જિત્વા તુ તાન્મહીપાલાન્સર્વાન્કર્ણપુરોગમાન્। લેભે કૃષ્ણાં શુભાં પાર્થો યુધ્વા વીર્યબલાત્તદા
પાર્થએ કર્ણ અને બીજા બધા રાજાઓને યુદ્ધમાં પોતાના બળ અને શૌર્યથી હરાવી, શુભ કૃષ્ણાને જીત્યા.
સર્વક્ષત્રસમૂહેષુ અમ્બાં ભીષ્મો યથા પુરા। તતઃ કદાચિદ્બીભત્સુસ્તીર્યયાત્રાં યયૌ સ્વયમ્
જેમ ભૂતકાળમાં ભીષ્મએ બધા ક્ષત્રિયોમાંથી અંબાને લઈ ગયા હતા, તેમ બીભત્સુએ પણ એકલા જ વિજયયાત્રા માટે નીકળ્યો.
અથોલૂપીં શુભાં તાત નાગરાજસતાં તદા। નાગેષ્વાપ વરાગ્ર્યેષુ પ્રાર્થિતોઽથ યથા તથા
પછી, પ્યારા, શ્રેષ્ઠ નાગોએ શુભ ઉલૂપીને મેળવવા માટે અર્જુનને વિનંતી કરી, અને તેણે શ્રેષ્ઠ નાગકન્યાઓમાં ઉલૂપીને અપનાવી.
તતો ગોદાવરીં કૃષ્ણાં કાવેરીં ચાવગાહત। તત્ર પાણ્ડ્યં સમાસાદ્ય તસ્ય કન્યામવાપ સઃ
પછી તેણે ગોદાવરી, કૃષ્ણા અને કાવેરીમાં સ્નાન કર્યું; ત્યાં પાંડ્યરાજને મળીને તેની પુત્રીને મેળવ્યો.
લબ્ધ્વા જિષ્ણુર્મુદં તત્ર તતો યામ્યાં દિશં યયૌ
ત્યાં આનંદ પામી, જિષ્ણુ પછી દક્ષિણ દિશામાં આગળ વધ્યો.
સ દક્ષિણં સમુદ્રાન્તં ગત્વા ચાપ્સરસાં ચ વૈ। કુમારતીર્થમાસાદ્ય મોક્ષયામાસ ચાર્જુનઃ
તે દક્ષિણ સમુદ્રના અંતે અને અપ્સરાઓના પવિત્ર તીર્થે પહોંચ્યો; કુમારતીર્થે અર્જુને તેમને મુક્તિ આપી.
ગ્રાહરૂપાશ્ચ તાઃ પઞ્ચ અતિશૌર્યેણ વૈ બલાત્। કન્યાતીર્થં સમભ્યેત્ય તતો દ્વારવતીં યયૌ
પાંચેય અપ્સરાઓ ઘડિયાળના રૂપમાં, અર્જુનના મહાન શૌર્યથી કન્યાતીર્થે આવી, પછી અર્જુન દ્વારકાપुरी ગયો.
તત્ર કૃષ્ણનિદેશાત્સ સુભદ્રાં પ્રાપ્ય ફલ્ગુનઃ। તામારોપ્ય રથોપસ્થે પ્રયયૌ સ્વપુરીં પ્રતિ
ત્યાં કૃષ્ણના આદેશે ફાલ્ગુને સુભદ્રાને મેળવ્યા; તેને રથમાં બેસાડીને પોતાની નગરી તરફ નીકળી પડ્યો.
અથાદાય ગતે પાર્થે તે શ્રુત્વા સર્વયાદવાઃ। તમભ્યધાવન્ત્સઙ્ક્રુદ્ધાઃ સિંહવ્યાઘ્રગણા ઇવ
પાર્થ સુભદ્રાને લઈને ગયા પછી, બધાં યાદવો એ વાત સાંભળી, સિંહ અને વાઘના સમૂહ જેવી ક્રોધથી દોડી આવ્યા.
પ્રદ્યુમ્નઃ કૃતવર્મા ચ ગદઃ સારણસાત્યકી। આહુકશ્ચૈવ સામ્બશ્ચ ચારુદેષ્ણો વિદૂરથઃ
પ્રદ્યુમ્ન, કૃતવર્મા, ગદ, સારણ, સાત્યકી, આહુક, સાંબ, ચારુદેશન અને વિદૂરથ,
અન્યે ચ યાદવાઃ સર્વે બલદેવપુરોગમાઃ। એકમેવ પરે કૃષ્ણં ગજવાજિરથૈર્યુતાઃ
અને બીજા બધા યાદવો, બલદેવને આગેવાન બનાવી, હાથી, ઘોડા અને રથ સાથે કૃષ્ણને ઘેરી લીધા.
