સમાપયામાસ ચ તં રાજસૂયં મહાક્રતુમ્। `કોટિસહસ્રં પ્રદદૌ બ્રાહ્મણાનાં મહાત્મનામ્
એ મહાન યજ્ઞ પૂર્ણ કરીને, તેણે મહાન આત્માવાળા બ્રાહ્મણોને કરોડો સોનાના મોહિતા આપ્યા.
ન કરિષ્યતિ તં લોકે કશ્ચિદન્યો મહીપતિઃ। યાજકાઃ સર્વકામૈશ્ચ સતતં તતૃપુર્ધનૈઃ
આવો યજ્ઞ દુનિયામાં બીજો કોઈ રાજા કરી શકશે નહીં; યજ્ઞકર્મ કરનારાઓ હંમેશા દરેક ઈચ્છિત ધનથી સંતોષ પામતા હતા.
તતશ્ચાવભૃથસ્નાતઃ સ રાજા પાણ્ડુનન્દનઃ। વ્યાસં ધૌમ્યં વસિષ્ઠં ચ નારદં ચ મહામુનિમ્
પછી, યજ્ઞ પૂર્ણ થતાં, પાંડુપુત્ર એ રાજાએ અવભૃથસ્નાન કર્યું અને વ્યાસજી, ધૌમ્ય, વસિષ્ઠ તથા મહામુનિ નારદજીને સન્માન આપ્યું.
સુમન્તુ જૈમિનિં પૈલં વૈશમ્પાયનમેવ ચ। યાજ્ઞવલ્ક્યં ચ કપિલં કપાલં કૌશિકં તથા। સર્વાંશ્ચ ઋત્વિક્પ્રવરાન્પૂજયામાસ સત્કૃતાન્
તેમણે સુમંતુ, જયમિની, પૈલ, વૈશંપાયન, યાજ્ઞવલ્ક્ય, કપિલ, કપાલ, કૌશિક અને બધા શ્રેષ્ઠ ઋત્વિજ્જનોને પણ યોગ્ય આદરપૂર્વક પૂજા કરી.
યુષ્મત્પ્રસાદાત્પ્રાપ્તોઽયં રાજસૂયો મહાક્રતુઃ। જનાર્દનપ્રસાદાદ્ધિ સમ્પૂર્ણો મે મનોરથઃ
તમારી કૃપાથી આ મહાન રાજસૂય યજ્ઞ પૂર્ણ થયો છે; અને જનાર્દનના આશીર્વાદથી મારું મનગમતું ઈચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત થયું છે.
અથ યજ્ઞં સમાપ્યાન્તે પૂજયામાસ માધવમ્। બલદેવ ચ દેવેશં ભીષ્માદ્યાંશ્ચ કુરૂદ્વહાન્
પછી, યજ્ઞ પૂર્ણ થતાં, તેમણે માધવની પૂજા કરી, તેમજ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ બલદેવ અને ભીષ્માદિ કુરુઓનું પણ સન્માન કર્યું.
તતસ્ત્વવભૃથસ્નાતં ધર્માત્માનં યુધિષ્ઠિરમ્। સમસ્તં પાર્થિવં ક્ષત્રમુપગમ્યેદમબ્રવીત્
પછી, ધર્મનિષ્ઠ યુધિષ્ઠિરે અવભૃથસ્નાન કર્યા પછી, બધા એકઠા થયેલા રાજાઓ તેમના પાસે આવ્યા અને એમણે આ રીતે કહ્યું.
દિષ્ટ્યા વર્ધસિ ધર્મજ્ઞ સામ્રાજ્યં પ્રાપ્તવાનસિ। આજમીઢાજમીઢાનાં યશઃ સંવર્ધિતં ત્વયા
હે ધર્મજ્ઞ, શુભ સંયોગે તું સમૃદ્ધિ પામ્યો છે અને સામ્રાજ્ય પ્રાપ્ત કર્યું છે; અજમીઢ વંશનું યશ તારી દ્વારા વધ્યું છે.
કર્મણૈતેન રાજેન્દ્ર ધર્મશ્ચ સુમહાન્કૃતઃ। આપૃચ્છામો નરવ્યાઘ્ર સર્વકામૈઃ સૂપૂજિતાઃ
હે રાજાધિરાજ, આ કાર્યથી તું મહાન ધર્મકર્મ કર્યું છે; હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, અમને સર્વ ઇચ્છાઓથી સંતોષપૂર્વક સન્માન મળ્યું છે, હવે અમે વિદાય લઈએ છીએ.
