજા, પાર્થે તીખા બાણોથી બધાંને યુદ્ધમાં પરાસ્ત કર્યા; બળથી બધાં યાદવોને હરાવી, સુભદ્રાને લઈને ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં પ્રવેશ કર્યો.
ભૂયઃ શૃણુ મહારાજ ફલ્ગુનસ્ય ચ સાહસમ્। દદૌ સ વહ્નેર્બિભત્સુઃ પ્રાર્થિતં ખાણ્ડવં વનમ્
હવે, મહારાજા, ફરી ફાલ્ગુનના પરાક્રમ સાંભળો: બીભત્સુએ અગ્નિની વિનંતીથી ખાંડવવન આપી દીધું.
લબ્ધમાત્રે તુ તેનાથ ભગવાન્હવ્યવાહનઃ। ભક્ષિતું ખાણ્ડવં રાજંસ્તત્રસ્થાનુપચક્રમે
જેમજ અર્જુને ખાંડવવન આપ્યું, ભગવાન હવ્યવાહન તુરંત જ ત્યાંના રહેવાસીઓ સાથે ખાંડવવન ભસ્મ કરવા લાગ્યા.
તતસ્તં ભક્ષયન્તં વૈ સવ્યસાચી વિભાવસુમ્। રથા ધન્વી શરાન્ગૃહ્ય સ કલાપયુતઃ પ્રભુઃ। પાલયામાસ રાજેન્દ્ર સ્વવીર્યેણ મહાબલઃ
પછી, સવ્યસાચીએ ધનુષ્ય-બાણ અને પોતાના સારથી સાથે, મહાન બળથી, અગ્નિને રક્ષી, જ્યારે તે જંગલ દહન કરતો હતો.
તતઃ શ્રુત્વા મહેનદ્રસ્તુ મેઘાંસ્તાન્સન્દિદેશ હ। તેનોક્તા મેઘસઙ્ઘાસ્તે વવર્ષુરતિવૃષ્ટિભિઃ
પછી, મહેન્દ્રએ આ સાંભળી, મેઘોને મોકલ્યા; તેના આદેશે વાદળોએ ભારે વરસાદ વરસાવ્યો.
તતો મેઘગાણાન્પાર્થઃ શરવ્રાતૈઃ સમાન્તતઃ। ખગમૈર્વારયામાસ તદાશ્ચર્યમિવાભવત્
પછી અર્જુને ચારેય બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણોની વર્ષા કરીને મેઘોના ટોળાંને વિખેરી દીધાં; એ દૃશ્ય જોઈને સૌને આશ્ચર્ય થયું.
વારિતાન્મેઘસઙ્ઘાંશ્ચ શ્રુત્વા ક્રુદ્ધઃ પુરન્દરઃ। પાણ્ડરં ગજમાસ્થાય સર્વદેવગણૈર્વૃતઃ। યયૌ પાર્થેન સંયોદ્ધું રક્ષાર્થં ખાણ્ડવસ્ય ચ
મેઘોના ટોળાં વિખેરાઈ ગયા એ સાંભળીને ઇન્દ્ર ગુસ્સે થઈ ગયા; તેમણે સફેદ એરાવત હાથી પર ચડીને બધા દેવતાઓ સાથે ખાંડવ વનને બચાવવા અને અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરવા આગળ વધ્યા.
રુદ્રાશ્ચ મરુતશ્ચૈવ વસવશ્ચાશ્વિનૌ તદા। આદિત્યાશ્ચૈવ સાધ્યાશ્ચ નિશ્વેદેવાશ્ચ ભારત। ગન્ધર્વાશ્ચૈવ સહિતા અન્યે દેવગણાશ્ચ યે
એ સમયે રુદ્રો, મરુતો, વસુઓ, અશ્વિનીકુમારો, આદિત્યો, સાધ્યો, અન્ય દેવતાઓ, ગંધર્વો અને બીજા બધા દેવગણો ત્યાં એકઠા થયા.
