મમ વિત્તમસઙ્ખ્યેયં યદહં વેદ સૌબલ। અથ ત્વં શકુને કસ્માદ્વિત્તં સમનુપૃચ્છસિ
મારું ધન તો ગણતરીથી બહાર છે, જેટલું મને ખબર છે, સુબલપુત્ર શકુની, તું મને મારા ધન વિશે કેમ પૂછે છે?
અયુતં પ્રયુતં ચૈવ શઙ્કું પદ્મં તથાર્બુદમ્। ખર્વં શઙ્ખં નિખર્વં ચ મહાપદ્મં ચ કોટયઃ
દસ હજાર, લાખ, શંકુ, પદ્મ, અર્બુદ, ખર્વ, શંખ, નિખર્વ, મહાપદ્મ અને કરોડો—
મધ્યં ચૈવ પરાર્ધં ચ સપરં ચાત્ર પણ્યતામ્। એતન્મમ ધનં રાજંસ્તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
મધ્ય, પરાર્ધ અને સપર પણ અહીં પણના રૂપે આવે છે. રાજા, આ બધું જ મારું ધન છે, અને એ બધું હું તારી સાથે પણમાં મુકું છું.
એતચ્છુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, શકુનીએ ઠરાવપૂર્વક કપટ અપનાવ્યું અને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
ગવાશ્વં બહુધેનૂકમસઙ્ખ્યેયમજાવિકમ્। યત્કિઞ્ચિદનુ પર્ણાશાં પ્રાક્ સિન્ધોરપિ સૌબલ। એતન્મમ ધનં સર્વં તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
ગાય, ઘોડા, અનગણિત બકરાં-ધેંસ, પર્ણકુટીઓની બહાર જે કંઈ છે, અને સિંધુની પૂર્વ દિશામાં પણ, સુબલપુત્ર, એ બધું મારું ધન છે; એ બધું હું તારી સામે પણમાં મુકું છું.
એતચ્છુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, શકુનીએ ઠરાવપૂર્વક કપટ અપનાવ્યું અને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
પુરં જનપદો ભૂમિરબ્રાહ્મણધનૈઃ સહ। અબ્રાહ્મણાશ્ચ પુરુષા રાજઞ્શિષ્ટં ધનં મમ। એતદ્રાજન્મમ ધનં તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
શહેર, પ્રદેશ, જમીન, બ્રાહ્મણો સિવાયનું ધન અને બ્રાહ્મણો સિવાયના માણસો, રાજા, આ બાકીનું બધું મારું છે. એ બધું હું તારી સામે પણમાં મુકું છું.
એતચ્છ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, શકુનીએ ઠરાવપૂર્વક કપટ અપનાવ્યું અને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
રાજપુત્રા ઇમે રાજઞ્છોમન્તે યૈર્વિભૂષિતાઃ। કુમ્ડલાનિ ચ નિષ્કાશ્ચ સર્વં રાજવિભૂષણમ્। એતન્મમ ધનં રાજંસ્તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
રાજા, આ રાજકુમારો, જેમણે આભૂષણો, કુંડળ અને નકલા પહેર્યા છે, રાજાશાહી શણગાર—આ બધું મારું ધન છે; એ બધું હું તારી સામે પણમાં મુકું છું.
એતચ્છ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, શકુનીએ ઠરાવપૂર્વક કપટ અપનાવ્યું અને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
શ્યામો યુવા લોહિતાક્ષઃ સિંહસ્કન્ધો મહાભુજઃ। નકુલો ગ્લહ એવૈકી વિદ્ધ્યેતન્મમ તદ્ધનમ્
કાળો, યુવાન, લાલ આંખોવાળો, સિંહ જેવી છાતી અને મજબૂત હાથોવાળો—નકુલ એકલોજ પણમાં મુકાયો છે; જાણ કે આ પણ મારું ધન છે.