અથાસાદ્ય વને યાન્તં પરિવાર્ય ધનઞ્જયમ્। ચક્રુર્યુદ્ધં સુસઙ્ક્રુદ્ધા બહુકોટ્યશ્ચ યાદવાઃ
પછી, જંગલમાં જતા ધનંજયને મળીને, લાખો યાદવો ભારે ક્રોધથી તેને ઘેરી યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.
એક એવ તુ પાર્થસ્તૈર્યુદ્ધં ચક્રે સુદારુણમ્। તેન તેષાં સમં યુદ્ધં મુહૂર્તં પ્રબભૂવ હ
પણ પાર્થ એકલાએ જ તેમની સામે ભયાનક યુદ્ધ કર્યું; થોડો સમય બંને બાજુએ યુદ્ધ સમાન ચાલ્યું.
તતઃ પાર્થો રણે સર્વાન્વારયિત્વા શિતૈઃ શરૈઃ। બલાદ્વિજિત્ય રાજેન્દ્ર વીરસ્તાન્સર્વયાદવાન્। તાં સુભદ્રામથાદાય શક્રપ્રસ્થં વિવેશ હ
પછી, રાજા, પાર્થે તીખા બાણોથી બધાંને યુદ્ધમાં પરાસ્ત કર્યા; બળથી બધાં યાદવોને હરાવી, સુભદ્રાને લઈને ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં પ્રવેશ કર્યો.
ભૂયઃ શૃણુ મહારાજ ફલ્ગુનસ્ય ચ સાહસમ્। દદૌ સ વહ્નેર્બિભત્સુઃ પ્રાર્થિતં ખાણ્ડવં વનમ્
હવે, મહારાજા, ફરી ફાલ્ગુનના પરાક્રમ સાંભળો: બીભત્સુએ અગ્નિની વિનંતીથી ખાંડવવન આપી દીધું.
લબ્ધમાત્રે તુ તેનાથ ભગવાન્હવ્યવાહનઃ। ભક્ષિતું ખાણ્ડવં રાજંસ્તત્રસ્થાનુપચક્રમે
જેમજ અર્જુને ખાંડવવન આપ્યું, ભગવાન હવ્યવાહન તુરંત જ ત્યાંના રહેવાસીઓ સાથે ખાંડવવન ભસ્મ કરવા લાગ્યા.
તતસ્તં ભક્ષયન્તં વૈ સવ્યસાચી વિભાવસુમ્। રથા ધન્વી શરાન્ગૃહ્ય સ કલાપયુતઃ પ્રભુઃ। પાલયામાસ રાજેન્દ્ર સ્વવીર્યેણ મહાબલઃ
પછી, સવ્યસાચીએ ધનુષ્ય-બાણ અને પોતાના સારથી સાથે, મહાન બળથી, અગ્નિને રક્ષી, જ્યારે તે જંગલ દહન કરતો હતો.
તતઃ શ્રુત્વા મહેનદ્રસ્તુ મેઘાંસ્તાન્સન્દિદેશ હ। તેનોક્તા મેઘસઙ્ઘાસ્તે વવર્ષુરતિવૃષ્ટિભિઃ
પછી, મહેન્દ્રએ આ સાંભળી, મેઘોને મોકલ્યા; તેના આદેશે વાદળોએ ભારે વરસાદ વરસાવ્યો.
તતો મેઘગાણાન્પાર્થઃ શરવ્રાતૈઃ સમાન્તતઃ। ખગમૈર્વારયામાસ તદાશ્ચર્યમિવાભવત્
પછી અર્જુને ચારેય બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણોની વર્ષા કરીને મેઘોના ટોળાંને વિખેરી દીધાં; એ દૃશ્ય જોઈને સૌને આશ્ચર્ય થયું.
વારિતાન્મેઘસઙ્ઘાંશ્ચ શ્રુત્વા ક્રુદ્ધઃ પુરન્દરઃ। પાણ્ડરં ગજમાસ્થાય સર્વદેવગણૈર્વૃતઃ। યયૌ પાર્થેન સંયોદ્ધું રક્ષાર્થં ખાણ્ડવસ્ય ચ
મેઘોના ટોળાં વિખેરાઈ ગયા એ સાંભળીને ઇન્દ્ર ગુસ્સે થઈ ગયા; તેમણે સફેદ એરાવત હાથી પર ચડીને બધા દેવતાઓ સાથે ખાંડવ વનને બચાવવા અને અર્જુન સાથે યુદ્ધ કરવા આગળ વધ્યા.