તે સર્વે શસ્ત્રસમ્પન્ના દીપ્યમાનાઃ સ્વતેજસા। ધનઞ્જયં જિઘાંસન્તઃ પ્રપેતુર્વિબુધાધિપાઃ
બધા દેવતાઓ પોતાના તેજથી ઝગમગતા અને શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈને ધનંજયને મારવા દોડ્યા.
યુગાન્તે યાનિ દૃશ્યન્તે નિમિત્તાનિ મહાન્ત્યપિ। સર્વાણિ તત્ર દૃશ્યન્તે નિમિત્તાનિ મહીપતે
રાજા, યુગના અંતે જે મોટા-મોટા અપશકુન દેખાય છે, એ બધાં અપશકુન ત્યાં દેખાયા.
તતો દેવગમાઃ સર્વે પાર્થં સમભિદુદ્રુવુઃ। અસમ્ભ્રાન્તસ્તુ તાન્દૃષ્ટ્વા સ તાં દેવમયીં ચમૂમ્
પછી બધા દેવગણ અર્જુન પર તૂટી પડ્યા; પણ એ દેવમય સેના જોઈને અર્જુન એકદમ નિડર રહ્યો.
ત્વરિતઃ ફલ્ગુનો ગૃહ્ય તીક્ષ્ણાંસ્તાનાશુગાંસ્તદા। ઇન્દ્રં દેવાંશ્ચ સમ્પ્રેક્ષ્ય તસ્થૌ કાલ ઇવાત્યયે
ફુરતીથી ફાલ્ગુને તીક્ષ્ણ અને ઝડપી બાણો હાથમાં લીધા; ઇન્દ્ર અને દેવતાઓને જોઈને, એ વિનાશકાળની જેમ અડગ ઊભો રહ્યો.
તતો દેવગણાઃ સર્વે બીભત્સું સપુરન્દરાઃ। અવાકિરઞ્છરવ્રાતૈર્માનુષં તં મહીપતે
પછી બધા દેવતાઓએ, ઇન્દ્ર સહિત, એ મનુષ્ય અર્જુન પર બાણોની ઝમાવટ કરી.
તતઃ પાર્થો મહાતેજા ગાણ્ડિવં ગૃહ્ય સત્વરઃ। વારયામાસ દેવાનાં શરવ્રાતૈઃ શરાંસ્તદા
ત્યાં જ મહાતેજસ્વી અર્જુને ઝડપથી ગાંડીવ ઉઠાવ્યું અને પોતાના બાણોથી દેવતાઓના બાણોને રોકી લીધા.
પુનઃ ક્રુદ્ધાઃ સુરાઃ સર્વે મર્ત્યં તં સુભહાબલાઃ। નાનાશસ્ત્રૈર્વવર્ષુસ્તં સવ્યસાચી મહીપતે
પછી ફરીથી ગુસ્સે થયેલા, શક્તિશાળી બધા દેવતાઓએ અર્જુન પર અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો વરસાવ્યા; છતાં સવ્યસાચી અડગ રહ્યો.
તાન્પાર્થઃ શસ્ત્રવર્ષાન્વૈ વિસૃષ્ટાન્વિબુધૈસ્તદા। દ્વિધા ત્રિધા સ ચિચ્છેદ સ એવ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી અર્જુને દેવતાઓએ છોડેલા એ શસ્ત્રવર્ષાને પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી બે-ત્રણ ભાગમાં કાપી નાખ્યા.
પુનશ્ચ પાર્થઃ સઙ્ક્રુદ્ધો મણ્ડલીકૃતકાર્મુકઃ। દેવસઙ્ઘાઞ્છરૈસ્તીક્ષ્ણૈરર્પયન્વૈ સમન્તતઃ
પછી અર્જુન ફરી ગુસ્સે થઈને, ધનુષ્યને ઘુમાવીને, ચારેય બાજુએ દેવગણ પર તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવ્યા.
તતો દેવગણાઃ સર્વે યુધ્વા પાર્થેન વૈ મુહુઃ। રણે જેતુમશક્યં તં જ્ઞાત્વા તે ભરતર્ષભ
પછી બધા દેવતાઓએ વારંવાર અર્જુન સાથે યુદ્ધ કર્યું; પણ યુદ્ધમાં તેને હરાવવું અશક્ય છે એ જાણીને, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેઓ પાછા ફર્યા.
