અહં દાતાસ્મિ રત્નાનાં ધનાનાં ચ વિશામ્પતે। મદર્થે દેવિતા ચાયં શકુનિર્માતુલો મમ
હે રાજાઓના રાજા, હું રત્નો અને ધનની આપનાર છું; મારા માટે મારા મામા શકુની અહીં હાજર છે.
અન્યેનાન્યસ્ય વૈ દ્યૂતં વિષમં પ્રતિભાતિ મે। એતદ્વિદ્વિન્નુપાદત્સ્વ કામમેવં પ્રવર્તતમ્
મને તો લાગે છે કે જુગારમાં જુદા-જુદા લોકો વચ્ચે રમવું યોગ્ય નથી; આ જાણીને, તું ઈચ્છે તેમ કર, આ રીતે ચાલું દઈએ.
ઉપોહ્યમાને દ્યૂતે તુ રાજાનઃ સર્વ એવ તે। ધૃતરાષ્ટ્રં પુરસ્કૃત્ય વિવિશુસ્તાં સભાં તતઃ
જ્યારે જુગાર શરૂ થયું, ત્યારે બધા રાજાઓ ધૃતરાષ્ટ્રને આગળ રાખીને એ સભામાં પ્રવેશ્યા.
ભીષ્મો દ્રોણઃ કૃપશ્ચૈવ વિદુરશ્ચ મહામતિઃ। નાતિપ્રીતેન મનસા તેઽન્વવર્તન્ત ભારત
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ અને વિદુર જેવા વિદ્વાન પણ, મનમાં ખાસ આનંદ વિના, એમાં જોડાયા, હે ભારત.
તે દ્વન્દ્વશઃ પૃથચ્કૈવ સિંહગ્રીવા મહૌજસઃ। સિંહાસનાનિ ભૂરિણી વિચિત્રાણિ ચ ભેજિરે
સિંહ જેવી કઠોર ગરદનવાળા અને મહાન શક્તિ ધરાવતા એ રાજાઓ, કોઈ જોડીમાં તો કોઈ એકલા, અનેક સુંદર અને વૈભવી સિંહાસનો પર બેઠા.
શુશુભે સા સભા રાજન્રાજભિસ્તૈઃ સમાગતૈઃ। દેવૈરિવ મહાભાગૈઃ સમવેતૈસ્ત્રિવિષ્ટપમ્
હે રાજા, એ સભા એ રાજાઓના એકઠા થવાથી એવી તેજસ્વી લાગી, જેમ દેવતાઓ ભેગા થાય ત્યારે સ્વર્ગ જ્યોત્સ્નામય બને છે.
સર્વે વેદવિદઃ શૂરાઃ સર્વે ભાસ્વરમૂર્તયઃ। પ્રવર્તત મહારાજ સુહૃદ્દ્યૂતમનન્તરમ્
બધા વેદજ્ઞ, બહાદુર અને તેજસ્વી સ્વરૂપવાળા હતા; પછી, હે મહારાજ, મિત્રતાપૂર્વક જુગાર શરૂ થયો.
અયં બુહધનો રાજન્સાગરાવર્તસમ્ભવઃ। મણિર્હારોત્તરઃ શ્રીમાન્કનકોત્તમભૂષણઃ
હે રાજા, આ અનેક રત્નોથી શોભતા, સાગરના ગર્ભમાંથી ઉદ્ભવેલા, સુંદર સોનાના આભૂષણોથી સજ્જ એવા મણિ છે.
એતદ્રાજન્મમ ધનં પ્રતિપાણોઽસ્તિ કસ્તવ। યેન માં ત્વં મહારાજ ધનેન પ્રતિદીવ્યસે
હે રાજા, આ મારો દાવ છે; તારો દાવ શું છે? કયા ધનથી, હે મહારાજ, તું મારી સામે જુગાર રમશે?
સન્તિ મે મણયશ્ચૈવ ધનાનિ સુબહૂનિ ચ। મત્સરશ્ચ ન મેઽર્થેષુ જયસ્વૈનં દુરોદરમ્
મારા પાસે ઘણાં મણિ અને ઘણું ધન છે; પણ મને સંપત્તિમાં કોઈ મમતા નથી—આ ઊંડા ગુહાવાળો મણિ તું જીતી લે.
તતો જગ્રાહ શકુનિસ્તાનક્ષાનક્ષતત્ત્વવિત્। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
પછી, પાંસાં રમવામાં કુશળ એવા શકુનીએ પાંસાં ઉઠાવ્યાં અને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'જીત્યું!'
