ગન્ધારરાજઃ શકુનિર્વિશામ્પતે રાજાઽતિદેવી કૃતહસ્તો મતાક્ષઃ। વિનિંશતિશ્ચિત્રસેનશ્ચ રાજા સત્યવ્રતઃ પુરુમિત્રો જયશ્ચ
ગાંધીર દેશનો રાજા શકુની, રાજા અતિવેદી, જે જુગાર રમવામાં કુશળ છે, વિનિંશતિ, રાજા ચિત્રસેન, સત્યવ્રત, પુરુમિત્ર અને જય—આ બધા ત્યાં હશે.
મહાભયાઃ કિતવાઃ સન્નિવિષ્ટા માયોપધા દેવિતારોઽત્ર સન્તિ। ધાત્રા તુ દિષ્ટસ્ય વશે કિલેદં સર્વં જગત્તિષ્ઠતિ ન સ્વતન્ત્રમ્
આ ભયાનક જુગારીઓ અહીં ભેગા થયા છે, જે છેતરપિંડી અને ચાલાકીમાં પાટુ છે. પણ સાચું તો એ છે કે, દુનિયામાં બધું જ ભાગ્યના વશમાં છે, કોઈ પણ પોતે સ્વતંત્ર નથી.
નાહં રાજ્ઞો ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય શાસના- ન્ન ગન્તુમિચ્છામિ કવે દુરોદરમ્। ઇષ્ટો હિ પુત્રસ્ય પિતા સદૈવ તદસ્મિ કર્તા વિદુરાત્થ માં યથા
હે કવિ, હું રાજા ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશે જુગારગૃહમાં જવું નથી ઇચ્છતો. છતાં, પિતા તો પુત્રને હંમેશા પ્રિય હોય છે, એટલે, હે વિદુર, તમે જે કહો તે પ્રમાણે હું કરું છું.
ન ચાકામઃ શકુનિના દેવિતાહં ન ચેન્માં જિષ્ણુરાહ્વયિતા સભાયામ્। આહૂતોઽહં ન નિવર્તે કદાચિત્ તદાહિતં શાશ્વતં વૈ વ્રતં મે
મને શકુની સાથે મન ન હોય તો પણ જુગાર રમવું ગમતું નથી, જો અર્જુન મને સભામાં બોલાવશે નહિ તો. પણ એકવાર બોલાવાયો પછી, હું કદી પાછો ફરતો નથી—આ મારું અડગ વ્રત છે.
એવમુક્ત્વા વિદુરં ધર્મરાજઃ પ્રાયાત્રિકં સર્વમાજ્ઞાપ્ય તૂર્ણમ્। પ્રાયાચ્છ્વોભૂતે સગણઃ સાનુયાત્રઃ સહ સ્ત્રીભિર્દૌપદામાદિ કૃત્વા
ધર્મરાજાએ વિદુરને આમ કહીને, તરત જ યાત્રાની બધી તૈયારીનો હુકમ આપ્યો અને બીજા દિવસે પોતાના સાથીઓ અને પત્નીઓ સાથે, દ્રૌપદીને આગળ રાખીને, રવાના થયો.
દૈવં હિ પ્રજ્ઞાં મુષ્ણાતિ ચક્ષુસ્તેજ ઇવાપતત્। ધાતુશ્ચ વશમન્વેતિ પાશૈરિવ નરઃ સિતઃ
કારણ કે, ભાગ્ય મનુષ્યની બુદ્ધિ છીનવી લે છે, જેમ અચાનક લાગેલી ચોટ આંખની તેજસ્વિતા હરી લે છે. અને મનુષ્ય ભાગ્યના બંધનમાં, જાણે દોરાથી બાંધાયો હોય તેમ, ફસાઈ જાય છે.
ઇત્યુક્ત્વા પ્રયયૌ રાજા સહ ક્ષત્ર્રા યુધિષ્ઠિરઃ। અમૃષ્યમાણસ્તસ્યાથ સમાહ્વાનમરિન્દમઃ
આ રીતે કહીને, દુશ્મનોને હરાવનાર યુધિષ્ઠિરે પોતાના ક્ષત્રિય મિત્રો સાથે, એ બોલાવવાનું સહન ન કરી શકતાં, રવાના થયો.
બાહ્લિકેન રથં યત્તમાસ્થાય પરવીરહા। પરિચ્છન્નો યયૌ પાર્થો ભ્રાતૃભિઃ સહ પાણ્ડવઃ। રાજશ્રિયા દીપ્યમાનો યયૌ બ્રહ્મપુરઃ સરઃ
બાહ્લિકના તૈયાર કરેલા રથ પર ચડીને, શત્રુઓને હરાવનાર પાર્થે પોતાના ભાઈઓ સાથે, રાજાશાહી તેજથી ઝગમગતો, બ્રહ્મપુર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
સન્દિદેશ તતઃ પ્રેષ્યાનાગતાન્નગરં પ્રતિ। તતસ્તે નૃપશાર્દૂલ ચક્રુર્વૈ નૃપશાસનમ્
પછી તેણે દૂતોને શહેર તરફ મોકલ્યા, અને એ વાઘ જેવા રાજાઓએ રાજાનો આદેશ પાળ્યો.