શાન્તાસ્તે વિબુધાઃ સર્વે પાર્થબાણાભિપીડિતાઃ। સદ્વિપં વાસવં ત્યક્ત્વા દુદ્રુવુઃ સર્વતો દિશમ્
અર્જુનના બાણોથી પીડાયેલી બધા દેવતાઓ શાંત થઈ ગયા; ઇન્દ્ર અને તેમના હાથીને છોડી, તેઓ ચારેય દિશામાં ભાગી ગયા.
પ્રાચીં રુદ્રાઃ સગન્ધર્વા દક્ષિણાં મરુતો યયુઃ। દિશં પ્રતીચીં ભીતાસ્તે વસવશ્ચ તથાઽશ્વિનૌ
રુદ્રો અને ગંધર્વો પૂર્વ દિશા તરફ ગયા, મરુતો દક્ષિણ તરફ, અને ડરેલા વસુઓ તથા અશ્વિનીકુમારો પશ્ચિમ તરફ ભાગ્યા.
આદિત્યાશ્ચૈવ વિશ્વે ચ દુદ્રુવુર્વા ઉદઙ્મુખાઃ। સાધ્યાશ્ચોર્ધ્વમુખા ભીતાશ્ચિન્તયન્તોઽસ્ય સાયકાન્
આદિત્યો અને વિશ્વેદેવો ઉત્તર તરફ દોડ્યા; સાધ્યો ડરીને ઉપર તરફ ગયા અને અર્જુનના બાણોની ચિંતામાં પડ્યા.
એવં સુરગણાઃ સર્વે પ્રાદ્રવન્ત્સર્વતો દિશમ્। મુહુર્મુહુઃ પ્રેક્ષમાણાઃ પાર્થમેવ સકાર્મુકમ્
આ રીતે બધા દેવગણ ચારેય દિશામાં ભાગી ગયા, વારંવાર ધનુષ્યધારી અર્જુન તરફ જોઈને.
વિદ્રુતાન્દેવસઙ્ઘાંસ્તાન્રણે દૃષ્ટ્વા પુરન્દરઃ। તતઃ ક્રુદ્ધો મહાતેજાઃ પાર્થં બાણૈરવાકિરત્
યુદ્ધમાં દેવગણને ભાગતા જોઈને, મહાતેજસ્વી અને ગુસ્સે થયેલા ઇન્દ્રે અર્જુન પર બાણોની વરસાત કરી.
પાર્થોઽપિ શક્રં વિવ્યાથ માનુષો વિબુધાધિપમ્
પાર્થએ માનવ હોવા છતાં દેવોના રાજા ઇન્દ્રને ઘાયલ કર્યો.
તતઃ સોઽશ્મમયં વર્ષં વ્યસૃજદ્વિબુધાધિપઃ। તચ્છરૈરર્જુનો વર્ષં પ્રતિજાઘ્નેઽત્યમર્ષણઃ
પછી દેવાધિપતિએ પથ્થરોની વરસાદ વરસાવી; પણ અર્જુને અડગ રહી તીરોથી એ વરસાદને રોકી દીધો.
અથ સંવર્ધયામાસ તદ્વર્ષં દેવરાડપિ। ભૂય એવ મહાવીર્યં જિજ્ઞાસુઃ સવ્યસાચિનઃ
પછી દેવરાજએ અર્જુનના મહાન બળને વધુ પરખવા માટે એ વરસાદને વધારે પ્રચંડ બનાવ્યો.
સોઽશ્મવર્ષં મહાવેગમિષુભિઃ પાણ્ડવોઽપિ ચ। વિલયં ગમયામાસ હર્ષયન્પાકશાસનમ્
પણ પાંડવે પણ ઝડપી તીરો વડે એ ભયાનક પથ્થરવરસાદને વિસર્જિત કરી દીધો, અને પાકનાશકને આનંદ આપ્યો.