મત્ત કૈતકેનૈવ યજ્જિતોઽસ્મિ દુરોદરે। શકુને હન્ત દીવ્યામો ગ્લહમાનાઃ પરસ્પરમ્
હું છેતરપિંડીથી આ દાવમાં હાર્યો છું, હે શકુની, આવ, આપણે એકબીજાને પડકાર આપીને ફરી રમીએ.
સન્તિ નિષ્કસહસ્રસ્ય ભાણ્ડિન્યો ભરિતાઃ શુભાઃ। કોશો હિરણ્યમક્ષય્યં જાતરૂપમનેકશઃ। એતદ્રાજન્મમ ધનં તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
હજારો સોનાની મુદ્રાઓથી ભરેલા સુંદર ભંડાર છે, અનેક પ્રકારના સોનાથી ભરેલો અક્ષય ખજાનો છે; હે રાજા, આ મારો દાવ છે, એથી હું તારી સામે રમું છું.
કૌરવાણાં કુલકરં જ્યેષ્ઠં પાણ્ડવમચ્યુતમ્। ઇત્યુક્તઃ શકુનિઃ પ્રાહ જિતમિત્યેવ તં નૃપમ્
કૌરવોના વંશને મહાન બનાવનાર, પાંડવોમાં સૌથી મોટા અને અડગ એવા પાંડવને ઉલ્લેખીને, શકુનીએ એ રાજાને કહ્યું: 'જીત્યું!'
અયં સહસ્રસમિતો વૈયાઘ્રઃ સુપ્રતિષ્ઠિતઃ। સુચક્રોપસ્કરઃ શ્રીમાન્કિઙ્કિણીજાલમણ્ડિતઃ
આ એક હજાર રથ જેટલી બળવાન, સારી રીતે બનાવેલી, ઉત્તમ સાધનોવાળી, સુંદર અને ઘંટીઓથી શોભાયમાન રથ છે.
સંહ્રાદનો રાજરથો ય ઇહાસ્માનુપાવહત્। જૌત્રો રથવરઃ પુણ્યો મેઘસાગરનિઃ સ્વનઃ
આ રાજરસી રથ, જે મેઘ અને સાગરના ગર્જનાની જેમ ધ્વનિ કરે છે, અમારા માટે અહીં લાવવામાં આવ્યો છે; એ શુભ અને શ્રેષ્ઠ રથ છે.
અષ્ટૌ યં કુરરચ્છાયાઃ સદશ્વા રાષ્ટ્રસંમતાઃ। વહન્તિ નૈષાં મુચ્યેત પદાદ્ભૂમિમુપસ્પૃશન્। એતદ્રાજન્ધનં મહ્યં તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
આ રથને આઠ કુરર પક્ષીની છાંયાવાળા, હંમેશા રાજ્યમાં માન્ય એવા ઘોડા ખેંચે છે, જે ક્યારેય પગથી જમીન સ્પર્શતા નથી. હે રાજા, આ મારો દાવ છે, એથી હું તારી સામે રમું છું.
એવં શ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, યુધિષ્ઠિરે મનમાં નક્કી કર્યું, પણ છેતરપિંડીનો આશ્રય લીધો; ત્યારે શકુનીએ ફરી કહ્યું: 'જીત્યું!'
શતં દાસીસહસ્રાણિ તરુણ્યો હેમભદ્રિકાઃ। કમ્બુકેયૂરધારિણ્યો નિષ્કકણ્ઠ્યઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ
મારા પાસે લાખો યુવાન દાસીઓ છે, જે સોનાની પાટલીઓ પર બેસે છે, હાથમાં કાંડા અને ગળામાં હાર પહેરીને સુંદર રીતે શોભે છે.
મહાર્હમાલ્યાભરણાઃ સુવસ્ત્રાશ્ચન્દનોક્ષિતાઃ। મણીન્હેમ ચ બિભ્રત્યશ્ચતુઃષષ્ટિવિશારદાઃ
આ સ્ત્રીઓ昂ગમૂલ્યના હાર અને આભૂષણોથી સજ્જ છે, સુંદર વસ્ત્રો પહેરીને ચંદન લગાવેલું છે, તેઓએ સોનાના અને રત્નોના ગહનાં પહેર્યા છે અને ચૌસઠ કળાઓમાં નિપુણ છે.