તતો રાજા મહાતેજાઃ સંયમ્ય સપરિચ્છદમ્। હ્મણૈઃ સ્વસ્તિ વાચ્યાથ પ્રયયૌ મન્દિરાદ્બહિઃ
પછી તે મહાતેજસ્વી રાજાએ પોતાના સહયોગીઓ ભેગા કર્યા, બ્રાહ્મણો દ્વારા શુભાશીર્વાદ લેવડાવ્યા અને મહેલમાંથી બહાર નીકળ્યો.
બ્રાહ્મણેભ્યો ધનં દત્ત્વા ગત્યર્થં સ યથાવિધિ। અન્યેભ્યઃ સ તુ દત્ત્વા ચ ગન્તુમેવોપચક્રમે
તેમણે બ્રાહ્મણોને યાત્રા માટે યોગ્ય રીતે ધન આપ્યું અને બીજાઓને પણ આપીને, પછી પોતે જવા લાગ્યા.
સર્વલક્ષણસમ્પન્નં રાજહંસપરિચ્છદમ્। તમારુહ્ય મહારાજો ગજેન્દ્રં ષષ્ટિહાયનમ્
બધા શુભ લક્ષણોથી યુક્ત, રાજહંસોથી શોભિત એવા સાઠ વર્ષના મહાઘોડા પર મહારાજાએ આરોહણ કર્યું.
હારી કિરીટી હેમાભઃ સર્વાભરણભૂષિતઃ। રરાજ રાજન્પાર્થો વૈ પરયા નૃપશોભયા
હાર, મુગટ, સોનાની જેવો તેજ અને સર્વાંગી આભૂષણોથી સજ્જ પાર્થે, હે રાજા, અતિશય રાજશ્રીથી ઝગમગતો હતો.
રુક્મવેદિગતઃ પ્રાજ્યો જ્વલન્નિવ હુતાશનઃ। તતો જગામ રાજા સ પ્રહૃષ્ટનરવાહનઃ
સોનાની વેદિક પર બેઠેલા, અગ્નિ જેવો તેજ ધરાવતા રાજાએ, આનંદિત સેવકો સાથે આગળ વધ્યા.
રથઘોષેણ મહતા પૂરયન્વૈ નભઃ સ્થલમ્। સંસ્તૂયમાનઃ સ્તુતિભિઃ સૂતમાગધબન્દિભિઃ
મોટા રથના ઘોંઘાટથી આકાશ અને ધરતી ગૂંજી ઉઠી, અને સુત, માગધ અને બંદિગણો સ્તુતિઓથી રાજાની પ્રશંસા કરતા હતા.
મહાસૈન્યેન સહિતો યથાદિત્યઃ સ્વરશ્મિભિઃ। ણ્ડુરેણાતપત્રેણ ધ્રિયમાણેન મૂર્ધનિ
મહાસેના સાથે, જાણે સૂર્ય પોતાની કિરણો સાથે હોય તેમ, રાજાના શિર પર સફેદ છત્ર ધારણ કરાયું હતું.
બભૌ યુધિષ્ઠિરો રાજા પૌર્ણમાસ્યામિવોડુરાટ્। ચામરૈર્હેમદણ્ડૈશ્ચ ધૂયમાનઃ સમન્તતઃ
યુધિષ્ઠિર રાજા ચાંદણી પૂર્ણિમાની રાતે ચાંદ્રમાની જેમ તેજસ્વી લાગતા, ચારે બાજુથી સોનાની ડાંડીવાળા ચામરાથી પંખાવાતા હતા.
યાશિષઃ પ્રહૃષ્ટાનાં નરાણાં પથિ પાણ્ડવઃ। પ્રત્યગૃહ્ણાદ્યથાન્યાયં યથઆવદ્ભરતર્ષભઃ
પાંડુપુત્ર, ભરતકુળના શિરમોર, રસ્તામાં ખુશહાલ લોકોએ આપેલી આશીર્વાદો યોગ્ય રીતે, સૌમ્યતાથી સ્વીકારી.
તથૈવ સૈનિકા રાજન્રાજાનમનુયાન્તિ યે। તેષાં હલહલાશબ્દો દિવં સ્તબ્ધઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ
એ જ રીતે, રાજાને અનુસરી રહેલા સૈનિકોનો ગજબનો ગુંજાટ આકાશમાં ગુંજી ઉઠ્યો.