સ્વરાષ્ટ્રાણિ ગમિષ્યામસ્તદનુજ્ઞાતુમર્હસિ। શ્રુત્વા તુ વચનં રાજ્ઞાં ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ
અમે હવે અમારા પોતાના રાજ્યમાં જઈશું; તું અમને વિદાય આપવી. રાજાઓના આ વચન સાંભળી ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે...
યથાર્હં પૂજ્ય નૃપતીન્ભ્રાતૄન્સર્વાનુવાચ હ। રાજાનઃ સર્વ એવૈતે પ્રીત્યાઽસ્માન્પ્તમુપાગતાઃ
યોગ્ય રીતે રાજાઓ અને પોતાના બધા ભાઈઓનું સન્માન કરીને, એમને કહ્યું: 'આ બધા રાજાઓ પ્રેમપૂર્વક અમારી પાસે આવ્યા છે.'
પ્રસ્થિતાઃ સ્વાનિ રાષ્ટ્રાણિ મામાપૃચ્છય પરન્તપાઃ। અનુવ્રજત ભદ્રં વો વિષયાન્તં નૃપોત્તમાન્
'આ શત્રુવિનાશક રાજાઓ હવે મને વિદાય લઈ પોતાના રાજ્ય તરફ જઈ રહ્યા છે. તમે આ શ્રેષ્ઠ રાજાઓને તેમના રાજ્યની સીમા સુધી શુભકામનાઓ સાથે પહોંચાડો.'
ભ્રાતુર્વચનમાજ્ઞાય પાણ્ડવા ધર્મચારિણઃ। યથાર્હં નૃપતીન્સર્વાનેકૈકં સમનુવ્રજન્
પાંડવો, પોતાના ભાઈના આદેશ અનુસાર, દરેક રાજાને યોગ્ય રીતે વિદાય આપવા ગયા.
વિરાયટમન્વાયાત્તૂર્ણં ધૃષ્ટહ્યુમ્નઃ પ્રતાપવાન્। ધનઞ્જયો યજ્ઞસેનં મહાત્માનં મહારથમ્
પરાક્રમી ધૃષ્ટદ્યુમ્ને ઝડપથી મહાન યજ્ઞસેનને સાથે લીધા; ધનંજયે પણ મહાત્મા, મહારથી યજ્ઞસેનને વિદાય આપી.
ભીષ્મં ચ ધૃતરાષ્ટ્રં ચ ભીમસેનો મહાબલઃ। દ્રોણં તુ સસુતં વીરં સહદેવો યુધાં પતિઃ
મહાબલી ભીમસેને ભીષ્મ અને ધૃતરાષ્ટ્રને વિદાય આપી; યુદ્ધના સ્વામી સહદેવે વીર દ્રોણ અને તેમના પુત્રને વિદાય આપી.
નકુલઃ સુબલં રાજન્સહપુત્રં સમન્વયાત્। દ્રૌપદેયાઃ સસૌભદ્રાઃ પાર્વતીયાન્મહારથાન્
નકુલએ સુબલ રાજાને અને તેમના પુત્રને સાથે લીધા; દ્રૌપદીપુત્રો અને સૌભદ્રએ પણ પાર્વતીય મહારથીઓને વિદાય આપી.
અન્વગચ્છંસ્તથૈવાન્યાન્ક્ષત્રિયાન્ક્ષત્રિયર્ષભાઃ। એવં સુપૂજિતાઃ સર્વે જગ્મુર્વિપ્રાઃ સહસ્રશઃ
આ રીતે, શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયોએ અન્ય ક્ષત્રિયોને પણ વિદાય આપી. સર્વે બ્રાહ્મણો પણ યોગ્ય સન્માનથી હજારોની સંખ્યામાં વિદાય થઈ ગયા.
ગતેષુ પાર્થિવેન્દ્રેષુ સર્વેષુ બ્રાહ્મણેષુ ચ। યુધિષ્ઠિરમુવાચેદં વાસુદેવઃ પ્રતાપવાન્
બધા રાજાઓ અને બ્રાહ્મણો વિદાય થયા પછી, પરાક્રમી વાસુદેવએ યુધિષ્ઠિરને આ રીતે કહ્યું.
આપૃચ્છે ત્વાં ગમિષ્યામિ દ્વારકાં કુરુનન્દન। રાજસૂયં ક્રતુશ્રેષ્ઠં દિષ્ટ્યા ત્વં પ્રાપ્તવાનસિ
'હું તને વિદાય લઈ દ્રારકા જઇશ, હે કુરુનંદન; શુભ સંયોગે તું શ્રેષ્ઠ રાજસૂય યજ્ઞ પ્રાપ્ત કર્યો છે.'