અનુસેવાં ચરન્તીમાઃ કુશલા નૃત્તસામસુ। સ્નાતકાનામમાત્યાનાં રાજ્ઞાં ચ મમ શાસનાત્। એતદ્રાજન્મમ ધનં તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
આ બહેનો નૃત્ય અને ગીતમાં કુશળ છે, અને મારા આદેશથી સ્નાન કરાવનારા, મંત્રીઓ અને રાજાઓની સેવા કરે છે; રાજન, આ જ મારું ધન છે, જેનાથી હું તારી સાથે જુગાર રમું છું.
એતચ્છુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
આ સાંભળીને, દૃઢ નિશ્ચય કરીને અને કપટનો આશરો લઈને શકુનિએ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો!'
એતાવન્તિ ચ દાસાનાં સહસ્રાણ્યુત સન્તિ મે। પ્રદક્ષિણાનુલોમાશ્ચ પ્રાવારવસનાઃ સદા
મારા પાસે હજારો પુરુષ દાસો પણ છે, જે હંમેશાં સુંદર વસ્ત્રો પહેરીને મારા આસપાસ શુભ રીતે ફરતા રહે છે.
પ્રાજ્ઞા મેધાવિનો દાન્તા યુવાનો મૃષ્ટકુણ્ડલાઃ। પાત્રીહસ્તા દિવારાત્રમતિથીન્ભોજયન્ત્યુત। એતદ્રાજન્મમ ધનં તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
આ યુવાન દાસો બુદ્ધિશાળી, સમજદાર અને સંયમિત છે, તેઓ ચમકતા કાનના કુંડળ પહેરે છે અને હાથમાં વાસણ લઈને દિવસ-રાત મહેમાનોને ભોજન કરાવે છે; રાજન, આ જ મારું ધન છે, જેનાથી હું તારી સાથે જુગાર રમું છું.
એતચ્છ્રુત્વા વ્યવસિતો નિકૃતિં સમુપાશ્રિતઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરભાષત
આ સાંભળીને, દૃઢ નિશ્ચય કરીને અને કપટનો આશરો લઈને શકુનિએ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો!'
સહસ્રસઙ્ખ્યા નગા મે મત્તાસ્તિષ્ઠન્તિ સૌબલ। હેમકક્ષાઃ કૃતાપીડાઃ પદ્મિનો હેમમાલિનઃ
મારા પાસે હજારો હાથીઓ છે, જે મદમાં છે, સોનાની સાંકળો અને મસ્તકશોભા પહેરેલી છે, કમળના ચિહ્નવાળા અને સોનાના હારથી શોભે છે.
સુદાન્તા રાજવહનાઃ સર્વશબ્દક્ષમા યુધિ। ઈષાદન્તા મહાકાયાઃ સર્વે ચાષ્ટકરેણવઃ
આ બધા હાથીઓ સારી રીતે શીખવેલા છે, રાજકીય યાત્રા માટે યોગ્ય છે, યુદ્ધમાં કોઈ પણ અવાજ સહન કરે છે, તેમના દાંત થોડા વાંકાં છે, શરીરે વિશાળ છે અને બધા આઠ દાંતવાળા છે.
સર્વે ચ પુરભેત્તારો નવમેઘનિભા ગજાઃ। એતદ્રાજન્મમ ધનં તેન દીવ્યામ્યહં ત્વયા
આ બધા હાથીઓ કિલ્લા તોડનાર છે અને નવા વાદળ જેવા દેખાય છે; રાજન, આ જ મારું ધન છે, જેનાથી હું તારી સાથે જુગાર રમું છું.
ઇત્યેવંવાદિનં પાર્થં પ્રહસન્નિવ સૌબલઃ। જિતમિત્યેવ શકુનિર્યુધિષ્ઠિરમભાષત
પાર્થ એ રીતે બોલતા, સાઉબલ શકુનિ હસતાં હસતાં યુધિષ્ઠિરને કહ્યું: 'તું હારી ગયો!'
રથાસ્તાવન્ત એવેમે હેમદણ્ડાઃ પતાકિનઃ। હયૈર્વિનીતૈઃ સમ્પન્ના રથિભિશ્ચિત્રયોધિભિઃ
મારા પાસે એટલાં જ રથો છે, જેમના દંડ સોનાના છે અને ધ્વજાઓ લગાવેલી છે, સારી રીતે તાલીમ લીધેલા ઘોડાઓ જોડાયેલા છે અને વિવિધ કુશળ યોદ્ધાઓ એમાં બેઠેલા છે.