પ્રિયસ્તે નકુલો રાજન્રાજપુત્રો યુધિષ્ઠિર। અસ્માકં વશતાં પ્રાપ્તો ભૂયઃ કેનેહ દીવ્યસે
રાજા, નકુલ તને પ્રિય છે, રાજકુમાર યુધિષ્ઠિર. હવે તે અમારે વશમાં આવ્યો છે; તો તું અહીં હજી કેમ પણમાં મુકતો રહે છે?
એવમુક્ત્વા તુ તાનક્ષાઞ્શકુનિઃ પ્રત્યદીવ્યત। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ રીતે દાવ વિશે બોલી, શકુનીએ ફરી પાંસો ફેંક્યો અને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
અયં ધર્માન્સહદેવોઽનુશાસ્તિ લોકે હ્યસ્મિન્પણ્ડિતાખ્યાં ગતશ્ચ। અનર્હતા રાજપુત્રેણ તેન દીવ્યામ્યહં ચાપ્રિયવત્પ્રિયેણ
આ સહદેવ ધર્મના માર્ગે ચાલવા શીખવે છે, અને દુનિયામાં પંડિત તરીકે જાણીતો છે. એ રાજકુમાર, જે પાત્ર નથી, તેને પણ હું પણમાં મુકું છું, જેમ કોઈ પ્રિય કે અપ્રિયને મુકાય.
એતચ્છ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, શકુનીએ ઠરાવપૂર્વક કપટ અપનાવ્યું અને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
માદ્રીપુત્રૌ પ્રિયૌ રાજંસ્તવેમૌ વિજિતૌ મયા। ગરીયાંસૌ તુ મન્યે ભીમસેનધનઞ્જયૌ
માદ્રીના આ બે પુત્રો, રાજા, તને પ્રિય છે, પણ હવે મેં તેમને જીતી લીધા છે; પણ હું તો ભીમસેન અને ધનંજયને વધારે મહાન માનું છું.
અધર્મં ચરસે નૂનં યો નાવેક્ષસિ વૈ નયમ્। યો નઃ સુમનસાં મૂઢ વિભેદં કર્તુમિચ્છસિ
તું ખરેખર અધર્મ કરે છે, જે યોગ્ય માર્ગ નથી જુએતો; હે મૂર્ખ, તું અમારે સારા મનવાળા ભાઈઓમાં ફૂટ પાડવા ઈચ્છે છે.
ગર્તે મત્તઃ પ્રપતતે પ્રમત્તઃ સ્થાણુમૃચ્છતિ। જ્યેષ્ઠો રાજન્વ્રરિષ્ઠોઽસિ નમસ્તે ભરતર્ષભ
મદમાં માણસ ખાડામાં પડી જાય છે, બેધ્યાન વૃક્ષ પકડી લે છે; રાજા, તું મોટો અને શ્રેષ્ઠ છે, હે ભરતવંશી, તને વંદન છે.
સ્વપ્ને તાનિ ન દૃશ્યન્તે જાગ્રતો વા યુધિષ્ઠિર। કિતવા યાનિ દીવ્યન્તઃ પ્રલપન્ત્યુત્કટા ઇવ
યુધિષ્ઠિર, જે વાતો છેતરપિંડી કરતા જુગારીઓ પાગલ જેવા બોલે છે, એ તો ન સ્વપ્નમાં દેખાય, ન જાગૃત અવસ્થામાં.
યો નઃ સઙ્ખ્યે નૌરિવ પારનેતા જેતા રિપૂણાં રાજપુત્રસ્તરસ્વી। અનર્હતા લોકવીરેણ તેન દીવ્યામ્યહં શકુને ફાલ્ગુનેન
યુદ્ધમાં જે અમને નાવિક જેવો પાર ઉતારે છે, દુશ્મનોને હરાવતો તેજસ્વી રાજકુમાર—એવો ફાલ્ગુન, જેને દાવ પર લગાવવાનો હક નથી, એના નામે હું જુગાર રમું છું, શકુની.