રુદ્રાશ્ચ મરુતશ્ચૈવ વસવશ્ચાશ્વિનૌ તદા। આદિત્યાશ્ચૈવ સાધ્યાશ્ચ નિશ્વેદેવાશ્ચ ભારત। ગન્ધર્વાશ્ચૈવ સહિતા અન્યે દેવગણાશ્ચ યે
એ સમયે રુદ્રો, મરુતો, વસુઓ, અશ્વિનીકુમારો, આદિત્યો, સાધ્યો, અન્ય દેવતાઓ, ગંધર્વો અને બીજા બધા દેવગણો ત્યાં એકઠા થયા.
તે સર્વે શસ્ત્રસમ્પન્ના દીપ્યમાનાઃ સ્વતેજસા। ધનઞ્જયં જિઘાંસન્તઃ પ્રપેતુર્વિબુધાધિપાઃ
બધા દેવતાઓ પોતાના તેજથી ઝગમગતા અને શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈને ધનંજયને મારવા દોડ્યા.
યુગાન્તે યાનિ દૃશ્યન્તે નિમિત્તાનિ મહાન્ત્યપિ। સર્વાણિ તત્ર દૃશ્યન્તે નિમિત્તાનિ મહીપતે
રાજા, યુગના અંતે જે મોટા-મોટા અપશકુન દેખાય છે, એ બધાં અપશકુન ત્યાં દેખાયા.
તતો દેવગમાઃ સર્વે પાર્થં સમભિદુદ્રુવુઃ। અસમ્ભ્રાન્તસ્તુ તાન્દૃષ્ટ્વા સ તાં દેવમયીં ચમૂમ્
પછી બધા દેવગણ અર્જુન પર તૂટી પડ્યા; પણ એ દેવમય સેના જોઈને અર્જુન એકદમ નિડર રહ્યો.
ત્વરિતઃ ફલ્ગુનો ગૃહ્ય તીક્ષ્ણાંસ્તાનાશુગાંસ્તદા। ઇન્દ્રં દેવાંશ્ચ સમ્પ્રેક્ષ્ય તસ્થૌ કાલ ઇવાત્યયે
ફુરતીથી ફાલ્ગુને તીક્ષ્ણ અને ઝડપી બાણો હાથમાં લીધા; ઇન્દ્ર અને દેવતાઓને જોઈને, એ વિનાશકાળની જેમ અડગ ઊભો રહ્યો.
તતો દેવગણાઃ સર્વે બીભત્સું સપુરન્દરાઃ। અવાકિરઞ્છરવ્રાતૈર્માનુષં તં મહીપતે
પછી બધા દેવતાઓએ, ઇન્દ્ર સહિત, એ મનુષ્ય અર્જુન પર બાણોની ઝમાવટ કરી.
તતઃ પાર્થો મહાતેજા ગાણ્ડિવં ગૃહ્ય સત્વરઃ। વારયામાસ દેવાનાં શરવ્રાતૈઃ શરાંસ્તદા
ત્યાં જ મહાતેજસ્વી અર્જુને ઝડપથી ગાંડીવ ઉઠાવ્યું અને પોતાના બાણોથી દેવતાઓના બાણોને રોકી લીધા.
પુનઃ ક્રુદ્ધાઃ સુરાઃ સર્વે મર્ત્યં તં સુભહાબલાઃ। નાનાશસ્ત્રૈર્વવર્ષુસ્તં સવ્યસાચી મહીપતે
પછી ફરીથી ગુસ્સે થયેલા, શક્તિશાળી બધા દેવતાઓએ અર્જુન પર અનેક પ્રકારના શસ્ત્રો વરસાવ્યા; છતાં સવ્યસાચી અડગ રહ્યો.
તાન્પાર્થઃ શસ્ત્રવર્ષાન્વૈ વિસૃષ્ટાન્વિબુધૈસ્તદા। દ્વિધા ત્રિધા સ ચિચ્છેદ સ એવ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી અર્જુને દેવતાઓએ છોડેલા એ શસ્ત્રવર્ષાને પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી બે-ત્રણ ભાગમાં કાપી નાખ્યા.
પુનશ્ચ પાર્થઃ સઙ્ક્રુદ્ધો મણ્ડલીકૃતકાર્મુકઃ। દેવસઙ્ઘાઞ્છરૈસ્તીક્ષ્ણૈરર્પયન્વૈ સમન્તતઃ
પછી અર્જુન ફરી ગુસ્સે થઈને, ધનુષ્યને ઘુમાવીને, ચારેય બાજુએ દેવગણ પર તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવ્યા.