તમુવાચૈવમુક્તસ્તુ ધર્મરાજો જનાર્દનમ્। તવ પ્રસાદાદ્ગોવિન્દ પ્રાપ્તઃ ક્રતુવરો મયા
આ રીતે કહ્યું ત્યારે, ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે જનાર્દનને જવાબ આપ્યો: 'ગોવિંદ, તમારી કૃપાથી મેં આ શ્રેષ્ઠ યજ્ઞ પૂર્ણ કર્યો છે.'
ક્ષત્રં સમગ્રમપિ ચ ત્વત્પ્રસાદાદ્વશે સ્થિતમ્। ઉપાદાય બલિં મુખ્યં મામેવ સમુપસ્થિતમ્
તમારી કૃપાથી બધા ક્ષત્રિયો આજે તમારા વશમાં આવ્યા છે અને મુખ્ય કર પણ મારી પાસે લાવવામાં આવ્યો છે.
કથં ત્વદ્ગમનાર્થં મે વાણી વિતરતેઽનઘ
હે નિર્દોષ, હવે મારા મોઢેથી કેમ એવા શબ્દો નીકળી રહ્યા છે કે જે તમને જવાનું કહે છે?
ન હ્યહં ત્વામૃતે વીરં રતિં પ્રાપ્નોમિ કર્હચિત્। અવશ્યં ચૈવ ગન્તવ્યા ભવતા દ્વારકા પુરી
હે વીર, તમારા વિના મને ક્યારેય આનંદ મળતો નથી; અને તમારે તો અવશ્ય દ્વારકા જવું જ પડશે.
એવમુક્તઃ સ ધર્માત્મા યુધિષ્ઠિરસહાયવાન્। અભિગમ્યાબ્રવીત્પ્રીતઃ પૃથાં પૃથુયશા હરિઃ
આ રીતે કહેતાં, ધર્મપ્રિય યુધિષ્ઠિર પોતાના સાથીઓ સાથે પૃથા પાસે ગયો અને પ્રસન્નતાથી પ્રસિદ્ધ હરિએ એમને સંબોધ્યા.
સામ્રાજ્યં સમનુપ્રાપ્તાઃ પુત્રાસ્તેઽદ્ય પિતૃષ્વસઃ। સિદ્ધાર્થા વસુમન્તશ્ચ સા ત્વં પ્રીતિમવાપ્નુહિ
હે પિતૃસ્વસા, આજે તમારા પુત્રોએ સામ્રાજ્ય મેળવ્યું છે, પોતાના ધ્યેય હાંસલ કર્યા છે અને ધનવાન પણ બન્યા છે; હવે તમે આનંદ માણો.
અનુજ્ઞાતસ્ત્વયા ચાહં દ્વારકાં ગન્તુમુત્સહે। સુભદ્રાં દ્રૌપદીં ચૈવ સભાજયત કેશવઃ
તમારી પરવાનગીથી હું દ્વારકા જવા તૈયાર છું; અને કેશવે સુભદ્રા તથા દ્રૌપદીનું સન્માન કર્યું.
નિષ્ક્રમ્યાન્તઃ પુરાત્તસ્માદ્યુધિષ્ઠિરસહાયવાન્। સ્નાતશ્ચ કૃતજપ્યશ્ચ બ્રાહ્મણાન્સ્વસ્તિ વાચ્ય ચ
પછી, યુધિષ્ઠિર સાથે અંદરખાનાંમાંથી બહાર આવી, સ્નાન કરીને જપ પૂરા કર્યા પછી, બ્રાહ્મણોને વિદાય આપી.
તતો મેઘવપુઃ પ્રગ્વ્યં સ્યન્દનં ચ સુકલ્પિતમ્। યોજયિત્વા મહાબાહુર્દારુકઃ સમુપસ્થિતઃ
પછી મેઘ જેવી કાયાવાળા, બળવાન દારુકે સુંદર રથ તૈયાર કરીને હાજર થયો.
ઉપસ્થિતં રથં દૃષ્ટ્વા તાર્ક્ષ્યપ્રવરકેતનમ્। પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય સમારુહ્ય મહામનાઃ
ગરૂડધ્વજ રથને તૈયાર જોઈ, મહાન મનવાળા એ રથની પરિક્રમા કરી અને તેમાં ચઢ્યા.
પ્રયયૌ પુણ્ડરીકાક્ષસ્તતો દ્વારવતીં પુરીમ્
પછી કમળનયન એ દ્વારકાનગરી તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.