નૃપસ્યાગ્ને યયૌ રાજન્ભીમસેનો રથી બલી। ઉભૌ પાર્શ્વગતૌ રાજ્ઞઃ સતલ્પૌ વૈ સુકલ્પિતૌ
ભીમસેન, બલવાન અને રથ પર સજ્જ, રાજાના બાજુમાં સુંદર આસન પર બેઠા, બંને સાથે ચાલ્યા.
અધિરૂઢૌ યમૌ ચાપિ જગ્મતુર્ભરતર્ષભ। શોભયન્તૌ મહાસૈન્યં તાવુભૌ રૂપશાલિનૌ
યમપુત્ર બંને પણ રથ પર ચઢીને, તેમની સુંદર કાયાથી મહાસેનાને શોભાવતાં, આગળ વધ્યા.
પૃષ્ઠતોઽનુયયૌ જિષ્ણુર્વીરઃ શસ્ત્રભૃતાં વરઃ। શ્વેતાશ્વો ગાણ્ડિવં ગૃહ્ય અગ્નિદત્તં રથં ગતઃ
પાછળથી, શ્વેત ઘોડાઓ સાથે, ગાંડીવ ધારણ કરેલો, અગ્નિદત્ત રથ પર આરૂઢ, વિજયી અર્જુન ચાલ્યો.
સૈન્યમધ્યે યયૌ રાજન્કુરુરાજો યુધિષ્ઠિરઃ। દ્રૌપદીપ્રમુખા નાર્યઃ સાનુગાઃ સપરિચ્છદાઃ
સૈન્યના મધ્યમાં કુરુરાજ યુધિષ્ઠિર અને દ્રૌપદીના નેતૃત્વમાં સ્ત્રીઓ, તેમની દાસીઓ અને સાથીઓ સાથે ચાલ્યા.
આરુહ્ય તા વિચિત્રાઙ્ગ્યો યાનાનિ વિવિધાનિ ચ। મહત્યા સેનયા રાજન્નગ્રે યાનાનિ વિવિધાનિ ચ
એ સુંદરાંગન સ્ત્રીઓ વિવિધ વાહનો પર ચઢી, મહાન સૈન્યના આગલે આગળ અનેક પ્રકારના રથો ચાલ્યા.
સમૃદ્ધનરનાગાશ્વં સપતાકરથધ્વજમ્। સંનદ્ધવરનિસ્ત્રિંશં પથિ નિર્ઘોષનિઃ સ્વનમ્
ઘણા માણસો, હાથી, ઘોડા, ધ્વજાવાળા રથો અને ઉત્તમ તલવારોથી સજ્જ સૈન્ય માર્ગ પર ગર્જના કરતા ચાલ્યું.
શઙ્ખદુન્દુભિતાલાનાં વેણુવીણાનુવનાદિતમ્। શુશુભે પાણ્ડવં સૈન્યં પ્રયાસ્યત્તત્તદા નૃપ
શંખ, ઢોલ, ઝાંઝ, વાંસળી અને વીના વગાડવાની ધ્વનિ સાથે, પાંડવોનું સૈન્ય રવાના થતા ખૂબ જ શોભી ઉઠ્યું.
યથા કુબેરો લઙ્કાયાં પુરા ચાત્યન્તશોભયા। મહત્યા સેનયા સાર્ધં ગુરુમિન્દ્રં સ ગચ્છતિ
જેમ ક્યારેક કુબેર પોતાની મહાન સેનાથી લંકામાં ઇન્દ્ર પાસે ગયો હતો, તેમ એ પણ આગળ વધ્યો.
તથા યયૌ સ પાર્થોઽપિ અસઙ્ખ્યેયવિભૂતિના। સુસમૃદ્ધેન સૈન્યેન યથા વૈશ્રવણસ્તથા
એ જ રીતે, પાર્થ પણ અનંત વૈભવ અને સુસજ્જ સૈન્ય સાથે, વૈશ્વરવણ જેવો આગળ વધ્યો.
સ સરાંસિ નદીશ્ચૈવ વનાન્યુપવનાનિ ચ। અત્યક્રામન્મહારાજ પુરીં ચાભ્યવપદ્યત
એ મહારાજા સરોવર, નદીઓ, જંગલ અને બગીચા પાર કરીને, પછી શહેરમાં પહોંચ્યો.
સ હાસ્તિનસમીપે તુ કુરુરાજો યુધિષ્ઠિરઃ। ચક્રે નિવેશનં તત્ર તતઃ સ સહસૈનિકાઃ
હસ્તિનાપુર નજીક, કુરુરાજ યુધિષ્ઠિરે પોતાની સેન્ય સાથે ત્યાં છાવણી ઊભી કરી.