એતચ્છ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, છેતરપિંડીનો નક્કી કરીને અને કપટનો આશરો લઈને, શકુનિએ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
અયં મયા પાણ્ડવાનાં ધનિર્ધરઃ પરાજિતઃ પાણ્ડવઃ સવ્યસાચી। ભીમેન રાજન્દયિતેન દીવ્ય યત્કૈતવં પાણ્ડવ તેઽવશિષ્ટમ્
પાંડવોમાં ધનની રાખવાવાળો, ડાબા હાથથી તીર ચલાવનાર આ પાંડવને મેં હરાવ્યો છે. હવે તારા પાસે જે છેતરપિંડીમાં બચ્યું છે, એ છે ભીમ, રાજાના પ્રિય.
યો નો નેતા યો યુધિ નઃ પ્રણેતા યથા વજ્રી દાનવશત્રુરેકઃ। તિર્યક્પ્રેક્ષી સન્નતભ્રૂર્મહાત્મા સિંહસ્કન્ધો યશ્ચ સદાઽત્યમર્ષી
જેમ વજ્રધારી એકલો દાનવોનો વિનાશ કરે છે, એમ અમારો નેતા, યુદ્ધમાં અમારો માર્ગદર્શક, તિરછો નજર કરતો, ભ્રૂકુટિ ચડાવતો, મહાન આત્માવાળો, સિંહ જેવા ખભાવાળો અને હંમેશા અડગ રહે છે—
બલેન તુલ્યો યસ્યપ પુમાન્ન વિદ્યતે ગદાભૃતામગ્ર્ય ઇહારિમર્દનઃ। અનર્હતા રાજપુત્રેણ તેન દીવ્યામ્યહં ભીમસેનેન રાજન્
શક્તિમાં જેને કોઈ પુરુષ બરાબરી કરી શકે નહીં, ગદાધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, દુશ્મનોને ચકનાચૂર કરનારો—એવો રાજકુમાર ભીમસેન, જેને દાવ પર લગાવવાનો હક નથી, એના નામે હું જુગાર રમું છું, રાજન.
એતચ્છ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, છેતરપિંડીનો નક્કી કરીને અને કપટનો આશરો લઈને, શકુનિએ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
બહુવિત્તં પરાજૈષીર્ભ્રાતૄંશ્ચ સહયદ્વિપાન્। આચક્ષ્વ વિત્તં કૌન્તેય યદિ તેઽસ્ત્યપરાજિતમ્
તમે ઘણું ધન, તમારા ભાઈઓ અને સહાયી હાથીઓ હારી ગયા છો. કુંતીપુત્ર, જો તારા પાસે હજી કંઈ અહારે ન હારેલું ધન હોય તો કહો.
અહં વિશિષ્ટઃ સર્વેષાં ભ્રાતૄણાં દયિતસ્તથા। કુર્યામહં જિતઃ કર્મ સ્વયમાત્મન્યુપલ્પુતે
હું બધા ભાઈઓમાં શ્રેષ્ઠ અને સૌથી પ્રિય છું. જો હું હારી જાઉં, તો પોતાને હારેલો માનીને પોતે જ એ કર્મ કરીશ.
એતચ્છ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, છેતરપિંડીનો નક્કી કરીને અને કપટનો આશરો લઈને, શકુનિએ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો.'
એતત્પાપિષ્ઠમકરોર્યદાત્માનં પરાજયેઃ। શિષ્ટે સતિ ધને રાજન્પાપ આત્મપરાજયઃ
રાજન, તું પોતાને હાર્યો, જ્યારે હજી ધન બચેલું હતું—આ સૌથી મોટું પાપનું કામ કર્યું છે. પોતાને હારવું પાપ છે.
એવમુક્ત્વા મતાક્ષસ્તાન્ ગ્લહે સર્વાનવસ્થિતાન્। પરાજયલ્લોકવીરાનુક્ત્વા રાજ્ઞાં પૃથક્ પૃથક્
આ રીતે બોલીને, માટલાવાળાએ બધા પ્રસિદ્ધ વીરોએ એક પછી એક જુગારમાં હરાવી દીધા, રાજાઓને અલગથી કહ્યા વિના.